Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Κολλήγα γιος του παππού μου ο παππούς,
κολλήγα γιος του παππού μου ο πατέρας
κι ο παππούς μου κολλήγας κι αυτός.

Η δουλειά στα χωράφια σκληρή.
Ντελικάτος εγώ, μα ξυπνός
τα χωράφια χτυπάω στο σφυρί
και στην πόλη ό,τι βγει, είμαι αστός

Οι στίχοι του Γιάννη Νεγρεπόντη κάπως ταιριάζουν με το έργο “ Ευτυχισμένος Λάζαρος”. Είναι η τρίτη ταινία μεγάλου μήκους της Άλις Ρορβάχερ.

Εάν το όνομα “ Λάζαρος” οδηγήσει τη σκέψη σας στο Λάζαρο τον μαθητή του Χριστού, σωστά θα σας οδηγήσει. Η Ιταλίδα σκηνοθέτις δίνει μια συμβολική διάσταση στο ιστορικό πρόσωπο, αναγνωρίζοντας στον ήρωα της, ότι ήταν ένας άνθρωπος δίκαιος, όπως ήταν και ο μαθητής του Χριστού. Μέσα από το έργο,  ο νεαρός άντρας-κατά μία έννοια- θα αναστηθεί, ολοκληρώνοντας έτσι η Ρορβάχερ την συμβολική της διάσταση.

Το έργο ήταν υποψήφιο για το Ξενόγλωσσο Όσκαρ. Κέρδισε το Βραβείο Σεναρίου στο Φεστιβάλ των Καννών.

Η ταινία χωρίζεται -άτυπα- σε δύο μέρη και σε δύο διαφορετικές εποχές, στην ιταλική επαρχία της δεκαετίας του ‘80 και στην πόλη του σήμερα.

Οι ζωές νέων ανθρώπων στην ύπαιθρο αποτελούν σταθερό  μοτίβο της και στο “ Ουράνιο Σώμα” του 2011 και στα “ Θαύματα” του 2014, όπως και βεβαίως και στο πρόσφατο έργο της.

Άλλωστε και η ίδια έχει βιώματα( όπως και η αδερφή της  η πρωταγωνίστρια της ταινίας,  η  Άλμπα Ρορβάχερ),  μεγαλώνοντας σε αγροτική περιοχή.

Ο Λάζαρος δεν έχει γνωρίσει γονείς.Εκεί στην απομονωμένη περιοχή ανάμεσα στις φωνές των παιδιών, μια αυταρχική γυναίκα, ελέγχει τα πάντα και τους δεκάδες αγρότες που δουλεύουν στα καπνά της. Ο γιος της δεν της έχει μοιάσει και παρότι εύπορος γόνος,  θα επαναστατήσει. Ο καλοκάγαθος Λάζαρος( τον οποίο οι εργάτες εκμεταλλεύονται και εκβιάζουν) με το νεαρό αγόρι θα βρουν κοινές αξίες. Σε όλες τις καταστάσεις που θα δημιουργηθούν αργότερα,  θα συμπορευτούν , είτε εκεί στην κοινότητα είτε αργότερα στο αστικό περιβάλλον.

Η ταινία της Ρορβάχερ είναι βγαλμένη μέσα από τα σπάργανα της κινηματογραφίας των αδερφών Ταβιάνι και στην μεσαιωνική της ατμόσφαιρα και στην σοσιαλιστική της κατεύθυνση. Οι αγρότες μπορεί να είναι είλωτες και σκλάβοι, αλλά δεν είναι και όλοι απόλυτα ηθικοί, πλην σίγουρα ενός, του Λάζαρου. Εάν η ταινία βρισκόταν στα χέρια του Κέν Λόουτς, όλοι οι αγρότες θα ήταν μόνο θύματα. Δεν το πράττει η Ρορβάχερ και το αναγνωρίζουμε ως θετικό. Βέβαια το ταξικό στοιχείο αναδεικνύεται στην ολότητα του.

Ο ρυθμός της ταινίας, ιδίως στο άνισο δεύτερο σκέλος της( όταν ο Λάζαρος θα αναζητήσει το φίλο του στην πόλη) και οι συμβολισμοί που διαρκώς επαναλαμβάνονται, δημιούργησαν μια αίσθηση του κάτι εδώ μένει μετέωρο και ανολοκλήρωτο. Παρόλα αυτά,  είναι η πιο άρτια  ταινία της συγκεκριμένης δημιουργού κι ο Αντριάνο Ταρντιόνο, μια δικιά της μεγάλη ανακάλυψη.

“Ευτυχισμένος Λάζαρος” από τις 28/3 στους κινηματογράφους

The post Ευτυχισμένος Λάζαρος appeared first on screeneye.gr.

