Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Φίλοι και γνωστοί : Τι θα δεις
Ιάκωβος: Τη νέα ταινία του Γούντι Άλεν.
Φίλοι και γνωστοί, με μια φωνή : Χαράς το κουράγιο σου. Εμείς τον βαρεθήκαμε. Τα ίδια και τα ίδια.Δεν κάθεται στα αυγά του. Μα πόσο είναι; Έπιασε τα 90;

5 χρόνια του απομένουν για να τα πιάσει , και όσο θα τα πλησιάζει( τα 90), τις εσωτερικές του αναζητήσεις θα συνεχίζει να τις γράφει και να τις σκηνοθετεί, μέχρι να μην μπορεί πια.
Γουστάρει τη ζωή και φοβάται το τέλος της.
Μονάχα ο Γούντι άραγε;
Ο Άλεν στο έργο  « Το Φεστιβάλ του Ρίφκιν»(Rifkin’s Festival), μοιράζεται μικρές καθημερινές ιστορίες για να οριοθετήσει κάτι μεγαλύτερο και να αναζητήσει απαντήσεις για τις υπαρξιακές ανησυχίες, περί νιότης, γηρατειών, περί τελματωμένων γάμων, περί 7ης τέχνης.
Χτυπάει ξανά την πόρτα της ψυχανάλυσης, θυμάται τον Φρόιντ και το εγχειρίδιο του« Η Ερμηνεία των Ονείρων » όπου τα όνειρα είναι η  οδός προς το ασυνείδητο. Τα όνειρα, καταλαμβάνουν σημαντικό χώρο και ρόλο στην ταινία. Είναι οι απόκρυφες σκέψεις και επιθυμίες.
Κι αν η ψυχανάλυση φαντάζει δυσνόητη και ακαδημαϊκή , ο Άλεν τοποθετεί τον ήρωά του, τον Μορτ Ρίφκιν( τον οποίο ερμηνεύει ο εξαιρετικός ηθοποιός Γουάλας Σον), σε μια δερμάτινη καρέκλα, έχοντας απέναντι του-στην αρχή και στο τέλος της ταινίας- τον ψυχοθεραπευτή του, μετατρέποντας την προσωπική ψυχολογία του βάθους, σε ένα σαρκαστικό, κωμικό και ολίγον βαθυστόχαστα υπαρξιακό κινηματογραφικό πόνημα.
Ο Γούντι Άλεν παραμένει -ως απάντηση σε φίλους, γνωστούς και αναγνώστες- οξυδερκής, επίκαιρος, απολαυστικός και δεξιοτέχνης στο να πλάθει κάθε φορά κοντινές αλλά διαφορετικές ιστορίες,με πλούσια νοήματα και να επιλέγει τα ιδανικά πρόσωπα στους αντίστοιχους ρόλους.

Νέα Υόρκη: Ο θεωρητικός του κινηματογράφου, ο Μορτ Ρίφκιν, συνοδεύει τη γυναίκα του στην Ισπανία, στο θέρετρο του Σαν Σεμπαστιάν και στο ομώνυμο κινηματογραφικό φεστιβάλ.
Η Σου(Τζίνα Γκέρσον), εργάζεται στην επικοινωνιακή καμπάνια μιας αντιπολεμικής ταινίας, την οποία σκηνοθετεί ο Γάλλος Φιλίπ(Λουί Γκαρέλ).
Ο Μορτ, ανησυχεί,  ότι η σύντροφος του και ο Γάλλος σκηνοθέτης, έχουν σχέση.
Το ταξίδι στο Σαν Σεμπαστιάν δεν θα καθησυχάσει τις ανησυχίες του. Η γνωριμία του Μορτ με την νεαρή γιατρό, την Τζο ( Έλενα Ανάγια), θα ξυπνήσει στον Μορτ το ερωτικό ενδιαφέρον. Όμως η γιατρός, τραβάει τα δικά της ζόρια και τον βλέπει φιλικά-πατρικά-ιατρικά.

