Γράφει η Ελίνα Τραιφόρου

O Ούγγρος σκηνοθέτης Μίκλος Γιάντσο που κέρδισε το βραβείο καλύτερης σκηνοθεσίας στις Κάννες το 1972, απεβίωσε στη Βουδαπέστη σε ηλικία 92 ετών. Ο Σκορσέζε είχε παλαιότερα δηλώσει πως ο Γιάντσο είναι ο «μέτρ των μακρινών πλάνων».

Ο ίδιος ο Γιάντσο είχε πει πως πάντα τον ενδιέφερε το πρόβλημα του ατόμου μέσα από το πρίσμα ενός ιστορικού πλαισίου. Κέρδισε το βραβείο σκηνοθεσίας στις Κάννες για τον «Κόκκινο ψαλμό», ταινία για την επανάσταση των αγροτών στον 19ο αιώνα. Ο Γιάντσο πήρε μέρος στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο και έγινε αιχμάλωτος πολέμου για ένα μικρό χρονικό διάστημα. Μετά τον πόλεμο σπούδασε σε σχολή κινηματογράφου με ειδικό ενδιαφέρον στην ιστορία κάτι που αντανακλούνταν και στις ταινίες του. Στο «Οι κόκκινοι και οι λευκοί» που αφορούσε τις επαναστάσεις στη Ρωσία και την Ουγγαρία έδειξε τη φρίκη του πολέμου.

Στην δεκαετία του 60 θεωρούνταν ένας από τους κορυφαίους κινηματογραφιστές παγκοσμίως . Το 1968 γύρισε το «Silence and Cry» για έναν νεαρό άντρα που βρίσκεται στη λάθος πλευρά της αποτυχημένης επανάστασης της Ουγγαρίας το 1919. Το 69 σκηνοθετεί την πρώτη του έγχρωμη απόπειρα, το «Αστραφτεροί άνεμοι», για τις αλλαγές του σχολικού συστήματος όταν οι Ρώσοι πήραν την εξουσία το 1947. Στην δεκαετία του 70 η ταινία του «Vices and Pleasures» απαγορεύτηκε στην Ιταλία λόγω σκηνών με όργια και καταδικάστηκε σε 4 μήνες φυλάκιση αλλά κέρδισε αργότερα στο εφετείο. Το 1974 με την ταινία «Ηλέκτρα αγάπη μου» πειραματίστηκε χρησιμοποιώντας μόνο 12 πλάνα με συνολική διάρκεια 70 λεπτά.

Το 1979 γυρίζει την «Ουγγρική ραψωδία» κινηματογραφώντας την ιστορία της χώρας του, από τις αρχές του αιώνα μέχρι το Β’ παγκόσμιο πόλεμο, δοσμένη μέσα από την ιστορία δύο διαφορετικών οικογενειών, μιας οικογένειας γαιοκτημόνων και μιας οικογένειας χωρικών. Στο «Dawn» διασκεύασε βιβλίο για έναν επιζώντα του Ολοκαυτώματος που μετακομίζει στο Βρετανικό προτεκτοράτο της Παλαιστίνης. Η ταινία αυτή παίχτηκε στο Φεστιβάλ Βερολίνου το 1985. Στην πιο πρόσφατη φιλμογραφία του γύρισε μια σειρά ταινιών με τις περιπέτειες 2 χαρακτήρων με τα ονόματα Κάπα και Πέπε που έγιναν καλτ στην Ουγγαρία. Έχει λάβει βραβείο για την συνολική του προσφορά στον κινηματογράφο στις Κάννες το 1979, στην Βενετία το 1990 και στην Βουδαπέστη το 1994. Εργάστηκε ως καθηγητής στην Ακαδημία Κινηματογράφου της Βουδαπέστης ενώ ήταν και επισκέπτης καθηγητής στο Ινστιτούτο Επικοινωνίας του Χάρβαρντ από το 1990 μέχρι το 1992.

The post Αποχαιρετάμε τον μετρ των μακρινών πλάνων Μίκλος Γιάντσο appeared first on screeneye.gr.