Ρομαντικό δράμα, 118′, Μ. Βρετανία/ Η.Π.Α 2015

Πρωτότυπος Τίτλος: Carol, Γλώσσα: Αγγλικά

Του Τοντ Χέινς

Με τους Κέιτ Μπλάνσετ,Ρούνεϊ Μάρα, Κάιλ Τσάντλερ, Σάρα Πόλσον

Γράφει ο Ιάκωβος Γωγάκης

Αποτελεί το αποκορύφωμα της  ανεπίσημης τριλογίας  του Τοντ Χέινς  για την “πρώιμη” χειραφέτηση και αυτονομία των γυναικών, των δεκαετιών ’40 και του ’50, εξιστορώντας τα δεινά ενός κρυφού ομόφυλου γυναικείου έρωτα, όπως τον συνέλαβε η συγγραφέας Πατρίσια Χάισμιθ το 1953.

Ο θαυμασμός μας για αυτή τη ταινία έγκειται στο γεγονός, πως ο  Τοντ Χέινς, χωρίς  να επιδίδεται στον εμπορεύσιμο ρομαντισμό, υποτάσσει τα περιττά λόγια, αποφεύγει την τεχνητή συγκινησιακή φόρτιση, τις σκόπιμες εντάσεις, ούτε οπτικά  διατυμπανίζει το ερεθιστικό περιεχόμενο της ταινίας του για τη σεξουαλική ταυτότητα των ηρωίδων ( όπως  είχαμε δει πρόσφατα στη «  Ζωή της Αντέλ»), ακολουθώντας εδώ ένα ιεροτελεστικό μοτίβο, που ξεκινάει από τις πρώτες ματιές, συνεχίζει με τη  ψυχική επαφή , μετά στην πνευματική, για να καταλήξει στη σαρκική ολοκλήρωση.

Την ίδια στιγμή, υπονοεί περισσότερα απ’ όσα λέει. Προτάσσει(υπόκωφα-εσωτερικά), τους μύθους και τα ιδεολογήματα εκείνων των χρόνων,  αναδεικνύοντας τη φθίνουσα αλλά ακόμη προνομιακή θέση των ανδρών και την καταναγκαστική συμμόρφωση του έτερου τους ήμισυ, στους δικούς τους κανόνες. Δηλαδή,  η γυναίκα να παραμείνει στο σπίτι και στην ανατροφή του παιδιού. Ωστόσο, ο σκηνοθέτης βλέπει στο πρόσωπο της ώριμης και ανυπότακτης  Κάρολ Άιρντ(Κέιτ Μπλάνσετ) την ορμή του φεμινιστικού κινήματος,  που σιγά σιγά  θα συμπαρασύρει τα πάντα… μαζί και τη νεαρή Τερέζ Μπέλιβετ (Ρούνεϊ Μάρα), αναποφάσιστη μέχρι τότε σε όλα, ακόμα και στο τι φαγητό της αρέσει, πόσο μάλλον για τις σεξουαλικές της προτιμήσεις.

Ενώ ο Αμερικανός σκηνοθέτης δεν ξεφεύγει ούτε δευτερόλεπτο από την «ομιχλώδη» αλλά ονειρική ατμόσφαιρα του κλασικού νουάρ,  πιστή αποτύπωση του ’50 -αντιληπτή  ακόμα και από τις μουσικές επιλογές του Κάρτελ Μπάργουελ-,  ο υπό κατάρρευση γάμος της Κάρολ αλλά και ο δεσμός της Τερέζ, η εκδικητική στάση των «μαμόθρεφτων» συντρόφων τους, οι καταπιεσμένες τους επιθυμίες, θα λέγαμε πως όλο αυτό,  ξεπερνάει την ιστορικοκοινωνική περίοδο του  χθες και ο Χέινς το αφήνει αμυδρά να αγγίξει, υπαρκτές καταστάσεις του σήμερα. Τελικά δεν έχει σημασία, εάν τα δύο  πρόσωπα θα υπερπηδήσουν τα εμπόδια  και ο έρωτας τους θα πάρει σάρκα και οστά.

 Αποτελεσματική αποδείχθηκε η τεχνική να φιλμάρει, εκτός από τις συναντήσεις των δύο γυναικών σε κλειστούς χώρους και τις παράλληλες -αντίθετες τους διαδρομές,   η Κάρολ είναι εύπορη η Τερέζ από μικρή βρίσκεται στη βιοπάλη,  τονίζοντας έτσι τις διαφορές,   τα αδιέξοδα, αλλά και την κοινή δύσκολη θέση τους, όπως επίσης και την αταξικότητα της ερωτικής επιθυμίας.

