Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία, αποτελεί κακό οιωνό για όλα τα ανοιχτά διεθνή μέτωπα στην Ευρώπη και στον κόσμο.

Ένα από τα πολλά,  βρίσκεται στα Βαλκάνια και δη στο Κοσσυφοπέδιο.

Η σύγκρουση στα τέλη του ’90,  ανάμεσα στον αλβανικό παραστρατιωτικό σώμα,  δηλαδή τον Ουτσεκά από τη μια,  τους Σέρβους του Μιλόσεβιτς από την άλλη, αλλά κι ο ρόλος του ΝΑΤΟ, καθόρισαν τις εξελίξεις εκείνης της εποχής.

Δεν επέφεραν την αποδοχή της νέας κατάστασης, όπως επί παραδείγματι ήταν η μονομερής  ανακήρυξη κράτους, το 2008.

Η ηρεμία κρέμεται από μια κλωστή και η πρόσφατη μικρή ανάφλεξη, με το ζήτημα των πινακίδων των αυτοκινήτων, όπου η αλβανική πλειοψηφία, επιδιώκει να καθιερώσει μια ενιαία κρατική πολιτική, αφαιρώντας από τη σερβική μειονότητα, τα δικαιώματα του παρελθόντος, είναι η αφορμή, μιας νέας κρίσης , που βρίσκεται προ των πυλών.

Ο Σέρβος σκηνοθέτης  Ντούσαν Μίλιτς στην ταινία ” Στο Σκοτάδι”,  εξερευνά το πώς είναι  να είσαι Σέρβος και να ζεις στο κεντρικό και νότιο Κόσοβο, μετά το τέλος του πολέμου, το 1999 ή ακόμα και τώρα.

Η πλειοψηφία των Σέρβων ζει στο βόρειο Κόσοβο, δίπλα από τα σερβικά σύνορα, αλλά υπάρχουν διάσπαρτες κοινότητες Σέρβων παντού στην περιοχή.

Επιλέγει ένα βουκολικό ομιχλώδες τοπίο, τρομακτικό, όπου σε ένα σπίτι, ζει ένα 12 χρόνο κορίτσι με τη μητέρα της και τον παππού του, σερβικής εθνότητας.

Ο πατέρας είναι αγνοούμενος.

Και οι τρεις, είναι αποδέκτες ενός καθημερινού ψυχολογικού πολέμου.

Ποτέ   όμως δε βλέπουμε, το ποιοι τους ασκούν τη ψυχολογική βία. Πηγάζει μέσα από τη φύση.

Είναι ένας αόρατος εχθρός επί της οθόνης, επί της ουσίας, είναι γνωστός.

« Προστατεύονται» από μια μικρή δύναμη του ΝΑΤΟ, αλλά μόνο τη μέρα,  και το κορίτσι συνοδεύεται στο σέρβικο σχολείο, από τους στρατιώτες.

Οι μαθητές διαρκώς λιγοστεύουν. Μετακινούνται στη Σερβία, εξαιτίας του φόβου, για το τι μέλλει γενέσθαι.

Ο παππούς, παρά τις κακουχίες, τις απειλές, τον εκφοβισμό-βλέπουμε μέχρι και την αγελάδα του  να κείτεται νεκρή- θα παραμείνει στο σπίτι- καλύβα, ελπίζοντας στην επιστροφή του αγνοούμενου γιού του.

Όσα διαδραματίζονται στην ταινία και η οπτική του σκηνοθέτη, να παρακολουθήσει την ιστορία  μέσα από τα μάτια του κοριτσιού,  αποκτούν ιδιαίτερη σημασία και θυμίζουν –πέραν της ταινίας του Ταρκόφσκι « Τα Παιδικά Χρόνια του Ιβάν- ιστορίες εγκλωβισμένων, όπως επί παραδείγματι είναι οι εγκλωβισμένοι στην κατεχόμενη Κύπρο.

Με τη διαφορά, ότι στο Κοσσυφοπέδιο, οι  Σέρβοι εγκλωβισμένοι, δεν είναι εγκλωβισμένοι με κάποια επίσημη συμφωνία, είναι άτυπα,  και κάτι τέτοιο, είναι   επικίνδυνο είτε για τον αφανισμό τους είτε για μια νέα ανάφλεξη.

Εξαιρετική η φωτογραφία,  στην  αποτύπωση του κλειστοφοβικού σκηνικού, όπως επίσης και  η σκηνοθετική προσέγγιση, στο ρυθμό της, στην ατμόσφαιρα της , στη χρήση των ήχων της φύσης, στο πως παρουσιάζεται η ζωή κι ο κίνδυνος του  θανάτου.

Ίσως χρειαζόταν μια καλύτερη κατασκευή για το φινάλε της ταινίας, το οποίο παραμένει κάπως μετέωρο.

