Συνέντευξη του Πάμπλο Τραπέρο στον Ιάκωβο Γωγάκη

Δεκαετία του 1970, λίγα χιλιόμετρα μακριά από το Μπουένος Άιρες δύο ιερείς και μια κοινωνική λειτουργός βρίσκονται στα διασταυρούμενα πυρά των φτωχών και εξαθλιωμένων κατοίκων των παραγκουπόλεων και της αστυνομίας. Ένα κτίριο και το μέλλον του, ο Λευκός Ελέφαντας, γίνεται το μήλο της έριδος. Η βία, οι συγκρούσεις και η κοινωνική εξαθλίωση αποτελούν καθημερινά φαινόμενα. Οι δύο ιερείς θέτουν τις ζωές τους σε κίνδυνο για να υπερασπιστούν τους πολίτες.

Ο Παμπλο Τραπέρο μια γνήσια φωνή του κοινωνικού σινεμά της Αργεντινής κι από τους πρωτεργάτες του νέου Λατινοαμερικάνικου κύματος, μας εξηγεί γιατί ο « Λευκός Ελέφαντας» είναι ένα έργο με ιδιαίτερη σημασία που εν τέλει ξεγυμνώνει τα κακώς έχοντα της χώρας του.    

Είναι η τρίτη συνεχόμενη ταινία σου που καταγράφει τις σκοτεινές πτυχές της αργεντίνικης κοινωνίας. Ο “Λευκός Ελέφαντας” αναφέρεται σε πραγματική ιστορία της δεκαετίας του 1970. Τι θα συμβόλιζε;

Η δικτατορία εκείνης της εποχής έχει αφήσει κατάλοιπα. Το γεγονός ότι μέχρι και σήμερα διεξάγονται συγκρούσεις ανάμεσα στον κόσμο και την αστυνομία, ακόμη υπάρχουν παραγκουπόλεις, φτώχεια και ανισότητα, σίγουρα μπορούν ν’ αποτελέσουν μια αναπόφευκτη σύγκριση.

Θα πει κάποιος ότι η κοινωνική βία του 1970 στην Αργεντινή τα τελευταία χρόνια έχει ξεπεραστεί. Ισχύει κάτι τέτοιο ή είναι λανθασμένη εκτίμηση;

Υπάρχουν διάφορες φάσεις και στάδια. Την εποχή της οικονομικής κρίσης του 2000, όταν η χώρα χρειάστηκε να ζητήσει οικονομική βοήθεια από το εξωτερικό, η κοινωνική βία ήταν το ίδιο έντονη με τις αρχές της δεκαετίας του 1970. Τώρα μπορεί να επικρατεί σχετική ηρεμία, αλλά ακόμα υπάρχει διαφθορά στο κράτος. Οι παραγκουπόλεις έχουν μείνει στην ίδια κατάσταση με το παρελθόν. Αλλά αυτό που με φοβίζει είναι ότι η κρίση που ξεκίνησε από την Αργεντινή τώρα εξαπλώνεται και στην Ευρώπη. Κανείς δεν ξέρει πού θα οδηγήσει η κατάσταση αυτή στο άμεσο μέλλον. Τι άραγε θα συμβεί με την δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα;

Θα σε ενδιέφερε να καταγράψεις σε μελλοντική σου ταινία αυτές τις πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις που διαδραματίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο;

Ναι, γιατί όχι; Παρακολουθώ και περιμένω να δω τι θα συμβεί ιδίως στην Ευρώπη. Αλλά έχω την “τύχη” να ζω σε μια χώρα όπου οι συνθήκες που επικρατούν δεν αφορούν μόνο την ίδια. Άλλωστε και οι προηγούμενες μου ταινίες, συνδέονταν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο με καταστάσεις που αγγίζουν το κοινό και σε άλλες χώρες. Για παράδειγμα οι ταινίες “Στη Φωλιά του Λιονταριού” και “To Αρπαχτικό”.

Η εντύπωση που σχημάτισα είναι πως ο “Λευκός Ελέφαντας” χρειάστηκε χρόνια προετοιμασίας εξαιτίας των ιστορικών γεγονότων που εξιστορεί. Ισχύει αυτή η διαπίστωση ή είναι δουλειά ενός έτους;

Η υποδομή και η συλλογή στοιχείων γίνεται εδώ και 15 χρόνια περίπου. Από την εποχή που ήμουν φοιτητής στο πανεπιστήμιο. Για αρκετά χρόνια άφησα το θέμα και το ξανάπιασα πάλι τα τελευταία δύο χρόνια. Χρειάστηκε αρκετή προετοιμασία, συνεντεύξεις και σχολαστική έρευνα. Μέσα από την έρευνα αυτή ανακάλυψα το κίνημα των ιερέων του Τρίτου Κόσμου, στο οποίο στηρίχτηκα για να φτιάξω το σενάριο.

