Αισθηματική κομεντί , 99΄, Γαλλία, 2014

Πρωτότυπος Τίτλος: Gemma Bovery, Γλώσσα: Γαλλικά

Της Αν Φοντέν

Με τους: Τζέμα Άρτερτον, Φαμπρίς Λουκινί, Τζέισον Φλέμινγκ, Μελ Ρέντιο

Ο Τσάρλι Μποβαρί (Τζέισον Φλέμινγκ) και η δεύτερη σύζυγός του, η όμορφη και αισθησιακή Τζέμα (Τζέμα Άρτερτον), αποφασίζουν να εγκαταλείψουν το πολύβουο και χαοτικό Λονδίνο, για την ήρεμη ζωή ενός νορμανδικού χωριού. Η άφιξη τους δεν περνάει φυσικά απαρατήρητη στους λιγοστούς κατοίκους του χωριού. Ειδικά για τον καταθλιπτικό και φανατικό με τη λογοτεχνία φούρναρη Μαρτέν Ζουμπέρ (ένας απολαυστικός όπως πάντα Φαμπρίς Λουκινί που έρχεται με φόρα από τη «Βόλτα με το Μολιέρο»), ο ερχομός της… άλλης Μποβαρί, είναι μια ευκαιρία για να δώσει διέξοδο στις φαντασιώσεις του. Πολύ σύντομα η οργιαστική φαντασία του φούρναρη θα χτυπήσει κόκκινο καθώς η ερωτική επιθυμία του για την Τζέμα θα μπερδευτεί με τις εμμονές του γύρω από την καταραμένη μοίρα της ηρωίδας του Φλομπέρ. Πεισμένος μέχρι τα μύχια της ψυχής του, ότι η σύγχρονη Μποβαρί δεν θα έχει καλύτερη μοίρα από την κλασική, αποφασίζει να προστατεύσει την «αγαπημένη» του, δημιουργώντας τραγελαφικές καταστάσεις στο μέχρι πρότινος ήσυχο νορμανδικό χωριό.

Με την πρώτη του δημοσιευμένη νουβέλα, τη «Μαντάμ Μποβαρί», το 1857, ο Γκιστάβ Φλομπέρ πέρασε μεμιάς στην αθανασία. Το ανάλαφρο αλλά και τόσο εύστοχο στον συμβολισμό του γύρω από την αιώνια διαμάχη αντρών-γυναικών, φιλμ της Αν Φοντέν δεν βασίζεται στο πρωτότυπο κείμενο του Φλομπέρ (που ξεσήκωσε θύελλα στην εποχή του, οδηγώντας τον μάλιστα και στο εδώλιο του κατηγορούμενο λόγω προσβολής των χρηστών ηθών), αλλά σε ένα μυθιστόρημα της Πόσι Σίμοντς. Μάλιστα το βιβλίο της Σίμοντς (υπέγραψε και το έργο στο οποίο βασίστηκε «Η επεισοδιακή επιστροφή της Ταμάρα Ντρου» όπου πρωταγωνιστούσε και πάλι η Άρτερτον), πρωτοδημοσιεύτηκε το 1999 σε συνέχειες στον Guardian, όπως είχε συμβεί και στον Φλομπέρ με την δική του «Μποβαρί». Οι συμπτώσεις λοιπόν έχουν σατανική χροιά, μπερδεύοντας την αλήθεια με το ψέμα και κάπως έτσι σκαρφίστηκε ο δόλιος Μαρτέν ένα ελκυστικό στόρι, αποκύημα της φαντασίας του, το οποίο έδωσε νόημα στη ρουτινιάρικη ζωή του. Η Αν Φοντέν («Ναταλί», «Coco before Channel»), μαστόρισσα της γυναικείας ψυχοσύνθεσης και σεξουαλικότητας, χρησιμοποιεί την κινηματογραφική εμπειρία της για να μιλήσει αυτή τη φορά για τα αρσενικά.

