Δράμα, 93′, Γλώσσα: Ιταλικά, Ιταλία 2013

της Βαλέρια Γκολίνο

Με τους Τζασμίν Τρίνκα, Κάρλο Τσέκι, Λίμπερο ντε Ρέντζιο

Έργο πάνω στο αμφιλεγόμενο θέμα της υποβοηθούμενης αυτοκτονίας που απεικονίζει νηφάλια πρόσωπα, καταβεβλημένα από ασθένειες , από την κούραση της ζωής και της ψυχής.

Διεισδυτικό ποιητικό φιλμ για δοκιμασμένους σινεφίλ, που θέτει αναπάντητα ερωτήματα και ταυτόχρονα με επιδεξιότητα απορροφά τους όποιους μελοδραματισμούς περικλείει η λέξη «θάνατος». Το πρόβλημα της ταινίας είναι ότι αρχικά φλυαρεί σε ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο στους ίδιους χώρους, με τα ίδια πρόσωπα που συνομιλούν για το ίδιο θέμα, μαζί με την μερικώς αμήχανη- σκιαγράφηση του κεντρικού προσώπου.

Ο τίτλος  «Μiele» , γεννήθηκε από την πένα του συγγραφέα Μάουρο Κοβάσιτς και είναι το ψευδώνυμο πίσω από το οποίο κρύβεται η φοιτήτρια Ιρένε.  Η νεαρή γυναίκα επιλέγει να κερδίζει τα προς το ζην καθοδηγώντας άτομα που πάσχουν από βαριές ασθένειες στην πορεία τους προς την ευθανασία. Χρησιμοποιεί φάρμακο για τα σκυλιά που δεν κυκλοφορεί στο ιταλικό εμπόριο. Η μητρική απώλεια την στοιχειώνει κάθε φορά που βρίσκεται αντιμέτωπη με την μακάβρια φύση του επαγγέλματός της, ωστόσο δείχνει να λειτουργεί σαν ρομπότ. Διατηρεί δεσμό με συνομήλικο της, αποκρύπτοντας του τη διπλή ιδιότητα της.

Κάπου στα μισά του έργου θα συναντήσει τον καταθλιπτικό  χήρο ονόματι Γκριμάλντι(  απ’ εδώ ξεκινάει και το ουσιαστικό ενδιαφέρον) που έχει χάσει κάθε κίνητρο για τη ζωή. Θα ανακαλύψει ότι ο καλοδιατηρημένος κύριος δεν πάσχει από ανίατη ασθένεια και θα προσπαθήσει με κάθε τρόπο να τον σώσει από την αυτοκαταστροφή. Η Ιρένε πλέον είναι εύθραυστη, βρίσκεται διαρκώς σε σύγκρουση με τον εαυτό της, και αναγκάζεται να θέσει υπό αμφισβήτηση όλες τις προηγούμενες επιλογές της.

Στο πολύπλοκο σκηνοθετικό της ντεμπούτο η Ελληνοϊταλίδα σταρ Βαλέρια Γκολίνο πιστώνεται για το θάρρος της να κολυμπήσει στα βαθιά νερά του λεγόμενου art-house σινεμά και ξεχωρίζει για τη σοφία της να παραμείνει ουδέτερη στα ηθικά διλλήματα που τίθενται , για την αισθητική φινέτσα που αποτυπώνεται σε κάθε καρέ, για την ορθή χρήση της καταπραϋντικής από τις εντάσεις μουσικής,  μα πρωτίστως για την επιλογή της 33χρόνης Τζασμίν Τρίνκα. Η υποκριτική της αρμόζει πλήρως στις περιστάσεις, με  κυμαινόμενη ένταση και χωρίς εξεζητημένα στοιχεία. Η ιταλίδα ηθοποιός κρατάει το δηλητήριο αλλά και τις ηθικές αξίες ενός ανελέητα σκληρού ρόλου. Σε κάποιες στιγμές μας  θυμίζει την κρίση ταυτότητας και την αλληγορική-σουρεαλιστική συμπεριφορά της Αγγελικής Παπούλια στις Άλπεις του Λάνθιμου.

