Γράφει ο Ζάχος Σαμολαδάς

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΗΣ ΚΟΡΑ

ή πως σταμάτησα να κάνω animation

και παρακολουθώ σειρές στο Nickelodeon

   Ο Θρύλος της Κόρα και η ιστορία του Άβαταρ και των Φωτοδαμαστών κατακλύζει καθημερινά της τηλεοπτικές μας οθόνες. Μια σειρά κινουμένων σχεδίων που δεν απευθύνεται σε μικρά παιδιά αλλά στοχεύει σε μεγαλύτερο ακροατήριο. Σειρές κινουμένων σχεδίων που αναμιγνύουν τη δυτική με την ανατολική φιλοσοφία, τις εικόνες και σε τελική ανάλυση την ίδια την τέχνη του animation. Η Κόρρα και ο Άβαταρ, δύο από τις πολλές σειρές animation που προβάλλονται στην Ελληνική τηλεόραση μαζί με γνωστούς ήρωες Αμερικανικών ταινιών, όπως Kung Fu Panda, Penguins of Madagascar κι άλλες έχουν ένα κοινό σημείο. Αποτελούν το καλύτερο παράδειγμα outsourcing και μια καλή και δημιουργική θα λέγαμε μέθοδο ανάπτυξης. Ναι, η μαγική λέξη Ανάπτυξη που στην σύγχρονη Ελλάδα έχει γίνει συνώνυμο του Παράδοξου και του Ανέκδοτου. Στη μακρινή Ασία, το outsourcing αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι της παραγωγικής διαδικασίας στο χώρο του οπτικοακουστικού αλλά είναι και μια σημαντική πηγή συναλλάγματος. Με πρώτη και κύρια την Ιαπωνία που αποτέλεσε τη βάση του αμερικανικού outsourcing, με τη Νότια Κορέα, την Ταϊβάν, την Μαλαισία και πρόσφατα την Ινδία ο Θρύλος του Outsourcing έγινε το Άβαταρ της βιομηχανίας του animation.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.

  Η πρώτη ταινία animation που γυρίστηκε στην Ασία είναι η Βρετανική παραγωγή Colonel Heeza Liar, μια σειρά ταινιών μικρού μήκους που εισήχθησαν στην Ιαπωνία το 1914 και αποδείχθηκαν πολύ δημοφιλή. Συνολικά το 1914 εισήχθησαν στην Ιαπωνία μόνο 6 cartoon, ενώ την επόμενη χρονιά ο αριθμός ανέβηκε στο 22.

Το 1917 εμφανίζεται η πρώτη καθαρά Ιαπωνική παραγωγή με τίτλο Imokawa Ryozo: Genkan-ban No Maka, σε σκηνοθεσία του Hekoten Shinokawa. Την ίδια χρονιά έχουμε την παραγωγή άλλων επτά ταινιών animation με τίτλους όπως Hanahekonai Meitou No Maki (The Fine Sword) του Junichi Kouchi’s και Sarukani Garen (The Apes Vs. The Crabs) του Seitaro Kitayama.

Το 1921, βρίσκει την Ιαπωνία με το πρώτο στούντιο παραγωγής αποκλειστικά για ταινίες animation ενώ το 1932, ο Kenzo Masaoke γυρίζει την πρώτη ομιλούσα Ιαπωνική ταινία animation με τίτλο Chikara To Onna No Ya No Naka. Πραγματικό επίτευγμα τέσσερα μόλις χρόνια μετά το Steamboat Willy του Disney.

Βρισκόμαστε στην εποχή που οι μικρού μήκους ταινίες, τα επίκαιρα και οι ταινίες animation προβαλλόταν πριν την κύρια ταινία στις αίθουσες. Στις 25 Νοεμβρίου του 1936 κάνει την εμφάνιση του ο πρώτος χαρακτήρας animation στην Κορέα με το όνομα Gaeggum. Gaeggum σημαίνει “Το  όνειρο του σκύλου” και η ταινία είναι δημιουργία των Kim Yong-woon και Im Seok-gi, με παραγωγό την εταιρεία Jeongrim Movie Company. Σίγουρα η ιδέα για τη δημιουργία ενός ανθρωπόμορφου σκύλου αποτελεί επιρροή των ταινιών του Disney, όπως άλλωστε και η πλειονότητα των αντίστοιχων ταινιών αυτής της περιόδου. Αν και οι αναφορές σε εφημερίδες της εποχής μιλούν για υλικό διάρκειας περίπου δέκα λεπτών (134 μέτρα φιλμ) δεν υπάρχουν άλλες αναφορές ή οπτικό υλικό και είναι πιθανό να μην ολοκληρώθηκε ποτέ η ταινία.

Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος προκαλεί ένα σημαντικό κενό και οι πληροφορίες για τις ταινίες animation είναι ελάχιστες. Μοναδική ίσως εξαίρεση στη γειτονική Ιαπωνία που είναι ο κυρίαρχος κατακτητής στις ακτές του Ειρηνικού οι εταιρείες παραγωγής animation Shin Mangaha Shudan και Shin Nippon Mangaka και η ταινία Momotaro’s Divine Sea Warriors σε σκηνοθεσία  Mitsuyo Seo  που γυρίστηκε το 1944 με τη χρηματοδότηση του Αυτοκρατορικού Ιαπωνικού Ναυτικού.

 Το animation κάνει την επανεμφάνιση του στη δεκαετία του 1950. Καθως η ζωή επανέρχεται σταδιακά σε μια ομαλή καθημερινότητα και οι εντάσεις οι νέοι δημιουργοί αλλά και όσοι επέζησαν από τον όλεθρο του πολέμου αρχίζουν να παράγουν animated διαφημιστικά για την τηλεόραση. Σε αυτή την περίοδο συνεχίζεται η εισαγωγή Αμερικανικών ταινιών και η αύξηση του κοινού που αναζητά ταινίες animation.

