Περιπέτεια, 105΄, Γαλλία- Καναδάς 2013

Του Ζαν Πιερ Ζενέ

Με τους Κάιλ Κάτλετ, Έλενα Μπόναμ Κάρτερ, Τζούντι Ντέιβις, Ντομινίκ Πινόν, Τζέικομπ Ντέιβις, Κάλουμ Κιθ Ρένι

Σε ένα απομονωμένο αγρόκτημα κάπου στην Μοντάνα μεγαλώνει ο 10χρονος Τ.Σ. Σπίβετ (Κάιλ Κάτλετ) μαζί με τα υπόλοιπα 4 μέλη της οικογένειας του, στην οποία κάνει κουμάντο η μητέρα (Έλενα Μπόναμ Κάρτερ). Μια ελάχιστα συμβατική νοικοκυρά που τα κάνει θάλασσα με τις καθημερινές δουλειές – κάθε πρωινό μετατρέπεται σε θρίλερ με καμένες τοστιέρες και ατάιστα στόματα- αλλά θεωρεί εαυτόν αυθεντία στην εντομολογία. Αντίθετα, ο πατέρας (Κάλουμ Κιθ Ρένι) είναι ένας «αόρατος», λιγομίλητος καουμπόι που δείχνει αδυναμία στον Λέιτον (Τζέικομπ Ντέιβις), τον αδελφό του Σπίβετ, αφήνοντας όλα τα υπόλοιπα να πάρουν το δρόμο τους χωρίς τη δική του παρέμβαση.

Τελευταίο και πλέον αταίριαστο μέλος της φαμίλιας, η έφηβη Γκρέισι (Νάιαμ Ουίλσον) που ονειρεύεται πλούτη, δόξα και τον τίτλος της μις Αμερική. Μάταια ο κακομοίρης Τ.Σ. προσπαθεί να κεντρίσει το ενδιαφέρον του πατέρα με τις εκκεντρικές εφευρέσεις του. Ο τελευταίος κλείνεται ακόμη περισσότερο στον εαυτό του ύστερα από μια οικογενειακή τραγωδία, για την οποία ο Τ.Σ νιώθει υπεύθυνος. Όταν όμως το 10χρονο αγόρι καταφέρνει να κρύψει την ηλικία του από τους υπεύθυνους του φημισμένου ιδρύματος τεχνολογίας «Smithsonian» κι εκείνοι τον βραβεύουν για μια εφεύρεση του – τη «Μηχανή Αέναης Κίνησης»-  ο Τ.Σ. γνωρίζει ότι αυτή είναι η ευκαιρία της ζωής του. Μόνο που για να την αρπάξει θα πρέπει να το σκάσει από το σπίτι του και να διασχίσει με τρένο τη μισή Αμερική…

Αγαπάμε το σινεμά του Ζαν Πιερ Ζενέ για αρκετούς λόγους. Ο κυριότερος είναι επειδή καταφέρνει να μας ταξιδεύει εκεί όπου μόνο το σινεμά μπορεί. Σε μέρη που η λέξη φαντασία είναι φτωχή για να περιγράψει ολόκληρη τη μυθολογία τους. Για τον ίδιο τον Ζενέ, τα πολλά λόγια στις ταινίες είναι φτώχια (θυμηθείτε την «Πόλη των χαμένων παιδιών» αλλά και το «Delicatessen») ενώ ακόμη και η πιο μικρή εικόνα οφείλει να κρύβει δυσανάλογη με το μέγεθός της δύναμη και φαντασία. Σε απλά… κινηματογραφικά, αυτό μεταφράζεται ως εξής: νοσταλγική φωτογραφία- αίσθηση παραμυθιού- σινεμασκόπ που καθηλώνει. Και πάνω από όλα, ένα μικρό αφοπλιστικό μουτράκι στο κέντρο του κάδρου. Στην «Αμελί» η Οντρέ Τοτού έφτιαξε ένα απόκοσμο πλάσμα, ένα ξωτικό των Παρισίων βγαλμένο από απροσδιόριστη εποχή.