Πέραν των διαπροσωπικών σχέσεων και του αμείλικτου χρόνου που φεύγει ( θέματα που ταλανίζουν συστηματικά τον Αμερικανό δημιουργό), στο νέο του έργο, καταθέτει τη βαθιά του ανησυχία για την απόλυτη εμπορευματοποίηση της 7ης τέχνης και των δυσοίωνων προοπτικών της, εξαιτίας της αφαίρεσης από την μνήμη του « σινεμά του δημιουργού » , όπως το καθιέρωσε ο Φελίνι, ο Τρυφώ, ο Γκοντάρ, ο Μπέργκμαν, ο  Μπουνιουέλ κ.α.
Οι συστηματικές αναφορές στο νέο του έργο,  σε ταινίες από το παρελθόν, αλλά και στην υποβάθμιση των σύγχρονων ταινιών , έχει διττή όψη.
Από τη μια, ο Άλεν διατυπώνει την άποψη,  πως χωρίς τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, δεν θα υπήρχε πολιτισμός γενικότερα, παρουσιάζοντας παραδείγματα και από το σινεμά… μέχρι το ελληνικό αρχαίο δράμα.
Από την άλλη, ίσως με μια λεπτή δόση ειρωνείας, στηλιτεύει και τη θέση που εκφράζουν οι παλαίμαχοι της ζωής( όπως ο κεντρικός ήρωας της ταινίας), οι οποίοι δεν μπορούν να χαρούν το “τώρα”, να δουν κάτι θετικό στο σήμερα, επειδή οι ίδιοι είναι παροπλισμένοι και απογοητευμένοι, μηδενίζοντας -εν τέλει- τα πάντα.
Στηλιτεύει και την μονοθεματική εξειδίκευση και την έλλειψη δεξιοτήτων- ίσως και του ίδιου- τη στιγμή όπου ο Μορτ, γνωρίζει απ εξω τους συντελεστές μιας ιαπωνικής ταινίας, αλλά αγχώνεται όταν μένει από λάστιχο το αμάξι της νεαρής γιατρού, γιατί πιθανότατα δεν θα μπορούσε να το αλλάξει, εάν υπήρχε ρεζέρβα.
Ο Μορτ, ακόμα και εμφανισιακά και ενδυματολογικά( διαρκώς τον βλέπουμε με το ψηλοκάβαλο τζιν και με κρίσεις αρρωστοφοβίας), φαίνεται να έχει αφεθεί στη φθορά και στα πέρασμα του χρόνου.Περπατάει αργά και πίσω από το χαμόγελο, κρύβεται  μελαγχολία.
Αντιθέτως, η γυναίκα του είναι διαρκώς εν κινήσει, επαγγελματικά active, εμφανισιακά γοητευτική, ερωτεύσιμη ακόμη και από νεότερους, όπως είναι ο ναρκισσιστής και ωραιοπαθής Φιλίπ.
Η ίδια παρασύρεται και θα επενδύσει στο νέο της έρωτα. Η στάση της εν γένει, θα της φέρει άραγε μεγαλύτερη ευτυχία από την άκρως αντίθετη στάση του συζύγου της;
Ο Άλεν, αφήνει σκοπίμως διάφορα ζητήματα ανοιχτά, όπως και το συγκεκριμένο, αλλά είναι τόσο πολύ ευφυής, ούτως ώστε να μπορούμε να εικάσουμε, πως κάποιες ιστορίες, μπορεί να έχουν ημερομηνία λήξης και δεν αναφερόμαστε στο γάμο του Μορτ με τη Σου.
Χτυπάει, στο καρφί, χτυπάει και στο πέταλο.
Μια φλερτάρει με τον τρόπο που αντικρίζει τη ζωή ο Μορτ, μια με τη Σου.
Το σκάκι με το θάνατο, είναι η μοναδική απάντηση που μπορεί να δώσει ο Άλεν και τη δίνει με μια καταπληκτική σκηνή- φάρσα, σε ένα δικό του παιχνίδι, από την «7η Σφραγίδα» του Μπέργκμαν.

«Το Φεστιβάλ του Ρίφκιν» από την Πέμπτη 15/7 στις αίθουσες

The post Το Φεστιβάλ του Ρίφκιν appeared first on screeneye.gr.