 Στη Νότια Κορέα ένα από τα πρώτα διαφημιστικά που προβλήθηκαν το 1956 στην δημόσια τηλεόραση και διασώθηκαν στο χρόνο αφορά μια οδοντόπαστα. Δημιουργός του διαφημιστικού ο καλλιτεχνικός διευθυντής του δικτύου HLKZ-TV, πρόγονος του σημερινού κρατικού δικτύου KBS,  Mun Dal-bu που εργάστηκε μόνος για την δημιουργία των σχεδίων, του storyboard και της τελικής κινηματογράφησης. Ακολούθησε το διαφημιστικό για ένα βοήθημα χώνεψης και το καλύτερο ίσως δείγμα αυτής της εποχής, το διαφημιστικό για το ποτό Jinro Soju που σκηνοθέτησε ο Shin Dong-heon. Το διαφημιστικό γυρισμένο με την κλασική τεχνική animation μιμούμενο το ύφος των ταινιών της εταιρείας Disney προβλήθηκε το 1960 στο δεύτερο μεγαλύτερο δίκτυο της Νότιας Κορέας MBC. Αυτή την περίοδο εμφανίζονται στο προσκήνιο και άλλοι σημαντικοί animators της Νότιας Κορέας όπως ο Lee Sang-ho και ο μετέπειτα ιδρυτής του στούντιο Akom Production Company Nelson Shin που είναι μέχρι σήμερα δημιουργικά ενεργός. Ο Shin με εμπειρία που απέκτησε ως animator στις ταινίες του Ροζ Πάνθηρα στην εταιρεία DePatie-Freleng Enterprises αλλά και το οπτικό αποτέλεσμα στο animation των φωτόσπαθων στον Πόλεμο των Άστρων είναι ο δημιουργός της ταινίας Empress Chung που κυκλοφόρησε το 2005. Η ταινία  Empress Chung σχεδιάστηκε και ολοκληρώθηκε στη Βόρειο Κορέα ενώ η προβολή της έγινε ταυτόχρονα και στις δύο χώρες.

  Τον Απρίλιο του 1961, το Κορεατικό animation περνά από την παραγωγή και δημιουργία διαφημιστικών στην δημιουργία ταινιών. Οι animators Han Seong-hak, Park Yeong-il και Jeong Do-bin ένωσαν τις δυνάμεις τους για την δημιουργία του cartoon Gaemiwa Bejjangiaka (The Grasshopper And The Ant) που κινηματογραφήθηκε σε έγχρωμο φιλμ 35mm με διάρκεια πέντε λεπτών βασισμένο στο γνωστό μύθο του Αισώπου. Ο παραγωγός Park Yeong-il, της εταιρείας Geukrim Movie Productions εξασφάλισε το μυθικό ποσό των 80.000 γουόν (62,82 ευρώ) για την παραγωγή της ταινίας ενώ ο  σκηνοθέτης Jeong Do-bin βοηθούσε τον Han Seong-hak κάθε φορά που έπαιρνε άδεια εξόδου από το στρατό όπου υπηρετούσε τη θητεία του. Τα χρήματα έφτασαν για την αγορά μόνο 240 cells τα οποίο ζωγράφιζαν, χρωμάτιζαν και κινηματογραφούσαν. Στη συνέχεια έπλεναν προσεκτικά και καθάριζαν τα cells για να επαναλάβουν την διαδικασία πολλές φορές στο διάστημα των τεσσάρων μηνών που κράτησε η παραγωγή της ταινίας.

Το Μάιο του 1961 η Νότια Κορέα θα γνωρίσει τη δίνη ενός στρατιωτικού πραξικοπήματος και θα μπει σε μια μακρά περίοδο λογοκρισίας και μείωσης της κινηματογραφικής παραγωγής η οποία με τον τρόπο της θα οδηγήσει στην αύξηση των ταινιών για παιδιά. Το 1963 κυκλοφορεί η ταινία Ι Am Water με σκηνοθέτες τους Jeong Do-bin και Park Yeong-il, ενώ οι ίδιοι δημιουργοί θα μεταφέρουν στη μεγάλη οθόνη τον ήρωα των κόμικ Kojubu στην ταινία Catch That Rat, ενώ την ίδια χρονιά ο Nelson Shin σκηνοθετεί την ιστορία ενός βατράχου που παρακούει συνεχώς τη μητέρα του στην ταινία Green Frog.

  Στις 21 Ιανουαρίου 1967 κυκλοφορεί ταυτόχρονα σε κινηματογραφικές αίθουσες στη Σεούλ και το Μπουσάν, μια από τις σημαντικότερες ταινίες animation της Νότιας Κορέας με τίτλο Hong Gil-dong με σκηνοθέτη τον Shin Dong-heon και το νεότερο αδερφό του Shin Dong-won, δημιουργό του κόμικ “Hong Gil-dong The Hero” . Η ταινία με κόστος 54 εκατομμύρια γουόν (περίπου 43.000 ευρώ) έγινε τεράστια επιτυχία κι άνοιξε το δρόμο για μια σειρά από μεγάλου μήκους ταινίες animation, όπως  Hopi And Chadol Bawi (με κόστος παραγωγής 7.900 ευρώ),  και The Golden Iron Man. Θα ακολουθήσει το 1968 η ταινία Son O-Gong και την επόμενη χρονιά το 1969 οι ταινίες Treasure Island και  General Hong Gil-dong. Το διάστημα, τα ρομπότ και η τεχνολογία εμφανίζονται όλο και πιο συχνά ως θέματα των ταινιών ενώ η παράδοση και η φιλοσοφία της ανατολής κυριαρχεί σε όλες τις ταινίες.