Στον «Κύριο Σπίβετ» που προέρχεται από το βιβλίο του Ρέιφ Λάρσεν «The Selected Works Of T.S. Spivet», ο χωροχρόνος όπως και η ηλικία του βασικού ήρωα έχουν αλλάξει. Στη δεύτερη αγγλόφωνη ταινία του Ζενέ μετά το «Alien Resurrection» το 1997 το τιμόνι οδηγεί ένα μικρό παιδί, ενώ η αμερικανική ενδοχώρα με το αχανές, επιβλητικό τοπίο αποτελεί ιδανικό σκηνικό για το ταξίδι ζωής, τη μεγάλη περιπέτεια που οδηγεί τον Τ.Σ. στην ενηλικίωση. Επίσης, η λαχτάρα του έρωτα με τις σουρεαλιστικές πινελιές από τη ζωή της νεαρής Αμελί, δίνει εδώ τη θέση της σε ένα περισσότερο συγκινητικό, στα όρια του μελοδραματικού, μικρόκοσμου όπου τα παιδικά τραύματα και οι προβληματικές οικογενειακές σχέσεις έχουν τον πρώτο λόγο. Ο Ζενέ ξέρει τι κάνει: η καθαρότητα της κινηματογράφησης του δεν αφήνει αμφιβολίες. Επιλέγει μια απλή, ανθρώπινη ιστορία και με το μαγικό του άγγιγμα, τη μεταμορφώνει – όπως ακριβώς μεταμορφώνεται κι ο Τ.Σ. χάρη στο μακρινό ταξίδι του- σε ένα υπέροχο, λαμπρό θέαμα.

Ένα road movie με ψήγματα αληθινού μεγαλείου που ακροβατεί μεταξύ ιλαρότητας και τραγωδίας, έχοντας τρομερή αίσθηση του μέτρου. Κάποιες στιγμές τρυφερότητας (η σκηνή με το ανεπαίσθητο άγγιγμα των τσακωμένων γονιών) ή αγωνίας, εκεί που δεν το περιμένεις (η γνωριμία του Τ.Σ. με τον κλοσάρ Πινόν είναι μια διφορούμενη, γεμάτη ερωτηματικά σεκάνς), προσδίδουν άλλη χάρη στην ταινία. Σε όλες τις φαινομενικά αταίριαστες ή άβολες καταστάσεις σε σχέση με τον ψυχισμό του μικρού Σπίβετ, ο Ζενέ απαντάει με έναν αυθόρμητο ουμανισμό και μια πηγαία συγκίνηση που γκρεμίζει κάθε  αντίσταση ορθολογισμού. Όχι, ο «Σπίβετ» δεν φτάνει το σουρεαλιστικό μεγαλείο ή το φαντασιακό οργασμό της ανεπανάληπτης «Αμελί». Είναι όμως φτιαγμένος με περισσότερη ανθρωπιά και τρυφερότητα. Κι αυτό τον κάνει ίσως ακόμη πιο αγαπητό…

“Ο Απρόβλεπτος κύριος Σπίβετ” από 10/7 στους κινηματογράφους σε διανομή Odeon

The post Ο Απρόβλεπτος κύριος Σπίβετ appeared first on screeneye.gr.

 Περιπέτεια, 105΄, ΗΠΑ 2013

Του Κένεθ Μπράνα

  Με τους: Κρις Πάιν, Κίρα Νάιτλι, Κέβιν Κόστνερ, Κένεθ Μπράνα

Το Σεπτέμβρη του 2001 ο νεαρός αμερικανός Τζακ Ράιαν (Κρις Πάιν) σπουδάζει οικονομικά στο London School of Economics. Το αίμα του όμως παγώνει όταν βλέπει στις οθόνες του Λονδίνου, το νεοϋορκέζικο World Trade Center να γίνεται σκόνη από τα χτυπήματα 2 αεροπλάνων. Αυτή είναι η αρχή της ταινίας που μας συστήνει τον Τζακ Ράιαν τόσο εμβρόντητο όσο δεν θα τον ξαναδούμε ποτέ πια. Στο αμέσως επόμενο πλάνο συναντάμε τον Ράιαν 2 χρόνια μετά σε ρόλο πεζοναύτη – και μάλιστα εθελοντή στο μέτωπο του Αφγανιστάν- να δέχεται εχθρικά πυρά που σχεδόν τον αφήνουν ανάπηρο. Για την ηρωική του στάση (πριν «λυγίσει» η σπονδυλική στήλη του πρόλαβε να σώσει 2 συμπολεμιστές του) παρασημοφορείται και στέλνεται για θεραπεία. Μαζί με τη φροντίδα της όμορφης γιατρού (Κίρα Νάιτλι) θα δεχτεί και την τιμητική (sic!) πρόταση ενός βετεράνου πράκτορα (Κέβιν Κόστνερ) να δουλέψει για λογαρισμό της CIA ως οικονομικός αναλυτής. Ύστερα από λίγο καιρό συναντάμε τον Τζακ Ράιαν υγιή, πανευτυχή, ερωτευμένο (με τη γιατρίνα) και πανέτοιμο να αναλάβει την πρώτη του αποστολή ως οικονομικός αναλυτής. Όμως στην παγωμένη Μόσχα, ο Ψυχρός πόλεμος φαίνεται να ισχύει ακόμη καθώς καταστρώνεται σχέδιο για οικονομικό αφανισμό των ΗΠΑ μέσω ενός σατανικού σχεδίου σε στόχο την υποτίμηση του δολαρίου, ύστερα από τρομοκρατικό χτύπημα. Και κάπως έτσι ο Τζακ Ράιαν μετατρέπεται από απλό αναλυτή της CIA σε μάχιμο πράκτορα…

