Οι Ταινίες της Εβδομάδας από την Πέμπτη 10 Νοεμβρίου στους Κινηματογράφους

Mε τους Γκούναρ Γιόνσον, Ίλμουρ Κριστιάνσντοτιρ

ΠΛΟΚΗ-ΚΡΙΤΙΚΗ

Ένα μικρό διαμαντάκι μας ήρθε από το φεστιβάλ Βερολίνου, σε ειδική προβολή. Δεν είναι άλλο από την νέα ταινία του Νταγκούρ Κάρι. Λαμβάνοντας υπ’όψιν τις περγαμηνές του σκηνοθέτη δεν θα πρέπει να αποτελεί έκπληξη οτι εδώ έχουμε να κάνουμε με μια ταινία που ρέει αρμονικά, «κελαρίζει όμορφα» όπως ακούγεται μουσικά στη γλώσσα και ο τίτλος του έργου: Virgin Mountain(Καρδιά  Βουνό).

Ο Φούσι είναι ένας παχύσαρκος άντρας, άνω των 40, που ζει ακόμα με τη μητέρα του ενώ δουλεύει στη μεταφορά αποσκευών στο αεροδρόμιο. Δεν έχει κοπέλα, έχει έναν φίλο όμως με τον οποίο παίζουν στρατιωτικά παιχνίδια σε μινιατούρες οχημάτων του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Κάποια στιγμή θα λάβει ως δώρο ένα κουπόνι για δωρεάν μάθημα σε σχολή χορού και έπειτα από την γκρίνια της μητέρας του πηγαίνει τελικά με το ζόρι. Εκεί θα γνωρίσει την Σίοφιν με τις δικές της μοναξιές και τραύματα. Θα έρθουν κοντά και μέσα από αυτή την πορεία ο Φούσι θα ανακαλύψει πράγματα για τη Σιόφιν αλλά και για τον ίδιο του τον εαυτό.

Είναι βέβαιο πως ο Φούσι είναι ένας μεγαλόσωμος άντρας φυλακισμένος σε μια καρδιά μικρού παιδιού. Κι ο Νταγκούρ Κάρι πλαισιώνει με συμβολισμούς το έργο: ο ίδιος ο τίτλος, «παρθένο βουνό» παραπέμπει με την πρώτη λέξη σε κάτι αγνό, αθώο ενώ το βουνό υπογραμμίζει τον όγκο του πρωταγωνιστή. Η αντίφαση της ηλικίας του κεντρικού χαρακτήρα με τις συμπεριφορές και τον συναισθηματικό κόσμο του εντείνεται από τον σκηνοθέτη μέσα από το συγκεκριμένο χόμπι της μινιατούρας, τη σχέση του Φούσι με ένα μικρό κορίτσι της πολυκατοικίας, την συκατοίκηση με τη μητέρα του και μια παθητική στάση ζωής.
Ο Ισλανδός δημιουργός καταπιάνεται για άλλη μια φορά με χαρακτήρα που έχει κάποια ιδιατερότητα στην εξωτερική εμφάνιση. Να θυμηθούμε το Noi Albinoi, όπου ο Νόι, με το χαρακτηριστικό της αλωπεκίας βίωνε την κοινωνική απομόνωση. Ο Φούσι από την άλλη υποβάλλεται σε συνεχείς δοκιμασίες-καψόνια στη δουλειά του.