Πώς αντιμετωπίζεις το γεγονός πως η πρωταγωνίστρια στις ταινίες σου είναι η γυναίκα σου, Μαρτίνα Γκούσμαν; Μπορούν να υπάρξουν διακριτοί ρόλοι ανάμεσα στην προσωπική και την επαγγελματική ζωή;

Είναι περίπλοκη αυτή η σχέση. Αλλά, αν το δεις ως διασκέδαση τότε μπορεί να είναι και ενδιαφέρουσα πρόκληση αυτή η συνύπαρξη. Υπάρχει αλληλοϋποστήριξη. Στον “Λευκό Ελέφαντα” ερμηνεύει την κοινωνική λειτουργό που μαζί με τους δύο ιερείς προσπαθούν να προσφέρουν βοήθεια στην κοινότητα. Η Μαρτίνα βοήθησε και στη συλλογή των στοιχείων πριν τα γυρίσματα.

Κάτι τελευταίο: Βλέπουμε το αργεντίνικο σινεμά να κάνει άλματα και να διακρίνεται. Αρκετές οι επιτυχίες του τα τελευταία χρόνια. Τι είναι αυτό που βοήθησε στην αναγέννηση του σινεμά της πατρίδας σου;

Η αγάπη του κόσμου. Στην Αργεντινή ο κινηματογράφος για πολλούς είναι τρόπος ζωής, όπως για άλλους είναι το ποδόσφαιρο. Η δεκαετία του 1950 ήταν η Χρυσή Εποχή του αργεντίνικου σινεμά. Στην δικτατορία δεν υπήρχε σχεδόν τίποτα αλλά αργότερα ξαναβρήκε τον “εαυτό” του και σήμερα ξεπροβάλλουν νέα πρόσωπα και ιδέες. Είναι καταπληκτικό.

.”Λευκός Ελέφαντας” από 29/5 στους κινηματογράφους σε διανομή Spentzos, Seven

The post Πάμπλο Τραπέρο appeared first on screeneye.gr.

Δράμα, 105′, Αργεντινή 2012, Γλώσσα: Ισπανικά

του Πάμπλο Τραπέρο

Με τους Ρικάρντο Νταρίν, Τζέρεμι Ρένερ, Μαρτίνα Γκούσμαν

Ρεαλιστικό κοινωνικό σινεμά διαμαρτυρίας που φλερτάρει με το ντοκιμαντέρ, παράλληλες ιστορίες που προκαλούν προβληματισμό και συμπυκνώνουν την απελπιστική καθημερινότητα στις παραγκουπόλεις του Μπουένος Άιρες, με πυρήνα τρεις αφανείς ήρωες της δεκαετίας του 70’, που θα βρεθούν πρόσωπο με πρόσωπο  με την κοινωνική βία, την εξαθλίωση και με τους δικούς τους ατομικούς φόβους κι ενοχές. Τα μεγάλης διάρκειας πλάνα σεκάνς κι ο φωτογραφικός φακός του πρωτεργάτη του νέου Αργεντίνικου σινεμά, του Πάμπλο Τραπέρο, εντυπωσιάζουν. Την ίδια στιγμή η κινηματογραφική αποτύπωση είναι λιγότερο καθηλωτική κι ενδιαφέρουσα, απ’ αυτό καθεαυτό το πολύ ισχυρό υπόβαθρό, της κοινωνικής πραγματικότητας στην Αργεντινή, που προσπαθεί να ανιχνεύσει-και σε κάποια σημεία ανεπιτυχώς- ο σκηνοθέτης.

Ο τίτλος « Λευκός Ελέφαντας» δεν προέκυψε συμπτωματικά. Αντιπροσωπεύει το κτίριο σύμβολο της Αργεντινής- που έμεινε στα μπετά από το 1937-, το οποίο σχεδιάστηκε για να γίνει το μεγαλύτερο νοσοκομείο της Λατινικής Αμερικής. Ο Τραπέρο βγάζει στο φως τις ψεύτικές υποσχέσεις των κυβερνήσεων για την ολοκλήρωση του έργου, που θα εξυπηρετούσε τους άπορους της υποβαθμισμένης περιοχής, αποτυπώνει την ανιδιοτελή προσφορά των ιερέων και των κοινωνικών λειτουργών, κι αφιερώνει το έργο του, στον πατέρα Κάρλος Μουγκίσα που πυροβολήθηκε μέχρι θανάτου το 1974.

