Οι τεταμένες σχέσεις του Ιράν με τη Δύση, ή της Δύσης με το Ιράν, επηρεάζουν και τον κινηματογράφο.

Ήταν προγραμματισμένο να γίνει ένα φεστιβάλ πολωνικών ταινιών στην Τεχεράνη, όμως,ο  ανώτερος αξιωματούχος της Ιρανικής Κυβέρνησης, ο Hossein Entezami, δήλωσε οτι το φεστιβάλ θα ακυρωθεί, ως ένδειξη διαμαρτυρίας για το σχέδιο της Βαρσοβίας να φιλοξενήσει μια Σύνοδο Κορυφής(13-14 Φεβρουαρίου),  την οποία στηρίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, με κεντρικό θέμα, τις κυρώσεις κατά του Ιράν, εξαιτίας της συνέχισης του Πυρηνικού του προγράμματος.

“Το Ιράν αγκάλιασε  διάφορα έθνη και εθνοτικές ομάδες στις δύσκολες στιγμές της ιστορίας τους, ιδιαίτερα τον  πολωνικό λαό…για να προστατεύσουμε την αξιοπρέπεια του Ιράν και των Ιρανών, η πολωνική εβδομάδα κινηματογράφου θα αναβληθεί έως ότου η Βαρσοβία δείξει την κατάλληλη συμπεριφορά”, ανέφερε ο Hossein Entezami.

Το σχόλιο μας, δεν μπορεί να είναι άλλο, από τη θλιβερή πραγματικότητα, η πολιτική να επιδρά πάνω στην τέχνη και στον πολιτισμό, διαχρονικό φαινόμενο, που συνεχίζεται και τον 21ο αιώνα.

The post Διπλωματικό επεισόδιο ανάμεσα σε Ιράν και Πολωνία. Η 7η τέχνη στοχοποιείται! appeared first on screeneye.gr.

Δράμα, 88′ , Σαουδική Αραβία 2012, Γλώσσα: Αραβικά

της Χάιφα Αλ Μανσούρ

Όσοι έτυχε να επισκεφθούν πρόσφατα την Μέση Ανατολή δεν ήταν δύσκολο να αντιληφθούν ότι οι βασικές και στοιχειώδεις αρχές της δημοκρατίας πόρρω απέχουν από  το να πραγματοποιηθούν, ακόμα και στις περιοχές εκείνες που το κοσμικό στοιχείο συγκρούστηκε με το θεοκρατικό, όπως συνέβη με την αποκαλούμενη Αραβική Άνοιξη. Η Σαουδική Αραβία, με πληθυσμό κοντά στα 30 εκατομμύρια και με ραγδαία τεχνολογική ανάπτυξη (ως αποτέλεσμα των δισεκατομμυρίων δολαρίων που εισρέουν κάθε χρόνο από την πώληση πετρελαίου),  διατηρεί μια από τις πλέον δεσποτικές μορφές θρησκευτικής προσήλωσης, κι οι διακρίσεις φύλου  θυμίζουν Μεσαίωνα.

Ενώ όλα τα σπίτια διαθέτουν μια τηλεόραση Plasma, την ίδια στιγμή οι κινηματογράφοι στο Ριάντ και στις άλλες μεγάλες πόλεις παραμένουν σφραγισμένοι εδώ και 40 χρόνια. Ένα φεστιβάλ κινηματογράφου που πήγε να γίνει το 2007 κατέληξε σε παταγώδη αποτυχία, με το μακρύ χέρι του κράτους να θέτει κωλύματα και εμπόδια στους διοργανωτές.

Με αυτά τα δεδομένα κατά νου είναι εντυπωσιακό το πως τελικά γυρίστηκε η πρώτη ταινία μεγάλου μήκους στη χώρα , σκηνοθετημένη μάλιστα από γυναίκα, κι όχι μόνο αυτό, αλλά το έργο  είναι ένα μικρό αριστούργημα που θα μπορούσε να φτάσει μέχρι τα Όσκαρ.

Η 40χρονη Χάιφα Αλ Μανσούρ, το 8^ο από τα 12 παιδιά μιας Σαουδαραβικής φαμίλιας, θα χρειαστεί 5 χρόνια για να βρει τη χρηματοδότηση του έργου. Θα κατευθύνει τους ηθοποιούς της μέσα από ένα φορτηγό και δεν θα βγει απ’ αυτό. Γιατί στη Σαουδική Αραβία οι γυναίκες δεν επιτρέπεται να ταξιδεύουν μόνες χωρίς επιτήρηση. Η ιστορία του έργου συνειρμικά μας οδηγεί στον « Κλέφτη Ποδηλάτων» του Βιτόριο Ντε Σίκα.

