Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Ταινία που με το ένα πόδι πατά στην Ιστορία και με το άλλο στην ψυχολογία των Ναζί, χωρίς όμως να βρίσκει σταθερό έδαφος. Η εύπεπτη χολιγουντιανή ματιά τελικά κυριαρχεί, παρά την έξυπνη ιδέα να ενταχθούν στην αφήγηση και αυθεντικές εικόνες από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης ή η προσπάθεια του σκηνοθέτη Τζέιμς Βάντερμπιλτ να επιρρίψει ευθύνες και στην αμερικανική αλαζονεία. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, δεν είναι επιτυχημένο.

Ο Ράμι Μάλεκ υποδύεται τον στρατιωτικό ψυχίατρο Ντάγκλας Κέλι (υπαρκτό πρόσωπο), ο οποίος κλήθηκε να εξετάσει τους πρωτεργάτες του ναζισμού πριν από τις Δίκες της Νυρεμβέργης. Ανάμεσά τους βρίσκεται το δεξί χέρι του Χίτλερ, ο Χέρμαν Γκέρινγκ (Ράσελ Κρόου),  αλαζόνας, χαρισματικός και συνάμα αινιγματικός. Ο χαρακτήρας του μετατρέπεται σε καθρέφτη της ηθικής σύγχυσης του ίδιου του ψυχιάτρου.

Στο πλευρό τους, ο Μάικλ Σάνον ως Ρόμπερτ Τζάκσον, ο Αμερικανός εισαγγελέας που, από τη μια, δεν επιθυμεί να καταδικαστούν οι πρωτεργάτες του ναζισμού χωρίς δίκαιη διαδικασία, ενώ, από την άλλη, ζητά από τον νεαρό ψυχίατρο να του μεταφέρει πληροφορίες από τις προσωπικές του συναντήσεις με τον Γκέρινγκ.

Ο Βάντερμπιλτ βασίζεται σε αληθινά γεγονότα,  δεν αντιστέκεται όμως στη γοητεία του σύγχρονου Χόλιγουντ και της μυθοπλασίας , κι εκεί ακριβώς χάνει το στίγμα του. Ένα τόσο καίριο θέμα, που συνεχίζει να μας απασχολεί ογδόντα χρόνια μετά, θα άξιζε μια προσέγγιση πιο απελευθερωμένη από τα στεγανά του εμπορικού κινηματογράφου. Ίσως μια ματιά πιο κοντά στην «Ζώνη Ενδιαφέροντος» του Τζόναθαν Γκλέιζερ, η οποία, παρότι αντιεμπορική, κατέγραψε έξυπνα , σαρκαστικά και αιχμηρά υπηρέτες του Χίτλερ να εξοντώνουν ενώ στην προσωπική τους ζωή περνάνε φίνα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της επιφανειακής προσέγγισης του Βάντερμπιλτ είναι η σχέση Κέλι–Γκέρινγκ, που αρχικά μοιάζει με ψυχολογικό μπρα-ντε-φερ, αλλά η σκηνοθεσία την υποβαθμίζει σε σχεδόν προσωπική κόντρα. Στη σκηνή της πρώτης ημέρας της δίκης, ο ψυχίατρος ξεσπά θεωρώντας πως ο Γκέρινγκ τον πρόδωσε, ενώ στην πραγματικότητα ο ίδιος έχει ήδη προδώσει την εμπιστοσύνη του, παραδίδοντας πληροφορίες στον Τζάκσον. Η ηθική αυτή αντιστροφή θα μπορούσε να αποτελέσει τον πυρήνα μιας συναρπαστικής αφήγησης, όμως μένει στην επιφάνεια,  θυμίζοντας την εμβληματική ατάκα του Τομ Κρουζ προς τον Τζακ Νίκολσον, «I want the truth», από την ταινία A Few Good Men.

Πιο πειστικές είναι οι σκηνές με τη γυναίκα και την κόρη του Γκέρινγκ, όπου ο Μάλεκ αφήνει πίσω τη θεωρία και πλησιάζει τον άνθρωπο. Η χρήση αυθεντικού υλικού από τη δίκη και τα στρατόπεδα συγκέντρωσης προσθέτει ρεαλισμό, όμως το πολιτικό σχόλιο για την αμερικανική υποκρισία (και τη ρίψη της ατομικής βόμβας) παραμένει ημιτελές. Ο Κρόου κυριαρχεί, ο Σάνον ισορροπεί, ενώ ο Μάλεκ δυσκολεύεται.