Η Γκολίνο παρότι σε δύο-τρεις περιπτώσεις προδίδεται από τη σκηνοθετική της απειρία( παράδειγμα το διεκπεραιωτικό φινάλε), προσπαθεί να  κινηθεί  στην ίδια κατεύθυνση με το «Amour» του Χάνεκε, δηλαδή αποφεύγει το δέλεαρ μιας  ηθικοπολιτικής ρητορείας για την ευθανασία. Την ίδια στιγμή αποκαλύπτει εκείνο το κομμάτι της κοινωνίας, των απεγνωσμένων ανθρώπων, που δεν διστάζουν πίσω από τις κλειστές πόρτες να προχωρήσουν σε μια τέτοια πράξη. Έμμεση κριτική για το υπαρκτό ζήτημα που απασχολεί την ιταλική κοινωνία-ίσως σε μεγαλύτερο βαθμό από την ελληνική- με το κράτος να αρνείται να ρυθμίσει αυτό το μακάβριο φαινόμενο που έχει διεισδύσει σιωπηλά στον εθνικό ιστό.

Άραγε μπορεί να ρυθμιστεί κάτι τέτοιο ή εσαεί θα παραμένει σκοτεινή η διαχωριστική γραμμή, δηλαδή πότε θα επιτρέπεται ο υποβοηθούμενος θάνατος και πότε όχι.

Η σχέση της Ιρένε με τον υγιή στο σώμα Γκριμάλντι σε αυτό ακριβώς αποσκοπεί, λειτουργεί προβοκατόρικα, με τον σεναριογράφο και την Γκολίνο να τεντώνουν το σκοινί για να αναδείξουν τελικά τις υπαρκτές αντιφάσεις ενός βιοηθικού θέματος που μας έχει προ πολλού κτυπήσει την πόρτα.

“Μέλι” από 16/1 στους κινηματογράφους σε διανομή Strada

The post Μέλι (Miele) appeared first on screeneye.gr.

Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Φ. Καννών 2013

Γράφει ο Ιάκωβος Γωγάκης

Εδώ και 30 χρόνια η Βαλέρια Γκολίνο βρίσκεται στο προσκήνιο και κερδίζει το ένα βραβείο ερμηνείας πίσω από το άλλο. Τι να πρωτοθυμηθούμε. Την ερμηνεία της στο “Tale of Love” που της χάρισε βραβείο πρώτου γυναικείου ρόλου στη Βενετία, ή στο “Respiro” με την Γκολίνο να σαρώνει ευρωπαϊκά και ιταλικά βραβεία. Στις Κάννες του 2013 η ελληνικής καταγωγής σταρ, ως σκηνοθέτις πια, εκπλήσσει με τον τρόπο που δομεί την ταινία της και που χρησιμοποιεί την ηρωίδα της, σε ένα φιλμ που μοιάζει καταθλιπτικό αλλά μετατρέπεται σε φωτεινό. Η “Miele”, την οποία ερμηνεύει η υπερταλαντούχα Τζασμίν Τρίνκα, ουσιαστικά εργάζεται χωρίς αυταπάτες αλλά απόλυτα συνειδητοποιημένα για τον ρόλο που διάφοροι ασθενείς την καλούν να παίξει, ως βοηθός στην απόφασή τους να θέσουν τέλος στη ζωή τους. Η Γκολίνο ακολουθεί βήμα – βήμα το κεντρικό της πρόσωπο, περνάει με το γάντι τα όποια κοινωνικοπολιτικά μηνύματα και μένει προσηλωμένη στο ψυχολογικό υπόβαθρο, καταγράφει τα σκαμπανεβάσματα και την αφοσίωση αυτού του προσώπου για μια ιδέα και για ένα σκοπό, που στην Ιταλία όπως και στις περισσότερες χώρες θεωρείται παράνομο. Αναφερόμαστε στην ευθανασία.

Ενώ ο Χάνεκε με το “Amour” και ο Μπελόκιο με την “Ωραία Κοιμωμένη” πήραν ξεκάθαρη θέση υπέρ της ευθανασίας, εσείς με το “Miele” αφήσατε το θεατή μόνο του να αποφασίσει για τα υπέρ και τα κατά. Γιατί το κάνατε αυτό; Μήπως τελικά το συγκεκριμένο θέμα είναι πιο περίπλοκο απ’ ό,τι φαίνεται;

Θα στο πω μια κι έξω. Είμαι υπέρ της ευθανασίας ή όπως αλλιώς κάποιοι το λένε «υποβοηθούμενης αυτοκτονίας». Αλλά με το έργο αυτό δεν ήθελα να κάνω μια ιδεολογική-πολιτική ταινία σαν ένα είδος μανιφέστου και αφύπνισης του κόσμου. Αυτό το έχουν κάνει οι σκηνοθέτες που αναφέρατε, μάλιστα πολύ επιτυχημένα. Με ενδιέφερε το πρόσωπο, η Miele, οι κοινωνικές συνθήκες μέσα στις οποίες θα έπρεπε να ξεχωρίσει τους διάφορους ρόλους, διατηρώντας ισορροπία ανάμεσα στη προσωπική ζωή και στη δουλειά, ανάμεσα στους διάφορους μελλοθάνατους που ο καθένας από αυτούς ζούσε τον δικό του εσωτερικό πόνο.

