Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Η Αμερική ως γνωστόν- ορίζει τον αστικό μύθο που -θεωρητικώς- ευεργετεί την ελευθερία, τη δικαιοσύνη αλλά και το σύνθημα “όλα είναι εφικτά με τη σκληρή δουλειά” .
Ο ( ιταλικής καταγωγής) Μάρτιν Σκορσέζε, από το 1973 εκθέτει συστηματικά τον αστικό μύθο, ιδίως με τρεις οδυνηρές ταινίες, για τη διαφθορά, για τη μοναξιά στις πόλεις και τους ανταγωνισμούς του ( Κακόφημοι Δρόμοι , Ο Ταξιτζής , Οργισμένο Είδωλο).Τρεις ταινίες, μα και τρεις πολύτιμοι θησαυροί. Αυτή είναι η παρακαταθήκη του Σκορσέζε -όταν θα αφήνει πίσω τα εγκόσμια- που κοσμούν το πρώτο ράφι της παγκόσμιας ταινιοθήκης.

Ο Σκορσέζε έχει όμορφες συνήθειες που δεν τις αλλάζει. Αγαπάει τις μεταφορές βιβλίων αντί των κινηματογραφικών σεναρίων, τις αφηγήσεις σε πρώτο πρόσωπο, τα μπρος-πίσω στο χρόνο(αναδρομές),τα παγωμένα καρέ, τα soul, pop και blues τραγούδια( από τα 50s μέχρι τα 80s) και δεν αλλάζει αγαπημένους του συνεργάτες.
Η σταθερότητα, ενίοτε απογειώνει τις δημιουργίες του κι άλλοτε τις ανακυκλώνει και τις χαντακώνει.
Η ταινία “Ο Ιρλανδός” γέρνει προς την δεύτερη “επίπτωση” της σταθερότητας.

Τα γκανγκστερικά έργα του ” Τα Καλά Παιδιά” (του 1990) και “Καζίνο”(του 1995), είναι πανταχού παρούσα και στον “Ιρλανδό”.

Δεν τα φρεσκάρει ελαφρώς ( όπως πράττουν οι Νταρντέν ή ο Λόουτς, οι οποίοι δεν ασχολούνται με γκάνγκστερ, αλλά έχουν παρόμοιες συνήθειες) … τα αντιγράφει.

Τα αντιγράφει στο ύφος , στην κινηματογράφηση, στα νοήματα, ακόμα και στη διάρκεια( ξεπερνάει ακόμα και τις 3 ώρες της ταινίας “Καζίνο”) και τοποθετεί στους κορυφαίους ρόλους, δύο φίλους του και πρωταγωνιστές των δύο ταινιών( Ρόμπερτ ντε Νίρο- Τζο Πέσι) . Καλεί επίσης τον Αλ Πατσίνο για να συνεργαστούν, για πρώτη φορά.

Χάνεται η αληθοφάνεια και παγώνει ο ρυθμός, από τον διακαή του πόθο , να ερμηνεύσουν τα ίδια πρόσωπα μέχρι και τρεις διαφορετικές χρονικές περιόδους. Σαν νέοι, σαν μεσήλικες, σαν ηλικιωμένοι. Ήθελε όλα τα φώτα να πέσουν πάνω στους ηθοποιούς, που πορεύτηκαν για δεκαετίες μαζί του χέρι-χέρι.
Ήταν μια άνιση μάχη με το χρόνο και άδικη επιθυμία του, προς τους καταξιωμένους του ηθοποιούς. Πιθανολογούμε, το έπραξε ως μια προέκταση φιλοσοφική για τα γηρατειά και το τέλος της ζωής, των ζωντανών θρύλων της μεγάλης οθόνης. Κατανοητή, αλλά αδόκιμη η επιθυμία του.

