Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Η θεματική της, το κοινωνικό της υπόβαθρο και το -υπόγειο – αιχμηρό πολιτικό της  σχόλιο, εντάσσονται μέσα στον ίδιο προβληματισμό,   άλλων παρόμοιων κινέζικων ταινιών , όπως είναι η ταινία του Ζαν Γιμού « Η Ζωή μιας Γυναίκας» και το έργο «Ακίνητες Ζωές»,  του Ζαν Ζιανγκέ, για την επίδραση της μαζικής αστικοποίησης , της υποβάθμισης της υπαίθρου και των ανθρώπων της,

στην –επί της ουσίας- μετά-σοσιαλιστική σύγχρονη Κίνα.

Ο « Σπόρος μιας Αγάπης »( Return to Dust) είναι δημιούργημα του Λι Ρουιτζούν και η ιστορία διαδραματίζεται στη γενέτειρά του, σε μια υποβαθμισμένη  περιοχή στα βορειοδυτικά της χώρας, κοντά στη Μογγολία.

Οι ήρωες του, ένας αγρότης και μια γυναίκα με μια μορφή αναπηρίας, αντιμετωπίζουν  μεγάλες δυσκολίες επιβίωσης. Ενώνουν τις προσωπικές τους δυστυχίες και πορεύονται μαζί στη ζωή.

Η σκόνη από την άμμο είναι υπαρκτή,  αλλά  αποκτά και τη φιλοσοφική της διάσταση,  όπως και στην ταινία του Αγγελόπουλου « Η Σκόνη του Χρόνου».

Ο Λι Ρουιτζούν,  αφηγείται ένα  βουνό από εμπόδια και την πορεία της σχέσης του ζευγαριού, μακριά από εντάσεις, αλλά στη βάση κοινών ανθρωπιστικών οραμάτων,  για το πώς οι περιθωριοποιημένοι της κοινωνίας, επιβιώνουν, σε ένα περιβάλλον –ακόμα και οικογενειακό- που σχεδόν  τους αποστρέφεται.

Είναι χαρακτηριστικό, πως η αρμονία της μεταξύ τους σχέσης, μεταβάλλεται, όταν εμφανίζονται άλλα πρόσωπα, όπου τους ενισχύουν την ένταση και το φόβο.

Η τεχνική της αποστασιοποιημένης αφήγησης, επιτρέπει στο θεατή να καταλήξει αβίαστα στα δικά του συμπεράσματα, είναι όμως ξεκάθαρο, πως ο Λι Ρουιτζούν, επιστρέφει στις ρίζες της παραδοσιακής κινέζικης κοινωνίας, όπου οι αξίες της αγάπης, της εργασίας και της συλλογικότητας, είχαν κάποτε  τη σημασία τους.

Επίσημη συμμετοχή στο Φ. Βερολίνου 2022

The post Ο Σπόρος μιας Αγάπης appeared first on screeneye.gr.

Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Η αυτοκρατόρισσα της Αυστρίας, η βασίλισσα της Ουγγαρίας, η διάσημη επισκέπτρια της Κερκυρας.
Η θλιμμένη πριγκηπέσα.
Η Ελισάβετ, η Σίσι όπως την αποκαλούσαν.
Μια πανέμορφη ύπαρξη του 19ου αιώνα.
Η ελεύθερη, η ασυμβίβαστη, η πνευματώδης, η ανασφαλής .
Παντρεύτηκε στα δεκάξι της τον Φραγκίσκο Ιωσήφ , από έρωτα λένε.
Κόλαση η καθημερινότητα της , από τα τερτίπια της πεθεράς .
Της πήρε τα παιδιά , της έκανε βασανιστήρια, της αφαίρεσε την ευτυχία.
Η Σίσι, βίωσε το πιο τραγικό που μπορεί να συμβεί σε μια μάνα . Να χάσει παιδί .
Δύο παιδιά. Η ίδια, αργότερα δολοφονήθηκε.
Βιβλία γράφτηκαν για χάρη της.
Στην ένδοξη βιογραφία της, σενάρια γράφτηκαν και ταινίες γυρίστηκαν.
Η Ρόμι Σνάιτερ έγινε –πρόωρα- διάσημη, στα σπάργανα της λαμπρής της σταδιοδρομίας, για την κινηματογραφική τριλογία « Sissi».
Κι ερχόμαστε στο 2022, στην εποχή που τίθενται εν αμφιβόλω τα κεκτημένα, αμφισβητούνται οι προσωπικές ελευθερίες ,
το σεξ συνδέεται ξανά μόνο με την μητρότητα και η μητρότητα σε ορισμένα ανεπτυγμένα έθνη, επιβάλλεται.
Η σκηνοθέτις από την Αυστρια, η Μαρί Κρόιτσερ, επιλέγει μία συγκεκριμένη χρονική περίοδο από τη ζωή της αυτοκράτειρας να αναδείξει.
Κατά τα 40α της γενέθλια, ο έρωτας για τον Φραγκίσκο έχει σβήσει, ο φόβος για το γήρας αμυδρά την κυριεύει και η διατήρηση ενός νεανικού σώματος, γίνεται ο αυτοσκοπός της.
Το σώμα εγκλωβίζεται σε ένα στενό κορσέ, εγκλωβισμένη και η ύπαρξη σαν σε φυλακή, σε ένα γάμο που δεν έχει χαρά να της προφέρει , αλλά και την κοσμικότητα θέλει να αποφύγει.