Η 11χρονή Wadjda ζει με την οικογένεια της σε ένα προάστιο του Ριάντ. Κάτω από την μακριά μαύρη φούστα, φοράει  μοντέρνα αθλητικά παπούτσια. Στο δωμάτιο της ακούει ποπ μουσική, παίζει  βιντεοπαιχνίδια αλλά θα βρει ένα ανυπέρβλητο εμπόδιο όταν θα ζητήσει από τη μητέρα της να της αγοράσει ποδήλατο.

Σε κάποιες από τις  μουσουλμανικές χώρες όπως είναι το Ιράν ή η Σαουδική Αραβία, οι γυναίκες ποδηλάτισσες βρίσκονται αντιμέτωπες με τη λεκτική και σωματική βία των ανδρών που θεωρούν ακόμα και σε αυτό ότι απειλείται η κυριαρχία τους.

Η Wadjda δεν θα παραιτηθεί εύκολα του στόχου της και θα χρησιμοποιήσει την πλάγια οδό ενός θρησκευτικού  μαθητικού διαγωνισμού που θα της εξασφάλιζε τα  απαραίτητα χρήματα. Ο θεατής καθ’ όλη τη διάρκεια της ταινίας βλέπει βήμα με βήμα όλες τις ενέργειες και τα στάδια που θα βρεθεί η έφηβη ηρωίδα για να κάνει το όνειρό της πραγματικότητα.

Η Χάιφα Αλ Μανσούρ στο συναρπαστικό της ντεμπούτο, θα εφαρμόσει  την τεχνική της αλληγορίας, σήμα κατατεθέν των αντιφρονούντων καλλιτεχνών, και θα περάσει πλαγίως κοινωνικά μηνύματα,  διανθισμένα με χιούμορ και συγκίνηση. https://screeneye.gr/wp-content/uploads/2013/09/%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%80%CE%BF%CF%83%CF%84%CE%B5%CF%81.jpg. Από την άλλη, δεν απενοχοποιεί και τις ίδιες τις γυναίκες, όπως έπραξε πριν μερικά χρόνια η ιρανη Σιριν Νεσάτ με το φιλμ « Γυναίκες Χωρίς Άντρες».

Η Αλ Μανσούρ θα δει κριτικά  ένα κομμάτι της δικιά της γενιάς των 40άριδων γυναικών,  και θα προβάλει στο κάδρο μια δασκάλα με σαγηνευτική παρουσία και με  μοντέρνο ντύσιμο αλλά με παρωχημένες αντιλήψεις, ταγμένη για να υπηρετεί τις παραδόσεις της χώρας. Θα ειρωνευτεί ταυτόχρονα το πλαίσιο μιας δήθεν ηθικής και μονογαμίας (όλα για τα μάτια του κόσμου) στο προσκήνιο,  αλλά στο παρασκήνιο  το οργιώδες κουτσομπολιό αποκαλύπτει την υποκρισία της ίδιας της κοινωνίας. Η κάμερα της Μανσούρ θα ζώσει κυριολεκτικά τη μικρή Wadjda σε κάθε πλάνο και σε κάθε σκηνή. Δεν αναχαιτίζει ούτε δευτερόλεπτο τις επαναστατικές της παρορμήσεις. Το ποδήλατο είναι το αντικείμενο, είναι το κίνητρο είναι όμως κι ο συμβολισμός, που θα ωθήσει τον τροχό προς τα μπρός για την κοινωνική αλλαγή.

Απο 26/9 στους κινηματογράφους σε διανομή Feelgood Entertainment

The post Το Απαγορευμένο Ποδήλατο appeared first on screeneye.gr.

Κοινωνική, των Τζαφάρ Παναχί, Καμπόζια Πάρτοβι , Ιραν 2013

Γράφει ο Ιάκωβος Γωγάκης

Ενώ στην Ελλάδα το βασικό ζητούμενο των κινηματογραφιστών είναι η χρηματοδότηση των ταινιών τους, στο Ιράν εδώ και δεκαετίες το πρόβλημα βρίσκεται σε ένα άλλο πεδίο, αυτό της φίμωσης και της λογοκρισίας ντόπιων και ξένων παραγωγών από την εποχή της  ισλαμικής επανάστασης του 79 και συνεχίζεται μέχρι τις μέρες μας. Ο πρωτοπόρος σκηνοθέτης του νέου ιρανικού ρεύματος  Άμπας Κιαροστάμι, όπως επίσης οι Μπαχμάν Γκομπαντί, Μπαχμάν Φαρμαναρά, Μοχτάμπα Μιρταχμάσμπ βρέθηκαν από το καθεστώς υπόλογοι για το περιεχόμενο των ταινιών τους οι οποίες στο Ιράν δεν προβλήθηκαν ποτέ. Όμως αυτός που έχει υποστεί την άγρια επίθεση του καθεστώτος είναι ο Τζαφάρ Παναχί  που έγραψε παγκόσμια ιστορία με το «Λευκό Μπαλόνι» και με τα λογοκριμένα « Κύκλος», και «Οφσάιντ» .

