Ανταπόκριση Δέσποινα-Ηλέκτρα Βούλγαρη

Το υποψήφιο για Όσκαρ «Virunga» του Βρετανού Ορλάντο φον ´Αϊνζιντελ (με παραγωγό τον Λεονάρντο ντι Κάπριο) ήταν ο μεγάλος νικητής στην απονομή βραβείων της τελετής λήξης του 17ου Φεστιβάλ ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, κερδίζοντας δικαιολογημένα την προτίμηση και το θερμό χειροκρότημα των θεατών, αποσπώντας το Βραβείο Κοινού Fischer («Βραβείο Κοινού Πίτερ Ουιντόνικ»), αλλά και το βραβείο της WWF, που απονέμεται σε ταινία της θεματικής ενότητας του Φεστιβάλ «Περιβάλλον».

Βία, πολιτική, οικονομικά συμφέροντα έρχονται σε αντίθεση με τη φυσική ομορφιά του εθνικού πάρκου Virunga, το οποίο πέφτει θύμα της ιστορικής μοίρας του πολύπαθου Κονγκό. Από τα τέλη του 19ου αιώνα και την προσπάθεια εδραίωσης της ανεξαρτησίας της χώρας μέχρι την καθιέρωση της δημοκρατίας και ομαλότητας μετά τον επώδυνο εμφύλιο στη δεκαετία του 1990, το Κονγκό γνώρισε τον χαμό εκατομμυρίων ανθρώπων και την καταστροφή του φυσικού του πλούτου με την εξόρυξη των ορυχείων.

Μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς της Unesco και καταφύγιο ενός σπάνιου είδος γορίλα, υπό τη διαρκή απειλή της λαθροθηρίας, το Virunga φυλάσσεται από μια χούφτα ανθρώπων, οι οποίοι έχουν βάλει στόχο ζωής την προστασία του. Καθώς η κάμερα καταγράφει εντυπωσιακά πλάνα της άγριας φύσης, ο σκηνοθέτης εστιάζει με ευαισθησία στη σχέση ανθρώπου- γορίλα, η οποία ξαφνιάζει με την οικειότητα και την αλήθειά της.

Το εθνικό πάρκο θα βρεθεί στο στόχαστρο, όταν η βρετανική εταιρεία Soco προσπαθήσει να συμφωνήσει με την κυβέρνηση την παρέμβαση στο εθνικό πάρκο για την εξόρυξη πετρελαίου. Από το σημείο αυτό και έπειτα η ταινία ξεγλιστρά από το φάσμα των ντοκιμαντέρ του National Geographic και μετατρέπεται σε ένα πολιτικό θρίλερ δραματικών προεκτάσεων. Ένα σύστημα διαφθοράς και παρανομίας αποκαλύπτεται μπροστά στα μάτια μας με τη συμβολή της ερευνητικής δημοσιογραφίας.

Η ένταση κορυφώνεται, ενώ γινόμαστε μάρτυρες ενός πολέμου σε εξέλιξη, όταν η νεοσύστατη ομάδα ανταρτών Μ23 κηρύσσει τον πόλεμο, επιδιώκοντας να θέσει υπό τον δικό της έλεγχο την ευρύτερη περιοχή του εθνικού πάρκου. Από τα διασταυρούμενα πυρά δεν ξεφεύγουν ούτε οι συμμετέχοντες της ταινίας, καθώς η αγωνία για τη σωτηρία της κληρονομιάς του σύγχρονου κόσμου κόβει την ανάσα.

Μπορεί με μία πρώτη ματιά το ντοκιμαντέρ να κατατάσσεται στην κατηγορία που αφορά την οικολογία και το περιβάλλον, αλλά το Virunga παραμένει βαθιά πολιτικό και εντέλει ουμανιστικό, καθώς καταγράφει μία ακόμη τραγωδία της σύγχρονης ιστορίας μιας χώρας που παλεύει να σταθεί στα πόδια της, που οι κάτοικοί της έχουν χάσει την ελπίδα. Διεισδυτικό τεκμήριο των αδιεξόδων της κρίσης, που μαστίζει μια ολόκληρη ήπειρο, το Virunga δικαία προσέθεσε δύο ακόμη διακρίσεις στις αποσκευές του.

The post Κριτική για το Virunga» του Ορλάντο φον ‘Αϊνζιντελ νικήτρια ταινία στο Φ. Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης appeared first on screeneye.gr.