Ο Ντε Νίρο είναι στα 76 του και κλήθηκε από τον Σκορσέζε να υποδυθεί τον Φρανκ Σίραν ακόμα και στη νιότη του( όταν εκτελούσε συμβόλαια θανάτου), όπου τα αντανακλαστικά των νέων είναι αστραπιαία, όχι όμως τα δικά του και είναι λογικό.
Αντιθέτως, ο Τοντ Φίλιπς στην ταινία “Joker”, περιορίζοντας τον Ντε Νίρο χωροχρονικά, τον ώθησε σε μια αξιόπιστη και στιβαρή ερμηνεία. Είναι από τις σπάνιες φορές -για τα δεδομένα ταινιών τέτοιου βεληνεκούς- όπου οι ηθοποιοί φαίνεται να αδυνατούν να ανταποκριθούν στις πολυσύνθετες απαιτήσεις των ρόλων τους, χωρίς να φέρουν οι ίδιοι την ευθύνη.
Τον αέρα νοσταλγίας και νωχελικότητας (του Σκορσέζε, του Ντε Νίρο και του Πέσι), ταρακούνησε ελαφρώς ο 79χρόνος Αλ Πατσίνο, σε μια γκεστ αλλά καθοριστική εμφάνιση, γεμάτη ενέργεια, πάθος και ζωντάνια, όμως το έργο βαλτώνει, σε διάφορά του σημεία. Το κρατάει ο Σκορσέζε-κάπως- ζωντανό με το μοντάζ και το σάουντρακ.

Ο Σκορσέζε στο έργο, επαναλαμβάνει την πάγια θέση του περί ηθικής. Δεν είναι η ηθική που ορίζει την ευτυχία, μπορεί να την ορίσει και η ανομία και η ανηθικότητα. Οι άνθρωποι που κλέβουν, πλουτίζουν αθέμιτα και διαπράττουν φόνους, δεν το μετανιώνουν πάντα, ούτε κάποιος άγραφος κανόνας τους αναγκάζει να ζητήσουν συγχώρεση για να “φύγουν” με ήσυχη συνείδησή.
Συν τοις άλλοις, πιστεύει, ότι για όσο χρόνια θα διαθέτουν χρήμα και κύρος, οι σύντροφοι τους στη ζωή θα τους εξυμνούν… όταν τα χάσουν όλα, τότε τους γυρίζουν την πλάτη.
Εν ολίγοις, μην ψάχνετε για τύψεις των ενόχων, ούτε και για δικαιοσύνη, είναι η διαχρονική συμβουλή του 76 χρόνου -και ακμαίου- ιταλοαμερικανού σκηνοθέτη, στο τρίτο πανομοιότυπο μοτίβο, στην τρίτη ταινία, που στήνει ένα πανομοιότυπο σκηνικό.

Λίγα λόγια για την ιστορία για όσες/όσες επιθυμούν να μάθουν περισσότερες λεπτομέρειες

Το βιβλίο φέρει τον τίτλο “I Heard You Paint Houses”, το έγραψε ο Τσαρλς Μπραντ και ο Ιρλανδός δεν λέγεται Χένρι( όπως στα “Καλά Παιδιά”), αλλά Φρανκ.
Ο Φρανκ Σίραν ήταν βετεράνος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου και όταν επέστρεψε από το μέτωπο, έκανε “θαύματα”. Η ταινία ξεκινά, όταν βρέθηκε σε γηροκομείο και εκμυστηρεύτηκε τον κρυφό του βίο στον Τσαρλς Μπραντ(μεταξύ 1998-2003).
Του τα είπε όλα χαρτί και καλαμάρι. Επί παραδείγματι, πως δέθηκε με τον αρχηγό μιας τοπικής μαφίας, τον Ράσελ Μπαφαλίνο (Τζο Πέσι) και τον Άντζελο Μπρούνο (Χάρβεϊ Καϊτέλ) και πως, από οδηγός φορτηγού, ξεκίνησε να σκοτώνει αβέρτα-πάντα σε συνεννόηση με τον μέντορά του- .
Ισχυρίστηκε επίσης, πως ούτε η πρώτη του γυναίκα( με την οποία απέκτησε δύο κόρες , ούτε και η δεύτερη (με την οποία έκανε άλλη μία κόρη), είχαν αντιληφθεί τις δραστηριότητές του. Κομβικό σημείο της καμουφλαρισμένης του σταδιοδρομίας ήταν η θέση του ως Επίτροπος Εργατικού Συνδικάτου, στο οποίο κυριαρχούσε ο φιλόρεπουμπλικάνος, Τζίμι Χόφα( Αλ Πατσίνο). Με τον Τζίμι Χόφα έγιναν φίλοι, αλλά ο Χόφα εξαφανίστηκε μυστηριωδώς. Ο Σίραν ισχυρίστηκε πως ο ίδιος και ο Χόφα είχαν κάποια εμπλοκή και στη δολοφονία Κένεντι.

