Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Ο Γιώργος Λάνθιμος, στο νέο του έργο,  διακωμωδεί  το πλέον “ ανεξερεύνητο” πρόσωπο της Βρετανικής μοναρχίας, την Βασίλισσα ‘Αννα(( ταυτόχρονα  υποκλίνεται σε αυτήν και δείχνει να την σέβεται), η οποία βρέθηκε στο θρόνο, για 12 χρόνια ( 1702-17014 ), διχάζοντας τους ιστορικούς. Οι επικριτές της, προβάλλουν το χαμηλό μορφωτικό της επίπεδο, την άγνοιά της για την πολιτική  και την ενασχόλησή της με επουσιώδη ζητήματα. Αντίθετα οι υποστηρικτές της, αναφέρονται στο γεγονός,  οτι επί ημερών της, ένωσε τη Βρετανία με την Σκωτία  και με την Ιρλανδία. Επιπρόσθετα-όπως υποστηρίζουν-, μοίρασε χρήματα στους φτωχούς και δικαιολόγησε τους πολέμους με τη Γαλλία,έτσι ώστε  να διατηρηθεί συμπαγές το Βασίλειο.

Ο Έλληνας σκηνοθέτης ( και κάτοικος Λονδίνου την τελευταία οκταετία), φλερτάρει με την πρώτη εκδοχή και καταπιάνεται με την προσωπική της ζωή. Υιοθετεί τις πηγές της θεατρικής συγγραφέως Χέλεν Έντμουντον, η οποία ανέβασε σε θεατρική σκηνή   το έργο “ Βασίλισσα Άννα”, εστιάζοντας στις ομοφυλοφιλικές σχέσεις της Άννα Στιούαρτ, με την Δούκισσα του Μάρλμπορο (την Σάρα Τσώρτσιλ) και με το τρίτο πρόσωπο που διεισδύει στη ζωή της, την  ξαδέρφη της Σάρα -και ξεπεσμένης βαρόνης- ( της Αμπιγκέιλ Μάσαμ), η οποία προσλαμβάνεται στο ανάκτορο, ως απλή υπηρέτρια.

Ενώ στο τρέιλερ που κυκλοφορεί , δίδεται η εντύπωση πως ο Γιώργος Λάνθιμος, επαναφέρει τα πλούσια εξωτερικά γυρίσματα, όπως έπραξε στο έργο “ Αστακός”, η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική, ακολουθώντας την καθιερωμένη του τακτική.  Χώρισε την ταινία σε κεφάλαια και γύρισε το έργο- στο μεγαλύτερο του μέρος-, μέσα  σε εσωτερικούς χώρους και δει στα δωμάτια του  μεγαλοπρεπούς ανακτόρου.  Αποδεικνύεται  ορθή επιλογή, αφενός επειδή ωθεί το κοινό να εστιάσει στην ίδια την  ιστορία -και στους συμβολισμούς της- και  αφετέρου,  επιτρέπει -απλόχερα-στους πρωταγωνιστές του, να καθοδηγήσουν οι ίδιοι την μονομαχία, κουβαλώντας σχεδόν όλοι μια κορυφαία υποκριτική γκάμα και  για το θέατρο και για τον κινηματογράφο.

Χρησιμοποιεί με εξυπνάδα την κάμερα, μεταπηδώντας από χώρο σε χώρο,  χωρίς αλλαγή πλάνου, μια τακτική που χρησιμοποιήθηκε από τον ίδιο και στην πιο πρόσφατη του ταινία, στον “ Θάνατο του Ιερού Ελαφιού”.
Ο χώρος φωτίζεται με κεριά- όπως συμβαίνει σε πολλές ταινίες εποχής-, όπως επί παραδείγματι στην ” Αποπλάνηση” της Κόπολα. Η μουσική,  είναι μια ανάμιξη σύγχρονης  κλασσικής μουσικής και μπαρόκ αισθητικής, χωρίς η μουσική  να επικαλύπτει τα πρόσωπα και την πλοκή,  σε κανένα σημείο του έργου.

Η κολακεία και το σεξ, αποδεικνύονται οι επιτυχημένες μέθοδοι “ αποπλάνησης”, ενός εύθραυστου ηγεμόνα και τα κατάλληλα μέσα, για τους αυλικούς, για να τον χειραγωγήσουν…μέχρι οι ηγέτες να τους  βαρεθούν και να τους αντικαταστήσουν, ή μέχρι οι αυλικοί να επιβληθούν.
Το παράδειγμα της Βασίλισσας ‘Αννα… είτε είναι εξ ολοκλήρου υπαρκτό, είτε  είναι  μέρος του βγαλμένο από τη φαντασία, λειτουργεί συμβολικά για τον Έλληνα σκηνοθέτη, αναφερόμενος εμμέσως πλην σαφώς σε κάθε εποχή, σε κάθε σύστημα και σε κάθε μορφή εξουσίας.