Αν και σε πρώτο επίπεδο, θέμα του έργου δεν είναι άλλο από την Μποβαρί, το απόλυτο και αιώνιο σύμβολο της γυναικείας φύσης και ελευθεριότητας, στα υπόλοιπα επίπεδα ο άντρας παίρνει τη μερίδα του λέοντος. Η ραφινάτη, σκαμπρόζικη και ευφυής γραφή της Φοντέν, χρησιμοποιεί τη θεσπέσια Τζέμα Άρτερτον- σε συνεχή άνοδο το πρώην bond girl του «Quantum of solace»- για να σχολιάσει με ειρωνεία την αντρική ελαφρότητα και ανωριμότητα. Οι τρεις βασικοί αντρικοί χαρακτήρες που «πολιορκούν» την Τζέμα είναι πολύ… λίγοι για να την κατακτήσουν. Ο ήσυχος και βαρετός σύζυγος της προσφέρει ασφάλεια και πίστη αλλά χάνει σε όλα τα άλλα. Ο πρώην εραστής της καλύπτει τη σεξουαλική ικανοποίηση, όμως πέραν τούτου το… χάος! Ο κακομοίρης Μαρτέν, με τα θεσπέσια αρτοποιήματα του, την κουλτούρα, την ευαισθησία και την υπόλοιπη… γαρνιτούρα του, έρχεται να καλύψει τα κενά των υπολοίπων αλλά ως εκεί αφού έχει άλυτα ζητήματα. Είναι ξεκάθαρο ότι μια γυναίκα σαν την Τζέμα Μποβαρί δεν ανήκει σε κανένα άντρα. Όπως και η προ δύο αιώνων συνονόματη της είναι ένα άπιαστο πλάσμα, ένα αερικό αν προτιμάτε, που βρίσκεται μονίμως σε λάθος εποχή και τόπο. Η ασυμβίβαστη και ανικανοποίητη φύση της, κάνει τη ζωή των αρσενικών κόλαση. Για αυτό και η «τιμωρία» της είναι να χαθεί από τη ζωή τους. Πέρα από κάποιες γραφικότητες ή επαναλαμβανόμενες καταστάσεις, η «Άλλη Μποβαρί» πετυχαίνει απόλυτα στο στόχο της.

Πρόκειται για ένα διασκεδαστικό, σκανδαλιάρικο και έξυπνο φιλμ που σε κάνει να γελάς με τη ψυχή σου. Στο σεναριακό πεδίο προσφέρει ορισμένες πρωτότυπες ή ανατρεπτικές σκηνές και καταφέρνει να προσδώσει έναν αέρα νεωτερικότητας -και εκμοντερνισμού αν θέλετε-  κατορθώνοντας κάτι εξαιρετικά δύσκολο. Να αλλάξει τη συμβατική ματιά πάνω στους κλασικούς της παγκόσμιας λογοτεχνίας, προσφέροντας μια νέα ανάγνωση στα ιερά τέρατα των σημαντικότερων μυθιστορημάτων. Και να τους κάνει με αυτό τον τρόπο σαφώς πιο ελκυστικούς κι ανθρώπινους

The post Η Άλλη Μποβαρί appeared first on screeneye.gr.

Δραματική κομεντί, 104΄, Γαλλία, 2013

Του Φιλίπ Λε Γκλε 

Με τους Φαμπρίς Λουκινί, Λαμπέρ Γουιλσόν, Μάγια Σάνσα

Ο Γκοτιέ, σταρ τηλεοπτικής σαπουνόπερας όπου υποδύεται ένα χειρούργο που σώζει ζωές, καταφτάνει σε ένα παραθαλάσσιο χωριό της γαλλικής επαρχίας. Εκεί ζει απομονωμένος από όλα κι όλους ο Σερζ, ένας βετεράνος συνάδελφος του που έχει εγκαταλείψει οριστικά (;) την υποκριτική. Ο Γκοτιέ θα επιχειρήσει να αποσπάσει το ναι του Σερζ για συμμετοχή του σε μια θεατρική παράσταση που φιλοδοξεί να ανεβάσει στην επόμενη σεζόν. Παρά τις αρχικές ενστάσεις του του Σερζ, ο Γκοτιέ θα επιμείνει και θα ζητήσει προθεσμία, διάρκειας μιας βδομάδας, πριν δώσει την τελική του απάντηση. Μόνη προϋπόθεση και απαίτηση του Γκοτιέ είναι να κάνουν μαζί πρόβες αυτές τις μέρες πάνω στο πρωτότυπο κείμενο του έργου. Ο «Μισάνθρωπος» του Μολιέρου, ένα έργο με εξαιρετική σημασία ακόμη και για τη σημερινή εποχή, θα δώσει την ευκαιρία στους δύο παλιόφιλους να εναλλάσουν ρόλους – άλλοτε τον Αλσέστ υποδύεται ο Γκοτιέ κι άλλοτε ο Σερζ- και να αντιπαραθέσουν τις συγκρουόμενες απόψεις τους  γύρω από τους διφορούμενους συμβολισμούς του Μολιέρου. Ταυτόχρονα θα γνωρίσουν μια χωρισμένη ιταλίδα, μόνιμη κάτοικο της περιοχής, που πουλάει το σπίτι της και δεν έχει σε καμία υπόληψη το επάγγελμα τους, καθώς θεωρεί όλους τους ηθοποιούς νάρκισσους!  

Όλη η φιλοσοφική θεώρηση του μολιερικού «Μισανθρώπου» διαπερνά τη ραχοκοκαλιά αυτής της δραμεντί, που προτάθηκε για τρία βραβεία Σεζάρ (πρώτου αντρικού ρόλου, σεναρίου, μουσικής). Πρόκειται για φιλμ φινετσάτο, ευφυές και διεισδυτικό, που ξεκινά σαν απλή «θεατρική» κομεντί χαρακτήρων γύρω από την καθημερινότητα των ηθοποιών και σταδιακά εξελίσσεται σε κραυγή αγωνίας για την ανθρώπινη φύση.