“Ο Ιρλανδός” από την Πέμπτη 21/11 στους κινηματογράφους και στο Netflix από τις 27/11

The post Ο Ιρλανδός appeared first on screeneye.gr.

Δράμα, 118′, Ιταλία 2015

Πρωτότυπος Τίτλος: Youth/La Giovinezza

του Πάολο Σορεντίνο

Με τους  Μάικλ Κέιν, Χάρβεϊ Καϊτέλ, Ρέιτσελ Βάις, Τζέιν Φόντα  Πολ Ντέινο

Γράφει η Ελίνα Τραιφόρου

Η νέα ταινία του Πάολο Σορεντίνο( Η Τέλεια Ομορφιά), « Νιότη», με πρωταγωνιστή τον Μάικλ Κέιν,  ήταν υποψήφια για τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες, κέρδισε το βραβείο Κοινού στο Καρλοβι Βάρι και ήταν η ταινία που άνοιξε τις φετινές Νύχτες Πρεμιέρας.

Το έργο έχει στο επίκεντρο έναν ηλικιωμένο πρώην συνθέτη και μαέστρο ορχήστρας(Μάικλ Κέιν), ο οποίος περνά τις διακοπές του σε ένα υπεροπλυτελές ξενοδοχείο, μαζί με τον επίσης ηλικιωμένο φίλο του σκηνοθέτη (Χάρβει Καιτέλ). Στον χώρο αυτό βρίσκεται μεταξύ άλλων ο Μαραντόνα, ένας νεαρός ηθοποιός και η Μις Υφήλιος. Εκεί μέσα εκτυλίσσονται πολλές καταστάσεις που αφορούν έμμεσα ή άμεσα και τα δυο  βασικά αυτά πρόσωπα καθώς συνομιλούν για το πέρασμα του χρόνου και τους προβληματισμούς τους γύρω από τη ζωή και το παρελθόν.

Μέσα από τη μοναδική ματιά του Πάολο Σορεντίνο, ο θεατής θα γελάσει, θα συγκινηθεί, θα νιώσει άβολα, θα παρασυρθεί από τις εικόνες και θα αφουγκραστεί τα ηχητικά τοπία που διαμορφώνονται τόσο από τον εξωτερικό και τον εσωτερικό κόσμο των χαρακτήρων. Εκεί που τα μάτια ακολουθούν την καρδιά και η καρδιά ακολουθεί το όνειρο και το όνειρο  ακολουθεί τους καρπούς του παρελθόντος, ο βραβευμένος σκηνοθέτης  για 118 λεπτά θα αντιπαραβάλει τα νιάτα με το γήρας,  σε ένα ευκολονόητο, μα  αληθινά φιλοσοφικό φιλμ, θυμίζοντας τα λόγια του Σωκράτη “Η αγαθότητα της νεότητας είναι κάτι το αγγελικό. Η αγαθότητα του γήρατος είναι κάτι το θεϊκό”. Η ένταση του νου, γίνεται απλά μια εκφραστικότητα προσώπου που μιλάει για χαμένες προσδοκίες, που η πικρία επεκτείνεται από την εκφορά του λόγου σε ένα κοντινό πλάνο. Ο Πάολο Σορεντίνο ξέρει πως να εναλλάσσεται συναισθηματικά και πλανοθετικά από το γήινο στο ποιητικό, με το χρόνο σκληρό και συνάμα τρυφερό.

Ξέρει επίσης και να εκπλήσσει. Να βάζει ένα μικρό κορίτσι να αναλύει μια δυσεύρετη ταινία και μια πανέμορφη γυναίκα να απαντά στα στερεότυπα με εύστοχο τρόπο. Και δείχνει πως η ομορφιά έχει πολλές πτυχές πέραν της εξωτερικής εμφάνισης. Ομορφιά είναι και ένα παιδί που τρέχει με το ποδήλατο καθώς δυο ηλικιωμένοι περπατούν.  Ή ένα άλλο παιδί που παίζει άτσαλα ένα κομμάτι στο βιολί. Κι όλες τούτες οι μικρές στιγμές, οι τυχαίες συναντήσεις να μας θυμίζουν κάτι. Σαν άνεμος που έρχεται απρόσμενα η νεότητα σε ρυτιδιασμένες μέρες.