Η αίσθηση του χιούμορ του, ταυτίζεται με το αντίστοιχο φλεγματικό χιούμορ των Βρετανών, ενώ δεν λείπουν-για άλλη μια φορά-οι αυτό-αναφορές,  σε παλαιότερες του ταινίες.

Η Ολίβια Κόλμαν είναι κάτι περισσότερο από επιβλητική σε όλες τις μορφές που καλείται να αποδώσει την Βασίλισσα Άννα( ζηλιάρα, βουλιμική, κυκλοθυμική, θύτης και θύμα μαζί) και η Ρέιτσελ Βάις ( ως η Δούκισσα του Μάρλμπορο) την ακολουθεί,   μεταμορφωμένη μοναδικά  κι ως το απόλυτο αφεντικό του παλατιού κι ως ο αποδιοπομπαίος τράγος του.

Η “ευνοούμενη” Έμμα Στόουν, στέκεται ισορροπημένα ανάμεσα στις δύο όψεις του ρόλου, τι  είναι πραγματικά  και στο “φαίνεσθαι”  Ο Λάνθιμος την  θέλει να διεισδύει μέσα στις επικίνδυνες ατραπούς, την θέλει  γυναίκα-αράχνη και η Έμμα Στόουν( La la land) του το προσφέρει, ίσως όχι τόσο τέλεια όσο οι άλλες δύο πρωταγωνίστριες.

Μετά το τρίτο κεφάλαιο, η σεναριακή δυναμική της ταινίας περιορίζεται αισθητά. Είναι η ατμόσφαιρα και οι ερμηνείες που κρατούν ζωντανό το ενδιαφέρον, μέχρι την ωραία τελική κορύφωση.

Αργυρός Λέοντας στη Βενετία, 10 υποψηφιότητες για Όσκαρ ανάμεσα σε αυτές και για Καλύτερη Ταινία και για Σκηνοθεσία για τον Γιώργο Λάνθιμο.

Από την Πέμπτη 31/1/ 2019 σε επιλεγμένες αίθουσες

The post Η Ευνοούμενη appeared first on screeneye.gr.

Ρομαντική κωμωδία επιστημονικής φαντασίας, 118′, Μ. Βρετανία/Ελλάδα 2015

Γλώσσα: Αγγλικά

Του Γιώργου Λάνθιμου

Με τους Κόλιν Φάρελ, Ρέιτσελ Βάις, Τζον Σι Ράιλι, Λεά Σεϊντού, Αγγελική Παπούλια,Αριάν Λαμπέντ

Γράφει ο Ιάκωβος Γωγάκης

Άφθονοι κοινωνικοί συμβολισμοί και στα 110 λεπτά του, ολιγόλογοι και καταπιεσμένοι ήρωες, πινελιές κωμικού πνεύματος, μελαγχολική και υπερρεαλιστική κινηματογράφηση, δηλαδή το οικείο, ιδιότυπο, ομοιόμορφο και αγαπημένο περιβάλλον του Γιώργου Λάνθιμου, ξεδιπλώνεται μετά τον «Κυνόδοντα» και τις «Άλπεις», για τρίτη φορά, προσπερνώντας το έντονο ελληνικό στοιχείο των προηγούμενων ταινιών του, εκμεταλλευόμενος-ίσως όχι στο έπακρον- την αυξημένη ευελιξία, της διεθνούς  παραγωγής κι ένα υψηλών προδιαγραφών καστ, -ιδιαιτέρως οι  Κόλιν Φάρελ, Ρέιτσελ Βάις, Τζον Σι Ράιλι,- που λειτούργησε καταλυτικά, στην ήπια προσγείωση της ταινίας, στα άνισα τελευταία,  35 της λεπτά.