Ανταπόκριση Δέσποινα-Ηλέκτρα Βούλγαρη

Την περίοπτη θέση τους στο πρόγραμμα του Φεστιβάλ απέδειξαν και τη φετινή χρόνια τα βιογραφικά ντοκιμαντέρ. Το Φεστιβάλ φροντίζει με συνέπεια να συγκεντρώνει ταινίες, που αφορούν τη ζωή και το έργο επιδραστικών προσωπικοτήτων από όλο τον κόσμο, κερδίζοντας την προτίμηση του κοινού.

Κάθριν Χέπμπορν- Η απίθανη Κέιτ: τέσσερα όσκαρ, ρεκόρ αξεπέραστο μέχρι σήμερα, μια καριέρα εξήντα ετών και μία επιβλητική προσωπικότητα συνθέτουν το πορτρέτο της μεγαλύτερης Αμερικανίδας ηθοποιού του 20ού αιώνα. Από την παιδική της ηλικία μέχρι το θάνατό της, ακολουθώντας τους κανόνες της γραμμικής αφήγησης, παρακολουθούμε όλη τη ζωή της: τα χαρούμενα παιδικά χρόνια, τη φιλελεύθερη ανατροφή, την επίδραση της φεμινίστριας και προοδευτικής μητέρας της, τις σπουδές φιλοσοφίας σε κορυφαίο κολέγιο της Αμερικής, τα πρώτα επιτυχημένα βήματα στο θέατρο και στον κινηματογράφο, τις θρυλικές ερωτικές της σχέσεις, τις αποτυχίες, την καταξίωση.

Τι είναι αυτό όμως που εκτοξεύει την Χέπμπορν στο πάνθεον των σταρ; Αυτή την απάντηση προσπαθούν να σκιαγραφήσουν οι δύο σκηνοθέτες, η Ρίκε Μπρέντελ και ο Άντριου Ντέιβις, φωτίζοντας πτυχές της δυναμικής προσωπικότητάς της. Με σαφή την επιρροή της έκρηξης του φεμινιστικού κινήματος στην Αμερική, η Χέπμπορν δίνει σάρκα και οστά σε ένα νέο πρότυπο χολιγουντιανής σταρ, της καλλιεργημένης και χειραφετημένης ηθοποιού, της σταρ με παντελόνια. Τα βάζει με συμπρωταγωνιστές και σκηνοθέτες, αγνοεί τον Τύπο, ακόμη και τις τελετές απονομές των Όσκαρ, στις οποίες θριαμβεύει και στήνει συνειδητά μία δημόσια εικόνα, μοναδική για τα δεδομένα του Χόλιγουντ της εποχής. “Αν υπακούς όλους τους κανόνες, χάνεις όλη την πλάκα”, υποστήριζε η ίδια, και παρά το λιγοστό αρχειακό υλικό, καταλαβαίνουμε γιατί η θρυλική αμερικανίδα σταρ ήταν η “απίθανη Κέιτ”.

Φασμπίντερ- να αγαπάς χωρίς απαίτηση: η περίπλοκη προσωπικότητα της κορυφαίας μορφής του ευρωπαϊκου σινεμά έρχεται στο προσκήνιο με το σινεφίλ ντοκιμαντέρ του Δανού σκηνοθέτη Κρίστιαν Μπράντ Τόμσεν, ο οποίος υπήρξε στενός φίλος του μεγάλου Γερμανού auteur. Μέσα από σπάνιο υλικό, από τις εκτενείς συνεντεύξεις που βιντεοσκόπησε ο Μπράντ Τόμσεν στη δεκαετία του ’70 και οι οποίες δεν δημοσιοποιήθηκαν ποτέ, προσπαθούμε να εισχωρήσουμε στο μυαλό ενός καλλιτέχνη με ιδιαίτερο στίγμα στο χώρο του κινηματογράφου. Ξεφεύγοντας απο τη φόρμα της βιογραφίας, με ψυχαναλυτική διάθεση η κινηματογραφική κάμερα στέκεται απέναντι από τον Φασμπίντερ, ο οποίος νωχελικά και μάλλον αδιάφορα εξηγεί πως βλέπει τον κόσμο και τον ρόλο που έπαιξε στον τρόπο σκέψης του η ιδιόμορφη ανατροφή του.

