Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης,

Ίσως μετά το τέλος του ντοκιμαντέρ «NAZA» να μη θέλεις να σκεφτείς τι σε εντυπωσίασε περισσότερο. Γιατί είναι ένα ντοκιμαντέρ που ανακατεύει το μυαλό και το στομάχι.

Θα πω όμως ότι εμένα με εντυπωσίασε το σκοτάδι του.

Έξω, νύχτα. Συνεντεύξεις σε ταράτσες του Τελ Αβίβ. Σκιές ανθρώπων που δεν μπορούμε να αναγνωρίσουμε. Φωνές ηλεκτρονικά αλλοιωμένες. Ένας ερευνητής που ψάχνει επίμονα απαντήσεις.

Και πίσω τους, από τα παράθυρα της πόλης, βλέπουμε ανθρώπους να συνεχίζουν κανονικά τη ζωή τους. Σαν να υπάρχουν δύο κόσμοι την ίδια στιγμή.

Οι Γιουβάλ Αμπραχάμ και Ρέιτσελ Ζορ ήταν δύο από τους δημιουργούς του «Καμία Άλλη Γη», του ντοκιμαντέρ που κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ.

Τώρα επιλέγουν να εισχωρήσουν στον μηχανισμό που παράγει τους στόχους.

Μιλούν με 24 Ισραηλινούς στρατιωτικούς και στελέχη των υπηρεσιών πληροφοριών. Ανθρώπους που συμμετείχαν στον πόλεμο από θέσεις επιτήρησης, ανάλυσης και στοχοποίησης.

Και οι αποκαλύψεις είναι βαριές. Σχεδόν ασήκωτες.

Τεχνητή νοημοσύνη που επεξεργάζεται τεράστιες ποσότητες δεδομένων. Τηλέφωνα Παλαιστινίων που παρακολουθούνται. Οικογενειακές συνομιλίες που μετατρέπονται σε πληροφορίες στόχευσης.

Σπίτια που βομβαρδίζονται τη νύχτα, ενώ είναι γνωστό ότι μέσα βρίσκονται και συγγενείς του στόχου.

Και πάνω από όλα, η λέξη «NAZA».

Ο αναμενόμενος αριθμός αμάχων που θα χαθούν ως παράπλευρες απώλειες.

Ένας από τους μάρτυρες μιλά ακόμη και για 500 αμάχους για έναν στόχο της Χαμάς.

Για μένα όμως οι δυνατότερες στιγμές έρχονται όταν οι δημιουργοί εγκαταλείπουν τις σκοτεινές συνεντεύξεις.

Όταν κοιτούν τα φωτισμένα διαμερίσματα του Τελ Αβίβ.

Όταν περνούν σε αρχειακές εικόνες.

Στις κατεδαφίσεις παλαιστινιακών σπιτιών.

Και στα νέα, πλούσια και μοντέρνα σπίτια που εμφανίζονται στη θέση τους.

Εκεί η εικόνα γίνεται πιο δυνατή από οποιαδήποτε καταγγελία.

Γιατί το ντοκιμαντέρ θέλει να δείξει ότι οι θάνατοι των αμάχων δεν παρουσιάζονται απλώς ως αποτέλεσμα λαθών, αλλά ως συνέπεια ενός ολόκληρου συστήματος αποφάσεων.

Και φτάνει πολιτικά μέχρι την κορυφή της ισραηλινής κυβέρνησης, με αποσπάσματα του Μπέντζαμιν Νετανιάχου.

Ακριβώς όμως επειδή οι καταγγελίες είναι τόσο βαριές, χρειάζεται και η ισχυρότερη δυνατή τεκμηρίωση.

Και εκεί, κατά τη γνώμη μου, το «NAZA» κάπου χωλαίνει.

Γιατί δίνει πάτημα σε όσους θέλουν να αμφισβητήσουν όσα παρουσιάζει.

Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη διαφορά με το «Καμία Άλλη Γη».

Για μένα, παρότι το «NAZA» είναι συγκλονιστικό, το προηγούμενο ντοκιμαντέρ ήταν ακόμη πιο δυνατό.

Γιατί εκεί οι μπουλντόζες, οι στρατιώτες, οι έποικοι και οι κατεδαφίσεις βρίσκονταν μπροστά στην κάμερα.

Η εικόνα ήταν η ίδια το αποδεικτικό στοιχείο.