Ο Μαικλ Κέιν κι ο Χάρβει Καιτέλ εκπληρώνουν το γλυκόπικρο του χρόνου ερμηνευτικά. Κι ο Σορεντίνο ανυψώνει, χρησιμοποιώντας εικόνα αλλά και ήχο,  αγκαλιάζοντας το χώρο και το χρόνο, την ύλη και το πνεύμα. Κάποιες φορές τεντώνει υπερβολικά το «σκοινί της αναρρίχησης» επιτηδεύοντας και τείνοντας προς μελοδραματισμό. Επιπρόσθετα, αισθάνεται κανείς πως υπάρχει μια δομική χαλαρότητα στην αφηγηματική δράση. Κάποιοι χαρακτήρες εμβόλιμοι περισσότερο προσθέτουν σε μια γενική ατμόσφαιρα ή λειτουργούν ως εικαστικός παράδρομος  στην κινηματογραφική χωροταξία του σκηνοθέτη, παρά σε μια στοχευμένη περιγραφή ψυχοσύνθεσης. Αλλά Σορεντίνο θα σε συγχωρέσουμε γιατί έχεις πολλή αγάπη που μας διαπερνά κινηματογραφικά. «Υou’ve got the love I need to see me through».

“Νιότη” από 15/10 στους κινηματογράφους σε διανομή Odeon

The post Νιότη appeared first on screeneye.gr.

Η πρώτη επίσημη φωτογραφία από την επερχόμενη ταινία του Ιταλού σκηνοθέτη της «Τέλειας Ομορφιάς» Πάολο Σορεντίνο είναι γεγονός. Ο σκηνοθέτης που βρέθηκε πέρυσι να κερδίζει  το ξενόγλωσσο Όσκαρ, συνεχίζει τα γυρίσματα του «The Early Years»(ο αρχικός τίτλος ήταν TheFuture),  που θα κάνει πρεμιέρα τον Μάιο στο Φεστιβάλ των Καννών.

 Κεντρικά πρόσωπα είναι ο Φρεντ ( Μάικλ Κέιν) και ο Μικ( Χάρβεϊ Καϊτέλ), δύο φίλοι που αποφασίζουν να περάσουν μαζί τις διακοπές τους, σε ένα ξενοδοχείο στην περιοχή των Άλπεων. Ο πρώτος είναι  συνθέτης και ο δεύτερος σκηνοθέτης. Ενώ ο Μικ  προσπαθεί να ολοκληρώσει το σενάριο της τελευταίας του ταινίας ο Φρεντ θα λάβει μια πρόσκληση από την βασίλισσα Ελισάβετ για την πραγματοποίηση μιας συναυλίας στο παλάτι του Μπάκιγχαμ.

Ο Σορεντίνο βρήκε χρηματοδότηση 460.000 ευρώ από  Eurimages  και το υπόλοιπο ποσό που θα χρειαστεί θα καλυφθεί από άλλες ιδιωτικές χορηγίες.Τα γυρίσματα ξεκίνησαν τον Ιούνιο στη Βενετία και συνεχίζονται τώρα στην Ελβετία.

The post Από την ” Τέλεια Ομορφιά” στο “The Early Years”. Η νέα ταινία του βραβευμένου και με Όσκαρ Πάολο Σορεντίνο appeared first on screeneye.gr.

Κωμωδία, Δράμα, 99′, Η.Π.Α 2014

του Γουές Άντερσον

Με τους Ρέιφ Φάινς, Τόνι Ρεβολόρι, Τίλντα Σουίντον, Εντουαρντ Νόρτον, Χάρβεϊ Καϊτέλ Μπιλ Μάρεϊ, Γουίλιεμ Νταφόε