  Η άνοιξη του Κορεατικού animation δεν θα κρατήσει πολύ. Το 1971 κυκλοφορεί το Prince Hodong and the Princess Of Nakrang και το Lightning Atom ενώ το 1972 βγαίνει στις αίθουσες η ταινία War of the Monsters. Από το 1970 μέχρι το 1972 ο αριθμός των θεατών μειώνεται συστηματικά. Ο λόγος προφανής. Η εμφάνιση και άνοδος της τηλεόρασης λειτουργεί καταλυτικά έναντι του κινηματογράφου. Η εισαγωγή Αμερικανικών και Ιαπωνικών ταινιών animation μειώνει την κίνηση στις αίθουσες. Το κοινό προτιμά την άνεση του σπιτιού ακόμη κι αν εκεί βλέπει ασπρόμαυρες τις ταινίες. Με την αλλαγή στον τρόπο θέασης καταρρέει και η παραγωγή. Από το 1972 μέχρι το 1976 που κυκλοφορεί στις αίθουσες η μεγάλου μήκους ταινία animation Robot Taekwon V (με κόστος παραγωγής 35.300 ευρώ) δεν γυρίζονται άλλες ταινίες. Αν και γίνονται προσπάθειες μέσω της διαφήμισης για να επιστρέψει το κοινό στην αίθουσα, όπου το χρώμα γεμίζει την μεγάλη οθόνη σε αντίθεση με το ασπρόμαυρο της μικρής η προσπάθεια πέφτει στο κενό.

 Την ίδια περίοδο συντελείται και μια άλλη κοσμογονική αλλαγή. Η αυξημένη ζήτηση σε ταινίες animation για την κάλυψη του παιδικού προγράμματος από τα τρία μεγάλα τηλεοπτικά δίκτυα της Αμερικής -  ABC, CBS και NBC – οδηγεί νομοτελειακά και στην αύξηση της παραγωγής. Τα στούντιο πιέζονται για ταχύτητα και ποσότητα, τα κοστολόγια γίνονται απαγορευτικά και αναπόφευκτα σειρές όπως οι  Simpsons μετακομίζουν στην Σεούλ όπου παράγονται τα τελευταία 25 χρόνια. Σύμφωνα με το  Animation World Magazine το 1990 στη Νότια Κορέα γινόταν το 30% της παγκόσμιας παραγωγής animation. Η αλλαγή στις συνήθειες του κοινού, ενώ αρχικά άφησε έναν ολόκληρο τομέα παραγωγής χωρίς αντικείμενο οδήγησε στον ίδιο τομέα από την πίσω πόρτα δουλειά για μια ζωή. Οι Κορεάτες animators που είχαν ήδη αποκτήσει τεχνογνωσία και εμπειρία ανέβηκαν στο τρένο του outsourcing και απέκτησαν φήμη σε αυτό. Το outsourcing έφτασε σε τέτοια έκταση που οι εταιρείες παραγωγής από τη Νότιο Κορέα έστελναν υλικό για animation στη Βόρεια Κορέα για να καλύψουν τη ζήτηση.

   Η μέθοδος του outsourcing έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Κύριο πλεονέκτημα η μείωση του κόστους παραγωγής. Το κύριο μειονέκτημα η πολιτισμική διαφορά που χωρίζει την ανατολή με τη δύση. Οι σειρές animation που προβάλλονται στην τηλεόραση σχεδιάζονται στην Αμερική, υλοποιούνται στη Νότια Κορέα και γίνονται αντικείμενο θέασης από κοινό ετερόκλητο σε Αμερική, Ευρώπη, Αφρική και Ασία. Το πρότυπο του sitcom και η διαχείριση της Αμερικανικής καθημερινότητας σε σειρές όπως οι Simpsons ή το Family Guy δεν έχουν καμία σχέση ως τρόπος ζωής με τους animators που υλοποιούν την κίνηση στη Νότια Κορέα. Είναι το ίδιο αίσθημα με την θέαση ενός K-Pop τραγουδιού από το μέσο θεατή στη Βόρεια Ευρώπη.

  Σήμερα η Νότιος Κορέα έχει περισσότερες από 120 εταιρείες παραγωγής που δουλεύουν ασταμάτητα για τις Αμερικανικές εταιρείες παραγωγής και τηλεοπτικά δίκτυα Fox, DreamWorks, Nickelodeon, και Cartoon Network. Υπάρχει μια πολύ στενή σχέση συνεργασίας που το έμπειρο μάτι του θεατή μπορεί να ανακαλύψει στους τίτλους τέλους των σειρών. Η διαδικασία είναι απλή αλλά παράλληλα σύνθετη. Το σενάριο και οι διορθώσεις γίνονται στην Αμερική. Ακολουθεί η ηχογράφηση των διαλόγων και δημιουργία της ηχητικής επένδυσης. Στη συνέχεια το υλικό ταξιδεύει ηλεκτρονικά στη Σεούλ και εκεί γίνεται όλη η διαδικασία. Για λόγους οικονομίας το animation δεν γίνεται στη βάση των 24 καρέ αλλά στα 12 διπλά καρέ ανά δευτερόλεπτο. Οι Κορεάτες animators παίρνουν τις ηχογραφήσεις και τα storyboard και αρχίζουν τον σχεδιασμό, πρώτα με τις θέσεις κλειδιά και στη συνέχεια δημιουργώντας τις ενδιάμεσες θέσεις της κίνησης. Χρειάζονται 240 σελίδες χαρτιού για μια σκηνή διάρκειας 20” και περίπου 7.000 σχέδια για ένα επεισόδιο διάρκεια 30 λεπτών.

