Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Ο Σουηδός δημιουργός, ο  Ρόι Άντερσον, προτού αποσυρθεί οριστικά από την ενεργό δράση, επηρεάζεται φιλοσοφικά από το έργο του Νίτσε “Ιδού ο Άνθρωπος”. Καταπιάνεται με σημαντικά συμβάντα, τα οποία κλονίζουν τις σταθερές αξίες των ανθρώπων, όπως είναι η αυτοβιογραφική στιγμή με την απώλεια ενός παιδιού. Επιπρόσθετα, στις αυτοτελείς του ιστορίες,  αναζητάει και στις λεπτομέρειες της καθημερινότητας,  την αξία της ζωής, όταν επί παραδείγματι ένας πατέρας τη στιγμή της νεροποντής, θα δέσει τα κορδόνια της κόρης του.

Διδάσκει -ίσως- για τελευταία φορά το χτίσιμο ενός τέλειου κινηματογραφικού κάδρου, με τα μακρινά πλάνα και την σταθερή κάμερα να συμπεριλαμβάνονται στις οπτικές του συνθέσεις , οι οποίες αποτελούν ξεχωριστό κεφάλαιο στις περισσότερες κινηματογραφικές σχολές του κόσμου.

Ο Ρόι Άντερσον, ακολουθεί το στιλ και το ύφος, όπως τον γνώρισε το σινεφίλ κοινό, μέσα από το έργο ” Τα Τραγούδια του Δευτέρου Ορόφου” ( 2000) και των δύο επόμενων ταινιών του.

Για τον Άντερσον, η καθημερινότητα των Σουηδών ήταν και παραμένει μονότονη. Στα ολιγόλεπτα σκετς των προηγούμενων ταινιών του, έσπαγε τη μονοτονία με δόσεις έξυπνου χιούμορ, στοιχείο που τον χαρακτηρίζει.

Τώρα το αποφεύγει, χωρίς να το διανθίζει με στιγμές δράματος. Όλες οι ιστορίες χαρακτηρίζονται από μια αποστασιοποίηση μπρεχτικής υφής.

Ο Πόντιος Πιλάτος αναφώνησε “Ίδού ο άνθρωπος”(Ecce homo),  εκφράζοντας το θαυμασμό του για τη συνάντηση με τον Θεάνθρωπο κι ο Γερμανός φιλόσοφος Φρίντριχ Νίτσε, στην ομώνυμη επιθανάτια του πραγματεία, με προβοκατόρικο εγωκεντρισμό, αποκήρυξε τα ανθρώπινα ηθικά “πρέπει”.
Για τον Σκανδιναβό σκηνοθέτη, το άτομο ορίζει τις-εντός ορίων- επιθυμίες του. Μπορεί να κλαίει μέσα σε ένα λεωφορείο χωρίς να ξέρει την αιτία , να αρνείται την νάρκωση πριν την οδοντιατρική επέμβαση, δύο εραστές να συζητούν γυμνοί για φιλοσοφία και τεχνολογία. Όλες οι ιστορίες ξεκινούν με μια νεαρή αφηγήτρια να λέει είτε τη φράση “Είδα έναν άντρα”, είτε “είδα μία γυναίκα”, άρα ” Ιδού ο Άνθρωπος”, ιδού οι επιρροές του Άντερσον.
Υπάρχει και η περιβαντολλογική και οικολογική παράμετρος, αλλά και η πολιτική. Ίσως η πολιτική πλευρά της ταινίας να είναι η πιο αδύναμη , με την ταύτιση Χίτλερ και Στάλιν.
Ο Άντερσον είναι λάτρης της τζαζ είναι και τρομπετίστας, επέλεξε νοσταλγικές μουσικές συνθέσεις, όπως ήταν το “All of Me” από τη φωνή της Billie Holiday.

“Η Ομορφιά της Ύπαρξης” από την Πέμπτη 9 Ιανουαρίου στους κινηματογράφους

The post Η Ομορφιά της Ύπαρξης appeared first on screeneye.gr.

Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Από το Τρινιντάντ στο Ρέντινγκ: Ένας άντρας (ονόματι Άλφρεντ), μεταβαίνει στην Νότια Αγγλία για να συναντήσει τον εγγονό του ( ονόματι Σαμ). Στις αποσκευές, κουβαλούσε δάφνες και περγαμηνές. Ήταν εξέχουσα προσωπικότητά στο χώρο της ποίησης και της λογοτεχνίας, όχι μονάχα στο μικρό νησί της Καραϊβικής. Ο Άλφρεντ κέρδισε βραβεία κι επαίνους, αλλά στον Σαμ διηγείται την ιστορία μιας επικίνδυνης αποστολής στο Βέλγιο ,για τη σωτηρία 1600 στρατιωτών , από την παγίδα των Γερμανών, κατά την Μάχη του Πασεντάλε. Ο Άλφρεντ ήταν δεκανέας  στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο Σαμ ακολούθησε τα βήματα του παππού του, έγινε σπουδαίος και τρανός( στην 7η τέχνη), και με την αριστουργηματική ταινία “ American Beauty” κέρδισε Όσκαρ, με το “καλημέρα” της κινηματογραφικής του σταδιοδρομίας. Καθοδήγησε ετερόκλητες παραγωγές, μέχρι και Τζέιμς Μποντ ( Skyfall, Spectre). Το έργο “1917” δεν ακολουθεί κατά γράμμα τις οικογενειακές αφηγήσεις, αλλά ο Σαμ Μέντες εμπνέεται από αυτές.

Η ταινία διαρκεί δύο ώρες, χωρίζεται -τεχνικά- σε δύο μέρη, σε δύο μεγάλα μονοπλάνα-δύσκολο επίτευγμα για πολεμική ταινία-, τα οποία προσδίδουν την αρμόζουσα κλειστοφοβική αμεσότητα, ένταση κι έλλειψη απόστασης με το κοινό. Το γεγονός ότι η ιστορία διαδραματίζεται το 1917, γίνεται αντιληπτό, από τις λεπτομέρειες.
Το πρώτο μέρος παραπέμπει στα ρεαλιστικά πολεμικά δράματα, όπως είναι η “Λεπτή Κόκκινη Γραμμή” του Μάλικ. Μέσα κι έξω από τα χαρακώματα, οι δύο κεντρικοί ήρωες συνυπάρχουν με τα σκουλήκια κι οσφραίνονται το θάνατο, με διαρκώς παρατεταμένες τις κάννες των όπλων τους.
Το δεύτερο μέρος, τροφοδοτεί την υπαρξιακή διάσταση της ιστορίας( όπως η ταινία “Ο Γιος του Σαούλ”) και τo παθογόνο μικρόβιο της  εμμονής του εν ζωή στρατιώτη, να παραδώσει το γράμμα πάση θυσία.
Ο ονειρισμός του δεύτερου μέρους έχει τον αντίστοιχο εικαστικό προσανατολισμό, όπως το “Ονειρόδραμα” του  Στρίντμπεργκ και η σκηνή με τους στρατιώτες-χορωδιακά-να τραγουδούν το “Wayfaring Stranger”, είναι αξιομνημόνευτη.

Ο Μέντες, ενώ πρόσεξε μέχρι και την τελευταία λεπτομέρεια και επέλεξε  δύο εξαιρετικούς -αλλά όχι ιδιαίτερα γνωστούς- ηθοποιούς ,  τον Τζορτζ ΜακΚέι (Captain Fantastic) και τον  Ντιν-Τσαρλς( Game of Thrones), εν τέλει φανέρωσε πως διέθετε ένα πλάνο πλοκής,  που όλο κάπου θα οδηγούσε και δεν οδήγησε. Μια ιστορία μικρότερης εμβέλειας από τα  άριστα τεχνικά χαρίσματά της ταινίας. Ναι, θα μπορούσε να είναι αριστούργημα, είχε τα φόντα, μα η έλλειψη σεναριακού βάθους , λειτουργεί ως τροχοπέδη. Ο Μέντες έφτιαξε όμως ένα λειτουργικό  οπτικό υπερθέαμα και σμιλεψε  2-3 εξαιρετικούς χαρακτήρες.  Παραμένει βέβαια “one of cinema’s great auteurs” .

3 μεγάλα βραβεία στις Χρυσές Σφαίρες 2020

“1917″ από την Πέμπτη 9/1 στους κινηματογράφους

The post 1917 appeared first on screeneye.gr.