Δράμα,128′, Ελλάδα 2014

Του Πάνου Κούτρα

Με τους Κώστας Νικούλι, Νίκος Γκέλια, Άγγελος Παπαδημητρίου, Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου

Το «Ξενία» του Πάνου Κούτρα, τέταρτη κατά σειρά ταινία του, βρέθηκε στις φετινές Κάννες στο τμήμα «Ένα κάποιο βλέμμα», κατορθώνοντας, όπως αρκετές ελληνικές ταινίες τα τελευταία χρόνια, να επιλεγεί σε ένα παγκόσμιο φεστιβάλ μεγάλου βεληνεκούς, γεγονός που από μόνο του είναι αξιέπαινο.

Η ιστορία της ταινίας έχει ως κεντρικούς χαρακτήρες δύο αδέρφια. Ο μικρότερος αδερφός, ο 16χρόνος  Ντάνι, μετά το θάνατο της καταγόμενης από την Αλβανία  μητέρας του ξεκινά ένα ταξίδι από την Κρήτη στην Αθήνα για να συναντήσει τον Οδυσσέα με σκοπό να τον πείσει να βρουν τον Έλληνα πατέρα τους. Η πορεία τους σε αυτή την αναζήτηση θα είναι γεμάτη ένταση, όνειρα, προβλήματα αλλά και χαρά. 

Ο Ντάνι από την αρχή της ταινίας, στην εφηβεία του, φαίνεται να έχει διάφορα ψυχολογικά προβλήματα. Δίνεται λοιπόν ευκαιρία στον Πάνο Κούτρα να εμπλουτίσει την ταινία με φαντασιακά στοιχεία που εμβαθύνουν στον ψυχισμό του ήρωα. Τα κινηματογραφικά «παραισθησιογόνα» είναι άλλοτε άμεσα ορατά μέσα σε μια σκηνή και άλλοτε αποκαλύπτονται δημιουργώντας έκπληξη στον θεατή ως καλοδουλεμένη αφηγηματική οφθαλμαπάτη.

Το τραγούδι σαν στοιχείο πλοκής υπάρχει σε πολλά σημεία. Η σχέση του Ντάνι με την μουσική είναι καταλυτική φέρνοντας στο νου την ταινία  «8η μέρα» του Ζακο Βαν Ντορμελ στον τρόπο με τον οποίο αυτή η σχέση ενσωματώνεται στο σενάριο και εναλλάσσει την υποκειμενική με την αντικειμενική πλανοθεσία. Ο Ντάνι επίσης προτρέπει τον Οδυσσέα, που έχει καλή φωνή, να πάρει μέρος σε μια οντισιόν talent show τραγουδώντας Πάτι Πράβο. Σε μια άλλη σκηνή της ταινίας τα δυο αδέρφια, έχοντας βρεθεί μέσα από διάφορες καταστάσεις σε ένα ερειπωμένο ξενοδοχείο που λέγεται «Ξενία» χορεύουν πάλι με Πάτι Πράβο.

Στις περιπτώσεις που η ταινία χρησιμοποιεί την μουσική μέσα στην υπόθεση, είναι κατά κύριο λόγο πετυχημένη. Όταν όμως χρησιμοποιείται ως ηχητικό χαλί για να εντείνει τα συναισθήματα των χαρακτήρων ή να καθοδηγήσει τα συναισθήματα των θεατών τα αποτελέσματα δεν είναι τόσο επιτυχημένα.

Γιατί Ξενία; Δεν είναι μόνο το ξενοδοχείο ο λόγος για τον οποίο η ταινία έχει αυτόν τον τίτλο. Ο Κούτρας θέλει να μιλήσει για την ξενοφοβία. Και όχι μόνο την έννοια του ξένου ως ανθρώπου από άλλη χώρα αλλά του ξένου ως το άλλο, το διαφορετικό που είναι εκτός status quo. Αυτό που θεωρούμε ως το «μη φυσιολογικό» και το διαπομπεύουμε ή σε πιο ακραίες αντιδράσεις ασκούμε βία εναντίον του.

