Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Ο  Πατρίσιο Γκουσμάν αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο του σινεμά της  Λατινικής Αμερικής.  Υπήρξε υπέρμαχος των ιδεών του Σαλβαδόρ Αλιέντε και του κόμματος « Λαϊκή Ενότητα»…της Χιλής.  Όταν ο μαρξιστής ηγέτης ανατράπηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 1973 ο νεαρός τότε σκηνοθέτης είχε μόλις ολοκληρώσει το αριστούργημα του « Η Μάχη της Χιλής-Η Εξέγερση της Μπουρζουαζίας» και φυλακίστηκε λίγες μέρες αργότερα, από τους στρατιωτικούς δικτάτορες.Η φιλμογραφία του έχει πάντοτε αναφορές στο παρελθόν της χώρας του και η συγκεκριμένη ταινία (Οροσειρά των Ονείρων ) ολοκληρώνει μια τριλογία που ξεκίνησε πριν από δέκα χρόνια,  την οποία-μέχρι τώρα- στήριξε φανατικά  και το ελληνικό κοινό( Νοσταλγώντας το Φως, Μαργαριταρένιο Κουμπί).

Το  όραμα του Γκουσμάν είναι η “μεταφορική” σύνδεση  της πολιτικής ταυτότητας της Χιλής   με το σύμπαν,   τη   γεωλογία και με  τους μύθους της. Η ιδέα του είναι εξαιρετική  και πρωτόγνωρη στο χώρο του κινηματογράφου. Οι ρωγμές των βουνών μας μεταφέρουν συνειρμικά στις κοινωνικές ρωγμές του 21ου αιώνα στη Χιλή.

Στην “Οροσειρά των Ονείρων”  ο Γκουσμάν μας καλεί σε ένα ταξίδι  20 χιλιάδων χρόνων πίσω,  στην επιβλητική οροσειρά των Άνδεων και στο πως διασυνδέεται  με την πόλη του Σαντιάγκο και με τους ανθρώπους της,  είτε σαν μνήμη είτε σαν  μύθος είτε  σαν αλληγορία είτε σαν πραγματικότητα.  Η οροσειρά είναι εκεί ακίνητη και επιβλητική. Μοιάζει να αγκαλιάζει τα εκατομμύρια των ανθρώπων που κατοικούν δίπλα της. Την ίδια στιγμή παρακολουθεί την αέναη κίνηση της καθημερινότητας που σημαδεύεται από τη βία, τις διαδηλώσεις.  τη δύση μιας σοσιαλιστικής δημοκρατίας ( του Αλιέντε) και την ανατολή της Χούντας ( του Πινοσέτ), όπως επίσης  και  τις εθνικές εκκαθαρίσεις  που βάφουν με αίμα ( υπολογίζονται σε 10 χιλιάδες οι νεκροί)   τα 26 χρόνια παρουσίας του δικτάτορα στην προεδρία αλλά και στις ένοπλες δυνάμεις της χώρας.

Ο Γκουσμάν ανακαλύπτει άγνωστες ιστορίες καλλιτεχνών της πόλης, τα εμπόδια και τη φίμωση του έργου τους.  Ο σκηνοθέτης του ντοκιμαντέρ προσδίδει στο φυσικό τοπίο μια αγνότητα, ακόμα και την εποχή που αποτέλεσε ένας τόπος εξορίας.

Οι αεροφωτογραφίες του  Γκουσμάν είναι μαγευτικές και  αναδεικνύει για πολλοστή φορά  τις ομορφιές της Χιλής σε μια κοινωνική ατμόσφαιρα μπαρουτιασμένη. Είναι ταυτόχρονα και συγκλονιστικές οι αφηγήσεις των καθοδηγητών του ντοκιμαντέρ. Εμφανίζονται μεταξύ άλλων ο συγγραφέας Jorge Baradit, ο Διευθυντής Φωτογραφίας Pablo Salas και η τραγουδίστρια Javiera Parra. Ο  Γκουσμάν συνδέει το  τότε με το σήμερα, όπως έπραξε και στα προηγούμενα έργα του.

