Γράφει ο Ιάκωβος Γωγάκης- Φωτογράφος: Πηνελόπη Μασσούρη

Πέρασαν 12 χρόνια από τότε που ο Γιάννης Οικονομίδης δημιούργησε πραγματικό πάταγο στα βαλτωμένα νερά του τότε ελληνικού σινεμά, με το «Σπιρτόκουτό» του. Ποιος  μπορεί να ξεχάσει την αδρεναλίνη και τις λυσσαλέες λογομαχίες αυτής της ταινίας, που βρέθηκε μέσα σε διασταυρούμενα πυρά, αλλά δικαίως κατατάσσεται πια μέσα στις καλύτερες ελληνικές ταινίες των τελευταίων δεκαετιών.

Κατά γενική ομολογία από ταινία σε ταινία ο Γιάννης Οικονομίδης αποδεικνύει το ανήσυχο του πνεύμα και μια κινηματογραφική ματιά που διαρκώς εξελίσσεται.

Στη συνέντευξη που μας παραχώρησε, χαρακτηρίζει το « Μικρό Ψάρι» ως ένα έγχρωμο μεσογειακό φιλμ νουάρ.

Το είδαμε κι εμείς, αλλά πρώτοι απ’ όλους οι διοργανωτές του Φεστιβάλ Βερολίνου, που το επέλεξαν για να διεκδικήσει  το μεγάλο βραβείο, στην μεγαλύτερη μέχρι τώρα επιβράβευση του κύπριου σκηνοθέτη.

Ο ήρωας σου( ο Στράτος) διαπράττει εγκλήματα για να επιβιώσει. Στην προηγούμενη σου ταινία ( Μαχαιροβγάλτης) ο κεντρικός χαρακτήρας οδηγείται κι αυτός μέχρι το έγκλημα. Θεωρείς το έργο αυτό  προέκταση του «Μαχαιροβγάλτη» ή δεν βλέπεις κάποιο κοινό σημείο επαφής;

 Γ.Οικονομίδης: Όχι δεν υπάρχουν κοινά σημεία στην πλοκή. Στον «Μαχαιροβγάλτη» ο ήρωας είναι ένα «ανθρωπάκι»  που καταλήγει εγκληματίας, ενώ στο «Μικρό Ψάρι» ξεκινάμε με έναν ήρωα που ήδη είναι φονιάς, έχει διαπράξει ένα έγκλημα, ένα φονικό στα νιάτα του, και τώρα σκοτώνει επί πληρωμή για τα προς το ζην.. Όλη του η ζωή συνδέεται με συμβόλαια θανάτου.

Αλλά κι ο τρόπος προσέγγισης είναι τελείως διαφορετικός μεταξύ των δύο αυτών ταινιών. Στην προηγούμενη ταινία η ματιά πάνω στον κεντρικό ήρωα είναι εκ του μακρόθεν, υπάρχει μια συνειδητή αποστασιοποίηση. Στο «Μικρό Ψάρι» το βλέμμα της ταινίας είναι πολύ κοντά στον ήρωα. Το έργο από την αρχή μέχρι το τέλος είναι το πορτρέτο αυτού του ανθρώπου. Ακόμα κι οι παράλληλες ιστορίες που διαδραματίζονται  είναι κι αυτές μέσα από το βλέμμα του. Ότι μαθαίνει ο θεατής είναι ότι μαθαίνει κι ο Στράτος, ο οποίος βρίσκεται σε κάθε σκηνή του έργου.

Υπάρχει στο έργο βία λεκτική αλλά και βία που δεν μένει μόνο στα λόγια, είναι τελικά το βασικό στοιχείο  που χαρακτηρίζει την σύγχρονη Ελλάδα;

 Γ.Οικονομίδης: Ο Στρατός είναι παγκόσμιος ήρωας, δεν έχει χαρακτηριστικά μόνο ελληνικά, η μορφή του είναι αρχετυπική. Η ιστορία της ταινίας εξελίσσεται σε μια παρακμάζουσα κοινωνία, όπως είναι η δική μας, που δεν διαφέρει σε τίποτα από τις υπόλοιπες κοινωνίες του κόσμου, όπου όλα πουλιούνται όλα αγοράζονται, όλα είναι για κάψιμο για δόσιμο, όλα έχουν μια τιμή, όπως κι ο Στράτος σαν επαγγελματίας δολοφόνος έχει μια τιμή για κάθε έναν που σκοτώνει.