“ Στο Σκοτάδι” από την Πέμπτη 8/12 στους κινηματογράφους

The post Στο Σκοτάδι appeared first on screeneye.gr.

Δράμα, 96′, Νορβηγία 2014

Πρωτότυπος Τίτλος: Blind, Γλώσσα Νορβηγικά

Του Έσκιλ Βογκτ

Με τους  Έλεν Ντόριτ Πιτερσεν, Χένρικ Ραφαέλσεν, Βέρα Βιτάλι

Στο σκηνοθετικό του ντεμπούτο ο σεναριογράφος Έσκιλ Βογκτ κατάφερε να κερδίσει το βραβείο σεναρίου στο φετινό φεστιβάλ του Σαντανς καθώς και άλλα βραβεία σε διεθνή φεστιβάλ.

Το «Στο Σκοτάδι» ξεκινά με την υποκειμενική αφήγηση της Ίνγκριντ, η οποία έχοντας πρόσφατα χάσει την όραση της φαντάζει εύθραυστη και δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα. Με τον σύζυγό της να λείπει στη δουλειά η πρωταγωνίστρια περνά την ώρα της συνεχώς μέσα στο σπίτι, κοιτάζοντας το παράθυρο ή ακούγοντας μουσική. Συγχρόνως  διαδραματίζονται παράλληλες ιστορίες, με την αφήγηση της Ίνγκριντ πάντα παρούσα. Ο Έιναρ είναι ένας μοναχικός άντρας , εθισμένος σε πορνογραφικές ιστοσελίδες με συγκεκριμένα φετίχ και κατασκοπεύει από την απέναντι πολυκατοικία μια διαζευγμένη γυναίκα (Έλιν), επίσης μοναχική που ζει με το παιδί της. Στο παζλ αυτό προστίθεται και ο Μόρτεν, ένας παντρεμένος αρχιτέκτονας που συνάπτει ερωτική σχέση με την Έλιν.

Σταδιακά γίνεται αντιληπτό πως όλα αυτά σχετίζονται με τον υποκειμενισμό της Ίνγκριντ, φλερτάροντας μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας, με τις ιστορίες να μπλέκουν αρχικά μέχρι να ξεμπλέξουν στο τέλος. Η σεναριακή ιδέα της μυθοπλασίας μέσα στη μυθοπλασία δίνει της δυνατότητα στον Βογκτ να παίξει σε πολλά επίπεδα.

Από την αρχή της ταινίας ο σκηνοθέτης εισάγει τον θεατή στον κόσμο της ηρωίδας, ακούγοντας τις σκέψεις της (υποκειμενισμός), βλέποντάς την να αντιμετωπίζει τις αλλαγές στη ζωή της λόγω τυφλότητας (ακούει μουσική, νιώθει απομονωμένη) αλλά και χρησιμοποιώντας κοντινά πλάνα (ημι-υποκειμενισμός) όταν προσπαθεί να πιει τσάι.

Μόνο που ο Βογκτ δεν μένει σε αυτά τα πλάνα. Όσο περνά η ώρα αρχίζει να αποκτά ο χωροχρόνος άλλες διαστάσεις   και να μεταλλάσσονται  οι ίδιοι οι χαρακτήρες. Υπάρχουν σκηνές που το φόντο ενός πλάνου έρχεται στο προσκήνιο για να μεταμορφώσει την τοποθεσία στην οποία εξελίσσεται η δράση, όπως στη σκηνή που συνομιλεί ο Μόρτεν με τον Έιναρ σε μια καφετέρια.

Και ακόμα παραπέρα, οι χαρακτήρες αρχίζουν να γίνονται κομμάτια του ίδιου του ψυχισμού της Ίνγκριντ για να αναδείξουν τις φοβίες και γενικότερα τον εσωτερικό της κόσμο. Η πολυπλοκότητα της αφηγηματικής δομής δεν είναι παρά η αντανάκλαση, ο κατακερματισμός  του ίδιου της του εαυτού. Όταν όλα τα θραύσματα ενωθούν είναι γιατί η Ίνγκριντ αποφασίζει να αποκαλύψει και να αποκαλύπτεται.

Ο Βογκτ εύστοχα αντιπαραθέτει στην απώλεια της όρασης  ένα πλούσιο οπτικουακουστικό τοπίο. Δείχνει έτσι, πως όσο κάποιος τυφλώνεται με τις ανασφάλειες που ακολουθούν, μπορεί να ανοίξει τα μάτια του σε φαντασιακά πεδία. Το τι αισθανόμαστε και βιώνουμε είναι μια υπόθεση που δεν ταυτίζεται πάντα με τον άμεσα ορατό μας κόσμο. Γιατί πόσοι από μας καθόμασταν σε ένα λεωφορείο αλλά βρισκόμασταν κάπου αλλού;

“ Στο Σκοτάδι” από 9/10 στους κινηματογράφους σε διανομή Strada

The post Στο Σκοτάδι appeared first on screeneye.gr.