Η διαδικασία αυτή δεν ήταν και δεν είναι πάντα εύκολη. Στην προ internet εποχή μετά την εμψύχωση γυριζόταν δοκιμαστικά σε φιλμ ή βίντεο τα οποία ταξίδευαν αεροπορικώς από Σεούλ σε Λος Άντζελες για έλεγχο κι όπου υπήρχε πρόβλημα γινόταν επανασχεδιασμός, κινηματογράφηση, και αποστολή για έλεγχο. Στο τέλος το υλικό έμπαινε κάτω από την τρυκέζα, έβγαινε σε φιλμ και ταξίδευε πάλι για την Αμερική για το τελευταίο κομμάτι της επεξεργασίας. Η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή ήταν μια ανάσα σωτηρίας και απελευθέρωσης από τα δεσμά των δοκιμών. Αν και στα περισσότερα στούντιο στη Νότιο Κορέα το animation γίνεται με τον παραδοσιακό τρόπο σχεδιασμού σε χαρτί και στη συνέχεια ψηφιοποίηση του κάθε σχεδίου ξεχωριστά, η εξέλιξη οδηγεί στον σχεδιασμό σε ειδικές ταμπλέτες και οθόνες υπολογιστών. Η αλλαγή αυτή ίσως σημάνει και την αύξηση στην παραγωγή καθώς η διαδικασία γίνεται όλο και πιο απλή.

Μια άλλη πτυχή της υπόθεσης outsourcing ήταν πιο ανησυχητική. Για μια δεκαετία περίπου όλη η παραγωγή animation αφορούσε την κάλυψη των αναγκών στην Αμερική. Δεν υπήρχαν παραγωγές ταινιών animation και παρά την αφθονία εταιρειών και ανθρώπινου δυναμικού η πρωτότυπη δημιουργία σταμάτησε. Ξεχωρίζουμε ανάμεσα στις λίγες παραγωγές τον σκηνοθέτη Nelson Shin με τη ταινία Empress Chung που κυκλοφόρησε το 2005. Η παραγωγή ταινιών υποχωρεί και θα πρέπει να φτάσουμε στο 2011, μια χρονιά ορόσημο για το animation στη Νότια Κορέα.

Το 2011 θα συναντήσουμε πάλι μια σημαντική ταινία τόσο καλλιτεχνικά όσο και οικονομικά. Η Κότα που ήθελε να πετάξει σε σκηνοθεσία Oh Sung-yoon , βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο της Hwang Sun-mi,  είναι η ταινία animation που θα σαρώσει τα ταμεία συγκεντρώνοντας 2,5 εκατομμύρια θεατές και θα γίνει η μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία για ταινία animation στη Νότια Κορέα. Η Κότα που ήθελε να πετάξει θα ρίξει από το βάθρο την ταινία  Hong Gil-dong του σκηνοθέτη Shin Dong-heon που κατείχε την πρώτη θέση σε εισπράξεις από το 1967. Μια άλλη πολύ ενδιαφέρουσα ταινία που προβλήθηκε το 2011 επίσης είναι η ταινία Green Days: Dinosaur and I σε σκηνοθεσία των Ahn Jae-hoon και Han Hye-jin που γυρίστηκε με τον πιο παραδοσιακό τρόπο σχεδίου σε χαρτί. 14 animators χρησιμοποιώντας περισσότερα από 100.000 χαρτιά και χωρίς τη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας δημιούργησαν σε μια περίοδο 11 ετών την ταινία. Πιο σκληρή σε εικόνες η ταινία του σκηνοθέτη Sang-ho Yeon “The King of Pigs” βασισμένη σε πραγματική ιστορία που παρουσιάζει τη σκοτεινή πλευρά της Κορεατικής κοινωνίας στα πρότυπα της ταινίας ”OLDBOY” του Park Chan-wook αλλά και η ταινία “The Fake” του ίδιου σκηνοθέτη, μια σκληρή κριτική στην οργανωμένη θρησκεία και στον τρόπο που διαχειρίζεται το ποίμνιό του ένας όχι και τόσο καθαρός ιερέας.

Φτάνοντας στο τέλος της μικρής μας αναφοράς στο animation της Νότιας Κορέας είναι εντυπωσιακό το γεγονός πως είναι η τρίτη δύναμη παγκοσμίως στην παραγωγή animation μετά την Αμερική και την Ιαπωνία, με την Κίνα που βρίσκεται στην τρίτη θέση να προσπαθεί να μπει στην τριάδα. Η χώρα έχει έμψυχο δυναμικό και υλικοτεχνική υποδομή και σίγουρα έχει προοπτικές.  Το ερώτημα είναι αν έχει κοινό εντός της χώρας για να συντηρήσει μια παραγωγή ταινιών μεγάλου μήκους animation ή θα επεκταθεί δυτικά, αναζητώντας κοινό.

Στο χώρο των cartoon και του anime η Νότια Κορέα έχει brand name και μάλιστα πολύ δυνατό. Τηλεοπτικές παραγωγές για παιδιά όπως ο Pororo, ο Mashimaro έχουν κοινό σε όλο τον πλανήτη και εξάγουν τις δημιουργίες των animators της χώρας της πρωινής γαλήνης με μεγάλη επιτυχία. Μια ματιά στις σειρές που προβάλλονται από το Ελληνικό σκέλος του Nickelodeon θα πείσει και τον πιο δύσπιστο. Larva, Kora, Avatar, Kung Fu Panda ανάμεσα σε πολλές άλλες σειρές έχουν υπογραφή και σφραγίδα Κορέας.

Συνοπτικά οι ταινίες animation μεγάλου μήκους από τη Νότιο Κορέα.