Από την άλλη, υπάρχει απόλυτα το ελληνικό-λαϊκό στοιχείο, το οποίο βρίσκουμε στους διαλόγους στους χαρακτήρες στα πρόσωπα, στους χώρους στην ιστορία την ίδια, απλά δεν υπάρχει με την έννοια την ευκαιριακή, την επίκαιρη, αυτό που είναι και της μόδας  «να κάνουμε μια ταινία εδώ και τώρα για την κρίση».

Για τον Βαγγέλη Μουρίκη μας  λέει

«Έπαιξε σε δύο ταινίες μου σε ρόλους που δεν ήταν ο πρωταγωνιστής. Το σενάριο αυτής της ταινίας ήταν κομμένο και ραμμένο κατά κάποιο τρόπο πάνω του. Είναι ένας καταπληκτικός ηθοποιός, είναι φίλος και μέρος της καλλιτεχνικής μου οικογένειας»

Ο νέος ελληνικός κινηματογράφος παρά την έλλειψη χρηματοδότησης και υποδομών διανύει μια από τις πιο λαμπρές περιόδους της ιστορίας του. Στο εξωτερικό αυτό αναγνωρίζεται, αλλά μέσα, το κοινό είναι δύσπιστο και δεν αγκαλιάζει με θέρμη τις εγχώριες παραγωγές. Τι μπορεί να φταίει; 

 Γ.Οικονομίδης:Το έχω πει πολλές φορές, είμαστε μια μικρή χώρα που εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να έχει κινηματογραφική βιομηχανία. Οι ταινίες γίνονται με πολύ κόπο και δεν μπορούμε για όλα να τα ρίχνουμε στην οικονομική κατάσταση που βιώνουμε σαν λαός. Αν τις ελληνικές ταινίες δεν τις αγκαλιάσει το κοινό της χώρας μας, τότε την πατήσαμε, δεν μπορούμε να μιλάμε για ελληνικό σινεμά.  Αν θέλουμε να έχουμε ελληνικό κινηματογράφο και μάλιστα κάποιου επιπέδου, αξιοπρεπή με ανάστημα, θα πρέπει να βάλουμε πλάτη.

To ” Μικρό Ψάρι” συνεχίζει να προβάλλεται στους κινηματογράφους

The post Γιάννης Οικονομίδης appeared first on screeneye.gr.

Έγκλημα, Δράμα, 137, Ελλάδα 2014

του Γιάννη Οικονομίδη

Με τους  Βαγγέλης Μουρίκης, Βίκυ Παπαδοπούλου, Γιάννη Τσορτέκη, Πέτρο Ζερβό, Γιώργος Γιαννόπουλος

Ο Γιάννης Οικονομίδης όπως μας έχει συνηθίσει, θα φτιάξει για μία ακόμα φορά τους γνώριμους αρχετυπικούς του χαρακτήρες που κινούνται στα άκρα και στο περιθώριο. Είναι άτομα που οι σκοτεινές τους διαδρομές δεν συναντούν τον δρόμο της ηθικής και η εμπιστοσύνη ανταμείβεται πάντα με προδοσία.Η λεκτική βία εξακολουθεί να είναι πανταχού παρούσα, με όλες τις επαναλήψεις της και τις υπερβολές της, όπως αποτυπώνεται σε όλα τα έργα του σκηνοθέτη.