Άγριες ιστορίες, λεπτομέρειες από γυρίσματα ταινιών βγαίνουν στο φως, ενώ πρόσωπα του στενού του κύκλου αποκαλύπτουν τον ισχυρό αντίκτυπο της παρουσίας του στις ζωές τους. Εξοικειωνόμαστε με την ιδιαίτερη μέθοδό του στο θέατρο και στον κινηματογράφο, λειτουργώντας ως οικογένεια με τους συνεργάτες του για να πραγματοποιήσει το όραμά του. Χωρίς ευφάνταστα ευρήματα και με μοναδικό όπλο τις μαρτυρίες και τις εξομολογήσεις, η ταινία έχει στόχο να αναδείξει τις πλευρές μίας πολυεπίπεδης περσόνας, η οποία δύσκολα οριοθετείται σε κατηγορίες. Η περίπτωση του ιδιαίτερου κυρίου Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ, η απόλυτη ενσάρκωση του “live fast, die young”, καθώς έφυγε ξαφνικά στα 37 του χρόνια, με το ασύλληπτο ενεργητικό των 44 ταινιών σε 17 χρόνια, μας υπενθυμίζει την αλήθεια για τους καλλιτέχνες αυτού του βεληνεκούς: αν θες να καταλάβεις ποιοι είναι, θα το δεις μέσα απο το ίδιο το έργο τους.

Σχετικά με τη Σούζαν Σόνταγκ: συγγραφέας, θεωρητικός, ακτιβίστρια, κερδίζοντας θαυμαστές και εχθρούς, η Σούζαν Σόνταγκ αποτελεί μία από τις πιο επιδραστικές και προκλητικές στοχαστικές φωνές του 20ου αιώνα. Με έξυπνη σκηνοθεσία, που διατηρεί γρήγορο ρυθμό, κεντρίζοντας το ενδιαφέρον του θεατή, το ντοκιμαντέρ της Νάνσυ Κέιτς διεισδύει στην αντισυμβατική φιγούρα των αμερικανικών γραμμάτων δίχως να πέφτει στην παγίδα του ακαδημαϊσμού. Αρχειακό υλικό, εξιστορήσεις φίλων, συγγενών, συναδέλφων, εραστών και ερωμένων, αλλά και τα δικά της λόγια επιστρατεύονται για να αποδείξουν το ανήσυχο πνεύμα και τη διορατικότητά της σε μία εποχή που όλα άλλαζαν. Ένας συγγραφέας πρέπει να ενδιαφέρεται για τα πάντα, υποστήριζε και το απέδειξε στην πράξη καθώς δεν δίστασε να ασχοληθεί με τη φωτογραφία, τη σκηνοθεσία ταινιών επιστημονικής φαντασίας β’ διαλογής, με τον πολιτικό ακτιβισμό.

Από το πρώιμο πάθος της με τα βιβλία και τον πρώτο της γάμο ως έφηβη, μέχρι την τελευταία της ερωτική σχέση, η ιδιωτική εικόνα της ηρωίδας συνομιλεί διαρκώς με τη δημόσια. Η συναρπαστική ζωή της συγγραφέως δεν υπαινίσσεται τη ζωή ενός ακαδημαϊκού, αλλά περισσότερο αναλογεί σε είδωλο της pop κουλτούρας, έτσι όπως διαμορφωνόταν στη δεκαετία του ’60. Μία χορταστική ταινία, μια συναρπαστική ματιά στη ζωή της Σονταγκ, η οποία πάλευε να αποκρυσταλλώσει τα κακώς κείμενα και ό,τι την έτρωγε εσωτερικά και που μέχρι την τελευταία στιγμή πίστευε ότι όφειλε να κάνει περισσότερα.

The post Το 17ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης συναντά μεγάλες προσωπικότητες της τέχνης και του πολιτισμού του 20ου αιώνα appeared first on screeneye.gr.

Ανταπόκριση Δέσποινα-Ηλέκτρα Βούλγαρη

Δικαιώνοντας την υψηλή θέση του στο ευρωπαϊκό στερέωμα των φεστιβάλ ντοκιμαντέρ, το πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα του 17ου φεστιβάλ ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης συγκεντρώνει τις καλύτερες και πιο επίκαιρες ταινίες τεκμηρίωσης από όλο τον κόσμο. Το πρώτο Σαββατοκύριακο του φεστιβάλ εκτός από πολλές sold out προβολές προσέφερε δυο πολυαναμενόμενες ταινίες από σημαντικούς δημιουργούς του ντοκιμαντέρ και του κινηματογράφου.