Κρύο τοπίο, ένας απροσδιόριστος αρχικά χώρος κι ένα πρόσωπο που του ζητείται να δηλώσει εάν είναι στρέιτ ή ομοφυλόφιλος, για να καταχωρηθεί στο σύστημα. Όταν αυτός το σκέφτεται και απαντάει «Μπαισεξουαλ», ανακαλύπτει πως δεν υπήρχε τέτοια επιλογή.
Πρόκειται για ένα απομονωμένο μοτέλ, το προσωπικό έχει χάρη και φινέτσα, αρκεί οι «δέσμιοι» θαμώνες για να απελευθερωθούν -δεν πάνε εκεί εθελοντικά-, πρέπει να υπακούουν τους κανόνες του παιχνιδιού, όπως είναι για παράδειγμα να βρουν σύντροφο, εντός 45 ημερών. Εάν αυτό δεν συμβεί, τότε μετατρέπονται σε ζώο της επιλογής τους. Ο Ντέιβιντ(Κόλιν Φάρελ) δηλώνει… αστακός. Θα αναγκαστεί εκ των συνθηκών να βρει το έτερον ήμισυ, αλλά η γνωριμία του με την γυναίκα με τη λιγοστή όραση( Ρέιτσελ Βάις), θα θέσει τη ζωή του σε κίνδυνο.

Ο Γιώργος Λάνθιμος κι ο μόνιμος σεναριογράφος του, Ευθύμης Φιλίππου, επαινούν εμμέσως, τα αριστουργηματικά «Ψυχώ» και «Λάμψη», τοποθετώντας στον πυρήνα της ταινίας τους, τον υπόγειο τρόμο, από τη διαμονή κάποιων χαμένων ψυχών, σε ένα ίδρυμα, διευρύνοντας τον προβληματισμό, πάνω στους ακραίους ατομικούς συμβιβασμούς , παρουσιάζοντας επίσης την παρεμβατική αντίληψη ακόμα και των –θεωρητικά- ελεύθερων δυτικών κοινωνιών, που ακόμα χειραγωγούνται από τα κοινωνικά στερεότυπα, τα πρωτόκολλα διαγωγής, τον ομογενοποιημένο συμπεριφορισμό, για τις σχέσεις άρπα κόλα, για το γάμο, τη μονογαμία, την υποβάθμιση του συναισθήματος, στις διαπροσωπικές σχέσεις, γνωστές θεματικές από τις προηγούμενες ταινίες τους, αλλά δοσμένες μακριά από τον ελληνικό χωροχρόνο κι αυτή η οικουμενική διάσταση, θα λέγαμε πως ήταν επιτυχημένη.

Διαμέσου του θέματος της σεξουαλικής ταυτότητας( βλέπε Ντέιβιντ), αγγίζουν ένα άλλο ενδιαφέρον πεδίο, ιδιαίτερα πρωτότυπο στο σύγχρονο σινεμά, αυτό των οπτικών πλανών και των ψευδαισθήσεων, κοινωνικά σύνολα που αγνοούν το γκρι και υιοθετούν στην καθημερινότητα τους, είτε το μαύρο, είτε το άσπρο.
Ο κουτσός άντρας( Τζει Σι Ρέιλι) γίνεται ένα με τις δικές του ενοχές, δεν αντιδρά, δεν ξεφεύγει από τον έξωθεν εκφοβισμό.

Η κάθε σκηνή της ταινίας, αποτελεί κι ένα νέο πεδίο σκέψης για το κοινό. Όσο ελκυστικό μπορεί να φαντάζει αυτό το γεγονός, άλλο τόσο φανερώνεται, ως η αχίλλειος πτέρνα της. Ο θεατής οφείλει να αποκωδικοποιεί διαρκώς εκφράσεις, ομιλίες, δράσεις, αλλά με τη πάροδο του χρόνου, οι συμβολισμοί αυτοί, φαίνεται να μην ενσωματώνονται και να μην αλληλεπιδρούν με μια στέρεη-έστω και σουρεαλιστική-αφήγηση, με αρχή, μέση και τέλος, κάνοντας το τελευταίο μισάωρο, αρκετά βασανιστικό, ακόμα και σε ένα δοκιμασμένο στα δύσκολα, κινηματογραφικό μάτι.
Είναι πιθανόν, όσοι αγάπησαν τον «Κυνόδοντα« και τις «Άλπεις«, να υποδεχτούν τη νέα ταινία του Γιώργου Λάνθιμου, αρκετά συγκρατημένα, εξαιτίας των επαναλαμβανόμενων θεματικών πεδίων της.

“Αστακός” από 22/10 στους κινηματογράφους σε διανομή Feelgood

The post Αστακός appeared first on screeneye.gr.

