Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

« Κοιτάξτε ποιος είμαι εγώ. Κάνω απίθανα κόλπα με την κάμερα. Συνθέτω τα πλάνα, σχεδόν μαγικά. Θαυμάστε με.

 Εύκολα θα με αναγνωρίσετε. Είμαι ψείρας, τελειομανής. Οι ταινίες μου είναι κινηματογραφικά κουκλόσπιτα. Οι χρωματικές μου παλέτες είναι μοναδικές και συναρπάζουν. Οι ηθοποιοί μου, είναι ένας και ένας.»

Ιδιοφυής, υπέρμετρα εγωκεντρικός ή και τα δύο;

Για τον Γουές Άντερσον, η σκηνογραφία και το μοντάζ, είναι πλέον το παν.

Στα πρώτα του κινηματογραφικά βήματα( στα τέλη της δεκαετίας του ’90), κουβαλούσε και ιστορίες προσωπικές, από την εφηβεία αλλά και οικογενειακά βιώματα -ως παιδί στο Ώστιν- που οι γονείς του είχαν χωρίσει. Το αποτέλεσμα, ήταν η παραγωγή τριών πολύ ιδιαίτερων ταινιών, οι οποίες διέθεταν και υπόβαθρο κοινωνικό( Αρχάριος, Οικογένεια Τενενμπάουμ , Υδάτινες Ιστορίες). Την σεναριακή πρωτοτυπία και την στοχαστική οπτική, την είδαμε χρόνια αργότερα και στο « Ξενοδοχείο Γκραντ Budapest».

Ο Γουές Άντερσον, με την τελευταία του ταινία « Γαλλική Αποστολή», κάνει διαχωρισμούς. Αποκλείει εκ προοιμίου,  το κοινό που έχει  χαλαρή σχέση με το σινεμά του είτε παντελώς το αγνοεί. Απευθύνεται στους φανατικούς και μυημένους θεατές, που ξεσκονίζουν το κάθε καρέ και ερμηνεύουν με χαρά την κάθε τεχνική λεπτομέρεια. Από τις εναλλαγές,  από 4:3 σε 16:9, μέχρι το που και πως φωτίζεται το κάθε αντικείμενο ξεχωριστά. Ασφαλώς, μπορούν να κατανοήσουν το γιατί επιλέγει τη Γαλλία και τι επίδραση είχε πάνω του,   το γαλλικό σινεμά( από τον πρωτοπόρο Μελιές, τον σουρεαλιστή Επστάιν, μέχρι τους νεοκυματιστές Τρυφώ και Γκοντάρ).
Παραμελεί να αναπτύξει τους περισσότερους χαρακτήρες( με εξαίρεση τη δημοσιογράφο που ερμηνεύει στα σίξτις,  η  Φράνσις ΜακΝτόρμαντ, τον νεαρό επαναστάτη τον οποίο ερμηνεύει ο Τιμοτέ Σαλαμέ και την εκπληκτική Τίλντα Σουίντον,  με την  εμφάνιση,  αλά Μάργκαρετ Θάτσερ).

Αδιαφορεί για την συνεκτική και ξεκάθαρη πλοκή, η οποία γίνεται αντιληπτή από το δελτίο τύπου, παρά από την ιδία την ταινία. Μια γαλλική πόλη, ονόματι Ενουί, ένας εκδότης μιας ιστορικής εφημερίδας ( Μπιλ Μάρει), που δεν ζει πια, μερικές ιστορίες που σημάδεψαν το έντυπο, σε διαφορετικές χρονικές στιγμές.

Εν τέλει, επαφίεται στο βαθμό εξοικείωσης με τα έργα του Γουές Άντερσον, για να μπει σε τάξη ή να παραμείνει σε χάος, ο συσχετισμός των προσώπων, των σκηνικών και των χρονικών μεταβάσεων από τη μια εποχή στην άλλη.

The post Η Γαλλική Αποστολή appeared first on screeneye.gr.

Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

«Η εξωτερική κίνηση γαληνεύει την εσωτερική ανησυχία.»
Το ταξίδι της Φερν προς την αυτογνωσία ακολουθεί την πλατωνική σκέψη, μετουσιώνοντας την ανθρώπινη αξιοπρέπεια σε θρίαμβο και δημιουργώντας βαθιά ρωγμή στα θεμέλια της αστικής ζωής.
Η κινεζικής καταγωγής σκηνοθέτις Κλοέ Ζάο, για 110 λεπτά, εξαφανίζει τα αυτοκίνητα, τις μονοκατοικίες και τους φράχτες στην αυλή, σέρνει μαζί της μια γυναίκα που θρηνεί , ένα  βανάκι  και τα σύμβολα του ουρανού, του βουνού και του νομαδικού κολεκτιβισμού.

Η  Φράνσις ΜακΝτόρμαντ , δεν χρειάζεται να κάνει κτήμα της τον ρόλο, γίνεται φαν του ίδιου της του εαυτού και αποθεώνει και ρόλο και εαυτό.

