Δράση/Δράμα, 99′, Μ. Βρετανία 2014

Πρωτότυπος Τίτλος: ’71

Του Γιαν Ντεμάνζ

Με τους  Τζακ Ο’ Κόνελ, Σον Χάρις, Πολ Άντερσον, Σαμ Ριντ

Με το περίπλοκο πάζλ του βορειοϊρλανδικού ζητήματος, της διένεξης των Καθολικών και των Προτεσταντών και της σύγκρουσης των δύο αυτών πολιτικών οντοτήτων για περίπου ένα αιώνα, καταπιάνεται ο πρωτοεμφανιζόμενος Γάλλος σκηνοθέτης Γιαν Ντεμάνζ στο  έργο  «’71 », επικεντρώνοντας τη προσοχή του στη σφοδρότητα της βίας  κοντά στα τέλη της δεκαετίας του 60’, όταν η σύγκρουση ιδίως στο Μπέλφαστ είχε ενταθεί. Οι Καθολικοί Ιρλανδοί εξακολουθούσαν να επιζητούν  πλήρη ανεξαρτησία και ένωση με το ανεξάρτητο Ιρλανδικό κράτος του 1948, αντίθετα οι Προτεστάντες Ιρλανδοί φοβούμενοι να γίνουν μειοψηφία σε μια νέα κατάσταση που πήγαινε να δημιουργηθεί, επιθυμούσαν να παραμείνουν υπό βρετανική κυριαρχία, έχοντας το πάνω χέρι στον κρατικό μηχανισμό των 6 κομητειών.  Ο Ιρλανδικός Δημοκρατικός Στρατός( IRA) βρισκόμενος για 20 χρόνια «εν ύπνω» , επαναδραστηριοποιείται το 1969, έπειτα από παρότρυνση των Ρωμαιοκαθολικών του Ώλστερ, που ξεκίνησαν διαδηλώσεις, κατηγορώντας τους Βρετανούς και τους Προτεστάντες για διακρίσεις, σε θέματα εργασιακά, στέγασης και καταπάτησης των δικαιωμάτων στο θέμα της ψήφου. Η χρήση βίας δίχασε τον IRA.  Από τη μια η πολιτική του πτέρυγα, το Σιν Φιν  επεδίωκε επίλυση του προβλήματος με διάλογο, κι από την άλλη οι αποκαλούμενοι «Πρόβος» προχώρησαν σε επιθέσεις  εναντίον των Βρετανών στρατιωτών.

Το έργο ξεκινά από το  σημείο όπου ο  Βρετανός Πρωθυπουργός Χάρολντ Ουίλσον στέλνει στρατιώτες για να αποκαταστήσουν την τάξη. Ένας εξ αυτών, ο Γκάρι(Τζακ Ο’ Κόνελ) μόλις έχει ολοκληρώσει τη στρατιωτική του εκπαίδευση. Θα τον δούμε να αποχαιρετά την οικογένεια του, τον νεότερο του αδερφό και μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της μονάδας του να κατευθύνονται οπλισμένοι προς το Μπέλφαστ. Η κατάσταση εκεί μυρίζει μπαρούτι. Χρειάζεται μια αφορμή για να οδηγηθεί η κατάσταση εκτός ελέγχου. Η εμφάνιση στην περιοχή των Βρετανών στρατιωτών, ανάβει τα αίματα. Ο ήρωας μας αποκόπτεται από το υπόλοιπο σώμα και βρίσκεται στο σκοτάδι , μόνος μέσα στη «νεκρή ζώνη». Τρομοκρατημένος από το ενδεχόμενο να πέσει στα χέρια των Ιρλανδών εθνικιστών, θα εμπιστευτεί τον πρώτο τυχόντα, ένα παιδί, μαγκάκι κι αλάνι, που το υπόσχεται να τον οδηγήσει στο σημείο στρατοπέδευσης της μονάδας του. Η κίνηση αυτή δεν θα του βγει  σε καλό. Ο μικρός διατυμπανίζει στον περίγυρο του ,τη νέα του γνωριμία, ,δηλαδή στον θείο του, που είναι ηγετικό στέλεχος του ένοπλου αγώνα. Πλέον ο Γκάρι θεωρείται όμηρος και οι διάφορες παραστρατιωτικές ομάδες που δρουν ασυντόνιστα στην περιοχή,  θέλουν  να τον έχουν στα χέρια τους, για πολιτική εκμετάλλευση ,προς  ίδιον όφελος. Ο Γκάρι δεν μπορεί να καταλάβει ποιος είναι ο φίλος και ποίος ο εχθρός, στο σκηνικό τρόμου που στήνεται, όλοι ερίζουν πάνω από τις πληγές του, και στην ίδια του την ύπαρξη.

