Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Μια αλλιώτικη οπτική για την Αμερική του παρελθόντος η οποία αφήνει κατά μέρος το αιώνιο ερώτημα “ ναι ή όχι στο αμερικάνικο όνειρο ” , μέσα από τα μάτια του Αλεξάντερ Πέιν( Σχετικά με τον Σμιντ, Πλαγίως, Νεμπράσκα) για τα χρόνια  της δικιάς του εφηβείας,   τη δεκαετία του ’70.

Ο ελληνοαμερικάνος σκηνοθέτης στη νέα του ταινία με τίτλο « The Holdovers» ( “ Οι Παραμένοντες” σε ελεύθερη μετάφραση ),   την αρχική αφηγηματική δράση,  με  τους  φοιτητές να  μελετάνε “ απαγορευμένα” περιοδικά στους κοιτώνες ενός ιδιωτικού κολλεγίου, με τους τσακωμούς τους στο προαύλιο και  με τον αυταρχικό καθηγητή Πωλ Χάναμ να κυριαρχεί,   ο Αλεξάντερ Πέιν την μεταβάλλει, της αλλάζει κατεύθυνση, της προσδίδει βάθος και ουσία. Την μετατρέπει σε μια ιστορία  για την ανάγκη του «ανήκειν», που υποσκάπτει την κλασική μήτρα σχέσεων και  υπερβαίνει ηλικιακές, ταξικές, φυλετικές  διαφορές. Στο προσκήνιο του είναι τρεις απομονωμένες υπάρξεις την περίοδο των Χριστουγέννων και όχι μόνο των Χριστουγέννων.

Ένας λευκός εύπορος φοιτητής, ο Άνγκους Τάλι (Ντόμινικ Σέσα), που την περίοδο των εορτών  παραμένει στο οικοτροφείο όταν τηλεφωνικώς η μητέρα του, του ανακοινώνει ότι θα περάσει το μήνα του μέλιτος με το νέο της σύζυγο, η μαύρη  μαγείρισσα του οικοτροφείου Μαίρη Λαμπ (Ντα’Βάιν Τζόι Ράντολφ ) που θρηνεί το χαμό του γιου της στον πόλεμο του Βιετνάμ και ο αυταρχικός καθηγητής Πωλ Χάναμ, ένας σχεδόν εξηντάρης,  χωρίς σύντροφο, χωρίς σκυλί και γατί, χωρίς φίλους,  θα παραμείνει κι εκείνος στο οικοτροφείο.

Η αναγκαστική συνύπαρξη,  θα τους φέρει κοντά, θα συζητήσουν, θα γελάσουν, θα περιπλανηθούν, θα αποκαλύψουν μυστικά.

Ο Πέιν υφαίνει τη θετική αμοιβαιότητα της συνύπαρξης και δημιουργεί με απλοϊκή πλανοθεσιά,   σουρεαλιστικές στιγμές που θυμίζουν ρεαλιστικές και το αντίθετο.

Εντοπίζει τις αντιφάσεις εκείνης της εποχής.

Από τη μια το φεμινιστικό κίνημα,  από την άλλη  η αύξηση των διαζυγίων( Κράμερ εναντίον Κράμερ).

Θίγει ακροθιγώς   το ζήτημα του πολέμου, της φυλετικής ανισότητας αλλά και το πόσο ασφυκτικό ήταν το πλαίσιο στα ιδιωτικά σχολεία, όταν  στα δημόσια σχολεία και της Αμερικής και της Ευρώπης κυριαρχούσαν οι ανοιχτοί χώροι.

Πρόκειται για  καλοδουλεμένη ταινία, από το εικαστικό της μέρος, τους διαλόγους της, μέχρι την επιβλητική παρουσία του Πωλ Τζιαμάτι και του πρωτοεμφανιζόμενου και πολλά υποσχόμενου Ντόμινικ Σέσα.

Το εάν η ιστορία του « The Holdovers» παραμένει στη δεκαετία του ’70 ή εάν ο Πέιν δημιουργεί τη γέφυρα με το τι συμβαίνει μισό αιώνα μετά, η απάντηση είναι ότι τη δημιουργεί, όχι σε όλα τα κομμάτια της ιστορίας, μα στα περισσότερα. Στον κοινωνικό του προβληματισμό για τις ανθρώπινες σχέσεις, για τον πόλεμο και τις φυλετικές διακρίσεις.