Η 8η κατά σειρά ταινία του Γουές Άντερσον κινείται γύρω από το γνώριμο  ύφος του δημιουργού , και   διατηρεί σχεδόν όλα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ταινιών του, ξεκινώντας από την άρτια σχολαστική αισθητική , που αποτυπώνεται σε κάθε πλάνο και σε κάθε σκηνή. Βέβαια στο «The Grand Budapest Hotel» δεν έχουμε μεγάλους έρωτες, δυσλειτουργικές ιδιοφυΐες, ούτε εμφανίζονται αναξιόπιστοι γονείς (Moonrise Kingdom, Οικογένεια Τενενμπάουμ). Η γλυκόπικρη ευαισθησία και η ρομαντική διάθεση του ευφυή Άντερσον παραμένει, ακόμα και τη στιγμή που θα τοποθετήσει τη νέα του ιστορία παραμονές του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου,  με επίκεντρο ένα από τα τρία διασημότερα ξενοδοχεία της εποχής, το οποίο παρουσιάζεται σαν ένα πολύχρωμο κουκλόσπιτο.

Η ταινία με όλα τα χαρακτηριστικά ενός παραμυθιού αρχίζει περίπου με το «Μια φορά κι ένα καιρό», όταν ο κεντρικός χαρακτήρας ο Γκουστάβ (Ρέιφ Φάινς) διηγείται σε ένα καινούριο επισκέπτη ( τον ερμηνεύει ο Τζουντ Λο), μέρες και χρόνια από τη ζωή του. Κινηματογραφείται  μέσα από ένα flascback  τοποθετημένο χρονικά το 1930. Βλέπουμε τον νεαρό τότε υπεύθυνο του ξενοδοχείου με τη γοητευτική του προσωπικότητα να μαγνητίζει τα βλέμματα, να τον ερωτεύονται ώριμες κυρίες και μία απ’ αυτές η Μαντάμ Ντ(Τίλντα Σουίντον), λίγο πριν πεθάνει να του χαρίζει ανεκτίμητης αξίας πίνακα, προκαλώντας τη μέρα της κηδείας της, την έκρηξη του γιού της.

Παράλληλα στη καθημερινότητα του Γκουστάβ θα μπει ένα νέο πρόσωπο, ο  « lobby boy» του ξενοδοχείου, ο έφηβος Ζίρο (Τόνι Ρεβολόρι). Ουσιαστικά από αυτό το σημείο το έργο αποκτά κάποιο ενδιαφέρον και μέσα από γλαφυρές και υπερβολικές ενίοτε περιπέτειες, με κυνηγητό, φυλακίσεις, αποδράσεις( στο πλαίσιο της νέας κατάστασης που δημιουργείται με την επέλαση των ναζί), οι δύο τους θα αναπτύξουν μια δυνατή φιλία που θα την δούμε να αναπτύσσεται σε διαφορετικά στάδια.

Η έμφυτη ικανότητα του σκηνοθέτη να πλάθει κωμικούς χαρακτήρες  ταυτόχρονα και με μια υποβόσκουσα θλίψη που τους χαρακτηρίζει, δεν εμφανίζεται στο έργο, πλην της προ-τελευταίας σκηνής. Εκεί  θα ξανασυναντήσουμε τον Γκουστάβ στα βαθιά του γεράματα με μια απογοήτευση να τον κυριεύει. Το έργο στηρίζεται εξολοκλήρου στους Ρέιφ Φάινς  και Τόνι Ρεβολόρι. Όλοι οι υπόλοιποι αστέρες του Χόλιγουντ Τίλντα Σουίντον, Εντουαρντ Νόρτον, Χάρβεϊ Καϊτέλ Μπιλ Μάρεϊ, Γουίλιεμ Νταφόε εμφανίζονται σε δευτερεύοντες ρόλους με τον Νταφόε να διεισδύει επιτυχημένα στο πετσί ενός ιδιόρρυθμου serial killer.

Εν κατακλείδι όσοι αγαπούν τον  Γουές Άντερσον δεν θα απογοητευτούν, ίσως κι όχι μόνο αυτοί, είναι μια έξυπνη κωμωδία που διατηρεί βέβαια μια σεναριακή απλοϊκότητα που δεν μπορεί το έργο να το απογειώσει.

” The Grand Budapest Hotel” από 6/3 στους κινηματογράφους σε διανομή Odeon

The post Ξενοδοχείο Grand Budapest(The Grand Budapest Hotel) appeared first on screeneye.gr.