Πρώτο βραβείο στην κατηγορία ” Ένα Κάποιο Βλέμμα” του Φεστιβάλ Καννών

“Οροσειρά των Ονείρων” από 3/10 στους κινηματογράφους

δ

The post Οροσειρά των Ονείρων appeared first on screeneye.gr.

Ντοκιμαντέρ, 84′, Χιλή 2015

Πρωτότυπος Τίτλος: El Botón de Nácar/The Pearl Button

Του Πατρίσιο Γκούζμαν

Γράφει ο Ιάκωβος Γωγάκης

Ο  διάσημος 74χρόνος Χιλιανός ντοκιμενταρίστας Πατρίσιο Γκούζμαν, υπήρξε υπέρμαχος των ιδεών του Σαλβαδόρ Αλιέντε και του κόμματος « Λαϊκή Ενότητα»…της Χιλής.  Όταν ο μαρξιστής ηγέτης ανατράπηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 1973, ο Γκούζμαν είχε μόλις ολοκληρώσει το αριστούργημα του « Η Μάχη της Χιλής-Η Εξέγερση της Μπουρζουαζίας» και φυλακίστηκε λίγες μέρες αργότερα, από τους στρατιωτικούς δικτάτορες.

Η φιλμογραφία του έχει πάντοτε αναφορές στο παρελθόν της χώρας του, όπως βλέπουμε και εδώ στο «Μαργαριταρένιο Κουμπί»( ο τίτλος προέρχεται από λαϊκό μύθο, των αρχών του 19^ου  αιώνα, με πρωταγωνιστή έναν Ινδιάνο και τον εξερευνητή Τζέρεμι Μπάτον ). Πρόκειται για  το δεύτερο μέρος μιας εν δυνάμει  τριλογίας  ( η πρώτη ήταν το «Νοσταλγώντας το Φως»), η οποία εξελίσσεται σαν κινηματογραφική μπαλάντα για το νερό και τη θάλασσα. Μια υποβλητική οπτική ποίηση για τους πολυποίκιλους υπόγειους θησαυρούς των Άνδεων και του Ειρηνικού Ωκεανού, κάνοντας  μεταφορική σύσμιξη, από τη μια του υδάτινου κόσμου και από την άλλη των κοινωνικοπολιτικών γεγονότων  της  Χιλιανής  ιστορίας. Από τις σφαγές των ιθαγενών, μέχρι τον  επαναστάτη Αλιέντε και τη μαύρη σελίδα της χώρας, από τη δικτατορία του Πινοσέτ.

Θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε τον  αυθαίρετο αλληγορικό τίτλο « Μνήμες και Ψυχές Χαμένες στο Νερό», όπου περισσότεροι από 1000 πολιτικοί κρατούμενοι αφανίστηκαν στον Ειρηνικό, εν μια νυκτί, το 1973.

Το  όραμα του να συνδέσει την ταυτότητα της Χιλή  με τη  γεωλογία και τους μύθους της Δυτικής Παταγονίας, μετατρέπεται σε κινηματογραφικό στολίδι, γεμάτο λυρισμό, που το βλέπουμε με το στόμα ανοιχτό, πως δηλαδή αποτυπώνονται οι διάφορες φυλές της Νότιας Χιλής, η θάλασσα, οι παγετώνες τα φιόρδ. Όσο όμως η ταινία συναρπάζει οπτικά, άλλο τόσο μπερδεύει, επειδή ακριβώς  η  παιδαγωγικού τύπου  αφήγηση του Γκούζμαν και η  πομπώδης εικόνα του, επικαλύπτει τα διάσπαρτα ιστορικά γεγονότα.

Αργυρή Άρκτος Καλύτερου Σεναρίου στο Φ. Βερολίνου 2015

“Το Μαργαριταρένιο Κουμπί” από 10/12 στους κινηματογράφους σε διανομή AMA 

The post Το Μαργαριταρένιο Κουμπί appeared first on screeneye.gr.