Ενώ επιλέχθηκαν για τη μουσική επένδυση κορυφαία κομμάτια των 70s,  όπως επί παραδείγματι το « The Wind» του Κατ Στίβενς ή  το «In Memory of Elizabeth Reed» των The Allman Brothers υπήρχε στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα -την οποία τροφοδότησε το soundtrack- ένας καθολικά μελαγχολικός τόνος, που σε κάποιες στιγμές δεν ήταν απόρροια της ιστορίας, αλλά  είχε  και μια  επίπλαστη χροιά.

” Τα Παιδιά του Χειμώνα” από την Πέμπτη 25/1 στους κινηματογράφους

The post Τα Παιδιά του Χειμώνα appeared first on screeneye.gr.

1. Μαντάμ Μποβαρί

Δράμα, 118′, Η.Π.Α 2014

Πρωτότυπος Τίτλος: Madame Bovary

Γλώσσα: Αγγλικά

Της Σόφι Μπαρτ

Με τους   Μία Βασικόφσκα, Έζρα Μίλερ, Πολ Τζιαμάτι, Χένρι Λόιντ Χιουζ

ΠΛΟΚΗ

Η Έμμα Μποβαρί, μορφωμένη και καλοαναθρεμμένη παρά την ταπεινή της καταγωγή, ασφυκτιά στην φάρμα του πατέρα της και ονειρεύεται διαρκώς την απόδραση από την «μικρή» της ζωή. Θεωρώντας ότι η καλύτερή της ευκαιρία είναι η πρόταση γάμου του Σαρλ Μποβαρί, γιατρού της περιοχής, αποδέχεται την πρότασή του από παρόρμηση.

Σύντομα, όμως, αντιλαμβάνεται ότι η νέα της ζωή δεν είναι καθόλου όπως την φανταζόταν, αλλά αντίθετα την βυθίζει στην ανία και ξυπνά μέσα της νέες τάσεις φυγής. Μια μικρή γεύση από την υψηλή κοινωνία είναι αρκετή για να την ωθήσει προς την αναζήτηση της απόλαυσης και του κοινωνικού κύρους σε άλλους κύκλους –και άλλες ανδρικές αγκαλιές- με τραγικά, ωστόσο, αποτελέσματα. Καθώς τα χρέη της συσσωρεύονται, η συμπεριφορά της γίνεται ολοένα πιο ανεξέλεγκτη, με αποτέλεσμα ο κλοιός γύρω της να στενεύει όλο και πιο επικίνδυνα.

ΚΡΙΤΙΚΗ

Την απελπισμένη και διάσημη νοικοκυρά “Μαντάμ Μποβαρί” αποφασίζει να σκηνοθετήσει η γαλλοαμερικανίδα Σόφι Μπαρτ, όπου για πρώτη φορά θα προβληθεί ταινία της στις ελληνικές αίθουσες, με το σουρεαλιστικό παραμύθι « Παγωμένες Ψυχές» του 2009, να ήταν το δικό της θετικό ξεκίνημα.
Η Σόφι Μπαρτ προσδίδει μια ανάλαφρη ποπ αισθητική στο μυθιστόρημα του Γκυστάβ Φλωμπέρ, το οποίο εδώ και 70 χρόνια αποτελεί κινηματογραφικό πείραμα για ουκ ολίγους δημιουργούς, , ανάμεσα τους ένας από τους πρωτεργάτες του κινήματος της νουβέλ βαγκ, ο  Κλοντ Σαμπρόλ το 1991, αλλά και στην εποχή των ταμπού, με σκηνοθέτη τον   Ζαν Ρενουάρ, σε μια δυσεύρετη κόπια της ταινίας, του 1934, εν αντιθέσει με τη γνωστή και εξαιρετική προσαρμογή της νουβέλας, από τον Βινσέντε Μινέλι, το 1949, προβαλλόμενη και από την κρατική μας τηλεόραση.