Ο τέταρτος στη σειρά ηθοποιός που υποδύεται το βγαλμένο από τη φαντασία του συγγραφέα Τομ Κλάνσι, δημοφιλή πράκτορα Τζακ Ράιαν, είναι ο καλιφορνέζος Κρις Πάιν, που έδωσε αέρα ανανέωσης στο «Star Trek Into Darkness» ως κάπτεν Κερκ. Μετά τον Άλεκ Μπάλντουιν (ποιος τον θυμάται άραγε;), τον Χάρισον Φορντ (σαφώς ο πιο πετυχημένος Ράιαν σε δύο μάλιστα φιλμ) και τον Μπεν Άφλεκ (πέρασε και δεν άγγιξε στο τελευταίο φιλμ που είδαμε τον Ράιαν με τίτλο «Απόλυτος κίνδυνος» το 2002 ), ο Πάιν έχει την ευκαιρία του να περάσει οριστικά στη σφαίρα του σταρ σύστεμ με ένα ρόλο -εμπορικής έστω- ζωής. Διαθέτει πέρα από τα προφανή εξωτερικά χαρίσματα και το ανθρώπινο στοιχείο που χρειάζεται ο πρωτόβγαλτος στο πρακτοριλίκι ήρωας. Με τα προσωπικά του θεματάκια σε κρίση – η αγαπημένη του υποψιάζεται ότι την απατά – την αδιαθεσία που πηγάζει από τον πρώτο του φόνο και την ανασφάλεια για το τι θα συμβεί από δω και στο εξής, αυτός ο Ράιαν δείχνει να έχει μέλλον.

Κάπου εδώ όμως τελειώνουμε με τα λίγα θετικά στοιχεία του φιλμ που σκηνοθέτησε ο πάλαι ποτέ σημαντικός και σαιξπηρικός Κένεθ Μπράνα. Ο κατήφορος δεν έχει τελειωμό για τον 4 φορές υποψήφιο για Όσκαρ βρετανό που κατασκευάζει ένα αφόρητο, προπαγανδιστικό και γεμάτο υπερβολές φιλμ που ούτε ο Τζέρι Μπρουκχάιμερ (λέμε τώρα…) δεν θα το αναλάμβανε. Κακοί ρώσοι με ακόμη πιο κάκιστη προφορά – τι αστείος ο Μπράνα να μιλάει τα αγγλικά σαν να είναι ο Πούτιν…-, δράση που κοπιάρει χωρίς έμπνευση το δυναμισμό ενός Πολ Γκρίνγκρας (ο σκηνοθέτης των καλύτερων περιπετειών του Τζέισον Μπορν), χαρακτήρες για γέλια και για κλάματα. Το ρέμα παρασέρνει και την συνήθως καλή Κίρα Νάιτλι που τόσο εκνευριστική, γεμάτη μούτες και παιδιάστικες κινήσεις, δεν την έχουμε ξαναδεί πουθενά αλλού.

Το φιλμ ξεκινά και τελειώνει με τον ίδιο σχεδόν τρόπο: ένα τρομοκρατικό πολυπληθές φονικό χτύπημα στην καρδιά των ΗΠΑ, το Μανχάταν. Στην πρώτη περίπτωση η ιστορία έγραψε για το «μεγαλύτερη πλήγμα» που δέχτηκαν οι ΗΠΑ στο εσωτερικό τους. Στη δεύτερη περίπτωση, το αποτέλεσμα δεν είναι δύσκολο να το μαντέψει κανείς. Τυφλό μίσος για την Αμερική, η προσωποποίηση του κακού στο πρόσωπο του ρώσου Μπράνα αλλά ως γνωστόν… God bless America! Η ηρωική αυταπάρνηση του Ράιαν στην πατρίδα («μακάρι να είχαμε κι άλλους σαν εσένα», φιλοσοφεί ο Κόστνερ) και στη σύντροφο του, είναι το μυστικό της επιτυχίας για μια όμορφη, γεμάτη συγκινήσεις ζωή. Αυτή δεν είναι απαραίτητο να περιλαμβάνει και καλές ταινίες…

“Τζακ Ράιαν: Πρώτη Αποστολή”  από 23/1 στους κινηματογράφους σε διανομή UIP

The post Τζακ Ράιαν: Πρώτη Αποστολή (Jack Ryan: Shadow Recruit) appeared first on screeneye.gr.