1.         Hong Gil-dong                                                            1967

2.         Hopi And Chadol Bawi                                              1967

3.         Golden Iron Man                                                        1967

4.         Son O-Gong                                                                1968

5.         Treasure Island                                                            1969

6.         General Hong Gil-dong.                                             1969

7.         Prince Hodong and the Princess Of Nakrang 1971

8.         Lightning Atom                                                          1971

9.         War of the Monsters.                                      1972

10.       Robot Taekwon V1                                                    1976

11.       Mari iyagi                                                                    2002

12.       Mangchi                                                                      2003

13.       Oseam                                                             2003

14.       Wonderful Days                                                         2003

15.       Wanghu simcheong                                                     2005

16.       Aachi & Ssipak                                                           2006

17.       Cheon-nyeon-yeo-woo-yeo-woo-bi                2007

18.       Geu-nyeo-neun ye-bbeot-da                           2008

19.       Madangeul naon amtak                                               2011

20.       Dwae-ji-ui wang                                                         2011

21.       Jeom-bak-i: Han-ban-do-eui Gong-ryong 3D 2012

22.       The Clockwork Girl                                                    2014

23.       Agigongryong Dooliec                                               2013

24.       Saibi                                                                            2013

25.       Oo-lee-byeol il-ho-wa eol-lug-so                                2014

26.       The Clockwork Girl                                                    2014

27.       Chang-baek-han eol-gul-deul                          2015

28.       Seoul Station                                                   2016

Υ.Γ.

Ένα μικρό σχόλιο ως μέτρο σύγκρισης. Στη Νότια Κορέα το outsourcing οδήγησε τη χώρα στην τρίτη θέση των χωρών παραγωγής animation. Στην Ελλάδα με ελάχιστες εξαιρέσεις (βλ. Time lapse) το outsourcing είναι ο δαίμονας των δημιουργών. Στη Νότια Κορέα το κράτος έδωσε κίνητρα για επενδύσεις στο χώρο του animation, έφτιαξε σχολές και βοήθησε στην ανάπτυξη του χώρου που οδήγησε σε εισροή συναλλάγματος και στην παραγωγή πολιτιστικού εξαγώγιμου προϊόντος. Στην Ελλάδα το κράτος από την εμφάνιση του animation στέκεται αμφίσημα απέναντι του. Χωρίς κίνητρα στους δημιουργούς, χωρίς ουσιαστική επένδυση στην εκπαίδευση, χωρίς κίνητρα για παραγωγές, χωρίς ενίσχυση στην ανεξάρτητη παραγωγή. Κάποιες προσπάθειες χάθηκαν στους διαδρόμους των Βρυξελλών και κάποιες άλλες έγιναν αναλώσιμα χωρίς να παράξουν αποτέλεσμα. Η Ελληνική μεμψιμοιρία και η τάση του απόλυτου δημιουργού σε συνδυασμό με την αδυναμία συνεργασίας λόγω ιδιοσυγκρασίας και η πεποίθηση πως ο κάθε ένας από εμάς είναι καλύτερος όλων, οδήγησε στην απομόνωση και στο περιθώριο. Μαζί με τον κακό Δαίμονα που ονόμασε το animation “μικυ μάους” οδήγησε στο περιθώριο την καλλιτεχνική παραγωγή αφήνοντας ένα παράθυρο μόνο στη διαφήμιση. Από τον “Παντεχνή” στα “Φραουλόπουλα” και μετά το κενό.

Το Ελληνικό animation παλεύει να βγει και πάλι μπροστά. Ίσως αυτό συμβεί με την περίπτωση του Άγγελου Ρούβα που ο “Μέντορας” του έχει προοπτικές και δυναμική για να μας βάλει και πάλι στο προσκήνιο ως χώρα που παράγει animation.

Στη Νότια Κορέα η συνεργασία των δημιουργών οδηγεί τη χώρα μπροστά και δίνει θέσεις εργασίας, επενδύσεις, υπάρχει όραμα. Ίσως τώρα στην Ελλάδα, μέσα στην κρίση υπάρχει φως.

Άλλωστε η αρχή έγινε κάπως έτσι. Σε δύσκολους καιρούς.

The post Από τη γέννηση μέχρι την αναρρίχηση στην κορυφή. Η ιστορία του Ασιατικού Animation appeared first on screeneye.gr.

Γράφει ο Ζάχος Σαμολαδάς

Όλα ξεκίνησαν στο κέντρο συναρμολόγησης και δοκιμών Αλαμογκόρντο στο Νέο Μεξικό στις 16 Ιουλίου 1945. Ήταν η αυγή της πυρηνικής εποχής. Λιγότερο από ένα μήνα αργότερα η πυρηνική εποχή θα έδειχνε το σκληρό και αποτρόπαιο πρόσωπο της στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, αφήνοντας τα σημάδια της όχι μόνο στο σώμα, αλλά την ψυχή και την κουλτούρα της Ιαπωνίας.

Το σοκ και το δέος των πυρηνικών χτυπημάτων όμως δεν σταμάτησαν την ανθρωπότητα από την αυτοκαταστροφική της πορεία προς τον πυρηνικό Αρμαγεδδώνα. Δεν ήταν μόνο η πίεση των Αμερικανών προς την Ιαπωνία για να παραδοθεί αλλά και μια επίδειξη δύναμης από τις ΗΠΑ προς τον υπόλοιπο κόσμο και κυρίως προς τη Σοβιετική Ένωση, η οποία προλείανε το έδαφος για την έναρξη το Ψυχρού Πολέμου. Η ανθρωπότητα είχε ανοίξει την κερκόπορτα του ολέθρου. Μέχρι το 1950 ο απολογισμός των θυμάτων στην Χιροσίμα και το Ναγκασάκι είχε φτάσει τα 200.000 θύματα ενώ οι καρκινογενέσεις και μεταλλάξεις που προκάλεσε η ραδιενεργός ακτινοβολία συνεχίζονται μέχρι σήμερα.