Ανορεξική πια , καταθλιπτική πια , ο κορσές για τη Σίσι αποκτά και τη φιλοσοφική του διάσταση.
Το σώμα και η ψυχή φθείρεται, όπως έχει φθαρεί και η ίδια η Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία.  Αντιληπτή η παρακμή κι από τη σύνθεση του σκηνικού.
Η Μαρί Κρόιτσερ, τη Σίσι, δεν την εξυμνεί πάντα.
Φανερώνει και μια άλλη της πλευρά, κάπως εγωιστική και αρκετά αμφιλεγόμενη.
Υπάρχει μια δυστοκία στο να συνδεθεί η βιογραφική ιστορία της ταινίας, με όλα όσα συμβαίνουν σήμερα.
Ίσως ήταν μια επιθυμία της Μαρί Κρόιτσερ , που εκ του αποτελέσματος δεν  επέφερε το επιθυμητό αποτέλεσμα και η αναμενόμενη σύνδεση με το τώρα, μένει κάπως μετέωρη. Κι ο νωχελικός ρυθμός της ταινίας, έθεσε εμπόδια, στο να αποκτήσει το έργο φρεσκάδα και δυναμισμό.
Αντιθέτως, η πρόσφατη ταινία του Πάμπλο Λαραίν για την Νταιάνα, ίσως παρέμεινε πιο συνεπής, ως προς τους αρχικούς της στόχους, επειδή δεν υπήρχε η προσδοκία ενός φιλοσοφικού μανιφέστου.
Στον « Κορσέ», τα κοντινά πλάνα είναι παντού, η ιστορία αφορά τη Σίσι και μόνο,
με την Βίκι Κριτις, να αρπάζει την ευκαιρία και να προσφέρει και με δόσεις επαναστατικότητας,  μια δυναμική ερμηνεία.

Βραβείο στο Ένα Κάποιο Βλέμμα του Φ. Καννών

The post Κορσές appeared first on screeneye.gr.

Κριτική, Ιάκωβος Γωγάκης

Κάποιες φορές,

η κουζίνα η  γκουρμέ ,  προσεγγίζεται από τους μαγαζάτορες,

σκηνοθετικά.

Ο χώρος είναι ατμοσφαιρικός ,

ο φωτισμός είναι  διακριτικός.

Το πλάνο σερβιρίσματος,

σε σενάριο στήνεται.

Τα  φαγητό   κόβεται ,

ράβεται ,

σοβιετικά ποτέ δεν μοντάρεται.

Τα πιάτα έχουν ονόματα,

είναι περίεργα ,

οι   μερίδες είναι μικρές

κι  αντί να την κλείνουν  ,

την όρεξη ανοίγουν .

Ποιος   τελικά  είναι ο πρωταγωνιστής;

Ο πελάτης  δεν είναι.

Ο μαγαζάτορας δεν είναι.

Είναι ο σεφ.

Το μενού  μπορεί  να το απογειώσει ,

να κερδίσει Michelin,

να του γεμίσουν οι τσέπες ,

να του ξεχειλίσουν του μαγαζάτορα,

να αδειάσουν του πελάτη της μιας φοράς

(Απ’εδώ  και κάτω,  ξεκινάει η φαντασία του σεναριογράφου)

Στα χέρια του είναι  να αυτοκαταστραφεί,

να παγιδεύσει τους θαμώνες,

μπουρλότο όλα να τα κάνει  ,

να τους πάρει όλους …

ο  χάρος.

Κι αυτόν μαζί.

Στην ταινία « το Μενού», ο  σεφ( ο ρόλος ανήκει στον Ρέιφ Φάινς) ,  ψάχνει το παρελθόν και τα μυστικά των πελατών,   της βραδινής μάζωξης.

Μετατρέπεται σε ηθικό κριτή.