Ο Νταγκούρ Κάρι όμως δεν φτιάχνει ένα δράμα με διδακτικά στερεότυπα. Τόσο ο Νόι, όσο και ο Φούσι προβάλλονται με σεναριακή λεπτοδουλειά, έτσι ώστε οι λεπτομέρειές τους να τους κάνουν πολυδιάστατους και ο θεατής να τους εκλαμβάνει ως μια πιστευτή κινηματογραφική μοναδικότητα.
Κι αυτό γιατί ο σκηνοθέτης ξέρει να σκιαγραφεί αντιφατικά στοιχεία τόσο στην προσωπικότητα του πρωταγωνιστή όσο και στην ίδια την ατμόσφαιρα της ιστορίας. Ο Φούσι είναι πράος αλλά ακούει χέβι μέταλ μουσική. Η σχέση του με το μικρό κορίτσι προκαλεί γέλιο, που όμως οδηγεί σε δράμα παρεξήγησης. Ναι, ακούει χέβι μέταλ αλλά μετά ακούει και κάντρι μουσική! Εναλλαγές, χιούμορ και συγκρατημένο δράμα, γλυκόπικρη αίσθηση που όμως συμβαδίζει πάντα με μια ανάγκη του Νταγκούρ Κάρι για εμπλουτισμό της εσωτερικότητας ενός χαρακτήρα οδηγώντας τη δράση και όχι το αντίθετο.

Το ερώτημα που τίθεται στον πυρήνα του έργου ίσως να αφορά και ένα από τα πιο πανανθρώπινα προβλήματα. Τελικά ο έρωτας μας αλλάζει; Κι αν ναι, μας αλλάζει προς το καλύτερο; Μπορεί να αποβεί θεραπευτικός στην περίπτωση του Φούσι; Στον έρωτα υπάρχει μια τάση να ενσωματωθείς με τον άλλο και έτσι αναδημιουργείσαι. Τολμάς το νέο, βουτάς στα βαθιά κι αν το τέλος δεν είναι αίσιο σου μένει η εμπειρία οτι προσπάθησες. Έχεις αποκτήσει το θάρρος να μην μεταφέρεις μόνο βαλίτσες άλλων και να πετάξεις πλέον με τη δική σου βαλίτσα.
Το «Καρδιά  Βουνό» είναι μια ταινία του μικρού (παιδιού)/ μεγάλου (σε ηλικία και βάρος) που τελικά στέκεται στα πόδια του. Κι ο Νταγκούρ Κάρι μας λέει πως σε μια συννεφιασμένη έστω αγάπη «ότι σώσεις μες στην αστραπή καθαρό στον αιώνα θα διαρκέσει». («Αυτός ο κόσμος ο μικρός ο μέγας!»). Ε.Τ

Το “ Καρδιά  Βουνό”( Virgin Mountain) προβλήθηκε στο Φεστιβάλ Βερολίνου 2015

Mε τους Σνεζάνα Βίντοβιτς, Μοχάμεντ Χάτζοβιτς, Ιζουντίν Μπαχίροβιτς, Βεντράνα Σεξάν, Ερμίν Σιγιαμίγια

ΠΛΟΚΗ-ΚΡΙΤΙΚΗ

Ο Βόσνιος σκηνοθέτης Ντάνις Τάνοβιτς, βραβευμένος με Όσκαρ για το  αντιπολεμικό  αριστούργημα «No Man’s Land»  , επιστρέφει στο τόπο του πιο πρόσφατου του θριάμβου, όταν εδώ στο Φεστιβάλ Βερολίνου του ‘13, κέρδισε τρεις μεγάλες διακρίσεις (Ασημένια Άρκτο, Οικουμενικό Έπαινο Κριτικής Επιτροπής και  Ερμηνείας Πρωταγωνιστή), για το ντοκιμαντέρ  «Στιγμές στη Ζωή Ενός Ήρωα», κουνώντας το δάχτυλο στους συμπατριώτες του, για τον αυξανόμενο τους ατομικισμό,  θέτοντας προ των ευθυνών του, το  ανάλγητο και  βάναυσο κοινωνικό σύστημα της χώρας, αφήνοντας κυριολεκτικά αλλά  και μεταφορικά, μια οικογένεια Ρομά «στους πέντε δρόμους».

Ο τίτλος της φετινής του ταινίας « Θάνατος στο Σαράγιεβο»(Death In Sαragevo) επιβεβαίωσε τις υποψίες μας, για διεύρυνση του ίδιου προβληματισμού.

