Δράμα, 133′, Κίνα 2013, Γλώσσα: Κινέζικα

του Ζία Ζανγκέ

Με τους Ζάο Τάο, Ζιάνγκ Γου, Γουάνγκ Μπάοκιανγκ, Λούο Λανσάν

Είναι ο πιο αυθεντικός εκφραστής της αποκαλούμενης  6ης γενιάς του κινεζικού σινεμά. Οι ταινίες του Ζία Ζανγκέ λειτουργούν ως οδοιπορικό των γιγαντιαίων αλλαγών που συντελούνται εδώ και τουλάχιστον 50 χρόνια στη χώρα του. Η « Πλατφόρμα» του 2000 και οι « Ακίνητες Ζωές» του 2006 γυρισμένες και οι δύο στην ίδια πόλη, είναι τα διαμάντια του σκηνοθέτη, γιατί φωτίζουν ένα κομμάτι της πραγματικότητας που τις περισσότερες φορές βρίσκεται στο σκοτάδι.

Η πρώτη, αντικατοπτρίζει την κοινωνική και πολιτιστική μεταμόρφωση της Κίνας από το 80’ κι έπειτα, με την εισβολή της δυτικής κουλτούρας. Η δεύτερη ως σημείο αναφοράς το «Φράγμα των Τριών Φαραγγιών» και την περιπλάνηση δύο νεαρών ανθρώπων για να βρουν τους χαμένους τους συντρόφους, δείχνει κατά τον Ζανγκέ τα απάνθρωπα αποτελέσματα της μεταπήδησης από το ένα σύστημα (κομμουνισμό) στο άλλο (κρατικό καπιταλισμό), και τις συνέπειες  στο περιβάλλον, και στην ανθρώπινη συμπεριφορά.

Η εισαγωγή αυτή έχει τη σημασία της, από τη στιγμή που η « Αίσθηση Αμαρτίας» περικλείει πολλούς συμβολισμούς που έχουν να κάνουν με την αλλαγή στον τρόπο ζωής του κινέζικου λαού και τη διεύρυνση του χάσματος πλουσίων και φτωχών.

Ο σκηνοθέτης έσμιξε 4 πραγματικά κι άκρως αντίθετα μεταξύ τους περιστατικά, για να διερευνήσει  4 διαφορετικά επίπεδα βίας.

Η πρώτη ιστορία έχει στο επίκεντρο της έναν αγριεμένο μεταλλωρύχο τον Dahai που επαναστατεί ενάντια στις απολύσεις στο χώρο δουλειάς και στις υπόγειες μίζες που λαμβάνουν οι προύχοντες της κοινότητας του.Η δεύτερη λαμβάνει χώρα λίγο πριν από την αλλαγή του έτους, όταν ένας μετανάστης ο Zhao San ανακαλύπτει πόση δύναμη έχει ένα όπλο, το οποίο χρησιμοποιεί σε στιγμές που η ζωή του τίθεται σε κίνδυνο κι όταν χρειάζεται να βρει χρήματα για την οικογένεια του.Μια όμορφη γυναίκα η Xiaoyu που εργάζεται σε σάουνα βιώνει στο πετσί της τον εξευτελισμό από ευκατάστατο πελάτη που την εκμεταλλεύεται σε όλους τους τομείς. Τέλος συναντάμε κάποιο νεαρό εργάτη, ο οποίος έχει να αντιμετωπίσει τη μονοτονία και τη καταπίεση στο χώρο δουλειάς, τη μητέρα του που του ζητάει διαρκώς  χρήματα και τις κατηγορίες  που του προσάπτουν για τον τραυματισμό ενός συναδέλφου του.

Η βία σε όλες τις μορφές της είναι αυτή τη φορά στο προσκήνιο του  Ζανγκέ, όταν η καταπίεση κι οι αδικίες συνεχώς αυξάνονται και ο κόσμος δεν μπορεί να βρει διέξοδο.

 Δεν είναι ταινία που μπορεί να χαρακτηριστεί αριστούργημα ούτε μπορεί να συγκριθεί με τις δύο προαναφερθείσες του δημιουργίες γιατί δεν μας κομίζει κάτι καινούριο, πλην της κινηματογράφησης ίσως, που δεν συνδυάζει αυτή τη φορά το νατουραλιστικό-ντοκιμενταρίστικο στυλ, όπως μας είχε συνηθίσει.  Μεταφέρει την οργή του για το κοινωνικό γίγνεσθαι της χώρας του με κάπως άνισο τρόπο, που  αποτυπώνεται στα δύο τελευταία περιστατικά και στην αδικαιολόγητα μεγάλη διάρκεια του φιλμ. 