Παρά το γεγονός ότι το έργο δεν έχει κάτι καινούριο να κομίσει, η ομάδα της Σόφι Μπαρτ δημιουργεί εκείνο το αναγκαίο ζοφερό περιβάλλον-ιδίως μέχρι το πρώτο ημίωρο- το οποίο συμβάλει καθοριστικά στο να τοποθετήσει την ηρωίδα Έμμα Μποβαρί, απέναντι από τον αποξενωμένο, καταπιεστικό, οικογενειακό και κοινωνικό της  περίγυρο.  Ενώ στο τεχνικό μέρος δημιουργούνται οι δύο επιθυμητές « όχθες», η αφηγηματική της ροή δεν θα καταφέρει -όσο εξελίσσεται το έργο- να διερευνήσει τις ερωτικές της ανάγκες και τις υπαρξιακές της αγωνίες, που απέχουν από τη γη μέχρι τον ουρανό,  από το αριστοκρατικό περιβάλλον που την περιτριγυρίζει, ούτε όμως εξηγείται επαρκώς  και η καταθλιπτική της συμπεριφορά.
Μέτρο σύγκρισης δεν μπορεί να υπάρξει ανάμεσα στις προγενέστερες επιβλητικές περσόνες που ερμήνευσαν τον συγκεκριμένο ρόλο, όπως ήταν η Τζένιφερ Τζόουνς ή η Ιζαμπέλ Ιμπέρ, αλλά η 25χρόνη  Μία Βασικόβσκα και με τη συγκεκριμένη δοκιμασία, σιγά σιγά, θέτει τις βάσεις για μια αξιοπρόσεκτη σταδιοδρομία.

The post Πρεμιέρες… από 4 Ιουνίου appeared first on screeneye.gr.

Ιστορική Βιογραφία-Δράμα, 133′ Η.Π.Α 2013

του Στιβ ΜακΚουίν

Παίζουν:Τσιούετελ Έτζιοφορ, Μάικλ Φασμπέντερ, Μπένεντικτ Κάμπερμπατς, Πολ Τζιαμάτι,  Μπραντ Πιτ

Ο Βρετανός Στιβ ΜακΚουίν  2 χρόνια μετά το  κοινωνικό δράμα « Ντροπή» που τον έκανε παγκόσμια γνωστό, επιστρέφει στο κινηματογραφικό πλατό για να διηγηθεί ένα πραγματικό-τραγικό περιστατικό που συνέβη στις Η.Π.Α το 1841.

Το «12 Χρόνια Σκλάβος» που γυρίστηκε και τηλεοπτικά το 1984  αφηγείται την ιστορία ενός καλλιεργημένου Αφροαμερικάνου οικογενειάρχη από τη Νέα Υόρκη που εξαπατήθηκε από δύο απατεώνες που τον συνόδευαν σε ένα ταξίδι μέχρι την Ουάσιγκτον. Μεταφέρθηκε στον Αμερικάνικο Νότο για να  τον πουλήσουν αργότερα   ως σκλάβο, με διαφορετικό όνομα κι άλλη ταυτότητα. Η οδυνηρή αυτή εμπειρία   έφερε επανειλημμένα τον Σόλομον Νόρθαπ πρόσωπο με πρόσωπο με τον αυτοεξευτελισμό και τον θάνατο.

Ο σκηνοθέτης  παίζει επιτυχημένα για τρίτη  φορά το βίαιο παιχνίδι με το ανδρικό σώμα. Στην « Πείνα» ο Ιρλανδός πρωταγωνιστής του, ελέγχει το κορμί του από τα βασανιστήρια που υπόκειται. Στη « Ντροπή» συμβαίνει το αντίθετο, δεν μπορεί  να περιορίσει τον εθισμό του στο σεξ και στις καταχρήσεις.  Τώρα εδώ στο  «12 Χρόνια Σκλάβος», το σώμα μετατρέπεται σε προϊόν, με τον κεντρικό ήρωα να αδυνατεί να αντιληφθεί την παραφροσύνη της δουλείας.