Η ταινία από την άλλη, έχει και τα θέματα της, υιοθετώντας στο λόγο και τον αντίλογο των κεντρικών προσώπων, ιδιαίτερα τετριμμένους διαλόγους, κυρίως ανάμεσα στην Κάρολ και το σύζυγό της.  Και το σενάριο όμως, σε κάποιες στιγμές δεν αναλαμβάνει τα επιθυμητά ρίσκα,  γίνεται προβλέψιμο.

Έχοντας στις πρόσφατες  αποσκευές της ισχυρούς εσωτερικούς ρόλους, όπως στη «Θλιμμένη Τζάσμιν», η Κέιτ Μπλάνσετ σηκώνει μεγάλο μέρος από το βάρος της υποκριτικής κατασκευής, αποκρυπτογραφώντας επιτυχημένα, τα φανερά και κρυφά νοήματα της ρομαντικής ιστορίας. Η Ρούνεϊ Μάρα, κάπως αδικημένη από τον τρόπο που ο Τοντ Χέινς την προβάλλει, στέκεται ισάξια δίπλα της.

Όπως και να χει, η  « Κάρολ» αποτελεί ταινία σταθμό για το κοινωνικό σινεμά και σίγουρα μία από τις καλύτερες ταινίες(  θα μπορούσαμε να θυμηθούμε το “Desert Hearts” και το “Aimee & Jaguar”), που εξερευνούν τον παγιδευμένο κόσμο της ομόφυλης γυναικείας αγάπης, μιας άλλης εποχής.

“ Ο Τοντ Χέινς έριξε στο κάδρο, πλειάδα στοιχείων από παλαιότερες δικές του ταινίες, περισσότερα εδώ στο ΑΦΙΕΡΩΜΑ  για τον Αμερικάνο σκηνοθέτη και εκπρόσωπο του σινεμά Queer”.

“Κάρολ” από 3/12 στους κινηματογράφους σε διανομή Odeon

The post Κάρολ appeared first on screeneye.gr.

Στο Screeneye Web Radio ακούμε soundtrack από τις ταινίες του I’m Not There, Velvet Goldmine, Ο Παράδεισος Είναι Μακριά

Γράφει ο Ιάκωβος Γωγάκης

Φως στο σκοτάδι, των «ανεπαίσχυντων» ιστοριών απαγορευμένου έρωτα, σεξουαλικής ανισότητας  κι ανελεύθερου αυτοπροσδιορισμού, ρίχνει για 25 και πλέον χρόνια ,ο 54χρόνος σήμερα  Τοντ Χέινς, από το καινοτόμο και  φανταχτερό του ντεμπούτο το 1991 ( Δηλητήριο), μέχρι  την μόλις  6^η  μεγάλου μήκους του (που πιθανότατα θα του χαρίσει και το πρώτο του Όσκαρ,) το «  Κάρολ  » του 2015, που αφορά την ερωτική σχέση δύο γυναικών τη δεκαετία του ’50, λειτουργώντας όλα αυτά τα χρόνια  σαν ανάχωμα, στο κλασικό κινηματογραφικό πρότυπο, ετερόφυλων προσωπικοτήτων, μη ρευστών και μη μεταβαλλόμενων, εν αντιθέσει με τον ίδιο του τον εαυτό και τους ήρωες του.

Οι χαρακτήρες του Τοντ Χέινς, κατακερματίζονται ψυχικά από τον εξωτερικό-κοινωνικό τους περίγυρο, η κινηματογραφική του γλώσσα μεταπηδάει από την κλασική ρεαλιστική δομή( βλέπε «Ο Παράδεισος Είναι Μακριά»), σε ένα μη ευκρινώς προσδιοριζόμενο σουρεαλισμό ( Safe), φτάνοντας μέχρι τη μορφή του sci-fi, αλλά και του ντοκιμαντέρ ( βλέπε « Δηλητήριο» και «Velvet Goldmine»). Αρέσκεται στο να περιεργάζεται  εξ’ αποστάσεως τα «πρόσωπα» του,  με μια κάμερα που κινείται διαρκώς, θυμίζοντας Γκοντάρ, ενώνοντας στο τέλος του δρόμου τη δική του ηθική με την αισθητική, μέσω μιας  γαργαλιστικής θεματολογίας, επιρροή πρωτίστως από τον αγαπημένο του Παζολίνι και δευτερευόντως από τον Φελίνι.