Το NAZA κέρδισε το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής στη Βενετία το 2026

Από την Παρασκευή 2/10 στους κινηματογράφους

The post NAZA appeared first on screeneye.gr.

Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Η ταινία της Σερίεν Νταμπίς παίρνει, ίσως δικαιολογημένα, σαφή θέση. Στηρίζει την παλαιστινιακή οπτική και φωτίζει το συλλογικό τραύμα ενός λαού μέσα από την ιστορία μιας οικογένειας. Η Νταμπίς, αντλεί από τις μνήμες της δικής της οικογένειας και χτίζει ένα οικογενειακό δράμα που εκτείνεται από το 1948 έως τη δεκαετία του 1980. Η αφήγηση ξεκινά το 1988, στην Πρώτη Ιντιφάντα, όταν ο έφηβος Νουρ τραυματίζεται σοβαρά σε διαδήλωση στη Δυτική Όχθη. Από εκεί, η ταινία επιστρέφει στη Γιάφα του 1948, όπου ο παππούς Σαρίφ ζει ως ευκατάστατος ιδιοκτήτης πορτοκαλεώνα, έως ότου ο πόλεμος, ο εκτοπισμός και η ίδρυση του ισραηλινού κράτους συντρίβουν τον κόσμο του.

Εδώ εντάσσεται και η Νάκμπα, δηλαδή η «Καταστροφή», ο όρος με τον οποίο οι Παλαιστίνιοι περιγράφουν τον μαζικό εκτοπισμό του 1948, όταν περίπου 700.000 έως 800.000 άνθρωποι έχασαν τα σπίτια και τη γη τους. Η ταινία αποδίδει αυτό το τραύμα με εύγλωττα σύμβολα, όπως το κλειδί του παλιού σπιτιού που κρατά ο Σαρίφ, σημάδι μιας πατρίδας που επιμένει στη μνήμη.

Στη δεκαετία του 1970, η κατοχή στη Δυτική Όχθη παγιώνει την ταπείνωση ως καθημερινότητα. Χαρακτηριστική είναι η σκηνή όπου ο Σαλίμ εξευτελίζεται μπροστά στον μικρό Νουρ από Ισραηλινούς στρατιώτες· μια σκηνή που εξηγεί, πώς το τραύμα περνά από τον παππού στον πατέρα και από τον πατέρα στον γιο. Σαρίφ, Σαλίμ, Νουρ. Η Χανάν, που ερμηνεύει η ίδια η σκηνοθέτιδα, λειτουργεί ως συμφιλιωτικό στήριγμα, κρατώντας την οικογένεια όρθια. Και όταν η σύγκρουση κορυφώνεται γύρω από τη δωρεά οργάνων, η Νταμπίς συνοψίζει το βαθύτερο νόημά της, η ανθρωπιά είναι κι αυτή μια μορφή αντίστασης.

Στη Σκιά της Πορτοκαλιάς από την Πέμπτη 26/3 στους Κινηματογράφους

The post Στη Σκιά της Πορτοκαλιάς appeared first on screeneye.gr.

To Ισραήλ και η Παλαιστίνη μόλις ανακοίνωσαν τις προτάσεις τους στο κυνήγι μιας θέσης για την τελική επιλογή του ξενόγλωσσου Όσκαρ.  Την «Βηθλεέμ» και το «Ομάρ» αντίστοιχα.

Η «Βηθλεέμ» του Yuval Adler έκανε πρεμιέρα στην Βενετία και πρόσφατα πήρε 6 βραβεία Ophir( κρατικά βραβεία Ισραήλ), κερδίζοντας μεταξύ άλλων βραβεία καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας και πρώτου ανδρικού ρόλου. Η ταινία εστιάζει σ’εναν άντρα που εργάζεται στις Ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες και στον νεαρό Παλαιστίνιο πληροφοριοδότη του.

Από την άλλη το Ομάρ του βραβευμένου σκηνοθέτη Hany Abu Assad ( Παράδεισος Τώρα)  έκανε πρεμιέρα στις Κάννες στο τμήμα Ένα κάποιο Βλέμμα (Un Certain Regard) όπου και τελικά κέρδισε το Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής. Η ταινία είναι τόσο ένα πολιτικό θρίλερ όσο και μια ιστορία αγάπης αγγίζοντας τα θέματα της πίστης και της προδοσίας με φόντο την Δυτική Οχθη.

The post Ισραήλ και Παλαιστίνη στην Κούρσα για το Όσκαρ appeared first on screeneye.gr.