Νυρεμβέργη από την Πέμπτη 13/11 στους κινηματογράφους

The post Νυρεμβέργη appeared first on screeneye.gr.

Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Mια πολλά υποσχόμενη αλλά εν μέρει αποτυχημένη προσπάθεια,  να μετατραπεί ένα δράμα που θυμίζει θέατρο του παραλόγου,  σε αλληγορικό μιούζικαλ.

Παρότι βασίζεται σε μια ενδιαφέρουσα ιδέα – μια οικογένεια πλουσίων που έχει απομονωθεί σε ένα πολυτελές υπόγειο καταφύγιο μετά από μια παγκόσμια καταστροφή – η ταινία δυσκολεύεται να διατηρήσει το ενδιαφέρον, κυρίως λόγω της αδύναμης πλοκής και της έλλειψης ουσιαστικών γεγονότων.

Οι χαρακτήρες, πλαισιώνονται από εξαιρετικούς ηθοποιούς μεν

- όπως η Τίλντα Σουίντον και ο Μάικλ Σάνον-

δεν αποκτούν κινηματογραφικό βάθος δε.

Ο πατέρας (Σάνον), ως πρώην βιομήχανος που επιδιώκει να ξαναγράψει την κληρονομιά του μέσα από ένα βιβλίο, καταλήγει να είναι μια καρικατούρα ενοχικών συνδρόμων.

 Η σκηνή όπου κρατά ένα ταριχευμένο πουλί ενώ σκαρφαλώνει σε ένα λόφο αλατιού, προσπαθώντας να πείσει τον εαυτό του για την ηθική του, είναι συμβολικά ενδιαφέρουσα, αλλά εκτελείται με τρόπο που στερείται δραματικής έντασης.

Η είσοδος «του ξένου» (Μόουζες Ίνγκραμ) στο καταφύγιο,  επιχειρεί να διαταράξει τη στατικότητα της ταινίας, αλλά ακόμα και αυτή η προσθήκη,  υπονομεύεται από την έλλειψη πειστικής σεναριακής εξέλιξης. Για παράδειγμα, ενώ το ειδύλλιο μεταξύ του γιου (Τζορτζ ΜακΚέι) και του κοριτσιού προσπαθεί να φέρει μια αίσθηση ζεστασιάς, μοιάζει ακατέργαστο από τον σκηνοθέτη , καθώς η σχέση τους αναπτύσσεται, μέσα από λίγες αποσπασματικές σκηνές.

Το στοιχείο μιούζικαλ-που έγινε της μόδας τελευταία στην 7^η τέχνη-  δεν προσδίδει κάτι ουσιαστικό στο έργο.

Μια στιγμή που είναι  ιδιαίτερα ευφυής, είναι η στιγμή που όλοι τραγουδούν το « Perfect Day» του Λου Ριντ- ενώ πίνουν καφέ- με  το τραγούδι να  λειτουργεί ως ειρωνικό σχόλιο για τη ματαιότητα της ύπαρξής τους.

Σε σύγκριση με τα ντοκιμαντέρ  «The Act of Killing» και «The Look of Silence»,  όπου ο Οπενχάιμερ εμβάθυνε στις πιο σκοτεινές πτυχές της ανθρώπινης φύσης, το πρώτο του μυθοπλαστικό εγχείρημα, μοιάζει επιφανειακό. Στα ντοκιμαντέρ του, η ειλικρίνεια των συνεντεύξεων και οι συγκλονιστικές αποκαλύψεις προσφέρουν πραγματική συναισθηματική δύναμη( Θα βρείτε τις κριτικές μας στο Screeneye.gr).

Στο «The End», η αλληγορία για την άρνηση και την ενοχή είναι εμφανής, αλλά χάνει την ένταση λόγω της έλλειψης αληθινών συγκρούσεων και λειτουργικής αφηγηματικής ανάπτυξης.

The End από την Πέμπτη 12/12 στους κινηματογράφους

The post The End appeared first on screeneye.gr.

The post Νυκτόβια Πλάσματα appeared first on screeneye.gr.

Δράμα, 112, Η.Π.Α 2014, Πρωτότυπος Τίτλος: 99 Homes

Του Ραμίν Μπαχρανί

Με τους Άντριου Γκάρφιλντ,Μάικλ Σάνον,Λόρα Ντερν

Γράφει ο Ιάκωβος Γωγάκης

Κατάσχεση πρώτης κατοικίας, με την πρώτη ευκαιρία.  Κανένα περιθώριο αντίδρασης από το δανειολήπτη, που όλο του το βιός μεταφέρεται εν μια νυκτί στις τράπεζες και σε αυτούς που κάνουν τη βρώμικη δουλειά. Στην Ελλάδα, οι μεσάζοντες, είναι κάποια μεγάλα δικηγορικά γραφεία, στην  Αμερική οι μεγαλόμεσίτες γης. Όπως ας πούμε ο “κύριος” Ρικ Κάρβερ (Μάικλ Σάνον).