Ο διάσημος καθηγητής πανεπιστημίου και θεωρητικός του σινεμά, ο  Ρούμπι Ριτζ, τον κατέταξε στους ιδρυτές, (μαζί με τους Γκας Βαν Σαντ, Τζένι Λίβινγκστον, Γκρεγκ Αράκι) ,του αποκαλούμενου «  American New Queer Cinema»( του Αμερικάνικου Νέου Ιδιόμορφου Σινεμά), που εμφανίστηκε στις αρχές του ’90, ανατροπής  της παραδοσιακής αντίληψης των ερωτικών προτύπων, προσδιορίζοντας μια άλλη κουλτούρα, ακόμα και σε θέματα που δεν σχετίζονται άμεσα με την σεξουαλική ταυτότητα, κοινωνικά ( αμβλώσεις, AIDS,), πολιτικά( πολεμώντας τη νεοφιλελεύθερη κληρονομία του Ρήγκαν),  έχοντας το κίνημα αυτό εκπροσώπους σε όλο τον κόσμο, όπως είναι ήταν οι Πατρίς Σερό, Φρανσουά Οζόν, Πέδρο Αλμοδόβαρ, Απιτσατπόνγκ Γουιρασεθακούλ, Ανγκ Λι κ.α.

Οι σεξουαλικά ανελεύθερες και βαθιά καταπιεσμένες προσωπικότητες, εμπνέουν τον ανατρεπτικό Τοντ Χέινς ήδη από τα φοιτητικά του χρόνια, όταν το 1985 ολοκλήρωσε τη μικρού μήκους ταινία «Assassins: A Film Concerning Rimbaud», αποτίοντας φόρο τιμής στον ποιητή Αρθούρω Ρεμπώ και τη ταραχώδη του σχέση, με τον εραστή του, τον  Πωλ Βερλαίν.

Το «Δηλητήριο» ( Poison), η πρώτη του μεγάλου μήκους το 1991 και βραβευμένη στο Φεστιβάλ Σαντάνς και Βερολίνου, προκάλεσε θυελλώδεις αντιδράσεις από διάφορες θρησκευτικές ομάδες, ένα έργο που αποτελείται από τρεις ιστορίες, που εναλλάσσονται, υιοθετώντας εν μέρει, αναφορές από τα μυθιστορήματα του Ζαν Ζενέ. Η ταινία εξερευνά το χάσμα μεταξύ τέκνων και γονέων, αλλά και τις παραδοσιακές αντιλήψεις για τον γκέι έρωτα και την επιθυμία του Ζενέ,( ασφαλώς και του Τοντ Χέινς) να μπορούν να τελεστούν γάμοι μεταξύ ατόμων του ιδίου φύλου.

Οι υψηλού εκτοπίσματος προσωπικότητες (κυρίως οι ροκ σταρ), φαίνεται να γοητεύουν τον Αμερικανό σκηνοθέτη, επιλέγοντας το 1998 να καταπιαστεί στο μουσικό του έργο «Velvet Goldmine», έχοντας στο επίκεντρο το σλόγκαν “Sex & Drugs & Rock & Roll”, έμμεση αναφορά στο βίο και την πολιτεία του Ντέιβιντ Μπάουι, όπως επίσης και στο «Ι ‘m Not There» του 2007( Ειδικό Βραβείο στο Φεστιβάλ Βενετίας) , αφιερωμένη στον Μπομπ Ντίλαν, με πληθώρα γνωστών σταρ να πρωταγωνιστούν, όπως ήταν η μούσα του στο « Κάρολ» , η Κέιτ Μπλάνσετ.

Προμετωπίδα του Τοντ Χέινς οι κινηματογραφικές ιστορίες για  γυναίκες, θύματα της κοινωνικής πραγματικότητας, όσες βρίσκονται στο χείλος της ψυχολογικής αβύσσου, όπως ήταν η γνωστή καλλιτέχνις Κάρεν Κάρπεντερ, πρόσωπο που υφίσταται τις δυσάρεστες συνέπειες της νευρικής ανορεξίας, με τον Χέινς να την παρουσιάζει σαν κούκλα-Barbie -, στη 40 λέπτη και κάτι ταινία του 1988 (Superstar), κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου, για τα αυτοκαταστροφικά πρότυπα ομορφιάς.

Μια ακόμη ηρωίδα του, η Κάρολ Γουαίτ, στο «Safe» του 1995 (σύμπτωση ή όχι με τη Κάρολ του 2015), μια Καλιφορνέζα νοικοκυρά, την οποία ερμηνεύει η Τζούλιαν Μουρ, σκοτώνει τις μέρες κάνοντας αερόμπικ, χαζολογώντας με φίλους, αναπτύσσοντας σταδιακά, μια περίεργη ασθένεια (αλληγορία για το AIDS), που σχετίζεται με τη τοξικότητα του κοινωνικού περιβάλλοντός και των σχέσεων της. Ο σκηνοθέτης, με διχοτομημένη δομή, συλλαμβάνει μοναδικά το υπαρξιακό κενό των σύγχρονων αστών, μέσα σε ένα γυάλινο-νεκρό κόσμο, που τον παρομοιάζει με σπίτι-φυλακή. Θεωρήθηκε το καλύτερο έργο της δεκαετίας του ’90, σύμφωνα με το περιοδικό Village Voice.