Το φιλμ όπως αρχίζει, έτσι τελειώνει, χωρίς διάλογο, με προσευχές, δάκρια κι αναστεναγμούς.

Ένα κοντινό ζουμ στο πρόσωπο του βέλγου ιερέα Τζουλιάν που βρίσκεται ξαπλωμένος σε ιατρικό κρεβάτι, κι ένα flashback, με τα πρώτα δεκαπέντε λεπτά να είναι βουβά, να ακούγεται μόνο ο φυσικός ήχος από τη ζούγκλα του Αμαζόνιου, κι ο θεατής να βλέπει αμυδρά τη φιγούρα ενός φοβισμένου και μελανιασμένου  ιερέα, του  Νίκολα, που προσπαθεί να ξεφύγει από μια ομάδα στρατιωτών. Η διάσωσή του συνοδεύεται  αργότερα με ήχους ροκ&ρολ. Ο σκηνοθέτης τοποθετεί  την υπόλοιπη πλοκή σε μια παραμελημένη συνοικία, δίπλα στον « Λευκό Ελέφαντα»,  με τους δύο ιερείς και την κοινωνική λειτουργό Λουτσιάνα να δίνουν όλες τους τις δυνάμεις για τη βελτίωση των συνθηκών  της ζωής των κατοίκων. Τρεις ξεχωριστοί  χαρακτήρες, με διαφορετικές μέχρι τότε κατευθύνσεις στη ζωή τους, που τους ενώνει η ανιδιοτελής προσφορά, με το δρόμο να μην είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. Η άρνηση για βοήθεια από τους ντόπιους, το εμπόριο ναρκωτικών, η τοπική διαφθορά και τα δικά τους προσωπικά πάθη, θα ωθήσουν και τους τρεις, πέρα από τα όρια τους.

Τα διαφορετικά επεισόδια που εξελίσσονται,  και η δύναμη  μερικών ιστοριών, δίνουν την αίσθηση ότι αυτό που βλέπουμε δεν συμπίπτει με το στενό χρονικό διάστημα μιας βδομάδας, όπως επιτάσσει το σενάριο, σκιαγραφώντας πιο καθαρά το πορτρέτο μιας κοινωνίας με τα ίδια προβλήματα, που χρονίζουν. Ταυτόχρονα ο Τραπέρο, αρνείται ορθά να μας υπενθυμίζει διαρκώς ότι το έργο διαδραματίζεται τέσσερις δεκαετίες πίσω, γιατί ακριβώς η δικτατορία του τότε, εξακολουθεί να στοιχειώνει ακόμα το λαό, όπως επίσης η φτώχεια, η κοινωνική ανισότητα και οι συγκρούσεις με την αστυνομία, εμφανίζονται εδώ «σαν να μην πέρασε ούτε μια μέρα». Αυτή η βιρτουόζικη  προσέγγιση του Τραπέρο αποτυπώνεται ξανά με δύναμη και καθαρότητα, σε ότι έχει να κάνει με την κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα της χώρας του( Αξίζει να θυμηθούμε τη ταινία του « Λεονέρα» που προβλήθηκε επανειλημμένα από την ΕΡΤ, για την κατάντια του σωφρονιστικού συστήματος, και την απάνθρωπη στάση των Αργεντινών απέναντι σε μια φυλακισμένη μητέρα).

Μας αποπροσανατολίζει μερικώς, όταν με αμηχανία πλάθει ένα love story-για να πιάσει και το θέμα της αγαμίας των ιερέων- μεταξύ του νεαρού  Νίκολα(Τζέρεμι Ρένερ) με τη γοητευτική Λουτσιάνα( την οποία ερμηνεύει η σύντροφος του σκηνοθέτη Μαρτίνα Γκούσμαν), με εξέλιξη προβλέψιμη και περιττή.

Ανεξάρτητα από τις όποιες αστοχίες, οι ατόφιες και ειλικρινείς προθέσεις του Τραπέρο δεν μπορούν να αμφισβητηθούν. Ο « Λευκός Ελέφαντας» είναι η άλλη-η κρυμμένη- όψη της Αργεντινής

.”Λευκός Ελέφαντας” από 29/5 στους κινηματογράφους σε διανομή Spentzos, Seven

The post Λευκός Ελέφαντας(White Elephant) appeared first on screeneye.gr.