Σε γενικές γραμμές η ταινία έχει μια δυνατή αρχή, συνδυάζει χιούμορ με κοινωνικό σχόλιο (ρατσισμός, ομοφυλοφιλία) και ψυχολογική καταγραφή, αλλά από τη στιγμή που τα δυο αδέρφια καταλήγουν κυνηγημένα σε ένα δάσος αρχίζουν τα σεναριακά προβλήματα. Ακραίος μελοδραματισμός, μη ρεαλιστικές καταστάσεις που πλασάρονται ως ρεαλιστικές, δείχνουν πως ο Κούτρας ενώ είχε όλα τα φόντα για να κάνει ένα έργο πραγματικά μεγάλο, στην πορεία ο ίδιος το καταδίκασε.  Όταν  σε κάποια στιγμή ενσωματώνει κι ολίγον Χάνεκε με γλειφιτζούρι το αποτέλεσμα αφήνει την αίσθηση «τσιχλόφουσκας». Ίσως και ο Κούτρας θα έπρεπε να απέχει λίγο από τα γλυκαντικά μαζί με τον ήρωα του τον Ντάνι.

The post Ξενία appeared first on screeneye.gr.

1. Στο Σπίτι

Κοινωνικό δράμα ,103′, Γερμανία/Ελλάδα 2014

Αγγλικός Τίτλος: At Home

Του Αθανάσιου Καρανικόλα

Με τους  Αλέξανδρος Λογοθέτης, Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου, Γιάννης Τσορτέκης, Ζωή Ασημάκη, Ιερώνυμος Καλετσάνος, Αλεξία Καλτσίκη, Νίκος Γεωργάκης, Νεφέλη Κουρή

ΠΛΟΚΗ

Πρόκειται για την ιστορία της Νάντιας, μιας γυναίκας από τη Γεωργία που εργάζεται ως οικιακή βοηθός εδώ και 12 χρόνια σε ένα πλούσιο σπίτι απολαμβάνοντας την εμπιστοσύνη και την αγάπη των μελών της οικογένειας. Όταν όμως η υγεία της κλονίζεται από μια σπάνια ασθένεια η μέχρι τότε «οικογένειά» της, που αντιμετωπίζει τα δικά της οικονομικά προβλήματα, θα αποκόψει κάθε δεσμό μαζί της.

Οικογενειακό δράμα,, 104’,Γαλλία/Ιταλία 2013

Πρωτότυπος τίτλος: Un château en Italie

Της Βαλέρια Μπρούνι Τεντέσκι

Με τους  Λουί Γκαρέλ, Φιλίππο Τίμι, Μαρίζα  Μπρούνι Τεντέσκι,Ζαβιέ Μποβουά

ΠΛΟΚΗ

Η 43χρονη Louise είναι κόρη μιας νεόπτωχης οικογένειας Ιταλών βιομηχάνων και ζει στο όμορφο διαμέρισμα της στο Παρίσι. Όσο η μητέρα της προσπαθεί να βγάλει χρήματα πουλώντας οικογενειακά κειμήλια και ανοίγοντας στο ευρύ κοινό τον πύργο τους στην ιταλική εξοχή, η Louise αναθεωρεί τις επιλογές της και ερωτεύεται παράφορα έναν νεότερο άντρα.