Αν παραδεχτούμε ότι ο Οικονομίδης στάθηκε πηγή έμπνευσης νέων Ελλήνων σκηνοθετών( Γεωργόπουλος, Σερβετάς), τώρα  με το « Μικρό Ψάρι» ο Οικονομίδης αποκαλύπτει και από πού ο ίδιος μπορεί να  εμπνέεται. Ο τρόπος με τον οποίο χειρίστηκε τον αγαπημένο του συνεργάτη Βαγγέλη Μουρίκη, του κατ’ επάγγελμα  εκτελεστή συμβολαίων θανάτου αλλά και οι ηθικές αναλαμπές του, ταυτίζονται με αυτές του Δανού σκηνοθέτη Νίκολας Γουίντινγκ Ρεφν( Drive, Pusher) χωρίς βέβαια εδώ να υπάρχουν φανταστικές αναφορές αλλά απόλυτα ρεαλιστικές.

Η ταινία ανοίγει με τον Στράτο ( Βαγγέλη Μουρίκη) να βρίσκεται σε μια αλάνα πίσω από παρατημένα τρόλεϊ και να διαπράττει φόνο. Είναι ένας υπάλληλος φούρνου που πλάθει κουλουράκια αλλά ταυτόχρονα και  κατά παραγγελία φονιάς που αμείβεται αδρά για τις υπηρεσίες του.

Μαθαίνουμε ότι ο Στράτος έκανε φυλακή και κάποιος ονόματι Λεωνίδας που βρίσκεται ακόμα στη στενή του έσωσε τη ζωή. Ο Λεωνίδας ζητά από τον Στράτο να καλύψει ένα μεγάλο μέρος της χρηματικής εγγύησης για να αποφυλακιστεί. Ο κεντρικός ήρωας κρατάει αποστάσεις από τον «σωτήρα» του, και δεν δείχνει πρόθυμος να βοηθήσει. Η γυναίκα του Λεωνίδα( την οποία ερμηνεύει η Πόπη Τσαπανίδου) κι ένας κοινός τους φίλος (Γιάννης Τσορτέκης), θα τον πείσουν να δώσει τελικά τα λεφτά. Αλλά ποτέ δεν θα φτάσουν στον Λεωνίδα.

Σε μια παράλληλη ιστορία που εξελίσσεται ένα πρόσωπο του υπόκοσμου, ο Πετρόπουλος (Γιώργος Γιαννόπουλος) που δρα κι ως τοκογλύφος, εκβιάζει τους γείτονες και φίλους του  Στράτου(Βίκυ Παπαδοπούλου-Πετρος Ζερβός)με διάφορους τρόπους, αλλά φαίνεται ότι και αυτοί του οι φίλοι έχουν παραδώσει οποιοδήποτε ίχνος ανθρωπιάς και αξιοπρέπειας.

Ο σκηνοθέτης με την αντισυμβατικότητα που   τον χαρακτηρίζει θα περίμενε κανείς από τον τίτλο και μόνο να συνέδεε συμβολικά το « Μικρό Ψάρι» με το « Μεγάλο» πάνω στη βάση της κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας των ημερών. Αυτό περνάει ξώφαλτσα μέσα από 1-2 περιστατικά, το έργο ακολουθεί πλήρως ένα ρεαλιστικό-πεσιμιστικό μοτίβο για την σαπίλα των ανθρώπων και του κοινωνικού συνόλου χωρίς από κάπου να φαίνεται φως.

Καλοσχεδιασμένά όλα τα εξωτερικά του πλάνα, φοβερή η μουσική που επιλέχθηκε, ο Βαγγέλης Μουρίκης κινείται στο ίδιο επίπεδο ερμηνείας με όλες τις ταινίες που πρωταγωνιστεί, η έκπληξη όμως έρχεται από τους δευτερεύοντες ρόλους-γραφικές καρικατούρες- που κάποιοι εξ’ αυτών  όπως του Γιάννης Τσορτέκη( φίλος Στράτου που τον εξαπατά) και του Πέτρου Ζερβού( επίσης φίλος Στράτου που βγάζει τη γυναίκα και το παιδί του στο κλαρί) πραγματικά  να ξεχωρίζουν.