Αξίζει να αναφέρουμε ότι σε κάθε  ιστορία υπάρχει τουλάχιστον μία ατμοσφαιρική σκηνή όπου η κάμερα κινείται διαρκώς και  αποτυπώνει έξοχα-όχι την αίσθηση της αμαρτίας-  αλλά την καταστροφή και τη διάβρωση της ηθικής, στη νέο-καπιταλιστική Κίνα, με τρόπο που να εναλλάσσεται το πραγματικό με το φανταστικό όπως συμβαίνει  στην ιστορία του οργισμένου μεταλλωρύχου.

Οι τέσσερις πρωταγωνιστές τοποθετούνται σκόπιμα στο περιθώριο της σύγχρονης κοινωνίας, και ωθούνται στο να ξεπεράσουν τα όριά τους από μηχανισμούς( όπως το κράτος) που έπρεπε να τους προστατεύει. Η εξιλέωση δεν θα εμφανιστεί σε όλες τις περιπτώσεις αλλά εκεί που υπάρχει λειτουργεί συμβολικά, σε μια λογική οφθαλμόν αντί οφθαλμού.

Για το μη μυημένο κοινό στο ασιατικό σινεμά κάποιοι κινηματογραφικοί κώδικες παραμένουν θολοί και μη αναγνωρίσιμοι, γίνεται ορατό στον τρόπο που συνδέονται οι ιστορίες, με την ευθύνη να βαραίνει εν προκειμένω και τον σκηνοθέτη.

Βραβείο Σεναρίου Φεστιβάλ Καννών 2013

Η “Αίσθηση Αμαρτίας” από 13/3 στους κινηματογράφους σε διανομή ΆΜΑ-ΑΣΤΥ

The post Αίσθηση Αμαρτίας(A Touch of Sin) appeared first on screeneye.gr.

Ιστορική Βιογραφία-Δράμα, 133′ Η.Π.Α 2013

του Στιβ ΜακΚουίν

Παίζουν:Τσιούετελ Έτζιοφορ, Μάικλ Φασμπέντερ, Μπένεντικτ Κάμπερμπατς, Πολ Τζιαμάτι,  Μπραντ Πιτ

Ο Βρετανός Στιβ ΜακΚουίν  2 χρόνια μετά το  κοινωνικό δράμα « Ντροπή» που τον έκανε παγκόσμια γνωστό, επιστρέφει στο κινηματογραφικό πλατό για να διηγηθεί ένα πραγματικό-τραγικό περιστατικό που συνέβη στις Η.Π.Α το 1841.

Το «12 Χρόνια Σκλάβος» που γυρίστηκε και τηλεοπτικά το 1984  αφηγείται την ιστορία ενός καλλιεργημένου Αφροαμερικάνου οικογενειάρχη από τη Νέα Υόρκη που εξαπατήθηκε από δύο απατεώνες που τον συνόδευαν σε ένα ταξίδι μέχρι την Ουάσιγκτον. Μεταφέρθηκε στον Αμερικάνικο Νότο για να  τον πουλήσουν αργότερα   ως σκλάβο, με διαφορετικό όνομα κι άλλη ταυτότητα. Η οδυνηρή αυτή εμπειρία   έφερε επανειλημμένα τον Σόλομον Νόρθαπ πρόσωπο με πρόσωπο με τον αυτοεξευτελισμό και τον θάνατο.

Ο σκηνοθέτης  παίζει επιτυχημένα για τρίτη  φορά το βίαιο παιχνίδι με το ανδρικό σώμα. Στην « Πείνα» ο Ιρλανδός πρωταγωνιστής του, ελέγχει το κορμί του από τα βασανιστήρια που υπόκειται. Στη « Ντροπή» συμβαίνει το αντίθετο, δεν μπορεί  να περιορίσει τον εθισμό του στο σεξ και στις καταχρήσεις.  Τώρα εδώ στο  «12 Χρόνια Σκλάβος», το σώμα μετατρέπεται σε προϊόν, με τον κεντρικό ήρωα να αδυνατεί να αντιληφθεί την παραφροσύνη της δουλείας.