Με  τα πιάτα του,  τους εκδικείται ,

γιατί δεν είναι  όπως τους θέλει να είναι.

Γιατί είναι  ελιτιστές,

γιατί αραδιάζουν ψέματα στις συζύγους τους,

στις ερωμένες τους,

γιατί ξοδεύουν   550 δολάρια προς τέρψιν της γευστικής εμπειρίας ,

γιατί υποκρίνονται.

Ένα πρόσωπο θα τον μπερδέψει, που δεν ήταν στην προκαθορισμένη λίστα.

Είναι τάση, είναι μόδα, είναι για τη βιομηχανία του σινεμά, κέρδος  εκατομμυρίων δολαρίων,

Οι νεόπλουτοι

τηγανιά να γίνονται

και με κρεμμυδάκια να σοτάρονται.

Χόλιγουντ και ευρωπαϊκά στούντιο , επενδύουν στις ταινίες που σατιρίζουν   την αστική τάξη της εποχής μας.  Ανέκαθεν συνέβαινε, πλέον το κίνητρο είναι ξεκάθαρα οικονομικό και οι πρόσφατες  παραγωγές, αποφεύγουν να αναμετρηθούν με ό,τι κρύβεται πίσω από το προφανές.

Από το « Τρέξε», στο « Don’t Look Up» , στο απόλυτα υπερτιμημένο « Τρίγωνο της Θλίψης», και τώρα στο « Μενού».

Το ερώτημα δεν είναι γιατί τη σατιρίζουν  και γιατί τη χλευάζουν, αλλά ποια μέθοδο ακολουθούν,   κι αν  στο τέλος επιτυγχάνουν να μεταφέρουν  ένα σαφές μήνυμα.

Η  λογική της σάτιρας,  του τρόμου, της καταστροφής, της εκδίκησης και του θανάτου, μαζί με στοιχεία σουρεαλισμού,  είναι η μέθοδος τους .

Αποφεύγουν να κολυμπήσουν στα βαθιά ,

κι έτσι

τα ευκόλως εννοούμενα δεν παραλείπονται .

Τα ευκόλως εννοούμενα,  είναι το βασικό συστατικό του σεναριακού τους μενού.

Με τα ευκόλως εννοούμενα, μένουν όλοι ευχαριστημένοι.

Ο θεατής αναγνωρίζει πρόσωπα της διπλανής του πόρτας,

της δικής του,

αλλά πέραν τούτου, ουσία μηδέν.

Ευθύνεται και η κινηματογραφική φόρμα, που εν τέλει όλα τα διακωμωδεί.

Το « Μενού», σκηνοθετείται από τον Μαρκ Μάιλοντ( πρωταγωνιστούν εκτός από τον Φάινς, οι Άνια Τέιλορ- Νίκολας Χουλτ ) και  και διαθέτει πιο συνεκτική αφήγηση,  επί παραδείγματι από το πολυβραβευμένο έργο  « Το Τρίγωνο της Θλίψης».

Επικεντρώνεται μόνο σε μια χρονική στιγμή και σε ένα χώρο, ούτε και  ξεφεύγει χρονικά, όπως τελευταία συνηθίζεται.

Ο σκηνοθέτης δεν αφήνει όμως  χώρο για μια διευρυμένη ματιά στο τι είναι στα αλήθεια οι  παρευρισκόμενοι πλούσιοι  ήρωες του εστιατορίου.  Υιοθετείται η άποψη του ηθικού κριτή, του σεφ, ο οποίος τους πυροβολεί αδιακρίτως. Δείχνει ανεκτικότητα σε ένα πρόσωπο , το οποίο θεωρεί  θύμα, που του θυμίζει τον εαυτό του.

Η  απόλυτη προσέγγιση,  δεν δικαιολογείται  από τα διαδραματιζόμενα γεγονότα, ούτε και η τιμωρητική , ηθικοκεντρική  στάση  του κεντρικού χαρακτήρα δικαιολογείται. Πάρα ταύτα, η ταινία μένει στη μνήμη και το γεγονός ότι συζητείται, έχει την αξία της.

Η φόρμα που παλαιότερα ακολουθείτο στις  ταινίες  με παρόμοια θεματολογία, έδινε τη δυνατότητα για ουσιαστική κριτική και στα πρόσωπα και στο κοινωνικό σύστημα που τα περιβάλλει. Από τον «Κανόνα του Παιχνιδιού», στην «Κρυφή Γοητεία της Μπουρζουαζίας,» στο» Μεγάλο Φαγοπότι» , μέχρι το «Match Point» και τα «Παράσιτα».

The post Το Μενού appeared first on screeneye.gr.