‘Ο Οικονομίδης γνωρίζει τις κατηγορίες που του προσάπτουν όλα αυτά τα χρόνια, επιμένει και λέει «αυτό τον κόσμο γνωρίζω με αυτόν θα καταπιάνομαι», του αναγνωρίζουμε αυτή του τη στάση, λέει όμως και κάτι άλλο. Ότι ο ελληνικός κινηματογράφος θα παραμείνει « βιοτέχνης» του παγκόσμιου σινεμά εάν εξακολουθήσει ο κόσμος να σνομπάρει τις ελληνικές ταινίες.

Παραμένει όμως ένα ερώτημα, εάν αυτός ο κινηματογράφος του Οικονομίδη που κάποιοι από μας ( όπως ο γραφών) αγαπάμε αληθινά, θα μπορέσει να συγκινήσει το ελληνικό ακροατήριο, ή εάν ο κόσμος θεωρήσει ότι κάθε φορά βλέπει μικρές παραλλαγές πάνω-κάτω πανομοιότυπων ιστοριών”.

Κριτική από Φ. Βερολίνου

Το “Μικρό Ψάρι” από 27/3 στους κινηματογράφους σε διανομή Feelgood

The post Μικρό Ψάρι appeared first on screeneye.gr.

Ανταπόκριση: Ιάκωβος Γωγάκης

Με αποχωρήσεις, αποδοκιμασίες αλλά και χειροκροτήματα, υποδέχθηκε στο Βερολίνο ο δημοσιογραφικός κόσμος την πρώτη προβολή του  Μικρού Ψαριού ή όπως το λένε διεθνώς ” Stratos”.

Ο ελληνοκύπριος σκηνοθέτης γνωστός τοις πάσι για το « Σπιρτόκουτο» για τη « Ψυχή στο Στόμα» και για τον « Μαχαιροβγάλτη» δοκιμάζεται για πρώτη φορά μακριά από την Ελλάδα και δημιουργεί τα ίδια συναισθήματα και στο εξωτερικό. Ένας Αμερικάνος παραγωγός μας έλεγε προ ημερών ότι είναι μία από τις καλύτερες ταινίες που έχει δει τα τελευταία χρόνια, και μια Πολωνή φίλη δημοσιογράφος θα την έριχνε στο πυρ το εξώτερο.

Ο Γιάννης Οικονομίδης όπως μας έχει συνηθίσει, θα φτιάξει για μία ακόμα φορά τους γνώριμους αρχετυπικούς του χαρακτήρες που κινούνται στα άκρα και στο περιθώριο. Είναι άτομα που οι σκοτεινές τους διαδρομές δεν συναντούν τον δρόμο της ηθικής και η εμπιστοσύνη ανταμείβεται πάντα με προδοσία.Η λεκτική βία εξακολουθεί να είναι πανταχού παρούσα, με όλες τις επαναλήψεις της και τις υπερβολές της, όπως αποτυπώνεται σε όλα τα έργα του σκηνοθέτη.

Αν παραδεχτούμε ότι ο Οικονομίδης στάθηκε πηγή έμπνευσης νέων Ελλήνων σκηνοθετών( Γεωργόπουλος, Σερβετάς), τώρα  με το « Μικρό Ψάρι» ο Οικονομίδης αποκαλύπτει και από πού ο ίδιος μπορεί να  εμπνέεται. Ο τρόπος με τον οποίο χειρίστηκε τον αγαπημένο του συνεργάτη Βαγγέλη Μουρίκη, του κατ’ επάγγελμα  εκτελεστή συμβολαίων θανάτου αλλά και οι ηθικές αναλαμπές του, ταυτίζονται με αυτές του Δανού σκηνοθέτη Νίκολας Γουίντινγκ Ρεφν( Drive, Pusher) χωρίς βέβαια εδώ να υπάρχουν φανταστικές αναφορές αλλά απόλυτα ρεαλιστικές.

Η ταινία ανοίγει με τον Στράτο ( Βαγγέλη Μουρίκη) να βρίσκεται σε μια αλάνα πίσω από παρατημένα τρόλεϊ και να διαπράττει φόνο. Είναι ένας υπάλληλος φούρνου που πλάθει κουλουράκια αλλά ταυτόχρονα και  κατά παραγγελία φονιάς που αμείβεται αδρά για τις υπηρεσίες του.