 Ο διευθυντής του καλύτερου ξενοδοχείου της Βοσνίας ο Ομέρ, ετοιμάζεται να υποδεχτεί μια αντιπροσωπεία ευρωπαίων αξιωματούχων, προετοιμάζοντας  ένα δείπνο, επ’ ευκαιρία  των 100 χρόνων από τη λήξη του Ά Παγκόσμιου Πολέμου.

Η μεγάλη φιέστα μπορεί να εξελιχθεί σε φιάσκο, με τους εργαζόμενους- όπως του έχουν διαμηνύσει- να είναι έτοιμοι να κατέλθουν σε απεργία,  εάν δεν τους πληρώσει τα δεδουλευμένα 2 μηνών. Ο Ομέρ θα αντεπιτεθεί ζητώντας από τους μπράβους ενός στριπτιζάδικου που λειτουργεί στο υπόγειο, να ξυλοφορτώσουν τους υποκινητές της απεργίας. Ανάμεσα σε αυτούς βρίσκεται και η Χαντίτζα, μια γυναίκα 50 χρονών περίπου. Η κόρη της, η Λαμί, είναι το δεξί χέρι του Ομέρ στην υποδοχή. Ο διεφθαρμένος διευθυντής θα φτάσει στο σημείο να την εκβιάσει με απόλυση, αν δεν πείσει τη μητέρα της να κάνει πίσω και να εργαστεί κανονικά. Παράλληλα στο Roof garden, έχει στηθεί ένα τηλεοπτικό στούντιο, το οποίο προετοιμάζει ένα ειδικό αφιέρωμα για τα 100 χρόνια από το θάνατο του Σερβοβόσνιου Γκαβρίλο Πρίντσιπ, ο οποίος δολοφόνησε τον Αρχιδούκα της Αυστρίας, η δικαιολογία της Αυστροουγγαρίας για να μπει  δυναμικά στον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο. Οι συνεντεύξεις της δημοσιογράφου για το ποιόν του Πρίντσιπ θα ανοίξει τον “Ασκό του Αιόλου”  για το παρελθόν και το μέλλον της Βοσνίας.

Πράγματι, ο Τάνοβιτς δεν αφήνει τίποτα και κανέναν στο απυρόβλητο. Μια ανηλεής επίθεση σε όλους και σε όλα. Για τη φιλαυτία της πλειοψηφίας των Βόσνιων, για τις στάχτες του πολέμου που εξακολουθούν να σιγοκαίνε -με τον εθνικισμό να αναβιώνει  επικίνδυνα-, για το push back των ευρωπαϊκών μεγάλων ιδεών και των ψεύτικών λόγων( ρόλος που ανατίθεται στον παιχνιδιάρη Γάλλο ηθοποιό Ζακ Γουέμπερ) αλλά και τη μετατροπή της ελπίδας σε προδοσία από τους πολιτικούς, μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, υιοθετώντας μια θέση που θα συζητηθεί.

Συγχρόνως, το έργο προσεγγίζει τα θύματα του ενδοαστικού ανταγωνισμού. Δηλαδή  τους εργαζόμενους που απειλούνται και  εκβιάζονται, κάποιοι υποκύπτουν και κάποιοι άλλοι είναι έτοιμοι να εξεγερθούν . Η ανάγκη για κοινωνική «επανάσταση» είναι και το βασικό συμπέρασμα αυτής της ταινίας.

Ο κατανοητός και –ίσως-δικαιολογημένος θυμός του Ντάνις Τάνοβιτς διαπερνάει τα παράλληλα συμβάντα -που διαδραματίζονται στο συγκεκριμένο ξενοδοχείο-, με τέτοιο τρόπο, όπου κάποιες στιγμές γίνονται δυσπαρακολούθητα, ακόμα και για τους θεατές με γνώση της σύγχρονης βαλκανικής ιστορίας, με τους διαλόγους ενίοτε να θυμίζουν  πολιτικά μανιφέστα. Ι.Γ

4.Το Φως Ανάμεσα Στους Ωκεανούς

Ρομαντικό δράμα, Θρίλερ, 133′, Η.Π.Α 2016