Δράμα, 110′, Ιταλία 2014

Πρωτότυπος Τίτλος: Le meraviglie/The Wonders

Γλώσσα: Ιταλικά/Γαλλικά/ Γερμανικά

Της Άλις Ρορβάχερ

Με τους Άλμπα Ρορβάχερ, Μαρία Αλεξάντρα Λούνγκου, Μόνικα Μπελούτσι, Σαμ Λούγουικ, Σαμπίνε Τιμοτέο

«Τα Θαύματα» είναι η δεύτερη ταινία μυθοπλασίας της Άλις Ρορβάχερ, η οποία απέσπασε το Μέγα Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής στις Κάννες.
Το έργο έχει σαν κεντρική ηρωίδα την Τζελσομίνα, που μεγαλώνει στην Ιταλική επαρχεία μαζί με τις τρεις αδερφές της, βοηθώντας τον πατέρας της (Βολφγκανγκ) που εργάζεται ως μελισσοκόμος. Η Τζελσομίνα τυχαία θα παρακολουθήσει τα γυρίσματα ενός διαφημιστικού για ένα διαγωνισμό της πιο παραδοσιακής οικογένειας με όνομα «Τα θαύματα της εξοχής» και θα προσπαθήσει να πείσει τον πατέρα της να λάβουν μέρος. Στο μεταξύ ο Βόλφγκανγκ θα ενσωματώσει στην οικογένεια ένα μουγκό παιδί με παραβατική συμπεριφορά για να τον βοηθήσει στη μελισσοκομία και να βελτιώσει την ψυχοσύνθεση του αγοριού.

«Τα Θαύματα» είναι μια ιστορία για την εφηβεία, ενός κοριτσιού που λόγω των σκληρών συνθηκών διαβίωσης, ζει μεταξύ ώριμων ευθυνών και παιδικής ανεμελιάς. Η Τζελσομίνα στηρίζει τις αδερφές της και τον πατέρα της σε σκηνές που φαντάζουν επικίνδυνες ή κουραστικές. Από την άλλη μεριά η επιθυμία της να διαφύγει σε έναν παραμυθένιο κόσμο γίνεται αντιληπτή κυρίως μέσω του διαγωνισμού αλλά και σκηνών ελαφράδας, όπως όταν χορεύει με την αδερφή της, ή σκηνών που αναδεικνύουν την παιδική φαντασία, παίζοντας με το φως και δίνοντάς του άλλη διάσταση.
Αυτή η αμφισημία της Τζελσομίνα οδηγεί και την ατμόσφαιρα της ταινίας. Η Ρορβάχερ βρίσκεται με το ένα πόδι στην ωμή πραγματικότητα και με το άλλο μεταπλάθει το γήινο σε ονειρικό. Ο διαγωνισμός καταλήγει να μοιάζει σαν μια κακόγουστη και επίπλαστη αποφυγή της πραγματικότητας σε σχέση με τη μαγεία που αποπνέει η ίδια η Τζελσομίνα βγάζοντας μέλισσες από το στόμα της.

«Τα Θαύματα» συγχρόνως πραγματεύονται το δίπολο ανάπτυξη-φύση. Ο ρόλος του πατέρα σε αυτή τη συγκρουσιακή σχέση είναι καταλυτικός. Αρνείται πεισματικά να λάβει μέρος στο διαγωνισμό και προτιμά την απομόνωση ενώ κοιμάται έξω στη φύση και απεχθάνεται τους κυνηγούς. Η υπόσχεσή του να κάνει δώρο στην Τζελσομίνα μια καμήλα δείχνει ίσως περισσότερο το δέσιμο του ίδιου με τη γη και λιγότερο το συναισθηματικό του δέσιμο με την κόρη του. Όταν τελικά θα αναφωνήσει μέσα σε μουρμουρητά ότι έρχεται το τέλος του κόσμου, φαντάζει τόσο εκτός κλίματος που γελοιοποιείται ενώ ταυτόχρονα αποκαλύπτει την αγωνία του και τα συναισθήματά του για έναν τρόπο ζωής που χάνεται και μεταλλάσσεται. Και η Ρορβάχερ, σκύβει με τρυφερότητα στο παλιό, το ξεχασμένο κινηματογραφώντας με super 16 χιλιοστά, και όχι με ψηφιακή κάμερα, σαν ένας άλλος Βολφγκανγκ.
Το γεγονός ότι η ταινία κινείται κυρίως γύρω από την Τζελσομίνα όμως έχει σαν αποτέλεσμα να αφήνονται οι υπόλοιποι χαρακτήρες ελλιπείς από τη στιγμή που λειτουργούν συμπληρωματικά ή αντιθετικά με την πρωταγωνίστρια ή εξυπηρετούν μια συγκεκριμένη διαλεκτική στη θεματολογία. Η Ρορβάχερ δίνει έμφαση στην ατμόσφαιρα και όχι τόσο στο να κλείσει τρύπες στους χαρακτήρες. Έτσι πολλές φορές ο θεατής μένει με αναπάντητα ερωτηματικά και αποκομμένο συναίσθημα.

Παραβλέποντας τα ψυχογραφικά κενά, «Τα Θαύματα» υιοθετούν νεορεαλιστικά στοιχεία και δημιουργούν στο θεατή μια σχέση έλξης-απώθησης, συνδυάζοντας την αποπνικτική όψη των προβλημάτων μιας καθημερινότητας μακρινής από τον αστικό κόσμο αλλά και τη σαγηνευτική επαφή με το φυσικό τοπίο. Η ταινία δεν αποτελεί ένα κινηματογραφικό θαύμα, και σίγουρα δεν αγγίζει ούτε εικαστικά ούτε σε επίπεδο ατμοσφαιρικής μαγείας «Το Πνεύμα του Μελισσιού» του Βίκτορ Ερίθε.  Η σκηνοθέτις καταφέρνει όμως να αποτυπώσει μια γλυκόπικρη αύρα, όπως η μέλισσα, με το μέλι και το κεντρί παρόντα στα πλάνα της.

The post Τα Θαύματα appeared first on screeneye.gr.