( Μέρος Α)

  Γράφει η Ναταλία Αργυράκη

«Σε λίγες μέρες θα ξέρουμε κι εμείς αν αυτή η ιδέα, που έμοιαζε στην αρχή με τρελό όνειρο μπορεί να εξελιχθεί σε ένα μεγάλο, ετήσιο Φεστιβάλ της Αθήνας. Ένα αληθινό σταυροδρόμι του ανεξάρτητου σινεμά, όπου θα μαζευόμαστε κάθε χρόνο και περισσότεροι.{…} Οι Νύχτες Πρεμιέρας απευθύνονται αποκλειστικά στο μεγάλο και ανήσυχο σινεφίλ κοινό της Αθήνας».

Αυτά έγραφε στο σημείωμά του ο αείμνηστος διευθυντής του περιοδικού ΣΙΝΕΜΑ Γιώργος Τζιώτζιος, λίγο πριν από την έναρξη του πρώτου φεστιβάλ (15-24/9/1995). Τα επόμενα χρόνια τα λόγια του επιβεβαιώθηκαν. Οι Νύχτες Πρεμιέρας  έγιναν το κατεξοχήν κινηματογραφικό γεγονός της Αθήνας, μαζεύοντας κάθε χρόνο όλο και περισσότερο κόσμο.

Σε μια ιστορική αναδρομή 19 ετών θυμόμαστε τα highlights των προηγούμενων διοργανώσεων και τα χωρίζουμε σε δύο μέρη.

1995  

Η προβολή της ταινίας «Πριν το Ξημέρωμα» του Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ, με τους Ίθαν Χοκ και Ζιλί Ντελπί, που αποτέλεσε την πρώτη από τις τρεις ταινίες -η τρίτη, «Πριν τα Μεσάνυχτα», προβλήθηκε φέτος το καλοκαίρι με παρόντες τους συντελεστές.

Το αφιέρωμα στον σκηνοθέτη, σεναριογράφο και ηθοποιό Εντ Γουντ (1924-1978): «Όλη του ζωή ήταν μια αργή αποσύνθεση, μια απελπισμένη προσπάθεια εξεύρεσης χρημάτων και δημιουργικών διεξόδων, που κράτησε δύο δεκαετίες» έγραφε το σημείωμα του προγράμματος του φεστιβάλ. Προβλήθηκε η ταινία του «Μια Νύφη για το Τέρας» και «EdWood» του Τιμ Μπάρτον με πρωταγωνιστή τον Τζόνι Ντεπ.

1996

H προβολή της ταινίας του 26χρονου ανερχόμενου τότε Πολ Τόμας Άντερσον «Hard Eight» με τους Φίλιπ Μπέικερ Χολ, Τζον Ράιλι, Γκουίνεθ Πάλτροου και Σάμιουελ Τζάκσον.

Το αφιέρωμα στις ταινίες μικρού μήκους της Τζέιν Κάμπιον (Μαθήματα Πιάνου), της πρώτης γυναίκας κινηματογραφίστριας που κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα Σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Καννών. Οι ταινίες της είχαν προβληθεί στο ντεμπούτο της στο φεστιβάλ Καννών το 1986. Πρόκειται για τις: «Peel, A Girl’s Own Story» και «Passionless Moments».

1997

Εκτός από ταινίες με πρωταγωνιστές μεγάλους χολιγουντιανούς αστέρες, όπως το «Πέμπτο Στοιχείο» με τον Μπρους Γουίλις του Λικ Μπεσόν, το «She’s So Lovely»  του Νικ Κασσαβέτης με τους Σον Πεν και Ρόμπιν Ράιτ και το «Λος Άντζελες Εμπιστευτικό», με τους Κιμ Μπέισιντζερ, Κέβιν Σπέισι, Ράσελ Κρόου και Γκάι Πιρς, το φεστιβάλ φιλοξένησε το αριστούργημα του Μίκαελ Χάνεκε Funny Games.