Όλοι βρίσκονται σε κατάσταση απίστευτης έντασης. Ο νεαρός ιδιοκτήτης Ντένις Ρας(Άντριου Γκάρφιλντ)  ζει με τη μητέρα του(Λόρα Ντερν) και το παιδί του, κι ο ίδιος…ωρύεται. Ισχυρίζεται ότι υπάρχει απόφαση δικαστηρίου που του δίνει περιθώριο 30 ημερών να πληρώσει το χρέος, πριν του πάρει η τράπεζα, οριστικά το σπίτι. Από την άλλη ο Ρικ Κάρβερ  δεν δίνει μία για το τι λέει η δικαιοσύνη και μαζί με πάνοπλους αστυνομικούς, χρησιμοποιούν πάνω στην οικογένεια, ψυχολογική πίεση. Τους δίνουν χρόνο λίγων λεπτών, για να  μαζέψουν τα βασικά και να φύγουν. Όπερ και εγένετο.

Ο Ντένις Ρας, είναι απελπισμένος. Δουλειά δεν μπορεί να βρει. Ο Κάρβερ θα τον δελεάσει, με μια πρόταση που θα του εξασφάλιζε πίσω το σπίτι.  Να  εργαστεί για το μεσιτικό γραφείο, κάνοντάς τον, το δεξί του χέρι. Ο Ντένις διστάζει , μα τελικα θα πει ναι κι από θύμα σιγά- σιγά θα γίνει κι αυτός θύτης. Τον βλέπουμε να χτυπάει πόρτες μεσοαστών Αμερικάνων, που βρέθηκαν κι αυτοί παγιδευμένοι από τη κρίση των ενυπόθετων δανείων του 2008( βρισκόμαστε χρονικά στο 2010), να ενημερώνει για τις κατασχέσεις και να εισβάλλει με τους σεκιουριτάδες στις οικίες τους. Το χρήμα αρχίζει να ρέει. Είναι παγιδευμένος σε μια κατάσταση μεταξύ των προηγούμενων ηθικών του επιλογών και της ανηθικότητα, από τον κόσμο του εύκολου κέρδους.  Ο αδίστακτος Κάρβερ τον βάζει μέσα σε ένα σχέδιο γρήγορου πλουτισμού που το ονομάζει ” 100 σπίτια”.

Το έργο ξεκινά σαν πραγματικός δυναμίτης. Παρούσα από την αρχή η αγχωτική μουσική κι η αγαπημένη τεχνική του σκηνοθέτη, με την κάμερα του χεριού να κινείται  νευρικά στους χώρους εντός κι εκτός  σπιτιού και ταυτόχρονα ακατάπαυστα κοντινά γκρο πλαν, πάνω στους πρωταγωνιστές.  Ο ρυθμός παραμένει γρήγορος κι ασφυκτικός, ουσιαστικά μέχρι το τέλος.

Οι επαναλαμβανόμενες  στο έργο σκηνές, έχουν τη σημασία τους. Άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών κι εθνοτήτων, ανοίγουν την πόρτα του σπιτιού τους και με αξιοπρέπεια αντιμετωπίζουν τη ληστρική επίθεση αυτών, που έχουν βάλει στόχο την περιουσία τους. Η κινηματογράφηση σε αυτό το σημείο θυμίζει ντοκιμαντέρ, ένα είδος που χρησιμοποιεί κατά κόρον ο δημιουργός, και σαφώς δεν ενοχλεί, αντίθετα προσδίδει δύναμη στους χαρακτήρες και στην απότομη αλλαγή που επέρχεται στην καθημερινότητα τους , χάνοντας -χωρίς να φταίνε απόλυτα- ότι έχουν και δεν έχουν.

Σαφώς το μήνυμα του έργου, είναι το πόσο μπορεί να αντέξει ένας ακέραιος χαρακτήρας τα εύκολα αλλά κι  έκφυλα διλήμματα, όταν βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο, σε μια εποχή που επικρατεί ο ακραίος ατομικισμός.