Τα τελευταία χρόνια βιώνει την κατ’ οίκον απομόνωση από το ιρανικό καθεστώς για δηλώσεις του το 2010 εναντίον του προηγούμενου καθεστώτος και του πρώην προέδρου Αχμαντινετζάντ.

Το σπίτι-φυλακή δεν μπόρεσε να σταθεί εμπόδιο στον Ιρανό ούτε τώρα, με την «Κλειστή Κουρτίνα» που του χάρισε Ασημένια Άρκτο σεναρίου στο φεστιβάλ του Βερολίνου, αλλά ούτε το 2010,  όταν η άψογη ταινία του «This Is Not a Film», έφτασε στις Κάννες με usb μέσα σε τούρτα γενεθλίων, αφήνοντας άφωνους  κοινό και κριτικούς για την καλλιτεχνική αρτιότητα ενός δύσκολου κινηματογραφικού πειράματος που έγινε μέσα σε αντίξοες συνθήκες.

Στην «Κλειστή Κουρτίνα» η κάμερα του    Παναχί (με την υποστήριξη του Καμπόζια Πάρτοβι) παραμένει για τα αρχικά  5 λεπτά σταθερή με τον θεατή να βλέπει ένα παράθυρο με κάγκελα και κάποιες φιγούρες σε απόσταση, μέσα σε ένα περιβάλλον αφόρητης ζέστης. Ένας άντρας  μπαίνει τρομαγμένος στο σπίτι  και κλείνει  περιμετρικά όλες τις κουρτίνες. Κάτι κρύβει. Δεν είναι τίποτα σπουδαίο. Μέσα εκεί υπάρχει ένας σκύλος. Θα μου πείτε, και τι τόσο περίεργο να υπάρχει μέσα σε ένα σπίτι ένα κατοικίδιο; Γιατί ανάμεσα σε όλα τα άλλα στο Ιράν δεν επιτρέπεται και η ιδιοκτησία σκύλων. Το ασφαλές σκηνικό για τον μυστικοπαθή ήρωα, του το  χαλάνε  δύο αδέλφια που αντιλαμβάνονται  ότι κάτι περίεργο συμβαίνει και προσεγγίζουν το απομονωμένο μέρος.

Ο Τζαφάρ Παναχί,  χωρίς την άνεση του χώρου, χωρίς υποδομή, δουλεύοντας στα κρυφά  και με το φόβο αντιποίνων από το καθεστώς φτιάχνει μια ακόμη δυνατή ταινία, στη βάση πολλών αλληγοριών για το Ιράν, την καταστολή, την αυτοχειρία  και τους απίθανους νόμους. Το μπρεχτικό στοιχείο είναι πανταχού παρόν, πιο ξεκάθαρο εμφανίζεται  στους συμβολισμούς μεταξύ των ατομικών και των πολιτικών ορίων του πρωταγωνιστή.

Η σκηνή που θα φέρει τον κεντρικό ήρωα αντιμέτωπο με την νεαρή γυναίκα όταν αυτή θα ανοίξει όλες τις κλειστές κουρτίνες χωρίς τη θέληση του, εκεί ο δημιουργός θα  δώσει στο έργο μια πιο επιθετική και επαναστατική διάσταση , αφυπνίζοντας τους συμπατριώτες του, και προτρέποντας  τους να αφήσουν στην άκρη το « Εν κρυπτώ και παραβύστω». Η λεκτική αντιπαράθεση ανάμεσα σε έναν συγκαταβατικό φοβισμένο  άντρα που έχει περάσει τα 50 και σε μία δυναμική νεαρή γυναίκα αποκαλύπτει τις βαθιές διαφορές που χωρίζουν γενιά με γενιά, με την ανατρεπτική τάση να βρίσκεται κυρίως στους νέους ανθρώπους. Άλλωστε και η Αραβική Άνοιξη από τους νέους ξεκίνησε.

Ο απλοϊκός τρόπος που δομείται το έργο μέσα σε τέσσερεις τοίχους , το ντοκιμενταρίστικο στυλ και  η απουσία τεχνικών ήχων δεν θα στερήσουν από τον Παναχί να αναδείξει τους δυνατούς συμβολισμούς που ο θεατής σίγουρα μπορεί να αναγνωρίσει.

Ο Καμπόζια Πάρτοβι εκτός από συν-δημιουργός της ταινίας κράτησε επιτυχημένα και τον πρωταγωνιστικό ρόλο μαζί με την ανερχόμενη Μαριαμ Μογκαντάμ.

Η «Κλειστή Κουρτίνα» κέρδισε Ασημένια Άρκτο Σεναρίου στο Φεστιβάλ Βερολίνου 2013

The post Κλειστή ΚουρτίναClosed Curtain appeared first on screeneye.gr.