Το “’71 ’”  -όπως προβάλλεται τώρα στους ελληνικούς κινηματογράφους- έχει κάποιες μικρές τεχνικές διαφορές από το έργο που είδαμε τον Φεβρουάριο στο Φεστιβάλ Βερολίνου. Ουσιαστικά περιορίστηκε το μακρόσυρτο και ασφυκτικά κοντινό μονοπλάνο σύγκρουσης, διαδηλωτών και στρατού. Τώρα ρίχνεται όλο το βάρος στην αποκαθηλώσει των μεγάλων ιδεωδών που κτίζονται στο όνομα της ελευθερίας και της ισονομίας, με το αίμα να χύνεται για χρόνια , μα τελικά όλο αυτό να  το καπηλεύεται μια μικρή ομάδα τοπικών ηγετών -κατώτεροι των περιστάσεων – που δρουν με όρους παρακράτους και με μεθόδους  μαφίας.

Θα περάσουν από μπροστά μας -σε μικρούς και μεγάλους ρόλους- κοντά στους  40 χαρακτήρες. Είναι εκπληκτικό πως κανένας τους δεν διακατέχεται με αγνά ιδανικά ή ανιδιοτελή κίνητρα, πλην του ήρωα μας και  μιας γυναίκας που τον περιθάλπει προσωρινά, μετά τον τραυματισμό του. Όταν τον ρωτούν αν είναι Προτεστάντης ή Καθολικός δεν ξέρει να απαντήσει, ούτε βεβαίως για την εχθρότητα που υπάρχει μεταξύ της γενέτειρας του, περιοχή του Ντέρμπι και του Νότιγχαμ.

Η άγνοια του Γκάρι παρουσιάζεται ορθά ως κάτι θετικό, γιατί μένει μακριά από τον θρησκευτικό και τοπικό εθνικισμό, παραμένοντας άφθαρτος.

Στα  πλην του έργου, τα πολλά ονόματα και πρόσωπα  ,χωρίς να υπάρχει πάντα κινηματογραφική συνοχή αλλά και καταστάσεις που δεν ξεδιαλύνονται, και παραμένουν θολές, δημιουργώντας  ερωτήματα και απορίες.

Ο  Τζακ Ο’ Κόνελ είναι ηθοποιός με μεγάλα υποκριτικά χαρίσματα. Τα αισθήματα  του φόβου  και της ανάγκης για επιβίωση τα ερμήνευσε με μαεστρία και ωριμότητα, ανεξάρτητα εάν είναι μόλις στα  24 του.

Έργο-ράπισμα για τις βιαιότητες του Βρετανικού στρατού κυρίως του IRA και των βορειοϊρλανδών.. Θα περίμενε κανείς όλοι αυτοί να αντιδράσουν από τη στοχοποίηση του Γιαν Ντεμάνζ.

Μια εβδομάδα μετά την πρεμιέρα της ταινίας σε Λονδίνο, Δουβλίνο  και Μπέλφαστ,  επικρατεί άκρα του τάφου σιωπή, έμμεση παραδοχή για την ένθεν κακείθεν σκόπιμη διαιώνιση ενός ζητήματος που στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 3 χιλιάδες πολίτες ,  «έληξε» πολιτικά  με τη «Συμφωνία της καλής Παρασκευής» το 1998 και  στρατιωτικά με την αποκήρυξη της ένοπλης βίας, το 2005.

“71’” από 16/10 στους κινηματογράφους σε διανομή Seven

The post ’71 appeared first on screeneye.gr.

Ιστορική, βιογραφική,  410’,

Δ. Γερμανία- Γαλλία- Μ.Βρετανία 1977,

Του Χανς Γιούργκεν Ζίμπερμπεργκ

Με τους Χάινς Ζούμπερτ, Αντρέ Χέλερ, Χάρι Μπάερ, Χέλμουτ Λάνγκε

Το πορτρέτο του Αδόλφου Χίτλερ, μέσα από κινηματογραφικά ντοκουμέντα, ηχογραφημένες ομιλίες, προσωπικές μαρτυρίες, ενταγμένα όμως στη λογική μιας τετραλογίας (το πρώτο μέρος τιτλοφορείται «Το δισκοπότηρο», το δεύτερο «Ένα Γερμανικό όνειρο», το τρίτο «Το τέλος μιας χειμωνιάτικης ιστορίας» και το τελευταίο «Εμείς, τα παιδιά της κόλασης»), η οποία θυμίζει άλλοτε λυρικό θέατρο, άλλοτε νούμερο από καμπαρέ κι άλλοτε παράσταση με κούκλες και εγγαστρίμυθους.

