Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Τα κινηματογραφικά έργα έχουν το κοινό τους. Ένα   «δοκιμασμένο» κινηματογραφικό μάτι τα προσεγγίζει διαφορετικά από έναν περιστασιακό σινεφίλ.

Η εισαγωγή αυτή είναι απαραίτητη για την περίπτωση του «The Brutalist» του Μπρέιντι Κόρμπετ, μιας ταινίας που μπορεί να άρεσε και σε  κριτικούς αλλά μοιάζει να επιδιώκει να συγκινήσει περισσότερο  το ευρύ κοινό, παρά να προσφέρει κάτι  ρηξικέλευθο,  που να δικαιολογεί τον ντόρο που την περιβάλλει.

Πίσω από την εντυπωσιακή της πρόσοψη, κρύβεται ένα φιλμ που αναμασά επαναλαμβανόμενα θέματα της έβδομης τέχνης, όπως  επί παραδείγματι για τους επιζήσαντες του Ολοκαυτώματος, για το αμερικανικό όνειρο ως ψευδαίσθηση, για την  εκμετάλλευση των αδυνάτων  από τους ισχυρούς,  χωρίς κάποια –πραγματικά– νέα οπτική.

Η ιστορία ακολουθεί τον Λάζλο Τοθ (Άντριεν Μπρόντι), έναν Ουγγροεβραίο αρχιτέκτονα που επιβιώνει του Ολοκαυτώματος και με τις υπάρχουσες συνθήκες ζει μακριά από τη σύζυγό του και την ανιψιά του – τις οποίες συναντά ξανά στο δεύτερο μέρος της ταινίας-.  Φτάνοντας στην Αμερική, γίνεται το πιόνι ενός πλούσιου επιχειρηματία, του Χάρισον (Γκάι Πιρς), ο οποίος εκμεταλλεύεται το ταλέντο του Λάζλο. Αντί να χτίσει το μέλλον του, ο Λάζλο βυθίζεται σε έναν κόσμο εκμετάλλευσης και αυτοκαταστροφής.

Η αισθητική της ταινίας είναι προσεγμένη, με εντυπωσιακή φωτογραφία και μουσική, όπως ταιριάζει στις οσκαρικές παραγωγές.

Η ταινία ξεδιπλώνεται σε δύο μέρη των 100 λεπτών, χωρισμένα από ένα –σκηνοθετικά-  υποχρεωτικό διάλειμμα δεκαπέντε λεπτών, κάτι που εντείνει την αίσθηση,  ότι η ταινία θα λειτουργούσε καλύτερα ως μίνι σειρά τεσσάρων 50λέπτων επεισοδίων. Υπάρχουν και στα δύο μέρη μακρόσυρτες σκηνές,   όπως είναι η σκηνή του πρώτου μέρους με τον Χάρισον και τον Λάζλο να συζητούν σε ένα καφέ-εστιατόριο, με τον σκηνοθέτη Μπρέιντι Κόρμπετ να μην μπαίνει γρήγορα στο «ψητό» και να γινόμαστε μάρτυρες μιας εξαντλητικής συζήτησης και μιας  περιττής κινηματογραφικής  φλυαρίας.

Παρόμοιες σκηνές συναντάμε σε διάφορες στιγμές του έργου. Η ιστορία, ιδίως στο δεύτερο μέρος, χάνει τη συνοχή της. Οι μικρές εμβόλιμες σκηνές σεξ μοιάζουν αχρείαστες, ενώ ο μπρουταλισμός ως αρχιτεκτονικό ρεύμα χρησιμοποιείται περισσότερο ως εικαστικό στοιχείο παρά ως οργανικό κομμάτι της ιστορίας.

Ο Γκάι Πιρς, στον ρόλο του Χάρισον, αποδίδει τον χαρακτήρα με υπερβολικά θεατρικό τρόπο. Εμφανισιακά δε,

 δείχνει σχεδόν συνομήλικος με τα -κινηματογραφικά-  παιδιά του  κάνοντας το κάστινγκ να φαίνεται αταίριαστο.