Με μία βαλίτσα βραβεία και υποψηφιότητα για όσκαρ καλύτερου ντοκιμαντέρ, το “Αλάτι της γης” με τη σφραγίδα του Βιμ Βέντερς σε σκηνοθεσία, σενάριο και παραγωγή καθήλωσε και απέσπασε το θερμό χειροκρότημα των θεατών θέτοντας σοβαρή υποψηφιότητα για το βραβείο κοινού. Πρωταγωνιστής, η μυθιστορηματική ζωή του Βραζιλιάνου φωτογράφου Sebastiao Salgado, ο οποίος τα τελευταία σαράντα χρόνια ταξίδεψε στα πέρατα της γης αποτυπώνοντας ιστορικές στιγμές της ανθρωπότητας. Απο τη ξηρασία της Νιγηρίας και τη λιμοκτονία της Αιθιοπίας μέχρι το κάψιμο των πετρελαιοπηγών στο Κουβέιτ στον πόλεμο του Κόλπου και τη γενοκτονίας στη Ρουάντα, τα φωτογραφικά κλικ του διακεκριμένου καλλιτέχνη ξεπερνούν την καταγραφή της ιστορικής αλήθειας και μεταδίδουν αυτό που οι τίτλοι ειδήσεων αδυνατούν: τη τραγικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης στα δεινά της ιστορίας.

Η κινηματογραφική αισθητική του Βέντερς διαπνέει κάθε πλάνο του έργου, καθώς ταξιδεύουμε σε κάθε γωνία της γης μέσα από τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες-έργα τέχνης του Βραζιλιάνου ενώ η δωρική αφήγηση του πρωταγωνιστή φωτίζει την ιστορία πίσω απο το κλικ. Η πρόθεση του καλλιτέχνη έτσι όπως διαγράφεται μέσα απο το έργο του είναι κι αυτό που αναγάγει τη δουλειά του σε τέχνη: η κατανόηση και αποτύπωση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στο έσχατο σημείο της ανθρώπινης οντότητας, στο μεταίχμιο ζωής-θανάτου. “Πόσες φορές άφησα την μηχανή μου στο πάτωμα και έπιασα το κεφάλι μου με τα δυο μου χέρια κλαίγοντας με λυγμούς; Δε θέλετε να ξέρετε…», αναρωτιέται ο Salgado σήμερα δικαιολογώντας τη στροφή του τα τελευταία χρόνια στη μεγαλοπρέπεια και την ομορφιά της φύσης για να ανασάνει απο το βάρος της ανθρώπινης τραγωδίας. Με τον τρόπο αυτό, πέρα από την ασπρόμαυρη κινηματογραφική ατμόσφαιρα το ντοκιμαντέρ βουτάει στα νερά του σινεμά προσφέροντας ψήγματα κάθαρσης με την επιστροφή του ανθρώπου εκεί όπου ξεκίνησαν όλα, στο θαύμα της φύσης.

Μετά το υποψήφιο για όσκαρ “The Act of Killing”, ο Τζόσουα Οπενχάιμερ επιστρέφει με το “The look of silence” (με παραγωγό τον Werner Herzgog) στο ίδιο πολιτικό και γεωγραφικό σκηνικό για να φωτίσει την ανθρώπινη πλευρά της κτηνωδίας στη δεκαετία του 1960 στην Ινδονησία. Η κάμερα ακολουθεί ένα νεαρό άνδρα στη σημερινή Ινδονησία, ο οποίος έχασε τον έφηβο αδερφό του το 1965 στη σφαγή ενός εκατομμυρίου κομμουνιστών από την πραξικοματικη ομάδα που κατέλαβε την εξουσία και τη διατηρεί ως σήμερα. Ο πρωταγωνιστής συναντά τους υπεύθυνους και τους βασανιστές του καθεστώτος για να συνθέσει τα κομμάτια του παζλ της κτηνωδίας.

Με αφοπλιστική ηρεμία ο πρωταγωνιστής γίνεται μάρτυρας της αναπαράστασης του βάναυσου θανάτου του αδερφού του, αλλα και της μηδαμινής ένδειξης μεταμέλειας ευθύνης και κατανόησης του μεγέθους του εγκλήματος από τους ιθύνοντες. Η καθηλωτική ειλικρίνεια της κάμερας του Οπενχάιμερ κινείται ξεκάθαρα στο χώρο της τεκμηρίωσης, αφήνοντας όμως παράθυρο στον ανθρώπινο παράγοντα. Ο πρωταγωνιστής δεν διστάζει να θίξει την ηθική διάσταση στις πράξεις των θυτών, προσπαθώντας να ξεσκεπάσει τον τρόπο σκέψης τους και ίσως ψάχνοντας έναν τρόπο συγχώρεσης. Αμφίβολο παραμένει αν όντως βρίσκει τη συγχώρεση, καθώς η ουσία παραμένει ότι μπροστά στα μάτια του θεατή ξετυλίγεται η αδυσώπητη αλήθεια της ιστορικής πραγματικότητας.

The post Οι ταινίες των Βέντερς και Οπενχάιμερ κερδίζουν τις εντυπώσεις appeared first on screeneye.gr.