Ο γερμανός σκηνοθέτης και πρώην συνεργάτης του Μπέρτολτ Μπρεχτ, Χανς Γιούργκεν Ζίμπερμπεργκ, επιδίδεται σε μια εξαντλητική επτάωρη ψυχαναλυτική ανάλυση του Χίλτερ και των ιδεών του που θέριεψαν το ναζισμό, χωρίς να ενδιαφέρεται όμως για τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες – ελάχιστες μόνο οι αναφορές στη σχέση του ναζισμού και του μεγάλου κεφαλαίου, των ισχυρών γερμανών βιομηχάνων δηλαδή που στήριξαν τον Χίτλερ και τον βοήθησαν να ανέλθει στην γερμανική καγκελαρία. Αντιθέτως ο αιρετικός Ζίμπερμπεργκ – οι άλλες δύο εμβληματικές δημιουργίες του είναι το «Λούντβιχ, ρέκβιεμ για έναν παρθένο βασιλιά» (1972) και ο «Καρλ Μάι» (1974) – ερευνά τον Χίτλερ από τη γερμανική σκοπιά και επιχειρεί να αποδώσει στις ιδιαιτερότητες της γερμανικής φυλής, τα γενεσιουργά αίτια του ναζιστικού εφιάλτη. Η σχέση των γερμανών με τα ρομαντικά ιδεώδη της λαϊκής κουλτούρας, η επιστράτευση της μεταφυσικής όταν η λογική δεν δίνει τις κατάλληλες απαντήσεις, ακόμη και η απήχηση της μουσικής παράδοσης και των πατριωτικών ταργουδιών, είναι στοιχεία που επικαλείται ο σκηνοθέτης στην προσπάθεια του να κατανοήσει ο μη γερμανός θεατής, τους λόγους που ο γερμανικός λαός αγκάλιασε στην πλειοψηφία του τον Χίτλερ.  

Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό ομολογουμένως avant-garde κινηματογραφικό επίτευγμα,  όπου παρά το πέρασμα του χρόνου και τις ρυτίδες που προστέθηκαν στο πειραματικό «δέρμα» του, παραμένει ρηξικέλευθο και επικίνδυνα στοχαστικό. Ουσιαστικά το έργο απαιτεί όχι μόνο την υπομονή του θεατή (7 ώρες είναι αυτές!) αλλά δοκιμάζει τις παγιωμένες σκέψεις ή αντιλήψεις του – μαζί με τις αντοχές του- γύρω από ζητήματα που πιθανότατα πίστευε ότι είχαν επιλυθεί οριστικά ή ανήκαν στο μακρινό παρελθόν. Κι όμως ακόμη και 40 σχεδόν χρονιά μετά από την πρώτη προβολή της ταινίας, δυστυχώς τα ίδια ερωτήματα σχετικά με την εξάπλωση ή την επανεμφάνιση του ναζισμού διατυπώνονται ακόμη και σήμερα. Ο ποιητικός οίστρος του δημιουργού είναι τόσο πυκνός και πολύπλευρος, που ενίοτε προκαλεί, σοκάρει ή προβληματίζει για την αυθεντική ταυτότητα του «αυγού του φιδιού». Ούτε λίγο, ούτε πολύ ο Ζίμπερμπεργκ θεωρεί ότι το μικρόβιο του φασισμού κρύβεται μέσα μας και περιμένει τις κατάλληλες συνθήκες για να αναλάβει δράση.

Παράλληλα ο Χανς Γιούργκεν Ζίμπερμπεργκ προσφέρει ένα σπάνιο και μεγάλο όγκο πληροφοριών ιστορικής αξίας, από όπου ξεχωρίζει η ψυχαναλυτική σκιαγράφηση του Χίτλερ («ένας καταπιεσμένος και ανασφαλής μικροαστός με παιδικά τραύματα πολλά από τα οποία προήλθαν από το ξύλο που έτρωγε από τον βάναυσο πατέρα του ενώ έφερε βαρέως το γεγονός ότι κόπηκε από τη σχολή καλών τεχνών της Βιέννης παρότι ήθελε να γίνει ζωγράφος») ο οποίος θεωρούσε εαυτόν ως τον Εκλεκτό του γερμανικού έθνους («Η Γερμανία είμαι εγώ. Εγώ είμαι η Γερμανία») και έπραττε με βάση «τη θεία πρόνοια που δοκιμάζει τους λαούς με σκοπό να επιβιώσει μόνο η πιο ισχυρή». Η κωμική πλευρά του φιλμ προκύπτει ακόμη από τις ιδιοτροπίες του ναζιστή ηγέτη που απαιτούσε νεκρική σιγή όταν κοιμόταν, λάτρευε τις ταινίες του Φρεντ Αστέρ και της Μάρλεν Ντίτριχ, έπινε μόνο 2 φλιτζάνια γάλα για πρωινό ενώ η Εύα Μπράουν προτιμούσε τον καφέ, άκουγε συνέχεια τις ίδιες οπερέτες (τις οποίες τραγουδούσε φάλτσα), έπαιζε κρυφά με τα σκυλιά του κ.α.

Και τα τέσσερα σπονδυλωτά μέρη διατηρούν αυτονομία και μπορεί εύκολα ο θεατής να τα παρακολουθήσει χωρίς συγκεκριμένη σειρά.

“Xίτλερ, μια ταινία από τη  Γερμανία” από 10/4 στους κινηματογράφους σε διανομή New Star 

The post Xίτλερ, μια ταινία από τη Γερμανία( Hitler,a film from Germany) appeared first on screeneye.gr.