Ο Ιρανοαμερικανός σκηνοθέτης Ραμίν Μπαχρανί, είναι  κοντά στο θεατρικό  Μάμετ, που καταπιάστηκε πολλάκις και ενδελεχώς  με ζητήματα ηθικής κι αλλοτρίωσης, μέσα στο συγκεκριμένο σύστημα που μας περιβάλλει. Ο  Μπαχρανί -που υπογράφει και το σενάριο- είναι  μεγάλης εμβέλειας σκηνοθέτης και δεν είναι τυχαίο, που ο αείμνηστος κριτικός Έμπερτ, υποκλίθηκε στο ταλέντο του. Σε κάθε του ταινία(πχ στο Goodbye Solo), όπως κι εδώ, εξερευνά με ειλικρίνεια και με νεορεαλισμό, τύπου Κιαροστάμι, το τι συμβαίνει στον κόσμο τούτο.

Από την άλλη, το έργο μας αφήνει ανικανοποίητους. Έκλεισε η ταινία με   εφετζίδικο τρόπο, σε σημείο που δεν περιμέναμε ότι θα ήταν το πικ της.

2 Βραβεία στο Φεστιβάλ Βενετίας 2014

“99 Σπίτια” από 26/11 στους κινηματογράφους σε διανομή Tanweer

The post 99 Σπίτια appeared first on screeneye.gr.

Ανταπόκριση-Κριτική από Φ. Βενετίας

Ιάκωβος Γωγάκης

Τι είναι αυτό που έκανε σύσσωμο τον δημοσιογραφικό κόσμο να γεμίσει τις 2 δημοσιογραφικές προβολές της ταινίας “99 Homes”, του Αμερικανοιρανού Ραμάν Μπαχρανί, εδώ στο Λίντο της Βενετίας;

Προφανώς το θέμα της, του που με κάποιο τρόπο το  υπαινίσσεται και ο τίτλος. Στη χώρα μας το ξέρουμε, το ακούμε, το ζούμε, και όσο έχουμε την τρόικα  πάνω από το κεφάλι μας, θα  το βιώσουμε για τα καλά στο πετσί μας.

Κατάσχεση πρώτης κατοικίας, με την πρώτη ευκαιρία.  Κανένα περιθώριο αντίδρασης από τον δανειολήπτη, που όλο του το βιός μεταφέρεται εν μια νυκτί στις τράπεζες και σε αυτούς που κάνουν τη βρώμικη δουλειά. Στην Ελλάδα, οι μεσάζοντες, είναι κάποια μεγάλα δικηγορικά γραφεία, στην  Αμερική οι μεγαλόμεσίτες γης. Όπως ας πούμε ο “κύριος” Ρικ Κάρβερ (Μάικλ Σάνον).

Το έργο ξεκινά σαν πραγματικός δυναμίτης. Παρούσα από την αρχή η αγχωτική μουσική και η αγαπημένη τεχνική του σκηνοθέτη, με τη κάμερα του χεριού να κινείται  νευρικά στους χώρους εντός και εκτός  σπιτιού και ταυτόχρονα ακατάπαυστα κοντινά γκρο πλαν, πάνω στους πρωταγωνιστές. Όλοι βρίσκονται σε κατάσταση απίστευτης έντασης. Ο νεαρός ιδιοκτήτης Ντένις Ρας(Άντριου Γκάρφιλντ) που ζει με τη μητέρα του(Λόρα Ντερν) και το παιδί του, ωρύεται. Ισχυρίζεται ότι υπάρχει απόφαση δικαστηρίου που του δίνει περιθώριο 30 ημερών να πληρώσει το χρέος, πριν του πάρει η τράπεζα οριστικά το σπίτι. Ο Ρικ Κάρβερ  δεν δίνει μία για το τι λέει η δικαιοσύνη και μαζί με πάνοπλους αστυνομικούς, χρησιμοποιούν πάνω τους ψυχολογική πίεση. Τους δίνουν χρόνο λίγων λεπτών, για να  μαζέψουν τα βασικά και να φύγουν. Όπως τελικά θα συμβεί. Αν βρουν μέσα στις 30 μέρες τα λεφτά, τότε θεωρητικά μπορούν να επιστρέψουν, μα κι αυτό είναι στον αέρα.

 Ο ρυθμός παραμένει γρήγορος και ασφυκτικός, ουσιαστικά μέχρι και το τέλος.