«Προσπαθώ να βρω τρόπους να αναπαραστήσω τη βία όπως πραγματικά είναι: ακατανόητη. Δείχνω τη βία όπως είναι στ’ αλήθεια: Πόνος και παραβίαση των άλλων» δήλωνε τότε ο σκηνοθέτης. Η ταινία ήταν υποψήφια για Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες. Τελικά ο Χάνεκε κέρδισε εις διπλούν στο μέλλον, για τη «Λευκή Κορδέλα» (2009) και το «Αγάπη» (2012).

Ακόμη προβλήθηκε η πρώτη ταινία του Αλεχάντρο Αμενάμπαρ, «Tesis» με πρωταγωνίστρια την Αν Τόρεντ στο ρόλο της Άντζελας, της φοιτήτριας δημοσιογραφίας που βρέθηκε μπλεγμένη σε μια σκοτεινή υπόθεση μετά τη δολοφονία του καθηγητή της. Η ταινία απέσπασε 7 βραβεία Goya. Η πορεία του σκηνοθέτη αποδείχθηκε σημαντική («Οι Άλλοι», «Η Θάλασσα μέσα μου»).

Το αφιέρωμα στις ταινίες «Tromeo and Juliet»  και «The Toxic Avenger»  της εταιρείας Troma Entertainment των Λόιντ Κάουφμαν και Μάικλ Χερτς που γνώρισαν μεγάλη επιτυχία στα 80’s και αποτέλεσαν σημείο αναφοράς για σκηνοθέτες όπως ο Κουέντιν Ταραντίνο, ο Πίτερ Τζάκσον και ο Κέβιν Σμιθ.

1998

Στις ειδικές προβολές συμπεριλήφθηκε η καλύτερη ταινία του Ρομπέρτο Μπενίνι (και βραβευμένη με τρία Όσκαρ) «Η Ζωή είναι Ωραία», αλλά και το «Κάτι Τρέχει με τη Μαίρη» που ανέδειξε την Κάμερον Ντίαζ.

Στην ίδια κατηγορία προβλήθηκε το «Φόβος και Παράνοια» στο Λας Βέγκας του Τέρι Γκίλιαμ (12 Πίθηκοι) με τους Τζόνι Ντεπ, Μπενίσιο ντελ Τόρο και Έλεν Μπάρκιν.

Η προβολή της μυθικής ταινίας του Ζαν Εστάς που είχε προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων όταν κέρδισε το Ειδικό βραβείο στις Κάννες το 1973. Πρόκειται για το «Η Μαμά και η Πουτάνα» που στο πέρασμα των χρόνων απέκτησε την αίγλη ενός καλτ αριστουργήματος.

1999

Στις ειδικές προβολές του φεστιβάλ φιλοξενήθηκε μία από τις πιο επιτυχημένες ρομαντικές κομεντί του σύγχρονου σινεμά, το «Μια βραδιά στο Νότινγκ Χιλ» του Ρότζερ Μίτσελ με τους Τζούλια Ρόμπερτς και Χιου Γκραντ.

Στο πανόραμα ταινιών προβλήθηκε η «Επίθεση του Γιγαντιαίου Μουσακά», η σουρεάλ κωμωδία του Πάνου Κούτρα με τους Γιάννη Αγγελάκη, Θέμιδα Μπαζάκα, Χρήστο Μάντακα, κα.

Αφιέρωμα στον Όρσον Γουέλς («Πολίτης Κέιν») με την προβολή του ντοκιμαντέρ «Δουλεύοντας με τον Όρσον Γουέλς» και των ταινιών του «Μάκβεθ», «Οθέλλος», «Οι Καμπάνες του Μεσονυκτίου», «Η Πηγή της Νιότης», «Ο Κύριος Αρκάντιν», «Οι Υπέροχοι Άμπερσονς».

Αφιέρωμα στον Ντάριο Αρτζέντο: «Το Πουλί με τα Κρυστάλλινα Φτερά»,» Τρόμος στην Όπερα», «Βαθύ Κόκκινο», «Το σύνδρομο του Σταντάλ», «Τενέμπρε, Φαινόμενα», «Το Φάντασμα της Όπερας».