Παρουσίαση Ιάκωβος Γωγάκης

Η προτελευταία ταινία μεγάλου μήκους του 75 χρόνου πια Ντέιβιντ Λιντς ( Mulholland Drive ) θεωρήθηκε από τους πολυάριθμους λάτρεις των ταινιών του, ως το επιστέγασμα της φιλμογραφίας του. Σε μια στιγμή έντονου ενθουσιασμού, το BBC την χαρακτήρισε ως την καλύτερη ταινία όλων των εποχών, για να αναιρέσει τους υπερβολικούς διθυράμβους, λίγες εβδομάδες αργότερα.
Ο αντισυμβατικός Λιντς, σε δύο προγενέστερες του ταινίες, στο «Μπλε Βελούδο» και στη «Χαμένη Λεωφόρο», χρησιμοποίησε πληθώρα συμβολισμών αλλά και αφηγήσεις που παραπέμπουν στα όνειρα και βρέθηκε μακριά από το προφανές « αυτό που βλέπουμε ,  να μην το πιστεύουμε πάντα ».
Πίσω από μια ευτυχισμένη καθημερινότητα, μπορεί να κρύβεται βαθιά δυστυχία και ένα τσαλακωμένο πορτρέτο μιας φαινομενικά ισορροπημένης κοινωνίας. Στο «Μπλε Βελούδο» επί παραδείγματι ήταν η ακατάσχετη βία στο προσκήνιο, με αυτουργό τον ήρωα που ενσάρκωνε ο Ντένις Χόπερ, η αμφιλεγόμενη απεικόνιση της γυναικείας φύσης, παρουσιάστηκε από την Ιζαμπέλα Ροσελίνι, ενώ τις σεξουαλικές επιθυμίες και τη βία για πολλοστή φορά , τα είχε ως κύρια θεματική του  και στο έργο του « Χαμένη Λεωφόρος».
Το πλήρωμα του χρόνου έφτασε ( 2001) και ο Λιντς, έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού του, την νουάρ ταινία «  Η Λεωφόρος της Δύση» του Μπίλι Γουάιλντερ,  ενώνει τα διάφορα κομμάτια από το κινηματογραφικό παρελθόν του, τις ανθρώπινες κατασκευές από τη φαντασία και δημιουργεί το « Mulholland Dr», μια ταινία με πολλούς χαρακτήρες, με συμβολικές -ενίοτε- ασαφείς σκηνές υπερρεαλισμού, για να απαντήσει αλληγορικά τα ερωτήματα , τι είναι πραγματικά η βιομηχανία του κινηματογράφου, ποια είναι η Αμερική του σήμερα, εάν οι ανθρώπινες επιθυμίες υλοποιούνται ή παραμένουν στη σφαίρα της φαντασίας.
Ίσως είναι απόλυτος, υπερβολικός, ακραίος, ίσως και προβοκάτορας. Είναι όμως και ιδιοφυία, γιατί χτίζει μια πολύπλοκη αφήγηση, πάνω σε ένα όνειρο που βλέπει η κεντρική του ηρωίδα (η Ντάιαν) το οποίο -όνειρο- δεν είναι καθόλου απλοϊκό.
Στο « Mulholland Dr» ( πρόκειται για μεγάλο περιφερειακό δρόμο στο Λος Άντζελες), ο Λιντς επιστρατεύει τα χρώματα, τα οποία υποδηλώνουν το συγκεκριμένο δίπολο. Δεν επενδύει στο ασπρόμαυρο όπως συνηθίζεται.

Τη φαντασία,  τη δείχνει με το κόκκινο, την πραγματικότητα με το μπλε. Επιστρατεύει και την αγάπη του για την ψυχολογία των ονείρων, για τη θεωρία του Γιούνγκ, που συσχετίζει τα όνειρα με το ασυνείδητο, τα αρχέτυπα με τις καταπιεσμένες αναμνήσεις και εν τέλει, ότι τα όνειρα έρχονται για να ρυθμίσουν και να ισορροπήσουν τη ψυχή.

Πρωταγωνιστούν οι Ναόμι Γουότς, Λόρα Έλενα Χάρινγκ Τζάστιν Θερού, Αν Μίλερ, Νταν Χεντάγια, Ρόμπερτ Φόστερ

Βραβείο Σκηνοθεσίας στις Κάννες, Υποψηφιότητα για Οσκαρ Καλύτερης Σκηνοθεσίας.

«Οδός Μαλχόλαντ » σε επανέκδοση από την Πέμπτη 15/7 στους κινηματογράφους

The post Οδός Μαλχόλαντ ( Επανέκδοση) appeared first on screeneye.gr.