Από τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, στην ατόλη Μπικίνι, και τις δοκιμές της υδρογονοβόμβας η αγωνία του κοινού για τον πραγματικό κίνδυνο αφανισμού της ανθρωπότητας μεγάλωνε. Ο Ρέη Μπράντμπερυ δημοσιεύει το 1951 το διήγημα του με τίτλο “The Beast from 20,000 Fathoms” στην The Saturday Evening Post ενώ την ίδια εποχή οι παραγωγοί της Warner Bros., Jack Dietz και Hal E. Chester, προετοίμαζαν την πρώτη ταινία όπου ένα μεταλλαγμένο από την ραδιενέργεια ερπετό βγαίνει στην επιφάνεια όταν το προσελκύει η ρυθμική επανάληψη φωτός και ήχου ενός φάρου.

Ένα πλάσμα που έμοιαζε με βροντόσαυρο στην περιγραφή του Μπράντμπερυ θα μετατραπεί σε θηριώδη κυνηγό που βγάζει ραδιενεργό φωτιά, από τον δάσκαλο των ειδικών εφφέ Ρέυ Χαρυχάουσεν. Αν και για λόγους οικονομίας ο Rhedosaurus του Χαρρυχάουσεν έβγαλε φωτιά μόνο στην αφίσα της ταινίας, ο δρόμος είχε ανοίξει.

Ο Rhesosaurus και η αφίσα της ταινίας

Η επιτυχία της ταινίας που σκηνοθέτησε ο Eugène Lourié και κόστισε μόλις $210,000 ήταν απίστευτη. 5.000.000 δολάρια εισέρρευσαν στα ταμεία της εταιρείας Warner ενώ ξεκινούσε η φρενίτιδα των ταινιών φαντασίας με μεταλλαγμένα πλάσματα.

Οι πυρηνικές δοκιμές που ακολούθησαν και η ανησυχία που άρχισε να αυξάνεται στην κοινή γνώμη για την ασφάλεια αλλά και την πιθανότητα ενός τραγικού γεγονότος που θα οδηγούσε σε ολοκληρωτική καταστροφή τον πλανήτη έδωσαν τροφή στην φαντασία των κινηματογραφικών δημιουργών.

Όταν το Μάρτιο του 1951 το Ιαπωνικό ψαροκάϊκο Daigo Fukuryū Maru αν και εκτός της ζώνης ασφαλείας των Αμερικανών στα νησιά Μάρσαλ, βρέθηκε εκτεθειμένο για τρεις ώρες στην ραδιενεργό σκόνη που προκλήθηκε από την πυρηνική δοκιμή. Οι ψαράδες έριχναν την σκόνη που μάζευαν με γυμνά χέρια στη θάλασσα ενώ ο Matashichi Oishi, ένας από τους ψαράδες που δοκίμασε τη ραδιενεργό σκόνη που έπεφτε στο πλοίο τη βρήκε άγευστη.

Η σκόνη την οποία ονόμασαν οι ψαράδες shi no hai (死の灰) κάλυψε τα πάντα στο σκάφος, προκάλεσε σοβαρά προβλήματα υγείας και τελικά το θάνατο στα μέλη του πληρώματος. Ήταν το κερασάκι στην τούρτα.

Λίγους μήνες αργότερα μια Ιαπωνική ταινία σε σκηνοθεσία Ishirō Hondaξεκινά με αυτή την εικόνα. Ένα ψαροκάικο θα βρεθεί στη δίνη μιας περίεργης λάμψης οδηγώντας τους ψαράδες στο θάνατο. Σε ένα κοντινό νησί οι κάτοικοι ρίχνουν το φταίξιμο στον Gojira ένα θαλάσσιο τέρας στο οποίο κάποτε θυσίαζαν νεαρές κοπέλες για να εξευμενίσουν. Η Ιαπωνική εταιρεία Τοho θα επενδύσει σε μια ταινία Tokusatsu (特撮)Kaiju (怪獣 kaijū) μια ταινία με παράξενα πλάσματα και ειδικά εφφέ για να αναδείξει την αγωνία του κοινού της Ιαπωνίας για τα αποτελέσματα των πυρηνικών δοκιμών και των επιπτώσεων της ραδιενέργειας στην διατροφική αλυσίδα αφού όλες οι δοκιμές γινόταν στη θάλασσα και τα ραδιενεργά κατάλοιπα των δοκιμών περνούσαν στα ψάρια και από εκεί στις ασιατικές ψαραγορές.

Ο Ιshiro Honda στο γύρισμα του Gojira to 1954 kai to 1962

Ο Ishirō Honda φαντάστηκε ένα πλάσμα ανάμεσα σε γορίλα και φάλαινα (goriraリラ και kujira 鯨クジラ, Go jira και ο καλλιτέχνης των ειδικών εφφέ Eiji Tsuburaya ανέτρεξε στον αμερικανικό Κινγκ Κονγκ και το Beast from the 20.000 Fathoms για να εξελίξει την τεχνική suitmation, την χρήση ηθοποιού σε κοστούμι που υποδύεται το τέρας σε συνδυασμό με κατασκευές σκηνικών σε μικρογραφία.

Ο Gojira θα αλλάξει για πάντα το τοπίο της Ιαπωνικής επιστημονικής φαντασίας εισάγοντας την Ιαπωνική λογική, εικόνα και τεχνικές σε ένα είδος που αποτελεί ειδικότητα των Αμερικανών. Η εικόνα του Gojira που οι Αμερικανοί μετονόμασαν σε Godzilla διατηρεί από το 1954 μέχρι σήμερα τα βασικά χαρακτηριστικά της. Ο Gojira/ Godzilla βασίστηκε πάνω στον φανταστικό Rhedosaurus του Χαρυχάουσεν.