2000

Η προβολή της ταινίας «Αυτόχειρες Παρθένοι» (με τους Τζέιμς Γουντ, Κίρστεν Ντανστ, Κάθλιν Τέρνερ, Τζος Χάρτνετ), της πρώτης ταινίας της Σοφίας Κόπολα, της ανερχόμενης τότε κόρης του Φράνσις Φορντ Κόπολα.

Το αφιέρωμα στους Μάικλ Πάουελ και Έμερικ Πρεσμπέργκερ, που ίδρυσαν το δημιουργικό δίδυμο των Archers και χάραξαν θριαμβευτική σκηνοθετική πορεία από το 1940 μέχρι το 1950. Το έργο τους εκτιμήθηκε αρκετές δεκαετίες αργότερα, όταν σκηνοθέτες όπως ο Σκορσέζε, ο Κόπολα, ο Κιούμπρικ και ο Σπίλεμπεργκ βοήθησαν να πάρει τη θέση που του αξίζει. Προβλήθηκαν οι ταινίες: «Ζήτημα ζωής και θανάτου», «Ο Ηδονοβλεψίας», «Τα Κόκκινα Παπούτσια», «Μαύρος Νάρκισσος», «Μια Ιστορία του Καντερμπούρι», «Η Ζωή και ο Θάνατος του Συνταγματάρχη Μπλιμπ»  και «Ο Κλέφτης της Βαγδάτης».

2001

Η ταινία που κέρδισε το μεγάλο βραβείο στο φεστιβάλ του Σάντανς εκείνη τη χρονιά και έφερε στο προσκήνιο τον ώριμο πια Ράιαν Γκόσλινγκ. Ο «Πιστός» του Χένρι Μπιν αφηγείται την ιστορία ενός νεαρού που έρχεται σε σύγκρουση με την εβραϊκή του παιδεία, αρνείται το παρελθόν του και προσχωρεί σε μια νεοφασιστική οργάνωση για να μετατραπεί σταδιακά σε ιδεολογικό της καθοδηγητή.

H «Σαρκική Εξάρτηση»: Η βραβευμένη με Χρυσή Άρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου της ίδιας χρονιάς, ταινία του Πατρίς Σιρόμ περιγράφει το βάθος του ανθρώπινου πάθους και το μεγαλείο της εσωστρέφειας.

«Η Ραχοκοκαλιά του Διαβόλου»: Στο ξεκίνημα του, ο Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο (Ο Λαβύρινθος του Πάνα) δημιούργησε μια ταινία που επιχειρεί να εξηγήσει την υπόσταση ενός φαντάσματος (δεν προκαλεί έκπληξη η συμμετοχή του στη συνέχεια ως παραγωγός σε ταινίες όπως το «Ορφανοτροφείο» και το «Μη Φοβάσαι το Σκοτάδι»). Τώρα επιστρέφει με το «Pacific Rim», εξερευνώντας αυτή τη φορά τον κόσμο της επιστημονικής φαντασίας.

Αφιέρωμα στους Αδερφούς Μαρξ που επαναπροσδιόρισαν το είδος της κωμωδίας. Προβλήθηκαν ταινίες τους από το 1930-35: «Animal Crackers», «Monkey Business», «Horse Feathers», «Duck Soup», «A Night at the Opera».

2002

Προβλήθηκε η ταινία της Lynne Ramsay«Morvern Callar» με πρωταγωνίστρια τη Σαμάνθα Μόρτον. Η ταινία είχε αποσπάσει δύο βραβεία στο Φεστιβάλ Καννών εκείνης της χρονιάς. Πέρασαν ωστόσο 9 χρόνια μέχρι η σκηνοθέτιδα να επιστρέψει πίσω από τις κάμερες, στο “Πρέπει να μιλήσουμε για τον Κέβιν”.

Ακόμη προβλήθηκε η ταινία «Μη Αναστρέψιμος» του Γκασπάρ Νοέ (με τους Μόνικα Μπελούτσι και Βενσάν Κασέλ) που ήταν και προσκεκλημένος στο φεστιβάλ.