Αποβάλλει τον θυμό και τα εκδικητικά χαρακτηριστικά της πρόσφατης ερμηνείας της, στις «Τρεις Πινακίδες Έξω Από το Έμπινγκ, στο Μιζούρι»  και διατηρεί ήπιο τόνο, έχοντας πλήρη επίγνωση των επιλογών της ηρωίδας που ενσαρκώνει. Η  Φράνσις ΜακΝτόρμαντ είναι κοντά, στο να σηκώσει το τρίτο της Όσκαρ Α’ Γυναικείου Ρόλου.

Από την άλλη πλευρά, η 38 χρόνη σκηνοθέτις Κλοέ Ζάο, δείχνει κάπως ανέτοιμη να αναμετρηθεί με τον εαυτό της. Δεν άφησε την ιστορία -της ερευνήτριας και συγγραφέως του ομώνυμου βιβλίου,  Τζέσικα Μπρούντερ- να ρέει χωρίς ασφυκτικούς κανόνες( το ίδιο έπραξε η Ζάο και στο έργο «The Rider»).

Ο αργόσυρτος ρυθμός, τα πλάνα ακριβείας, οι προσεγμένες εμβόλιμες φιγούρες, δεν συμβαδίζουν με τον κόσμο που εμμέσως η Ζάο χλευάζει , του καθωσπρεπισμού και των “κουτιών” του αμερικανικού ονείρου. Βάζει και η ίδια την ταινία σε “κουτιά”, αλλά το πράττει ίσως, από μια -σκηνοθετική- δική της ανασφάλεια.
Ίσως  για τον ίδιο λόγο, έδωσε τότε( τo 2017),  το πράσινο φως  στον ηθοποιό Μπρέιντι Τζαντρό  , να αυτοσχεδιάσει. Τον υποκριτικό αυτοσχεδιασμό τον  επιδιώκει και τώρα στο «Nomadland», με την σκηνοθέτιδα να αφήνει την αμερικανίδα ηθοποιό,Φράνσις ΜακΝτόρμαντ,   να τον  χρησιμοποιεί διακριτικά.
Η Φερν έχει χάσει τον άντρα της, τη δουλειά της και πλέον αρνείται να κάνει συμβατικές επιλογές, όπως με δηκτικό τρόπο, την προτρέπει η αδερφή της.
Η σκηνοθέτις, -ίσως- διαβλέπει μια ιστορική αλλαγή για το αμερικανικό έθνος και έμπρακτη αμφισβήτηση ενός καταδικασμένου τρόπου ζωής και μιας πνευματικής καθίζησης, που οδεύουν προς ανατροπή, όπως συνέβη δεκάδες και εκατοντάδες χρόνια πριν, και στην πατρίδα της.
Το όραμα της είναι αισιόδοξο και αποτυπώνεται με την νομαδική ζωή, τις αρχέγονες  προσλαμβάνουσες,   που τροφοδοτούν την επικοινωνία και τον συναισθηματικό συσχετισμό, μέσα από δοτικές, τυχαίες συναντήσεις, εκ του νομαδικού και όχι εκ του αστικού περίγυρου.

Η Ζάο, ζήτησε την άδεια του διάσημου Ιταλού πιανίστα Λουντοβίκο Εϊνάουντι, για να χρησιμοποιήσει στην ταινία, δικές του μουσικές συνθέσεις.
Ο μινιμαλιστής Ιταλός μουσικός- ο οποίος έχει γράψει μουσική για δεκάδες ταινίες- αποδέχθηκε την πρόταση.
Εδώ, ακούστηκαν και δύο υπέροχες μελαγχολικές μουσικές συνθέσεις από το άλμπουμ «Seven Days Walking Day One», με πιάνο, βιολί και τσέλο, το »Low Mist» και το »Golden Butterflies».

Μπορείτε να το δείτε στην πλατφόρμα Netflix ή στις αίθουσες, όταν αρθούν τα υγειονομικά μέτρα για τους κινηματογράφους.

Υ.Γ.Η κριτική γράφτηκε πριν ανακοινωθούν οι οσκαρικές υποψηφιότητες.

Το έργο «Η Χώρα των Νομάδων»(Nomadland) κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας και 1ου Γυναικείου Ρόλου 

Από την Παρασκευή 21/5/2021 στους θερινούς κινηματογράφους

The post Η Χώρα των Νομάδων appeared first on screeneye.gr.

Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Μακριά από τις ρίζες του, ο Ιρλανδός θεατρικός συγγραφέας Μάρτιν Μακ Ντόνα πιάνει ξανά την κινηματογραφική μηχανή, 5 χρόνια μετά την τελευταία του ταινία “ 7 ψυχοπαθεις”, γράφοντας και το σενάριο, στο  έργο με τον διόλου τυχαίο  μακρόσυρτο τίτλο “Οι Τρεις Πινακίδες Έξω Από το Έμπινγκ, στο Μιζούρι”. Αναπαριστά  με ακρίβεια τη ζωή στην επαρχία της χώρας του, ταυτίζοντας την, με τις αντίστοιχες των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Μάρτιν Μακ Ντόνα διερευνά την εξαφάνιση μιας νεαρής κοπέλας- πιθανότατα έπεσε θύμα βιασμού- και τις απέλπιδες προσπάθειες της μητέρας της, να ανοίξει τα στόματα των κατοίκων της πόλης, οι οποίοι αρνούνται να την βοηθήσουν. Το αστυνομικό σώμα πράττει το ίδιο. Η Μίλντρεντ οικειοποιείται τρεις διαφημιστικές πινακίδες, οι οποίες αποτελούν το μοναδικό της όπλo για να αγγίξει τις ευαίσθητες χορδές των συμπολιτών της.

Η στρατηγική της απομυθοποίησης των μικρών κοινοτήτων, είναι ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο στα θεατρικά έργα του Μακ Ντόνα . Η σεξουαλική διαστροφή, τα ένοχα μυστικά, η τάξη και η ασφάλεια, είναι ο συνδετικός κρίκος στο Έμπινγκ του Μιζούρι με το δικό του θεατρικό έργο “Η Βασίλισσα της Ομορφιάς”, το οποίο ανέβηκε και στην Αθήνα.

Οι συμβολισμοί της ταινίας, παραπέμπουν στο  αρχαίο ελληνικό δράμα και ο τίτλος της, στην θεατρική παράδοση, όπως είναι  το σπουδαίο έργο του  Ευγένιου Ο’ Νηλ ” Το Πένθος Ταιριάζει στην Ηλέκτρα”( η κόρη που εγκαταλείπει τη μάνα, η απώλεια και το έγκλημα),  ενώ το όνομα της ηρωίδας “Μίλντρεντ ” συνειρμικά μας οδηγεί στην ταινία-ορόσημο της   δεκαετίας του ’40 το “Mildred Pierce”και στην αξεπέραστη φιγούρα της Τζόαν Κρόφορντ , σε μια άλλου είδους σχέση,  μάνας και κόρης. Η ταινία μας έφερε στο μυαλό επίσης,  το “ Σκοτεινό Ποτάμι” του Κλιντ Ίστγουντ. Κι όπως τότε, ο Σον Πεν κέρδισε το Όσκαρ ‘Α Ανδρικού Ρόλου, έτσι και στην ταινία του Μακ Ντόνα, η Φράνσις ΜακΝτόρμαντ τα διαθέτει όλα, για να κερδίσει το δεύτερο Όσκαρ της καριέρας της( Μετά το Φάργκο των Κοέν). Είχε και αντάξιους συμπαραστάτες,  τους Σαμ Ρόκγουελ και  Γούντι Χάρελσον.
Εκρήγνυται εσωτερικά, παραμένει ισορροπημένη και αμείλικτα σκληρή με τους υποψήφιους ενόχους, αλλά και δοτική με αυτούς, όταν αντιλαμβάνεται και τα δικά της λάθη.
Ο αγαπημένος στο βρετανικό κοινό Μάρτιν Μακ Ντόνα, τη βία δεν την αποχωρίζεται σχεδόν σε κανένα σημείο του έργου. Είναι βεβαίως και εδώ υπαρκτή, είναι υπαρκτές και οι τύψεις, η συγχώρεση και η καταγραφή του ατομικισμού, όπως επίσης και η αδιαφορία του ίδιου του κράτους.
Ίσως η πιο δυνατή στιγμή της ταινίας, είναι το γράμμα που διαβάζει ο ρατσιστής και κακόψυχος αστυνομικός Νίξον, από τον ανώτερό του σερίφη, ο οποίος είχε μόλις αυτοκτονήσει. “Μάθε να αγαπάς και να μην μισείς”. Η σκηνή είχε και τις ακρότητές της και τις αναληθοφάνειες της. Κάπου-κάπου το έργο σκαλώνει,  περιπλέκεται η πλοκή , άνευ λόγου και αιτίας. Είναι δυστυχώς  και πολυφορεμένο το θέμα αυτό, φέρει και μια οσκαρική αισθητική, όλα αυτά δεν το απογειώνουν, αλλά παραμένει μια φωτεινή στιγμή της φετινής χρονιάς. Το σάουντρακ είναι εξαιρετικό, το επιμελήθηκε ο Κάρτερ Μποργουελλ.

“Οι Τρεις Πινακίδες Έξω Από το Έμπινγκ, στο Μιζούρι” από 18/1 στους κινηματογράφους

The post Οι Τρεις Πινακίδες Έξω Από το Έμπινγκ, στο Μιζούρι appeared first on screeneye.gr.