O Καλλιτεχνικός διευθυντής της Toho Akira Watanabe πήρε στοιχεία από Τυρανόσαυρο, Ιγουανόδοντα, Στεγόσαυρο και αλιγάτορα για να δημιουργήσει ένα υβριδικό πλάσμα ικανό να ζει και να κινείται στο νερό και τη στεριά. Ένα πλάσμα με υπερφυσικές δυνάμεις, σχεδόν άτρωτο από τα ανθρώπινα όπλα. Ένα πλάσμα που το δέρμα του μοιάζει να αποτελείται από χηλοειδή εκζέματα που τον καθιστούν ανίκητο.

Στις 28 ταινίες της Toho με πρωταγωνιστή το Gojira, είδαμε το ύψος του να αυξάνεται σταδιακά, γνωρίσαμε το γιο του αν και στην Ιαπωνική γλώσσα η λέξη Gojira αντιστοιχεί σε ουδέτερο γένος. Η αμερικανική εκδοχή του τον μετέτρεψε από πράγμα σε πρόσωπο, από “αυτό” σε “αυτός”, μέχρι την αναδημιουργία του το 1998 δια χειρός Πάτρικ Τατόπουλου όπου απέκτησε όνομα (Ζίλια) και έγινε γένους θηλυκού.

Όλες οι ταινίες του Gojira/ Godzilla έχουν κάτι ξεχωριστό. Ξεχωριστό όπως η μουσική του Akira Ifukube αλλά και η τεχνική που χρησιμοποίησε για να δημιουργήσει την χαρακτηριστική κραυγή του τέρατος. Η μουσική του Ifucube ακολούθησε την τύχη του Ιαπωνικού τέρατος από την ασπρόμαυρη πρώτη ταινία, μέχρι και σε ταινίες όπου ο Gojira έπαιζε μικρότερους λόγους. Ξεχωριστό όπως οι φορές που καταστράφηκε το Τόκυο ολοκληρωτικά από τον Godzilla ή από τα πλάσματα που κατά καιρούς στράφηκαν εναντίον του. Mothra, Gigante, Gidorah, Mechagodzilla, Rodan, King Kong, Desroroyah, Megaguirus, Space Godzilla, Biollante, Ebirah, Hedorah. Κάθε ένα από αυτά τα τέρατα ισοπέδωσε το Τόκυο και διέλυσε την Ιαπωνία. Σχεδόν προφητικά όλα αυτά τα τέρατα για τη βιβλική καταστροφή που έπληξε την Ιαπωνία με το ατύχημα στην Φουκουσίμα.

Ο Akira Ifucube το 1954

 O Akira Ifucube ήταν ένας εξαιρετικά ταλαντούχος και δημιουργικός συνθέτης, με καταγωγή στην μεσαιωνική Ιαπωνία. Ο πατέρας του Σιντοϊστής ιερέας, είχε άλλα δύο παιδιά αλλά ο Akira ήταν αυτός που σε ηλικία 14 ετών αποφάσισε να γίνει συνθέτης. Έγραψε τη μουσική σε περισσότερες από 250 ταινίες από τις οποίες αυτές που έμειναν στην ιστορία είναι οι ταινίες με τα τέρατα της Toho αλλά και η σειρά ταινιών Zatoichi.

Στην Αμερική

Η Αμερική συνάντησε τον Γκοτζίλα και δοκίμασε την δυναμική του με διάφορους τρόπους. Ο κυριότερος ήταν η μεταγλωτισμένη και εμπλουτισμένη με αμερικανούς ηθοποιούς εκδοχές των ταινιών του Γκοτζίλα. Ο Ρέημοντ Μπαρ και ο Λέσλι Νίλσεν είναι μερικοί από τους ηθοποιούς που εμφανίζονται σε ταινίες του Γκοτζίλα στην Αμερική.

Διάφοροι μικροί και μεγάλοι παραγωγοί αγόρασαν τα δικαιώματα από την Toho και οι ταινίες με θέμα τον Γκοτζίλα κυκλοφόρησαν στη δύση με διαφορετικές εκδοχές, μικρότερες ή μεγαλύτερες από την αντίστοιχη Ιαπωνική, με εμβόλιμους Αμερικανούς ηθοποιούς αλλά και διαφορετικό μοντάζ για να μπορέσουν να εξηγήσουν τα σεναριακά κενά. Κάποιοι από αυτούς προσπάθησαν να αλλάξουν τον βρυχηθμό, το όνομα, αλλά τελικά το κοινό ήταν αποφασισμένο.

Η σημαντικότερη αλλαγή έγινε το 1998, με το θρυλικό τέρας να χάνει την ταυτότητα του, να μετατρέπεται σε γένους θηλυκού και να γεννάει αυγά. Ο Γκοτζίλα του Roland Emmerich με υπεύθυνο των ειδικών εφφέ τον Πάτρικ Τατόπουλο που επανασχεδίασε το μυθικό πλάσμα είναι περισσότερο δεινόσαυρος παρά τέρας. Το κοινό παρά την αρχική προτίμηση για την καθαρά Αμερικανική παραγωγή του Γκοτζίλα απομακρύνθηκε τελικά καθώς έχασε την ταύτιση με το πρότυπο. Ένα πρότυπο που κρατά από το 1954.

Αν και ο Γκοτζίλα των Έμμεριχ – Τατόπουλου ήταν δημιούργημα της τεχνολογίας, σε καθαρά ψηφιακό περιβάλλον σχεδιασμένος να αναμιγνύεται με το περιβάλλον του κι όχι ο άνθρωπος στο κοστούμι ακόμη και η Toho επέλεξε να μετονομάσει το πλάσμα σε Ζίλα και να τοποθετήσει την ταινία στον παράλληλο κόσμο του Gojira.