Αίσθηση προκάλεσε και το Αργεντίνικο δράμα «Εννέα Βασίλισσες»  που αποτέλεσε το ντεμπούτο του Φαμπιάν Μπιελίνσκι.

2003

To «Όλα τα αληθινά κορίτσια» του Ντέιβιντ Γκόρντον Γκριν με τους Πολ Σνάιντερ, Ζόι Ντεσανέλ και Πατρίσια Κλάρκσον αποτέλεσε τη δεύτερη σκηνοθετική του απόπειρα και μία υπόσχεση ότι πρόκειται να δούμε πολλά από αυτόν. Ο σκηνοθέτης συζητήθηκε θετικά και φέτος με τη συμμετοχή της ταινίας του «Joe» (με τον Νίκολας Κέιτζ) στο φεστιβάλ Βενετίας.

To «Fear X»: Η τρίτη ταινία του πολλά υποσχόμενου τότε Δανού σκηνοθέτη Νίκολας Βίντινγκ Ρεφν («Drive, «Only God Forgives ») έφερε και τον ίδιο στην Αθήνα, ως προσκεκλημένο στην προβολή της ταινίας του. Η ταινία ήταν «περισσότερο μια σπουδή πάνω στην απώλεια και λιγότερο ένα θρίλερ με εύκολα τρικ εντυπωσιασμού».

Αφιέρωμα στην Χρυσή Εποχή των αδερφών Σάο που έχτισαν ένα μεγαλειώδες στούντιο τη δεκαετία του 50, κατακτώντας την αγορά και επηρεάζοντας ανεξίτηλα το σινεμά δράσης. Προβλήθηκαν οι ταινίες: «Έλα να πιεις μαζί μου» (1966), «Το Χρυσό Χελιδόνι» (1968), «Κρυφές εξομολογήσεις μια κινέζας αυλικού» (1972), «Χρυσός Λωτός» (1974), Η «36^η αίθουσα των σαολίν» (1978).

Αφιέρωμα στον Ζαν Κοκτώ (1889-1963): «Το Αίμα του ποιητή», «Η Πεντάμορφη και το Τέρας», «Ο Δικέφαλος Αετός», «Οι Τρομεροί Γονείς», «Ορφέας», «Η Διαθήκη του Ορφέα». «Είμαι ένα ψέμα που λέει πάντα την αλήθεια» είχε δηλώσει.

The post Αναδρομή στις ” Νύχτες Πρεμιέρας”1995-2004″ appeared first on screeneye.gr.

Ένα κομμάτι  των κριτικών και της κοινής γνώμης ζητούσε επίμονα από τον 38χρονο Ντέιβιντ Γκόρντον Γκρίν να επιστρέψει σε αυτό που το ονόμαζαν « Ο παλιός καλός Γκόρντον Γκρίν» , αναφερόμενοι στις πιο σινεφίλ ταινίες του ,όπως για παράδειγμα  με το »Tζορτζ Oυασινγκτον» »  ή με το  « Όλα τα Αληθινά Κορίτσια». Τους έκανε τη χάρη  πριν από μερικούς μήνες,  με το « Prince Avalanche» που προβλήθηκε στα Φεστιβάλ Σάντανς και Βερολίνου , και σύντομα θα βρίσκεται και στις ελληνικές αίθουσες.

Με το «Joe» ο ταλαντούχος αμερικανός σκηνοθέτης κρατιέται οριακά, και θα λέγαμε και επιτυχημένα,  πάνω στη λεπτή διαχωριστική γραμμή που χωρίζει το mainstreamσινεμά από το ανεξάρτητο. Τοποθετεί ξανά το σκηνικό του σε μια φτωχογειτονιά του  Ώστιν,  μέσα σε ένα τοπίο έντονα αποπνικτικό και ζοφερό, σε μια εύστοχη περιγραφή του κοινωνικού στάτους των ηρώων και αντί-ηρώων του. Θα μας θυμίσει με αυτό το τρόπο την« Νεμπράσκα» του Αλεξάντερ Πέιν, μόνο όμως ως προς το συγκεκριμένο  κομμάτι.