Μαθαίνουμε ότι ο Στράτος έκανε φυλακή και κάποιος ονόματι Λεωνίδας που βρίσκεται ακόμα στη στενή του έσωσε τη ζωή. Ο Λεωνίδας ζητά από τον Στράτο να καλύψει ένα μεγάλο μέρος της χρηματικής εγγύησης για να αποφυλακιστεί. Ο κεντρικός ήρωας κρατάει αποστάσεις από τον «σωτήρα» του, και δεν δείχνει πρόθυμος να βοηθήσει. Η γυναίκα του Λεωνίδα( την οποία ερμηνεύει η Πόπη Τσαπανίδου) κι ένας κοινός τους φίλος (Γιάννης Τσορτέκης), θα τον πείσουν να δώσει τελικά τα λεφτά. Αλλά ποτέ δεν θα φτάσουν στον Λεωνίδα.

Σε μια παράλληλη ιστορία που εξελίσσεται ένα πρόσωπο του υπόκοσμου, ο Πετρόπουλος (Γιώργος Γιαννόπουλος) που δρα κι ως τοκογλύφος, εκβιάζει τους γείτονες και φίλους του  Στράτου(Βίκυ Παπαδοπούλου-Πετρος Ζερβός)με διάφορους τρόπους, αλλά φαίνεται ότι και αυτοί του οι φίλοι έχουν παραδώσει οποιοδήποτε ίχνος ανθρωπιάς και αξιοπρέπειας.

Ο σκηνοθέτης με την αντισυμβατικότητα που   τον χαρακτηρίζει θα περίμενε κανείς από τον τίτλο και μόνο να συνέδεε συμβολικά το « Μικρό Ψάρι» με το « Μεγάλο» πάνω στη βάση της κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας των ημερών. Αυτό περνάει ξώφαλτσα μέσα από 1-2 περιστατικά, το έργο ακολουθεί πλήρως ένα ρεαλιστικό-πεσιμιστικό μοτίβο για την σαπίλα των ανθρώπων και του κοινωνικού συνόλου χωρίς από κάπου να φαίνεται φως.

Καλοσχεδιασμένά όλα τα εξωτερικά του πλάνα, φοβερή η μουσική που επιλέχθηκε, ο Βαγγέλης Μουρίκης κινείται στο ίδιο επίπεδο ερμηνείας με όλες τις ταινίες που πρωταγωνιστεί, η έκπληξη όμως έρχεται από τους δευτερεύοντες ρόλους-γραφικές καρικατούρες- που κάποιοι εξ’ αυτών  όπως του Γιάννης Τσορτέκη( φίλος Στράτου που τον εξαπατά) και του Πέτρου Ζερβού( επίσης φίλος Στράτου που βγάζει τη γυναίκα και το παιδί του στο κλαρί) πραγματικά  να ξεχωρίζουν.

‘Ο Οικονομίδης γνωρίζει τις κατηγορίες που του προσάπτουν όλα αυτά τα χρόνια, επιμένει και λέει «αυτό τον κόσμο γνωρίζω με αυτόν θα καταπιάνομαι», του αναγνωρίζουμε αυτή του τη στάση, λέει όμως και κάτι άλλο. Ότι ο ελληνικός κινηματογράφος θα παραμείνει « βιοτέχνης» του παγκόσμιου σινεμά εάν εξακολουθήσει ο κόσμος να σνομπάρει τις ελληνικές ταινίες.

Παραμένει όμως ένα ερώτημα, εάν αυτός ο κινηματογράφος του Οικονομίδη που κάποιοι από μας ( όπως ο γραφών) αγαπάμε αληθινά, θα μπορέσει να συγκινήσει το ελληνικό ακροατήριο, ή εάν ο κόσμος θεωρήσει ότι κάθε φορά βλέπει μικρές παραλλαγές πάνω-κάτω πανομοιότυπων ιστοριών”.

The post Άναψε φωτιές. Διχάζει και εκτός συνόρων ο κινηματογράφος του Γ. Οικονομίδη. Η κριτική μας για το « Μικρό Ψάρι» appeared first on screeneye.gr.