Το 2002, ο Χέινς ξεκινάει μια άτυπη τριλογία για το ρόλο των γυναικών στις δεκαετίες ’40 και ’50, επιλέγει ξανά τη Τζούλιαν Μουρ, σε ένα μελόδραμα-εποχής «Ο Παράδεισος Είναι Μακριά» ( Far From Heaven), θυμίζοντας, το έργο που στάθηκε η αφορμή αυτού του αφιερώματος, την « Κάρολ»,  ερμηνεύοντας ξανά μια νοικοκυρά του 1955, η οποία ανακαλύπτει πως ο άντρας της είναι ομοφυλόφιλος. Η ταινία ήταν υποψήφια σε  τέσσερις κατηγορίες των Όσκαρ. Το 2010 επιλέγει να γυρίσει πέντε τηλεοπτικά επεισόδια , βασισμένα στην επική ταινία “Mildred Pierce” του 1945. Η ιστορία μιας χωρισμένης μάνας και συζύγου, περνώντας μέσα από απίστευτες συμπληγάδες, σαγηνεύουν το κοινό, σε μια σειρά-σταθμό της αμερικανικής τηλεόρασης. Στον πρωταγωνιστικό ρόλο, η Κέιτ Γουίνσλετ. Η σειρά προβλήθηκε ως ενιαία και στο Φεστιβάλ Βενετίας του 2011.

Τοντ Χέινς

Γεννήθηκε το 1961 στο Λος Άντζελες. Ο πατέρας του (Άλεν Χέινς) ήταν εισαγωγέας καλλυντικών, η εβραϊκής καταγωγής μητέρα του (Σέρι Λιν) σπούδασε υποκριτική, αλλά η μοναδική ταινία που εμφανίστηκε, ήταν το έργο του γιου της «Ι ‘m Not There».

Ο Τοντ Χέινς στα μαθητικά του χρόνια, γύρισε μια μικρού μήκους ταινία, σε σενάριο της αδερφής του Άλεν, με τίτλο «Αυτοκτονία». Αργότερα κέρδισε υποτροφία στο Πανεπιστήμιο Μπράουν, στο τμήμα τεχνών και σημειολογίας, γυρίζοντας τις επόμενες δύο του ταινίες μικρού μήκους. Είναι ιδιοκτήτης της ανεξάρτητης εταιρίας παραγωγής, Killer Films και ζει στο Πόρτλαντ.

Στο Screeneye Web Radio ακούμε soundtrack από τις ταινίες του I’m Not There, Velvet Goldmine, Ο Παράδεισος Είναι Μακριά

” Κάρολ”( Carol)  από 3/12 στους κινηματογράφους σε διανομή Odeon

The post Τοντ Χέινς appeared first on screeneye.gr.

Διθυραμβικές οι περισσότερες κριτικές για το «Carol» του Τοντ Χέινς που αφορά την ερωτική σχέση δύο γυναικών τη δεκαετία του ’50, με πρωταγωνίστριες την Κέιτ Μπλάνσετ και Ρούνι Μάρα.
Το Variety θεωρεί την Κέιτ Μπλάνσετ εκτυφλωτική με την ερμηνεία της ενώ εγκωμιάζει τον Χέινς για μια ταινία «ευφυή, στημένη με τέτοιο τρόπο που κόβει την ανάσα και με μια σκηνοθεσία τόσο μελετημένη αλλά και συγχρόνως τόσο προσβάσιμη».
Το Indiewire γράφει πως το Carol είναι «μια ιστορία αγάπης που ξεκινά σαν ρυάκι, μεγαλώνει σε χείμαρρο και τελικά εκρήγνυται στις όχθες της καρδιάς μας… μια ιστορία διαχρονική και παγκόσμια».
Η Guardian αναφέρει πως είναι ένα έργο «αισθαντικό, πλούσια προσεγμένο», γεμάτο από συναρπαστικές λεπτομέρειες της εποχής ενώ το Screen Daily μιλά για επιβλητική δεξιοτεχνική κινηματογράφηση.
Το «Carol» βρίσκεται πολύ μπροστά αυτή τη στιγμή στο Jury Grid των Καννών με μέσο όρο 3.5/4 και φαίνεται να θεωρείται φαβορί για τον Χρυσό Φοίνικα.

The post Οδεύοντας προς το φινάλε του Φεστιβάλ Καννών, το «Carol» του Τοντ Χέινς εξακολουθεί να μαγνητίζει και να ενθουσιάζει appeared first on screeneye.gr.