ΚΡΙΤΙΚΗ

Η αδερφή της Κάρλα και κουνιάδα του Νικολά Σαρκοζί, η Βαλέρια Μπρούνι Τεντέσκι σκηνοθετεί την τρίτη της ταινία. Ο κεντρικός γυναικείος χαρακτήρας είναι το δικό της πορτρέτο, μια ιστορία  αυτοβιογραφική  από την αρχή μέχρι και το τέλος της.Το γεγονός αυτό θα καταλήξει να γίνει η αχίλλειος πτέρνα του έργου. Η Τεντέσκι μέσα από την ηρωίδα Louise και διάφορων άλλων χαρακτήρων που την περιτριγυρίζουν( μητέρα, αδελφός φορέας του AIDS, νεαρότερος ηλικιακά εραστής), ομφαλοσκοπεί σε κάθε λεπτομέρεια του δικού της οικογενειακού βίου, ξεδιπλώνοντας αδέξια αυτό που η ίδια θα χαρακτήριζε ως πυρήνα του έργου. Οι εσωτερικές συγκρούσεις και τα υπαρξιακά διλλήματα που τίθενται, με τον στατικό αργό ρυθμό-ιδίως όσο πλησιάζουμε προς το τέλος- προκαλούν πλήξη και δεν μπορούν να αγγίξουν τον συναισθηματικό μας κόσμο.

Η περιρρέουσα ατμόσφαιρα θυμίζει το μπαρόκ ύφος του Βισκόντι για τον ξεπεσμό σε όλα τα επίπεδα(οικονομικό και ηθικό) της Ιταλικής μεγαλοαστικής τάξης, είναι όμως προφανές ότι εδώ η επιρροή αυτή δεν θα στεφθεί με επιτυχία, όπως αντίθετα συνέβη πριν 2 χρόνια με το « Είμαι ο Έρωτας».Οι πρωταγωνιστές ομιλούν 2 γλώσσες, ιταλικά και γαλλικά, το Κάστρο βρίσκεται στην Ρώμη, αλλά ο περισσότερος κινηματογραφικός χρόνος ξοδεύεται στο Παρίσι. Κάποιες λιγοστές στιγμές χιούμορ υπάρχουν. Το γεγονός ότι η σκηνοθέτις τολμά να βγάλει στο φως οικογενειακές καταστάσεις που άλλοι θα έκρυβαν, αυτό λειτουργεί προς τιμήν της,  αλλά δεν είναι μια ταλαντούχα δημιουργός και αυτό εδώ φαίνεται ξεκάθαρα.

Στο έργο παίζει η πεθερά του Σαρκοζί  Μαρίζα Μπρούνι, όπως και ο σύντροφος της Βαλέρια Μπρούνι Τεντέσκι,ο ηθοποιός Λουί Γκαρέλ.

4. Πάλο Άλτο

Δράμα. 100′, Η.Π.Α 2013

Πρωτότυπος Τίτλος: Palo Alto

Της Τζία Κόπολα

Με τους Έμα Ρόμπερτς, Τζέιμς Φράνκο, Τζακ Κίλμερ

ΠΛΟΚΗ

Το «Palo Alto» βασίζεται σε βιβλίο που έγραψε ο Τζέιμς Φράνκο όσο ήταν στο πανεπιστήμιο. H ταινία παρακολουθεί τις ζωές τεσσάρων εφήβων στο γυμνάσιο του Πάλο Άλτο, στην Καλιφόρνια.

ΚΡΙΤΙΚΗ

Άλλη μία ταινία με βαριά οικογενειακή παρακαταθήκη. Το Πάλο Άλτο είναι το σκηνοθετικό ντεμπούτο της 27χρόνης Τζία Κόπολα, εγγονής του Φράνσις, που έκανε τη παγκόσμια της πρεμιέρα, πριν από 1 έτος στο Φεστιβάλ της Βενετίας.

Το έργο ακολουθεί  περίπου την ίδια θεματική με το «Bling Ring» της θείας της Σοφία Κόπολα, για την ανία των έφηβων Αμερικάνων μεγαλοαστών, σε ένα περιβάλλον που τα έχουν όλα έτοιμα, χωρίς κόπο και μόχθο.

Η  Έιπριλ φλερτάρει με τον γυμναστή της( Τζέιμς Φράνκο) και με τα λεφτά που διαθέτει η οικογένεια της θα προσληφθεί ως ο προσωπικός της μέντορας. Ο Τέντι τα χει γενικώς χαμένα με τη ζωή του,  όπως και ο φίλος του ο Φρεντ που επιδεικνύει παραβατική συμπεριφορά. Η ανασφαλής Έμιλυ ψάχνει τον σεξουαλικό της προσανατολισμό.