Ανταπόκριση Ελίνα Τραιφόρου

Στο σκηνοθετικό του ντεμπούτο ο σεναριογράφος Έσκιλ Βογκτ κατάφερε να κερδίσει το βραβείο σεναρίου στο φετινό φεστιβάλ του Σαντανς καθώς και άλλα βραβεία σε διεθνή φεστιβάλ.

Το «Στο Σκοτάδι» ξεκινά με την υποκειμενική αφήγηση της Ίνγκριντ, η οποία έχοντας πρόσφατα χάσει την όραση της φαντάζει εύθραστη και δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα. Με τον σύζυγό της να λείπει στη δουλειά η πρωταγωνίστρια περνά την ώρα της συνεχώς μέσα στο σπίτι, κοιτάζοντας το παράθυρο ή ακούγοντας μουσική. Συγχρόνως  διαδραματίζονται παράλληλες ιστορίες, με την αφήγηση της Ίνγκριντ πάντα παρούσα. Ο Έιναρ είναι ένας μοναχικός άντρας , εθισμένος σε πορνογραφικές ιστοσελίδες με συγκεκριμένα φετίχ και κατασκοπεύει από την απέναντι πολυκατοικία μια διαζευγμένη γυναίκα (Έλιν), επίσης μοναχική που ζει με το παιδί της. Στο παζλ αυτό προστίθεται και ο Μόρτεν, ένας παντρεμένος αρχιτέκτονας που συνάπτει ερωτική σχέση με την Έλιν.

Σταδιακά γίνεται αντιληπτό πως όλα αυτά σχετίζονται με τον υποκειμενισμό της Ίνγκριντ, φλερτάροντας μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας, με τις ιστορίες να μπλέκουν αρχικά μέχρι να ξεμπλέξουν στο τέλος. Η σεναριακή ιδέα της μυθοπλασίας μέσα στη μυθοπλασία δίνει της δυνατότητα στον Βογκτ να παίξει σε πολλά επίπεδα.

Από την αρχή της ταινίας ο σκηνοθέτης εισάγει τον θεατή στον κόσμο της ηρωίδας, ακούγοντας τις σκέψεις της (υποκειμενισμός), βλέποντάς την να αντιμετωπίζει τις αλλαγές στη ζωή της λόγω τυφλότητας (ακούει μουσική, νιώθει απομονωμένη) αλλά και χρησιμοποιώντας κοντινά πλάνα (ημι-υποκειμενισμός) όταν προσπαθεί να πιει τσάι.

Αλλά ο Βογκτ δεν μένει σε αυτά τα πλάνα. Όσο περνά η ώρα αρχίζει να αποκτά άλλες διαστάσεις  ο χωροχρόνος και να μεταλλάσσονται  οι ίδιοι οι χαρακτήρες. Υπάρχουν σκηνές που το φόντο ενός πλάνου έρχεται στο προσκήνιο για να μεταμορφώσει την τοποθεσία στην οποία εξελίσσεται η δράση, όπως στη σκηνή που συνομιλεί ο Μόρτεν με τον Έιναρ σε μια καφετέρια.

Και ακόμα παραπέρα, οι χαρακτήρες αρχίζουν να γίνονται κομμάτια του ίδιου του ψυχισμού της Ίνγκριντ για να αναδείξουν τις φοβίες και γενικότερα τον εσωτερικό της κόσμο. Η πολυπλοκότητα της αφηγηματικής δομής δεν είναι παρά η αντανάκλαση, ο κατακερματισμός  του ίδιου της του εαυτού. Όταν όλα τα θραύσματα ενωθούν είναι γιατί η Ίνγκριντ αποφασίζει να αποκαλύψει και να αποκαλύπτεται.

Ο Βογκτ εύστοχα αντιπαραθέτει στην απώλεια της όρασης  ένα πλούσιο οπτικουακουστικό τοπίο. Δείχνει έτσι πως όσο κάποιος τυφλώνεται, με τις ανασφάλειες που ακολουθούν, μπορεί να ανοίξει τα μάτια του σε φαντασιακά πεδία. Το τι αισθανόμαστε και βιώνουμε είναι μια υπόθεση που δεν ταυτίζεται πάντα με τον άμεσα ορατό μας κόσμο. Γιατί πόσοι από μας καθόμασταν σε ένα λεωφορείο αλλά βρισκόμασταν κάπου αλλού;

BLIND Trailer (English sbt) from Versatile on Vimeo.

The post Στο Σκοτάδι( Νορβηγία) appeared first on screeneye.gr.