NAZA

Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης,

Ίσως μετά το τέλος του ντοκιμαντέρ «NAZA» να μη θέλεις να σκεφτείς τι σε εντυπωσίασε περισσότερο. Γιατί είναι ένα ντοκιμαντέρ που ανακατεύει το μυαλό και το στομάχι.

Θα πω όμως ότι εμένα με εντυπωσίασε το σκοτάδι του.

Έξω, νύχτα. Συνεντεύξεις σε ταράτσες του Τελ Αβίβ. Σκιές ανθρώπων που δεν μπορούμε να αναγνωρίσουμε. Φωνές ηλεκτρονικά αλλοιωμένες. Ένας ερευνητής που ψάχνει επίμονα απαντήσεις.

Και πίσω τους, από τα παράθυρα της πόλης, βλέπουμε ανθρώπους να συνεχίζουν κανονικά τη ζωή τους. Σαν να υπάρχουν δύο κόσμοι την ίδια στιγμή.

Οι Γιουβάλ Αμπραχάμ και Ρέιτσελ Ζορ ήταν δύο από τους δημιουργούς του «Καμία Άλλη Γη», του ντοκιμαντέρ που κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ.

Τώρα επιλέγουν να εισχωρήσουν στον μηχανισμό που παράγει τους στόχους.

Μιλούν με 24 Ισραηλινούς στρατιωτικούς και στελέχη των υπηρεσιών πληροφοριών. Ανθρώπους που συμμετείχαν στον πόλεμο από θέσεις επιτήρησης, ανάλυσης και στοχοποίησης.

Και οι αποκαλύψεις είναι βαριές. Σχεδόν ασήκωτες.

Τεχνητή νοημοσύνη που επεξεργάζεται τεράστιες ποσότητες δεδομένων. Τηλέφωνα Παλαιστινίων που παρακολουθούνται. Οικογενειακές συνομιλίες που μετατρέπονται σε πληροφορίες στόχευσης.

Σπίτια που βομβαρδίζονται τη νύχτα, ενώ είναι γνωστό ότι μέσα βρίσκονται και συγγενείς του στόχου.

Και πάνω από όλα, η λέξη «NAZA».

Ο αναμενόμενος αριθμός αμάχων που θα χαθούν ως παράπλευρες απώλειες.

Ένας από τους μάρτυρες μιλά ακόμη και για 500 αμάχους για έναν στόχο της Χαμάς.

Για μένα όμως οι δυνατότερες στιγμές έρχονται όταν οι δημιουργοί εγκαταλείπουν τις σκοτεινές συνεντεύξεις.

Όταν κοιτούν τα φωτισμένα διαμερίσματα του Τελ Αβίβ.

Όταν περνούν σε αρχειακές εικόνες.

Στις κατεδαφίσεις παλαιστινιακών σπιτιών.

Και στα νέα, πλούσια και μοντέρνα σπίτια που εμφανίζονται στη θέση τους.

Εκεί η εικόνα γίνεται πιο δυνατή από οποιαδήποτε καταγγελία.

Γιατί το ντοκιμαντέρ θέλει να δείξει ότι οι θάνατοι των αμάχων δεν παρουσιάζονται απλώς ως αποτέλεσμα λαθών, αλλά ως συνέπεια ενός ολόκληρου συστήματος αποφάσεων.

Και φτάνει πολιτικά μέχρι την κορυφή της ισραηλινής κυβέρνησης, με αποσπάσματα του Μπέντζαμιν Νετανιάχου.

Ακριβώς όμως επειδή οι καταγγελίες είναι τόσο βαριές, χρειάζεται και η ισχυρότερη δυνατή τεκμηρίωση.

Και εκεί, κατά τη γνώμη μου, το «NAZA» κάπου χωλαίνει.

Γιατί δίνει πάτημα σε όσους θέλουν να αμφισβητήσουν όσα παρουσιάζει.

Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη διαφορά με το «Καμία Άλλη Γη».

Για μένα, παρότι το «NAZA» είναι συγκλονιστικό, το προηγούμενο ντοκιμαντέρ ήταν ακόμη πιο δυνατό.

Γιατί εκεί οι μπουλντόζες, οι στρατιώτες, οι έποικοι και οι κατεδαφίσεις βρίσκονταν μπροστά στην κάμερα.

Η εικόνα ήταν η ίδια το αποδεικτικό στοιχείο.

Το NAZA κέρδισε το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής στη Βενετία το 2026

Από την Παρασκευή 2/10 στους κινηματογράφους