Ο Ντένις Ρας, είναι απελπισμένος. Δουλειά δεν μπορεί να βρει, για να καλύψει σε σύντομο χρονικό διάστημα τα χρήματα που του ζητούν. Ο Κάρβερ θα τον δελεάσει, με μια πρόταση που θα του εξασφάλιζε πίσω το σπίτι. Του λέει να εργαστεί για το μεσιτικό γραφείο, κάνοντάς τον, το δεξί του χέρι. Ο Ντένις διστάζει , μα τελικα θα πει ναι κι από θύμα σιγά- σιγά θα γίνει κι αυτός θύτης. Τον βλέπουμε να κτυπάει πόρτες μεσοαστών Αμερικάνων, που βρέθηκαν κι αυτοί παγιδευμένοι από τη κρίση των ενυπόθετων δανείων του 2008( βρισκόμαστε χρονικά στο 2010), να ενημερώνει για τις κατασχέσεις και να εισβάλλει με τους σεκιουριτάδες στις οικίες τους. Το χρήμα αρχίζει να ρέει. Είναι παγιδευμένος σε μια κατάσταση μεταξύ των προηγούμενων ηθικών του επιλογών και της ανηθικότητα, από τον κόσμο του εύκολου κέρδους.  Ο αδίστακτος Κάρβερ τον βάζει μέσα σε ένα σχέδιο γρήγορου πλουτισμού που το ονομάζει ” 100 homes”. Ψάχνει να αγοράσει τα “κόκκινα δάνεια” 100 οικογενειών, σε χαμηλότερη τιμή από την ονομαστική τους αξία…για να  πάρει τα σπίτια τους κοψοχρονιά. Ο νεαρός ήρωας θα αμειφθεί με κάποιο καλό ποσοστό από τις συμφωνίες που θα υπογραφούν.

Όμως, ένας απελπισμένος οικογενειάρχης, ονόματι Φράνκ έχει βαλθεί να τους χαλάσει τα σχέδια.

Ο Ραμάν Μπαχρανί -που υπογράφει και το σενάριο- είναι πραγματικά μεγάλης εμβέλειας σκηνοθέτης και δεν είναι τυχαίο που ο αείμνηστος κριτικός Έμπερτ υποκλίθηκε στο ταλέντο του. Σε κάθε του ταινία(πχ στο Goodbye Solo), όπως κι εδώ, εξερευνά με ειλικρίνεια και με έναν  νεορεαλισμό, τύπου Κιαροστάμι, το τι συμβαίνει στον κόσμο τούτο.

Οι επαναλαμβανόμενες  στο έργο σκηνές, έχουν τη σημασία τους. Άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών και εθνοτήτων, ανοίγουν την πόρτα του σπιτιού τους και με αξιοπρέπεια αντιμετωπίζουν τη ληστρική επίθεση αυτών που έχουν βάλει στόχο την περιουσία τους. Η κινηματογράφηση σε αυτό το σημείο θυμίζει ντοκιμαντέρ, ένα είδος που χρησιμοποιεί κατά κόρον ο δημιουργός, και σαφώς δεν ενοχλεί, αντίθετα προσδίδει δύναμη στους χαρακτήρες και στην απότομη αλλαγή που επέρχεται στην καθημερινότητα τους , χάνοντας -χωρίς να φταίνε απόλυτα- ότι έχουν και δεν έχουν.

Σαφώς το ζουμί του έργου, είναι το πόσο μπορεί να αντέξει ένας ακέραιος χαρακτήρας τα εύκολα αλλά και  έκφυλα διλήμματα, όταν βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο, σε μια εποχή που επικρατεί ο ακραίος ατομικισμός, όπως τον έδειξε πρόσφατα κι ο Σκορτσέζε στο ” Λύκο της Wall Street”.

Ο Μπαχρανί όμως είναι μακριά από την οπτική του Σκορτσέζε και πιο κοντά στον θεατρικό  Μάμετ, που εξερεύνησε πολλάκις και ενδελεχώς ζητήματα ηθικής και αλλοτρίωσης, μέσα στο συγκεκριμένο σύστημα που μας περιβάλλει.

Από την άλλη, το “99 Homes” μας αφήνει ανικανοποίητους. Έκλεισε η ταινία με κάπως  εφετζίδικο τρόπο, σε ένα σημείο που δεν περιμέναμε ότι θα ήταν το πικ της.

Αν ο σκηνοθέτης στην κινηματογραφική του διαδρομή κατάφερε να κάνει επαγγελματίες, ερασιτέχνες ηθοποιούς, σκεφτείτε σε πιο επίπεδο βρίσκονται οι ερμηνείες όλων των γνωστών σταρ, αυτού του έργου, που παρότι είχε κακό τρόπο ολοκλήρωσης, είναι γροθιά στο στομάχι.

The post 99 Homes( Κριτική) appeared first on screeneye.gr.