Δράμα, 118′, Ιταλία 2015

Πρωτότυπος Τίτλος: Youth/La Giovinezza

του Πάολο Σορεντίνο

Με τους  Μάικλ Κέιν, Χάρβεϊ Καϊτέλ, Ρέιτσελ Βάις, Τζέιν Φόντα  Πολ Ντέινο

Γράφει η Ελίνα Τραιφόρου

Η νέα ταινία του Πάολο Σορεντίνο( Η Τέλεια Ομορφιά), « Νιότη», με πρωταγωνιστή τον Μάικλ Κέιν,  ήταν υποψήφια για τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες, κέρδισε το βραβείο Κοινού στο Καρλοβι Βάρι και ήταν η ταινία που άνοιξε τις φετινές Νύχτες Πρεμιέρας.

Το έργο έχει στο επίκεντρο έναν ηλικιωμένο πρώην συνθέτη και μαέστρο ορχήστρας(Μάικλ Κέιν), ο οποίος περνά τις διακοπές του σε ένα υπεροπλυτελές ξενοδοχείο, μαζί με τον επίσης ηλικιωμένο φίλο του σκηνοθέτη (Χάρβει Καιτέλ). Στον χώρο αυτό βρίσκεται μεταξύ άλλων ο Μαραντόνα, ένας νεαρός ηθοποιός και η Μις Υφήλιος. Εκεί μέσα εκτυλίσσονται πολλές καταστάσεις που αφορούν έμμεσα ή άμεσα και τα δυο  βασικά αυτά πρόσωπα καθώς συνομιλούν για το πέρασμα του χρόνου και τους προβληματισμούς τους γύρω από τη ζωή και το παρελθόν.

Μέσα από τη μοναδική ματιά του Πάολο Σορεντίνο, ο θεατής θα γελάσει, θα συγκινηθεί, θα νιώσει άβολα, θα παρασυρθεί από τις εικόνες και θα αφουγκραστεί τα ηχητικά τοπία που διαμορφώνονται τόσο από τον εξωτερικό και τον εσωτερικό κόσμο των χαρακτήρων. Εκεί που τα μάτια ακολουθούν την καρδιά και η καρδιά ακολουθεί το όνειρο και το όνειρο  ακολουθεί τους καρπούς του παρελθόντος, ο βραβευμένος σκηνοθέτης  για 118 λεπτά θα αντιπαραβάλει τα νιάτα με το γήρας,  σε ένα ευκολονόητο, μα  αληθινά φιλοσοφικό φιλμ, θυμίζοντας τα λόγια του Σωκράτη “Η αγαθότητα της νεότητας είναι κάτι το αγγελικό. Η αγαθότητα του γήρατος είναι κάτι το θεϊκό”. Η ένταση του νου, γίνεται απλά μια εκφραστικότητα προσώπου που μιλάει για χαμένες προσδοκίες, που η πικρία επεκτείνεται από την εκφορά του λόγου σε ένα κοντινό πλάνο. Ο Πάολο Σορεντίνο ξέρει πως να εναλλάσσεται συναισθηματικά και πλανοθετικά από το γήινο στο ποιητικό, με το χρόνο σκληρό και συνάμα τρυφερό.

Ξέρει επίσης και να εκπλήσσει. Να βάζει ένα μικρό κορίτσι να αναλύει μια δυσεύρετη ταινία και μια πανέμορφη γυναίκα να απαντά στα στερεότυπα με εύστοχο τρόπο. Και δείχνει πως η ομορφιά έχει πολλές πτυχές πέραν της εξωτερικής εμφάνισης. Ομορφιά είναι και ένα παιδί που τρέχει με το ποδήλατο καθώς δυο ηλικιωμένοι περπατούν.  Ή ένα άλλο παιδί που παίζει άτσαλα ένα κομμάτι στο βιολί. Κι όλες τούτες οι μικρές στιγμές, οι τυχαίες συναντήσεις να μας θυμίζουν κάτι. Σαν άνεμος που έρχεται απρόσμενα η νεότητα σε ρυτιδιασμένες μέρες.

Ο Μαικλ Κέιν κι ο Χάρβει Καιτέλ εκπληρώνουν το γλυκόπικρο του χρόνου ερμηνευτικά. Κι ο Σορεντίνο ανυψώνει, χρησιμοποιώντας εικόνα αλλά και ήχο,  αγκαλιάζοντας το χώρο και το χρόνο, την ύλη και το πνεύμα. Κάποιες φορές τεντώνει υπερβολικά το «σκοινί της αναρρίχησης» επιτηδεύοντας και τείνοντας προς μελοδραματισμό. Επιπρόσθετα, αισθάνεται κανείς πως υπάρχει μια δομική χαλαρότητα στην αφηγηματική δράση. Κάποιοι χαρακτήρες εμβόλιμοι περισσότερο προσθέτουν σε μια γενική ατμόσφαιρα ή λειτουργούν ως εικαστικός παράδρομος  στην κινηματογραφική χωροταξία του σκηνοθέτη, παρά σε μια στοχευμένη περιγραφή ψυχοσύνθεσης. Αλλά Σορεντίνο θα σε συγχωρέσουμε γιατί έχεις πολλή αγάπη που μας διαπερνά κινηματογραφικά. «Υou’ve got the love I need to see me through».