Ο ΜακΚουίν που διακρίνεται για την αισθητική του αυστηρότητα αλλά και την καταγεγραμμένη κινηματογραφικά πολιτική του άποψη, θα κρατήσει το πρώτο στοιχείο, όπου η κάθε σκηνή είναι άρτια σχεδιασμένη, πλούσια  σε πρόσωπα και σε τεχνικά μέσα.

Από την άλλη, η επιλογή του να προχωρήσει σε μια καθαρά βιογραφική και  πομπώδη Χολιγουντιανή παραγωγή τον ανάγκασε και σε  συμβιβασμό, που έχει να κάνει με την αποφυγή πολιτικών προεκτάσεων  για το φυλετικό διαχωρισμό στην Αμερική, και σε μια απουσία αλληγορικών στοιχείων για τη σκλαβιά ανεξαρτήτου εποχής.

Αξίζει να αναφέρουμε τη μικρού μήκους ταινία  « Static» του 2009 που μέσα σε ένα ελικόπτερο ο ΜακΚουίν φιλμάρει πανοραμικά το « Άγαλμα της Ελευθερίας», για να μας μεταφέρει σε ένα άλλο επίπεδο συνειρμών για την παραπλάνηση του κόσμου από την τηλεοπτική προπαγάνδα, για την  αστυνομοκρατία, για την έλλειψη δημοκρατίας και εν τέλει για αυτό που πραγματικά μπορεί να συμβαίνει, για την ατομική ανελευθερία.

Στο «12 Χρόνια Σκλάβος» κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει, ο συμβιβασμός που θα κάνει έχει τη σημασία του, γιατί το έργο μένει και στα 133 του λεπτά στο πρώτο επίπεδο ανάγνωσης.

Ο θεατής βλέπει σε ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο, την παράλογη εξουσιαστική σχέση « αφέντη-δούλου», μόνο  μέσα από μαστιγώματα μέχρι θανάτου, βλέπει επίσης τη διαδικασία του πνιγμού με σχοινί πάνω σε κρεμάλες, ψυχολογικούς εκβιασμούς  και βιασμούς.

Είναι γνωστό τι συνέβαινε στην Αμερική για 250 χρόνια, διδάσκεται σε σχολεία σε πανεπιστήμια, έχουν ειπωθεί και κινηματογραφικά(Amistad, Λίνκολν κ.α), θα μπορούσε να αποφευχθεί αυτή η τόσο ρεαλιστική καταγραφή και να δοθεί βάρος σε μηνύματα, συμβολισμούς και αλληγορίες.

Άλλωστε όπως και στη Ν. Αφρική του Μαντέλα που μας άφησε, έτσι και στις Ηνωμένες Πολιτείες του Ομπάμα, οι φυλετικοί διαχωρισμοί δεν έχουν πλήρως εξαφανιστεί.

Για πρώτη φορά ο μόνιμος συνεργάτης του σκηνοθέτη Μάικλ Φασμπέντερ δεν θα αλώσει τον κινηματογραφικό χρόνο, εμφανίζεται μεταγενέστερα στην πλοκή ως ο αγροίκος δουλέμπορος που κουβαλάει ψυχώσεις κι ανασφάλειες. Θα αναπτύξει μια ισχυρή συγκρουσιακή σχέση με το κεντρικό πρόσωπο, το οποίο υποδύεται ο  Τσιούετελ Έτζιοφορ, με τα δικά τους τετ α τετ να ηλεκτρίζουν θετικά την ατμόσφαιρα.

Ο μοναδικός συμπαραστάτης του τραγικού ήρωα θα είναι ένας λευκός άνδρας με φιλελεύθερο  πνεύμα, και δεν είναι άλλος από τον  Μπραντ Πιτ στον ολιγόλεπτο χρόνο που ο ΜακΚουίν του επιφυλάσσει, τιμής ένεκεν, προφανώς ως ένας από τους χρηματοδότες που είναι της ταινίας.

Πρόκειται για το μεγάλο φαβορί των φετινών βραβείων Όσκαρ

To ” 12 Χρόνια Σκλάβος” από 12/12 στους κινηματογράφους σε διανομή Odeon

The post 12 Χρόνια Σκλάβος( 12 Years a Slave) appeared first on screeneye.gr.