Άγνωστο παραμένει εάν τα διηγήματα του Τζέιμς Φράνκο κρύβουν κάτι άλλο ουσιαστικότερο από αυτό που μας έδειξε η νεαρή Κόπολα. Η ταινία κινείται πάνω σε μια ασφαλή περίμετρο, χωρίς να προσπαθεί να ξεφύγει από το πρώτο, το εύκολο, το ορατό επίπεδο ανάλυσης (για το σεξ, το αλκοόλ, τα τσιγάρα), επικεντρωμένη στον απλοϊκό διδακτισμό, μιας και μόνο μικρής κατηγορίας νέων, πλουσίων, που ζουν στα ακριβά προάστια. Από το κάδρο της απουσιάζει η εικόνα της συντριπτικής πλειοψηφίας της νέας γενιάς, των μεσαίων και πιο λαϊκών στρωμάτων., όπως με επιτυχία έπραξε κάποτε ο Γκας Βαν Σαντ στο «Παρανόιντ Παρκ» ή ακόμα και ο πιο ανάλαφρος Τζον Χιουζ στο «Μπρέκφαστ Κλαμπ»

Είναι προφανές ότι η Τζία Κόπολα βλέπει  μέσα από τον δικό της κόσμο και τελικά μόνο αυτόν καταγράφει. Ίσως  τελικά να μην θεωρείται κάτι αρνητικό, γιατί έχει και αυτή η οπτική τη σημασία της. Η Τζία Κόπολα έχασε τον πατέρα της, όταν ήταν ακόμα στην κοιλιά της μητέρας της. Η νεαρή σκηνοθέτις στην πρώτη της σκηνοθετική απόπειρα, έξυπνα αποφεύγει να αφήσει-ακόμα κι ως υπονοούμενο- κάτι σχετικό για την απώλεια αυτή.

Οι ιστορίες των νεαρών παιδιών, δεν παρουσιάζονται με έναν τρόπο που να μας κρατά το ενδιαφέρον, οι σκηνές είναι μακρόσυρτες αλλά υπάρχει και κάτι θετικό, ότι θα επιτύχει να μην καταστεί κανένας χαρακτήρας, ως ο πρωταγωνιστής, κρατώντας ίσες αποστάσεις από τους ήρωες της.

5. The Equalizer

Δράση, Θρίλερ  131′, Η.Π.Α 2014

Πρωτότυπος Τίτλος: The Equalizer

Του Αντουάν Φουκουά

Με τους Ντένζελ Ουάσινγκτον, Κλόη Γκρέις Μόριτζ, Μάρτον Τσόκας, Μελίσα Λίο, Χέιλι Μπένετ, Μπιλ Πούλμαν

ΠΛΟΚΗ

Ο Ρόμπερτ Μακόλ είναι ένας μεροκαματιάρης υπάλληλος ενός εργοστασίου. Κάθε βράδυ πάει σε ένα εστιατόριο, τρώει και διαβάζει ένα βιβλίο. Εκεί γνωρίζει μια πόρνη, με την οποία θα συνδεθεί φιλικά. Αυτή ξυλοκοπείται από τους Ρώσους μαστροπούς της. Ο Μακόλ με ένα καλά κρυμμένο παρελθόν βγάζει στην επιφάνεια φοβερές πολεμικές δεξιότητες, σε έναν ρόλο εκδίκησης με τους βίαιους γκάνγκστερς.