Ο ΜακΚουίν που διακρίνεται για την αισθητική του αυστηρότητα αλλά και την καταγεγραμμένη κινηματογραφικά πολιτική του άποψη, θα κρατήσει το πρώτο στοιχείο, όπου η κάθε σκηνή είναι άρτια σχεδιασμένη, πλούσια  σε πρόσωπα και σε τεχνικά μέσα.

Από την άλλη, η επιλογή του να προχωρήσει σε μια καθαρά βιογραφική και  πομπώδη Χολιγουντιανή παραγωγή τον ανάγκασε και σε  συμβιβασμό, που έχει να κάνει με την αποφυγή πολιτικών προεκτάσεων  για το φυλετικό διαχωρισμό στην Αμερική, και σε μια απουσία αλληγορικών στοιχείων για τη σκλαβιά ανεξαρτήτου εποχής.

Αξίζει να αναφέρουμε τη μικρού μήκους ταινία  « Static» του 2009 που μέσα σε ένα ελικόπτερο ο ΜακΚουίν φιλμάρει πανοραμικά το « Άγαλμα της Ελευθερίας», για να μας μεταφέρει σε ένα άλλο επίπεδο συνειρμών για την παραπλάνηση του κόσμου από την τηλεοπτική προπαγάνδα, για την  αστυνομοκρατία, για την έλλειψη δημοκρατίας και εν τέλει για αυτό που πραγματικά μπορεί να συμβαίνει, για την ατομική ανελευθερία.

Στο «12 Χρόνια Σκλάβος» κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει, ο συμβιβασμός που θα κάνει έχει τη σημασία του, γιατί το έργο μένει και στα 133 του λεπτά στο πρώτο επίπεδο ανάγνωσης.

Ο θεατής βλέπει σε ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο, την παράλογη εξουσιαστική σχέση « αφέντη-δούλου», μόνο  μέσα από μαστιγώματα μέχρι θανάτου, βλέπει επίσης τη διαδικασία του πνιγμού με σχοινί πάνω σε κρεμάλες, ψυχολογικούς εκβιασμούς  και βιασμούς.

Είναι γνωστό τι συνέβαινε στην Αμερική για 250 χρόνια, διδάσκεται σε σχολεία σε πανεπιστήμια, έχουν ειπωθεί και κινηματογραφικά(Amistad, Λίνκολν κ.α), θα μπορούσε να αποφευχθεί αυτή η τόσο ρεαλιστική καταγραφή και να δοθεί βάρος σε μηνύματα, συμβολισμούς και αλληγορίες.

Άλλωστε όπως και στη Ν. Αφρική του Μαντέλα που μας άφησε, έτσι και στις Ηνωμένες Πολιτείες του Ομπάμα, οι φυλετικοί διαχωρισμοί δεν έχουν πλήρως εξαφανιστεί.

Για πρώτη φορά ο μόνιμος συνεργάτης του σκηνοθέτη Μάικλ Φασμπέντερ δεν θα αλώσει τον κινηματογραφικό χρόνο, εμφανίζεται μεταγενέστερα στην πλοκή ως ο αγροίκος δουλέμπορος που κουβαλάει ψυχώσεις κι ανασφάλειες. Θα αναπτύξει μια ισχυρή συγκρουσιακή σχέση με το κεντρικό πρόσωπο, το οποίο υποδύεται ο  Τσιούετελ Έτζιοφορ, με τα δικά τους τετ α τετ να ηλεκτρίζουν θετικά την ατμόσφαιρα.

Ο μοναδικός συμπαραστάτης του τραγικού ήρωα θα είναι ένας λευκός άνδρας με φιλελεύθερο  πνεύμα, και δεν είναι άλλος από τον  Μπραντ Πιτ στον ολιγόλεπτο χρόνο που ο ΜακΚουίν του επιφυλάσσει, τιμής ένεκεν, προφανώς ως ένας από τους χρηματοδότες που είναι της ταινίας.

Πρόκειται για το μεγάλο φαβορί των φετινών βραβείων Όσκαρ

To ” 12 Χρόνια Σκλάβος” από 12/12 στους κινηματογράφους σε διανομή Odeon

The post 12 Χρόνια Σκλάβος( 12 Years a Slave) appeared first on screeneye.gr.