Σε μια μόνο περιοχή της Ιαπωνίας δεν πάτησε ο Γκοτζίλα. Η Saitama την γλύτωσε σε όλες τις επιθέσεις του τέρατος. Και μετά την Ιαπωνία, το 1998 και το 2014 ο Gojira φτάνει στη Νέα Υόρκη. Η πόλη θα ζήσει την ισχύ και την ενέργεια του τέρατος, που κρύβει όμως μυστικά. Το 1998 τα πάντα έγιναν για να μπορέσει να γεννήσει τα χιλιάδες αυγά!!! για να επιβιώσει και φέτος, θα επεμβεί για να βοηθήσει την ανθρωπότητα. Θα την βοηθήσει όμως;

Οι κριτικοί και οι αναλυτές ταινιών θα μιλήσουν για την πλοκή, τα σεναριακά κενά και τις υποκριτικές δυνατότητες των ηθοποιών και τα εντυπωσιακά εφφέ που σχεδιάστηκαν για να προκαλέσουν το απόλυτο δέος και να μεταφέρουν την αίσθηση της πρώτης ταινίας στην σημερινή Αμερική. Ανήκω σε αυτούς που πέρασαν τα Κυριακάτικα πρωινά τους κλεισμένοι σε κινηματογραφικές αίθουσες με άθλιο ήχο για να δουν τις ταινίες του Γκοτζίλα, τον Κινγκ Κονγκ, τον Σεβάχ κι όλες αυτές τις ταινίες που έκρυβαν ένα παράλληλο μήνυμα για τους μύστες της 7ης Τέχνης. Ακολούθησα τον δρόμο αυτό και ακόμη ονειρεύομαι την στιγμή που ένα γιγάντιο χταπόδι, ή άλλο θαλάσσιο πλάσμα θα ξεπροβάλλει πίσω από τον Λευκό Πύργο στη Θεσσαλονίκη, ή πίσω από το Μπούρτζι στο Ναύπλιο, για να απλωθεί στην πόλη.

Δεν θα σχολιάσω επίσης την ταινία που κυκλοφόρησε αυτές τις ημέρες. Η κρίση ανήκει στους φίλους των ταινιών του Γκοτζίλα αλλά και σε αυτούς που μπορούν να διακρίνουν τα κρυφά μηνύματα μέσα στις ταινίες φαντασίας.

GODZILLA 2014

Ο Γκοτζίλα, ήταν η κραυγή της Ιαπωνίας στον βιασμό του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων από τις αμερικανικές πυρηνικές δοκιμές. Η εκδοχή του 1998 έδωσε ανθρώπινα χαρακτηριστικά στο πλάσμα αυτό, που απλά θέλει να προστατεύσει τους απογόνους του και να επιζήσει. Αυτό που χάνουμε ως θεατές, αλλά και ειδικοί του χώρου, είναι το πραγματικό μήνυμα που στέλνει η ταινία.

Ο Γκοτζίλα είναι το συλλογικό ασυνείδητο των Ιαπώνων. Επιστρέφει κάθε φορά για να τους θυμίσει τον τρόμο και τον όλεθρο των πυρηνικών, να τους υπενθυμίσει πως η δύναμη της φύσης όταν βιάζεται από την ανθρώπινη απληστία είναι αδυσώπητη και ανελέητη. Μπορεί σε αρκετές περιπτώσεις ο Gojira/ Godzilla να συνεργάζεται με τους ανθρώπους και να δείχνει συμπάθεια στην προσπάθεια να αφανιστεί ο κοινός εχθρός, η κοινή απειλή, αλλά όταν ο κίνδυνος υποχωρεί ο Gojira στρέφεται πάλι ενάντια στην απληστία των ανθρώπων. Η εμφάνιση του μυθικού αυτού πλάσματος είναι παράλληλη με αυτή της πυρηνικής ενέργειας στην Χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου.

Όσο φιλική προς τον άνθρωπο για την παραγωγή ενέργειας είναι η πυρηνική ενέργεια, άλλο τόσο επικίνδυνη και θανατηφόρα είναι όταν αφήνεται ανεξέλεγκτη (είτε από ανθρώπινο λάθος, φυσικά φαινόμενα ή απλά ανθρώπινη απληστία ή και τα τρία μαζί) και η καταστροφική της δράση είναι εμφανής στο σώμα της Ιαπωνίας. Σε κάθε εμφάνιση του το “τέρας” θυμίζει τα δεινά της χώρας από Χιροσίμα και το Ναγκασάκι μέχρι τς δοκιμές στα νησιά Μάρσαλ, και την ατόλη Μπικίνι. Ο Γκοτζίλα βοηθά τους Ιάπωνες στον αγώνα κατά των κοινών εχθρών, όπως η ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας στην χώρα βοήθησε στην βιομηχανική της άνοδο, την ενεργειακή αυτάρκεια για την λαμπερή από νέον εικόνα που έχουμε για το Τόκυο. Όμως η ίδια δύναμη της φύσης που τους δίνει δύναμη επιστρέφει πιο θανατηφόρα κάθε φορά για να τους θυμίσει τη θνητή τους φύση. Και μπορεί ο Γκοτζίλα να ισοπέδωσε το Τόκυο 28 φορές όμως τα δύο πυρηνικά ατυχήματα, στην Tokaimura, το Σεπτέμβριο του 1999 και στη Φουκουσίμα το Μάρτιο του 2011 ανέσυραν μνήμες αρμαγεδώνα, αλλάζοντας την κοινή γνώμη της Ιαπωνίας στο θέμα των πυρηνικών.

Θα κλείσω την αναφορά μου στο Γκοτζίλα ακούγοντας το ομώνυμο τραγούδι των Blue Oystet Cult, καθώς βλέπω το τρέηλερ της νέας ταινίας. Μπορεί ο Gojira να μην προκάλεσε καταστροφές επί ελληνικού εδάφους, αλλά υπάρχουν φήμες ότι δοκιμάσαμε όλοι το κρέας του κάποια στιγμή στη ζωή μας.

Ζάχος Σαμολαδάς

The post Γκοτζίλα appeared first on screeneye.gr.