ΚΡΙΤΙΚΗ

Φιλόδοξο φιλμ που θέλει να κλέψει κάτι από τη δόξα μιας παλιάς αμερικάνικης σειράς της δεκαετίας του 80. Μην περιμένετε ένα ξεχωριστό θρίλερ. Εδώ ακολουθούνται πλήρως όλοι οι κανόνες των ταινιών εκδίκησης. Ο πράος ανθρωπάκος με το κρυμμένο παρελθόν που θα επαναστατήσει-το κίνητρο κλασσικά βρίσκεται σε μια γυναίκα- κι ένα ανίκητο κύκλωμα που τελικά από τον ένα και μοναδικό σωτήρα θα νικηθεί. Μια ανόητη περιπέτεια που υποτιμά τη νοημοσύνη μας κι ένας Ντένζελ Ουάσινγκτον που μετά το Όσκαρ που πήρε στο “Ημέρα Εκπαίδευσης” δεν έχει πρωταγωνιστήσει σε κάποια αξιόλογη παραγωγή. Το πιο ενδιαφέρον κομμάτι αυτού του έργου  βρίσκεται στα πρώτα 30 λεπτά, πριν ξεκινήσει ο Ρόμπερτ Μακόλ να καθαρίζει ανθρώπους κρατώντας χρονόμετρο. Πόσο πιο κλισέ μπορεί ένα φιλμ να γίνει, όταν η τελευταία πράξη του “δράματος” παίζεται σε ένα ραντεβού θανάτου κάποιο βράδυ σε ένα εργοστάσιο, που θα μετατραπεί σε ρημαδιό από τις ριπές των όπλων.

The post Πρεμιέρες… από 25 Σεπτεμβρίου appeared first on screeneye.gr.

Έγκλημα, Δράμα, 137, Ελλάδα 2014

του Γιάννη Οικονομίδη

Με τους  Βαγγέλης Μουρίκης, Βίκυ Παπαδοπούλου, Γιάννη Τσορτέκη, Πέτρο Ζερβό, Γιώργος Γιαννόπουλος

Ο Γιάννης Οικονομίδης όπως μας έχει συνηθίσει, θα φτιάξει για μία ακόμα φορά τους γνώριμους αρχετυπικούς του χαρακτήρες που κινούνται στα άκρα και στο περιθώριο. Είναι άτομα που οι σκοτεινές τους διαδρομές δεν συναντούν τον δρόμο της ηθικής και η εμπιστοσύνη ανταμείβεται πάντα με προδοσία.Η λεκτική βία εξακολουθεί να είναι πανταχού παρούσα, με όλες τις επαναλήψεις της και τις υπερβολές της, όπως αποτυπώνεται σε όλα τα έργα του σκηνοθέτη.

Αν παραδεχτούμε ότι ο Οικονομίδης στάθηκε πηγή έμπνευσης νέων Ελλήνων σκηνοθετών( Γεωργόπουλος, Σερβετάς), τώρα  με το « Μικρό Ψάρι» ο Οικονομίδης αποκαλύπτει και από πού ο ίδιος μπορεί να  εμπνέεται. Ο τρόπος με τον οποίο χειρίστηκε τον αγαπημένο του συνεργάτη Βαγγέλη Μουρίκη, του κατ’ επάγγελμα  εκτελεστή συμβολαίων θανάτου αλλά και οι ηθικές αναλαμπές του, ταυτίζονται με αυτές του Δανού σκηνοθέτη Νίκολας Γουίντινγκ Ρεφν( Drive, Pusher) χωρίς βέβαια εδώ να υπάρχουν φανταστικές αναφορές αλλά απόλυτα ρεαλιστικές.

Η ταινία ανοίγει με τον Στράτο ( Βαγγέλη Μουρίκη) να βρίσκεται σε μια αλάνα πίσω από παρατημένα τρόλεϊ και να διαπράττει φόνο. Είναι ένας υπάλληλος φούρνου που πλάθει κουλουράκια αλλά ταυτόχρονα και  κατά παραγγελία φονιάς που αμείβεται αδρά για τις υπηρεσίες του.