Ο Άντριεν Μπρόντι παραδίδει μια αξιοπρεπή, αλλά όχι ιδιαίτερα πρωτότυπη ερμηνεία, ανακυκλώνοντας εκφραστικές αποχρώσεις από παλαιότερους ρόλους του. Η ηθοποιός  Φελίσιτι Τζόουνς, στο ρόλο της Έρζεμπετ- συζύγου του Λάζλο- παραμένει εγκλωβισμένη σε έναν χαρακτήρα που, αν και κεντρικός στη ζωή του πρωταγωνιστή, δεν αποκτά πραγματική υπόσταση στην ιστορία της ταινίας.

Οι σκηνές που τη δείχνουν να υποφέρει λόγω των επιλογών και των καταστάσεων που βιώνει ο σύντροφός της,  καταλήγουν να ανακυκλώνουν γνωστά μοτίβα της καταπιεσμένης και θυσιαζόμενης συζύγου.

The Brutalist από την Πέμπτη 6/2 στους κινηματογράφους

The post The Brutalist appeared first on screeneye.gr.

Βιογραφικό δράμα, 111΄, Μεγάλη Βρετανία, 2013

του Ρέιφ Φάινς

Με τους Ρέιφ Φάινς, Φελίσιτι Τζόουνς, Κριστίν Σκοτ Τόμας, Τζοάνα Σκάνλαν, Αμάντα Χέιλ 

Δεκαετία του 1850, βικτοριανή Αγγλία. Ο Τσαρλς Ντίκενς (Ρέιφ Φάινς) απολαμβάνει τη φήμη και τα πλούτη του σημαντικότερου συγγραφέα της εποχής του. Παντρεμένος εδώ και 20 χρόνια με την Αικατερίνη Χόγκαρθ (Τζοάνα Σκάνλαν) – με την οποία απέκτησε 9 (!) παιδιά – έχει την αποδοχή μιας διασημότητας και χωρίς υπερβολή κάθε δημόσια εμφάνιση του καταλήγει σε ενθουσιώδες λαϊκό παραλήρημα. Το 1857 ο 45χρονος Ντίκενς βλέπει σε μια θεατρική παράσταση την 18χρονη εκκολαπτόμενη ηθοποιό Νέλι Τέρναν (Φελίσιτι Τζόουνς) και μαγεύεται από την ομορφιά της. Γίνεται φίλος με τη μητέρα της Φράνσις (Κριστίν Σκοτ Τόμας), μια χήρα ηθοποιό που έχει μεταδώσει στις 3 κόρες της το μικρόβιο της υποκριτικής και αρχίζει να περνάει όλο και περισσότερες ώρες μαζί τους παρά με την οικογένεια του. Ύστερα από λίγο καιρό ο ερωτευμένος πλέον συγγραφέας εκφράζει τον έρωτα του για την Νέλι και ξεκινάει μια ιστορία με πολλά δραματικά επεισόδια που κάλλιστα θε μπορούσαν να αποτελέσουν υλικό για κάποιο έργο του.

Ειδικά οι «Μεγάλες προσδοκίες» που γράφτηκαν εκείνη την εποχή (δημοσιεύτηκαν τη διετία 1860-61), μοιάζουν βγαλμένες από αυτή την παράνομη σχέση που ποτέ δεν έγινε γνωστή παρά τις κατά καιρούς φήμες που κυκλοφόρησαν στις φυλλάδες της εποχής.

Μια από τις πιο σκληρές αλλά και συγχρόνως λιγότερο γνωστές τραγωδίες του Σαίξπηρ, τον «Κοριολανό», επέλεξε ο Ρέιφ Φάινς για να κάνει το σκηνοθετικό ντεμπούτο του πριν από 4 χρόνια. Για τη δεύτερη σκηνοθεσία του επέλεξε πάλι ένα εμβληματικό καλλιτέχνη, τον Τσαρλς Ντίκενς, για να μεταφέρει όμως όχι κάποιο έργο του βικτοριανού συγγραφέα αλλά μια σχετικά άγνωστη ιστορία της ζωής του. Ο έρωτας του δημιουργού των ακόμη και σήμερα αξεπέραστων «Ντέιβιντ Κόπερφιλντ», «Μια χριστουγεννιάτικη ιστορία», «Όλιβερ Τουίστ» και, κυρίως, «Μεγάλες προσδοκίες», για τη νεαρή και άσημη Νέλι Τέρνερ είναι το θέμα που επέλεξε ο Φάινς για να μας δώσει μια αρκετά συγκροτημένη αλλά όχι και πληρέστατη άποψη για το συγγραφέα.

