Συνέντευξη του Ντάνις Τάνοβιτς στον Ιάκωβο Γωγάκη

Μόλις πριν μερικές μέρες μια υποψηφιότητα σε ένα από τα ελληνικά κόμματα, στάθηκε η αφορμή για να ανοίξει μια μικρή κουβέντα για τους Ρομά που ζουν στην χώρα μας. Ο βραβευμένος με Όσκαρ Βόσνιος σκηνοθέτης του περίφημου αντιπολεμικού αριστουργήματος «No Man’s Land» του 2001 Ντάνις Τάνοβιτς κινηματογραφεί μια οικογένεια προερχόμενη από αυτή την ομάδα ανθρώπων, που ζουν στη πατρίδα του.

«Οι στιγμές στη ζωή ενός ήρωα» είναι ένα εξαιρετικό οδοιπορικό στη σημερινή Βοσνία,  που όπως δείχνει καθαρά ο Τάνοβιτς,  τα όνειρα κι ελπίδες για ένα καλύτερο μέλλον, μετά τον εμφύλιο,  δεν επιβεβαιώθηκαν.

Το έργο του είναι σκληρό και αδυσώπητα αληθινό. Είναι η ιστορία μιας οικογένειας που ζει κάτω από απίστευτα άθλιες συνθήκες σε μια ρυπογόνο περιοχή. Δεν έχει χρήματα να πληρώσει το ηλεκτρικό, δεν έχει ασφάλιση υγείας, είναι όμως μια ευτυχισμένη οικογένεια που πουλά παλιοσίδερα μόνο για την επιβίωση. Αλλά όταν θα χρειαστεί πραγματικά τη βοήθεια του κράτους και των συμπολιτών θα της γυρίσουν όλοι την πλάτη. Ο σκηνοθέτης με τα χρήματα που πήρε από τις διακρίσεις τις ταινίας σε διάφορες διοργανώσεις, τα μοίρασε σε αυτή την οικογένεια, που όπως λέει η κοινωνία της Βοσνίας της γύρισε την πλάτη.

Η ταινία σου είναι σοκαριστική. Δείχνεις ότι τίποτα δεν άλλαξε κι ο πληθυσμός δεινοπαθεί. Τι πιστεύεις ότι πήγε λάθος;

Μέχρι το 2006 φαινόταν ότι κάτι θα αλλάξει προς το καλύτερο αλλά η παγκόσμια κρίση του 2008 γκρέμισε ότι χτίστηκε μέχρι τότε. Το ίδιο όμως συμβαίνει στη Βραζιλία, στην Αργεντινή, στην Ιαπωνία, παντού. Ο κόσμος πια είναι περικυκλωμένος από φτώχεια και δυστυχία. Αν είσαι φτωχός τα αδιέξοδα είναι ακόμα μεγαλύτερα , πόσο μάλλον στη Βοσνία που κουβαλάμε προβλήματα από το παρελθόν.

Στην Ελλάδα κυριάρχησε η άποψη ότι η Βοσνία από τη «συμφωνία» (του Ντέιτον) και μετά αμερικανοκρατείται. Ισχύει κάτι τέτοιο;

Όσοι το λένε αυτό θα έχουν δει το «Matrix» εκατό φορές. Κανείς δεν ελέγχει τους Βόσνιους. Εδώ, ούτε οι ίδιοι οι Βόσνιοι ελέγχουν τους εαυτούς τους. Το πρόβλημα στη χώρα μου είναι ότι το σύστημα δεν λειτούργει, δεν υπάρχουν νόμοι, κι εκεί που υπάρχουν δεν τηρούνται από τους πολίτες. Η έκφραση που ταιριάζει εδώ είναι «τακτική για να επιβιώσουμε ακόμη μια μέρα, και αύριο βλέπουμε για την επόμενη». Δεν υπάρχει όραμα από κανέναν, δεν υπάρχει στρατηγική για το μέλλον αυτής της χώρας, με έχει κουράσει όλο αυτό που συμβαίνει πραγματικά.

 Όλο αυτό που περιγράφεις είμαι σίγουρος πως δεν μπορούσες να το φανταστείς όταν γύριζες το «No Man’s Land» που κυριαρχεί το στοιχείο της αισιοδοξίας.

Ναι, γιατί η δική μου γενιά, της δεκαετίας του 1980 μεγάλωσε διαφορετικά. Πιστεύαμε σε ιδανικά, πιστεύαμε στην αλληλεγγύη, γύρισα τότε αυτή την ταινία πιστεύοντας ότι κάτι θα αλλάξει και τώρα αναγκάζομαι με λύπη να ακολουθήσω την πραγματική ιστορία μιας απελπισμένης οικογένειας που δεν βρίσκει βοήθεια από πουθενά.

Τι δυσκολίες συνάντησες όταν αποφάσισες να χρησιμοποιήσεις στην ταινία σου τους πραγματικούς ήρωες της ζωής και όχι επαγγελματίες ηθοποιούς;

Διάβασα για την περιπέτεια αυτών των ανθρώπων και πήγα επί τόπου να τους συναντήσω. Αγάπησα αυτή την οικογένεια κι αυτό ήταν το «κλειδί» για να συνεχίσω να δουλεύω μαζί τους. Δεν είχα καμιά ιδέα για το πώς θα κινηματογραφήσω. Αυτή ήταν η βασική δυσκολία. Ήθελα μόνο  να αποφύγω να κάνω ένα ντοκιμαντέρ που κάποιοι θα μιλούν απλά μπροστά στο φακό. Συμφώνησα μαζί τους ότι ανεξάρτητα από το αν πετύχουν τα γυρίσματα ή όχι,  θα πληρωθούν. Όπως κι έγινε.

Το έργο βρήκε διανομή στη Βοσνία. Πιστεύεις οι συμπατριώτες σου μπορούν να αποδεχθούν τις αλήθειες και τον ώμο ρεαλισμό που καταγράφεις;

Μπορώ να σου πω ότι με ενδιαφέρει πιο πολύ να το δουν οι Βόσνιοι απ’ ότι να παιχτεί σε άλλες χώρες. Είναι μια ταινία που μιλάει για αυτούς, για όλους μας, για μια κοινωνία των διακρίσεων και της αποξένωσης που φτιάξαμε εμείς οι ίδιοι και αυτό πρέπει να αλλάξει. Δεν μας αξίζει, κι αν συνεχίσουμε έτσι αυτό που θα ζήσουμε θα είναι το χάος.

«Οι Στιγμές στη Ζωή ενός Ήρωα» (An Episode in the Life of an Iron Picker) επιλέχθηκε στο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ Βερολίνου 2013, και κέρδισε την Αργυρή Άρκτο Καλύτερης Ταινίας, το Βραβείο Ανδρικού Ρόλου και την Ειδική Μνεία της Οικουμενικής Επιτροπής.

«Οι Στιγμές στη Ζωή ενός Ήρωα» από 3/5 στους κινηματογράφους σε διανομή Seven

The post Ντάνις Τάνοβιτς appeared first on screeneye.gr.