Μαθαίνουμε ότι ο Στράτος έκανε φυλακή και κάποιος ονόματι Λεωνίδας που βρίσκεται ακόμα στη στενή του έσωσε τη ζωή. Ο Λεωνίδας ζητά από τον Στράτο να καλύψει ένα μεγάλο μέρος της χρηματικής εγγύησης για να αποφυλακιστεί. Ο κεντρικός ήρωας κρατάει αποστάσεις από τον «σωτήρα» του, και δεν δείχνει πρόθυμος να βοηθήσει. Η γυναίκα του Λεωνίδα( την οποία ερμηνεύει η Πόπη Τσαπανίδου) κι ένας κοινός τους φίλος (Γιάννης Τσορτέκης), θα τον πείσουν να δώσει τελικά τα λεφτά. Αλλά ποτέ δεν θα φτάσουν στον Λεωνίδα.

Σε μια παράλληλη ιστορία που εξελίσσεται ένα πρόσωπο του υπόκοσμου, ο Πετρόπουλος (Γιώργος Γιαννόπουλος) που δρα κι ως τοκογλύφος, εκβιάζει τους γείτονες και φίλους του  Στράτου(Βίκυ Παπαδοπούλου-Πετρος Ζερβός)με διάφορους τρόπους, αλλά φαίνεται ότι και αυτοί του οι φίλοι έχουν παραδώσει οποιοδήποτε ίχνος ανθρωπιάς και αξιοπρέπειας.

Ο σκηνοθέτης με την αντισυμβατικότητα που   τον χαρακτηρίζει θα περίμενε κανείς από τον τίτλο και μόνο να συνέδεε συμβολικά το « Μικρό Ψάρι» με το « Μεγάλο» πάνω στη βάση της κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας των ημερών. Αυτό περνάει ξώφαλτσα μέσα από 1-2 περιστατικά, το έργο ακολουθεί πλήρως ένα ρεαλιστικό-πεσιμιστικό μοτίβο για την σαπίλα των ανθρώπων και του κοινωνικού συνόλου χωρίς από κάπου να φαίνεται φως.

Καλοσχεδιασμένά όλα τα εξωτερικά του πλάνα, φοβερή η μουσική που επιλέχθηκε, ο Βαγγέλης Μουρίκης κινείται στο ίδιο επίπεδο ερμηνείας με όλες τις ταινίες που πρωταγωνιστεί, η έκπληξη όμως έρχεται από τους δευτερεύοντες ρόλους-γραφικές καρικατούρες- που κάποιοι εξ’ αυτών  όπως του Γιάννης Τσορτέκη( φίλος Στράτου που τον εξαπατά) και του Πέτρου Ζερβού( επίσης φίλος Στράτου που βγάζει τη γυναίκα και το παιδί του στο κλαρί) πραγματικά  να ξεχωρίζουν.

‘Ο Οικονομίδης γνωρίζει τις κατηγορίες που του προσάπτουν όλα αυτά τα χρόνια, επιμένει και λέει «αυτό τον κόσμο γνωρίζω με αυτόν θα καταπιάνομαι», του αναγνωρίζουμε αυτή του τη στάση, λέει όμως και κάτι άλλο. Ότι ο ελληνικός κινηματογράφος θα παραμείνει « βιοτέχνης» του παγκόσμιου σινεμά εάν εξακολουθήσει ο κόσμος να σνομπάρει τις ελληνικές ταινίες.

Παραμένει όμως ένα ερώτημα, εάν αυτός ο κινηματογράφος του Οικονομίδη που κάποιοι από μας ( όπως ο γραφών) αγαπάμε αληθινά, θα μπορέσει να συγκινήσει το ελληνικό ακροατήριο, ή εάν ο κόσμος θεωρήσει ότι κάθε φορά βλέπει μικρές παραλλαγές πάνω-κάτω πανομοιότυπων ιστοριών”.

Κριτική από Φ. Βερολίνου

Το “Μικρό Ψάρι” από 27/3 στους κινηματογράφους σε διανομή Feelgood

The post Μικρό Ψάρι appeared first on screeneye.gr.