Στο « Joe»  καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου  υποβόσκει  η ένταση και η βία, που κάποια στιγμή θα εμφανιστεί σε όλες τις μορφές της.

Ο Γκριν ζωγραφίζει» στην οθόνη  τους δύο ανδρικούς  χαρακτήρες, που τους χωρίζουν περίπου 30 χρόνια. Ο Τζο είναι κοντά στα 45, ο Γκάρι μόλις 15. Για τον Τζο (Νίκολας Κέιτζ) δεν γνωρίζουμε πολλά. Υπάρχει μια ιστορία από το παρελθόν που κρύβεται αρχικά.  Ξέρουμε  μόνο ότι διευθύνει μια εταιρεία ξυλείας. Επισκέπτεται συχνά τους γονείς του που φαίνεται να έχουν διάφορες «εξαρτήσεις»,  όμως το ίδιο συμβαίνει και με τον νεαρό Γκάρι (Τάι Σερινταν) που ο πατέρας του είναι αλκοολικός και χρόνια άνεργος . Ο Γκάρι θα ζητήσει δουλειά από τον Τζο αυτός θα του την προσφέρει, όμως τα χρήματα θα πηγαίνουν στη τσέπη του πατέρα του, που με βία τα εισπράττει.

Η απεικόνιση των δύο προσώπων σκηνοθετείτε με σοφία από τον Γκόρντον Γκρίν, γιατί διαρκώς αντιπαραβάλλει  τα βιώματα ενός άνδρα κι ενός έφηβου. Αυτή η τακτική είναι και το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του έργου.  Ηθελημένα ή μη υιοθετεί ένα μοντέλο των κοινωνικών θεωριών και της εξελικτικής ψυχολογίας που λέει ότι δεν είναι απαραίτητο η επιθετικότητα, η κακοποίηση,  και η βία που δέχεται ένα παιδί,  ότι θα οδηγήσει απαραίτητα και το ίδιο σε καταχρηστική και ανάλογη συμπεριφορά στο μέλλον.

Έτσι λοιπόν ο Γκόρντον Γκριν παίζει με τη κάμερα και τις παράλληλες διαδρομές, ένα παιχνίδι όπου ο Τζο και ο Γκάρι θα βρουν από κοινού τις εσωτερικές τους άμυνες, θα αρχίσει να τους δένει μια ιδιότυπη φιλία, σε μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα  εμποδίων, ανηθικότητας  και αντιποίνων.

Ο σκηνοθέτης πριν 10 χρόνια περίπου, παρουσίασε την ταινία  « Κύμα Οργής» που διαδραματιζόταν πάλι στον αμερικάνικο νότο και εξερευνούσε την ατομική εξαθλίωση και την  εγχώρια εγκληματικότητα. Εκείνο το έργο αδυνατούσε να δει τους χαρακτήρες πίσω από αυτό που φαίνονταν, ενώ εδώ τους βλέπει.

Αλλά το « Joe» έχει και τα προβλήματα του,   ως απόρροια των διαχρονικών αδυναμιών του δημιουργού του. Ο Γκόρντον Γκριν σχεδόν πάντα αντιμετωπίζει τα φινάλε των ταινιών του νευρικά και άγαρμπα. Έτσι κι εδώ δεν θα αποφύγει τα ατοπήματα, με τη μεγάλη διάρκεια του έργου αλλά κυρίως  με το προβλεπόμενο, και χωρίς κανένα νόημα τέλος.

Ο Νίκολας Κέιτζ δεν έπαιξε έναν πολύ διαφορετικό ρόλο από αυτόν που μας έχει συνηθίσει. Κεντρίζει τα βλέμματα με τη γενειάδα και με το κρυφό-επιθετικό προφίλ  του αλλά σίγουρα  τον έχουμε δει σε πιο δυνατές ερμηνείες.

The post Joe του Ντέιβιντ Γκόρντον Γκριν: Κριτική απο Φ. ΒενετίαςJoe appeared first on screeneye.gr.