Ο Φάινς προσπαθεί να είναι ακριβοδίκαιος με τον Ντίκενς: ούτε να τον αγιοποιήσει αλλά ούτε και να μειώσει στο ελάχιστο το αδιαμφισβήτητο συγγραφικό ταλέντο του. Τι συμβαίνει όμως με τον άνθρωπο πίσω από τον συγγραφέα; Ακόμη κι εκεί όμως ο Φάινς διατηρεί κάποιες επιφυλάξεις παρότι δείχνει βέβαιος στις πιο κομβικές σκηνές του φιλμ για το σκληρό και εγωιστή άντρα που περισσότερο από όλα αγάπησε τα λογοτεχνικά έργα του. Ο Ντίκενς του είναι ένας… σταρ αλλοτινής εποχής- τα θέατρα που γεμίζουν από πλήθη που συρρέουν για να ακούσουν τις συνέχειες των δημοφιλών ιστοριών του, παραπέμπουν στις κινηματογραφικές αίθουσες του σήμερα- γεμάτης αντιθέσεις αλλά και αρκετούς συσχετισμούς με τη σημερινή εποχή.

Το βικτοριανό Λονδίνο της πνευματικής άνθησης και του αριστοκρατικού φωτός από τη μια πλευρά, αλληλοσυμπληρώνεται από το σκοτάδι των απόκληρων και εξαθλιωμένων Όλιβερ Τουίστ που δεν έχουν στον ήλιο μοίρα. Ο Φάινς θέλει να δώσει το στίγμα αυτής της εποχής και ταυτόχρονα μια αίσθηση από τα αριστουργήματα του Ντίκενς αλλά πέρα από μια νατουραλιστική σκηνή -αυτή της βραδυνής περιπλάνησης του ήρωα μετά μια θεατρική παράσταση στα σκοτεινά υπόγεια που φυτοζωούν οι άθλιοι του Λονδίνου-  όλο το υπόλοιπο φιλμ πηγαινοέρχεται μεταξύ της κλασικής ακαδημαϊκής βιογραφίας εποχής και του τυπικού μοντέρνου μελοδράματος που έχει ως θέμα ένα παράνομο έρωτα. Τα βαριά κοστούμια και η ογκώδης παραγωγή της καλλιτεχνικής διεύθυνσης που αναπαριστά το βικτοριανό Λονδίνο μοιάζουν να προσθέτουν… βαρύδια στην αφήγηση του σκηνοθέτη Φάινς.

Ο βρετανός ηθοποιός-σκηνοθέτης ευτυχεί περισσότερο στην υποκριτική απόδοση του χαρακτήρα του Ντίκενς. Ορμητικός, με σπάνια χαρίσματα – πέρα από ακαταμάχητος storyteller ήταν ένας δεξιοτέχνης υπνωτιστής και μεγάλος χιουμορίστας- θαυμαστή παιδικότητα και λαχτάρα για ζωή ο Ντίκενς του Φάινς, μπορεί να μετατραπεί από τη μια στιγμή στην άλλη από μεγαλόψυχο και ανθρωπιστή καλλιτεχνή σε εγωιστή, άκαρδο σύζυγο – εξαιρετικά καλογυρισμένη η σκηνή που «αναγκάζει» τη γυναίκα του να συναντήσει την ερωμένη του -και αδίστακτο καριερίστα που ενδιαφέρεται μόνο πως θα διαφυλάξει τη φήμη του. Αυτό πιστεύω πως είναι και το πρόβλημα με την ταινία του Φάινς.

Την ίδια στιγμή που θέλει να επιδείξει τόλμη και αποφασιστικότητα γύρω από μια τόσο ελκυστική ιστορία – το σενάριο της Άμπι Μόργκαν που ανάμεσα σε άλλα έχει δώσει το στίγμα της με το «Shame» του Στιβ Μακ Κουίν, αποτελεί διασκευή του ομότιτλου βιβλίου της Κλερ Τόμαλιν- αποφασίζει να συμβιβαστεί με πιο σίγουρες κι εύκολες λύσεις προκειμένου να διαφυλάξει την καλή φήμη και τις έντιμες προθέσεις της.

“H Αόρατη Γυναίκα” από 13/3 στους κινηματογράφους σε διανομή Σπέντζος     

The post H Αόρατη Γυναίκα (The Invisible Woman) appeared first on screeneye.gr.