Ίσως για αυτό επιλέξατε από την αρχή μέχρι το τέλος να κινηματογραφήσετε μέσα σε ένα θολό μελαγχολικό τοπίο ήχου και εικόνας;

Ασφαλώς. Είναι ένα κοινωνικό δράμα, στηριζόμενο σε ένα άτομο που πρέπει να διαχειριστεί μια ομάδα άγνωστων μεταξύ τους μελλοθανάτων. Δεν θα μπορούσε να κινηματογραφηθεί χωρίς τον ήχο και την εικόνα που να παραπέμπουν σε αυτό. Θα δείτε ότι δεν τοποθετούνται στο κάδρο όλοι οι χαρακτήρες με τον ίδιο τρόπο, αλλά μέσα από τη Miele εξωτερικεύονται ένα σωρό συναισθήματα αντίθετα μεταξύ τους που ενώνονται σε ένα κοινό παρανομαστή. Πώς δηλαδή βιώνει ο καθένας τη δική του δυστυχία.

Είχατε κάνε κάποια έρευνα για το θέμα αυτό; Ή το υλικό προήλθε εξολοκλήρου από το βιβλίο “Σε Συγχωρώ” του Mauro Covacich;

Χρησιμοποίησα σ’ ένα μεγάλο μέρος αναφορές από το βιβλίο του, επιπλέον είχα δει και κάποια ντοκιμαντέρ για αυτούς που υποβοηθούν τους ανθρώπους πριν την ευθανασία, και μαζί με την πρωταγωνίστρια χαρτογραφήσαμε τον χαρακτήρα που έπρεπε να υποδυθεί. Αυτό που είδαμε ήταν σοκαριστικό, καθόλου ευχάριστο και σίγουρα υπήρξε φόβος με ποιο τρόπο θα περάσει όλο αυτό στο θεατή χωρίς να τον καταθλίψει.

Φαίνεται όμως ότι τα καταφέρατε. Τρεις μέρες μετά την επίσημη προβολή της ταινίας οι κριτικοί και το κοινό συζητούν για την ταινία σας, όλοι μιλούν για το ελπιδοφόρο σκηνοθετικό σας ντεμπούτο μαζί για μια εξαιρετική πρωταγωνίστρια.

Χαίρομαι για αυτή την αποδοχή. Η Τζασμίν Τρίνκα είναι όμορφη και εντυπωσιακή, είχαμε δε μια αρμονική συνεργασία. Την είχα δει στο “Δωμάτιο του Γιου μου” του Νάνι Μορέτι. Με εντυπωσίασε με την ερμηνεία της και την φαντάστηκα με κουρεμένο μαλλί ως γυναίκα – «ανδράκι» σε έναν ρόλο διαφορετικό. Πιστεύω ότι η μεταμόρφωσή της για την ταινία ταίριαζε γάντι στην Τζασμίν.

Στην εποχή της κρίσης πόσο δύσκολο ήταν το δικό σας εγχείρημα να εξευρεθεί το μπάτζετ για να ολοκληρωθεί η παραγωγή;

Ιδιαίτερα δύσκολο και επίμονο. Το κόστος δεν έχει υπερβεί τα 170.000 ευρώ και για τα δεδομένα που μιλάμε δεν μπορεί να θεωρηθεί ένα τρομερά μεγάλο ποσό.

Το γεγονός της επιτυχίας που σημειώνει το “Miele” στις Κάννες,είναι το κίνητρο για μια νέα ταινία;

Υπάρχει κάτι στα σκαριά, αλλά είναι εξαιρετικά πρόωρο να πούμε κάτι παραπάνω. Το οικονομικό είναι το βασικό εμπόδιο.

The post Βαλέρια Γκολίνο appeared first on screeneye.gr.