“Νιότη” από 15/10 στους κινηματογράφους σε διανομή Odeon

The post Νιότη appeared first on screeneye.gr.

O Κόλιν Φάρελ και η Ρέιτσελ Βάις  είναι μεταξύ των πρωταγωνιστών της νέας , αγγλόφωνης ταινίας του Γιώργου Λάνθιμου (Κυνόδοντας, Άλπεις) με τίτλο «The Lobster».  

Τα γυρίσματα του «The Lobster» ξεκίνησαν στα τέλη Μαρτίου στην Ιρλανδία.Το υπόλοιπο καστ συμπεριλαμβάνει τους  Μπεν Γουίσο, Λεά Σειντού, Ολίβια Κόλμαν, Αριάν Λαμπέντ και Αγγελική Παπούλια. Το σενάριο υπογράφει ο Λάνθιμος και ο τακτικός του συνεργάτης Ευθύμης Φιλίππου και έχει σαν θέμα μια αντισυμβατική ιστορία αγάπης σε ένα δυστοπικό μέλλον όπου το να βρεις σύντροφο αποτελεί ζήτημα ζωής και θανάτου.Οι εταιρείες παραγωγής πίσω από το πρότζεκτ είναι οι ElementPictures, Limpκαι ScarletFilms.Να σημειωθεί ότι συμπαραγωγός στην ταινία είναι ο Χρήστος Κωνσταντακόπουλος της FaliroHouseκαθώς και γαλλικές και ολλανδικές εταιρείες. 

Μια ασυνήθιστη ερωτική ιστορία σ’ενα δυστοπικό μέλλον, όπου αδέσμευτα άτομα, σύμφωνα με τους κανόνες της Πόλης, συλλαμβάνονται και μεταφέρονται στο Ξενοδοχείο. Εκεί υποχρεούνται να βρούνε παρτενέρ μέσα σε 45 μέρες. Αν αποτύχουν, μετατρέπονται σε ζώο της αρεσκείας τους και αφήνονται στο δάσος. Ένας απελπισμένος Άντρας διαφεύγει απο το Ξενοδοχείο στο Δάσος όπου ζούνε οι Μοναχικοί και εκεί ερωτεύεται, πράγμα που έρχεται σε αντίθεση με τους κανόνες. Το “The Lobster” είναι μια ιστορία αγάπης αλλά όχι μια συμβατική ιστορία αγάπης. Παρατηρεί τους τρόπους και τις αιτίες που κάνουν κάποιους ανθρώπους να γίνουν ζευγάρια, και άλλους όχι. Είναι μια ιστορία για τις τρομακτικές επιδράσεις της μοναξιάς, τον φόβο του μοναχικού θανάτου, τον φόβο της μοναχικής ζωής και πάνω απ’ όλα τον φόβο του να ζεις μαζί με κάποιον. Το να αναγκάσουμε τους εαυτούς μας να μας αρέσει κάποιος είναι ένα είδος βασανιστηρίου. Το “The Lobster” προσπαθεί να ανακαλύψει τα συνώνυμα της αγάπης με λέξεις όπως φόβος, νόρμες, χρονικά περιθώρια, συνευρέσεις, συγχρονισμός, αθωότητα, ευημερία και ψέματα.

O σκηνοθέτης δήλωσε πως είναι ευγνώμων που έχει την ευκαιρία να δουλέψει με σπουδαίους ηθοποιούς. «Η συνεισφορά τους στην ταινία θα εμπλουτίσει και θα επεκτείνει τον κόσμο που προσπαθούμε να δημιουργήσουμε και να εξερευνήσουνε. Επιπρόσθετα, η ομάδα μας παλιών και νέων συνεργατών μου δίνει αυτοπεποίθηση και ενθουσιασμό να ξεκινήσω να κάνω την ταινία.»

The post Η πρώτη φωτογραφία από τη νέα ταινία του Γιώργου Λάνθιμου το «The Lobster» appeared first on screeneye.gr.