Με την επιλογή της πιο αμφίσημης και στιβαρής «κωμωδίας» του Μολιέρου, ο Φιλίπ λε Γκλε, σκηνοθέτης του συμπαθητικού «Οι γυναίκες του τελευταίου ορόφου», όπου επίσης πρωταγωνιστούσε ο εξαίσιος Λουκιντί, θίγει πολλά ζητήματα. Γραμμένος σε αλεξανδρινό δωδεκασύλλαβο στίχο στα 1666, ο αυτοβιογραφικός «Μισάνθρωπος» αφορά έναν αλλοτινό κόσμο, αυτόν της Αυλής του Λουδοβίκου ΙΔ, που σε πρώτο επίπεδο δείχνει οριστικά ξεπερασμένος. Με το πρόσχημα όμως της δελεαστικής προσφοράς για την επιστροφή του περιθωριοποιημένου Σερζ σε αυτή, την ευνοούμενη «βασιλική Αυλή» δηλαδή (απόλυτη η ταύτιση θεατρικής ή καλλιτεχνικής πιάτσας με την ελίτ μιας κοσμικής ολιγαρχίας), ο σκηνοθέτης βρίσκει την ευκαιρία να μας παρουσιάσει ένα έργο αγέραστο και σπάνιου διαλογισμού. Μέσα από τις μικρές ιδιοτροπίες, τις ανασφάλειες και φυσικά τα ναρκισσιστικά καπρίτσια των δύο ηθοποιών, παρουσιάζεται ένα κωμικό στην επιφάνεια του έργο, που όμως στον πυρήνα του κρύβει βαθιά θλίψη και φορτισμένα συναισθήματα. Το αληθινό πρόσωπο του κόσμου είναι για τον Σερζ όπως και στην περίπτωση του μισάνθρωπου Αλσέστ, «τρομακτικό» και απεχθές.

Η υποκρισία και η ψεύτικη ευγένεια, τα όρια τέχνης και ζωής, τα εναλλασόμενα πρόσωπα, η αναζήτηση της αλήθειας, η δοκιμασία της φιλίας, το ερωτικό στοιχείο είναι μερικά μόνο από τα θέματα που καταπιάνει με αφηγηματική ευαισθησία και ειλικρίνεια ο σκηνοθέτης. Σχεδόν σε όλα τα μέτωπα που ανοίγει αντεπεξέρχεται με θαυμαστή συνάφεια, φαντασία και δημιουργική κριτική. Όπως κι ο Μολιέρος, στέκει με αποφασιστικότητα πάνω από τους πρωταγωνιστές του και βάζει στην πρώτη γραμμή, τις προσωπικές αντιμαχίες, διαφορές ή ομοιότητες, για να αποδώσει πλήρως το προφίλ του θεατράνθρωπου που μπούχτισε από το ανθρώπινο είδος και επέλεξε την ολοκληρωτική μοναξιά για να νιώσει πρώτη φορά ελεύθερος. Όπως γίνεται όμως και στο έργο του Μολιέρου ή τον ομότιτλο πίνακα του Μπρίγκελ, κάτι τέτοιο είναι σχεδόν αδύνατο. Ο Φιλίπ Λε Γκλε ισορροπεί ιδανικά ανάμεσα στο ρηχό και την πεμπτουσία. Την υπερφίαλη ματαιοδοξία και την ομορφιά της απλότητας. Την αλήθεια και το ψέμα. Η βόλτα των δύο φίλων με το Μολιέρο πάνω στις ρόδες των ποδηλάτων τους δεν θα μπορούσε να είναι κάτι διαφορετικό. Η αίσθηση της ευδαιμονίας, η απλή χαρά της ζωής δίνεται μέσα από το ανάλαφρο αεράκι που χαιδεύει το μαλλί. Ή μέσα από τις ακτίνες του ήλιου που ζεσταίνουν το δέρμα. Όμως πάντα θα υπάρχει ο κίνδυνος να πέσουν κάτω ή να γλιστρίσουν στο διπλανό ποταμάκι. Ακόμη κι αν στα ακουστικά ακούγεται ο απελευθερωτικός ύμνος του “Il mondo” (τι υπέροχη σκηνή αυτή στο αυτοκίνητο της Φρανσέσκα…). Ακόμη κι αν αυτή η βόλτα δεν τελειώνει ποτέ…

“Βόλτα με το Μολιέρο” από 8/5 στους κινηματογράφους σε διανομή Odeon

The post Βόλτα με το Μολιέρο(Cycling with Moliere) appeared first on screeneye.gr.