Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης,

Καταπιανόμενος με τον «Παραχαράκτη» του Ζαν-Πολ Σαλομέ, ο θεατής δύσκολα αποφεύγει την σύγκριση με το «Catch Me If You Can» του Σπίλμπεργκ. Και στις δύο ταινίες έχουμε έναν απατεώνα που βρίσκεται διαρκώς ένα βήμα μπροστά από τον βασικό του διώκτη, ενώ η σχέση ανάμεσα στον παραβάτη και τον αστυνομικό αποκτά σταδιακά τον χαρακτήρα προσωπικής κόντρας, αλλά και ενός ιδιότυπου αλληλοσεβασμού. Ιδίως όταν ο κεντρικός ήρωας, ο Μπογιάρσκι, επιδιώκει να συναντήσει τον επιθεωρητή Ματέι σε μπαρ ξενοδοχείου, η αναφορά στον Σπίλμπεργκ επιβεβαιώνεται.

Ο Ζαν-Πολ Σαλομέ χτίζει την ταινία πάνω σε αυτό ακριβώς το αφηγηματικό μαγκάφιν, την έλξη ανάμεσα στον κυνηγό και στο θήραμα.

Είναι αυτός λόγος να κατακεραυνώσουμε τον «Παραχαράκτη»; Όχι.

Άλλωστε, η ταινία βασίζεται σε υπαρκτό πρόσωπο, τον Γιαν Μπογιάρσκι, ο οποίος απασχόλησε τις γαλλικές αρχές από το 1951 και μετά, κάτι που ο σκηνοθέτης υπενθυμίζει στο τέλος με μια ασπρόμαυρη αναφορά. Παρά το παλιομοδίτικο ύφος ενός γαλλοαμερικανικού μυστηρίου, η ταινία διαθέτει αρετές. Αποφεύγει την περιττή δράση, διατηρεί το σασπένς και οδηγεί την ιστορία με τέτοιον τρόπο ώστε ο ήρωας να αναδεικνύεται και απατεώνας, αλλά κι ένας άνθρωπος με ικανότητες και ευφυΐα. Εάν τότε οι Γάλλοι, ήταν πιο δίκαιοι απέναντι στους πρόσφυγες, ίσως ο Μπογιάρσκι θα μπορούσε να είχε μεγαλουργήσει νόμιμα, ίσως και να παρέμενε εσαεί εκτός νομιμότητας . Η ταινία το αφήνει ανοιχτό.

Ο Ρεντά Κατέμπ αποδίδει τον Μπογιάρσκι με γήινη ηρεμία, ακόμη και όταν ο χαρακτήρας του, πατάει σε δύο βάρκες, στην παρανομία και σε μια καμουφλαρισμένη ηθική τάξη, απέναντι στη σύζυγο και τα παιδιά του. Ερμηνεύει έξοχα μια μυστηριώδη φυσιογνωμία που φέρνει στον νου τον Μόργκαν Φρίμαν, όχι μόνο εμφανισιακά, αλλά και ως προς την εσωστρέφεια, τη χαμηλόφωνη αξιοπρέπεια και τη συγκρατημένη ένταση. Ο Μπαστιέν Μπουγιόν στέκεται άξια δίπλα του, ως ο Επιθεωρητής Ματέι, ενώ ο Πιερ Λοτέν προσθέτει μια γνώριμη, ελαφρώς μανιερίστικη ερμηνεία- ενός μικροαπατεώνα, εθισμένου στις δικές του εξαρτήσεις-  αρκετά κοντά σε εκείνη που είδαμε στον «Ξένο» του Οζόν.

Η βασική αδυναμία της ταινίας βρίσκεται κυρίως στη γυναικεία πλευρά της ιστορίας. Η σύντροφος του Μπογιάρσκι παρουσιάζεται με επαναλαμβανόμενη μελαγχολία και περιορισμένο δραματικό βάθος. Ωστόσο, ούτε αυτό το μειονέκτημα δεν αρκεί για να στερήσει από το έργο του Γάλλου σκηνοθέτη τη θετική του αξιολόγηση.

Ο Παραχαράκτης από την Πέμπτη 25/6 στους κινηματογράφους

The post Ο Παραχαράκτης appeared first on screeneye.gr.

Δράμα, 101′, Γαλλία 2014

Πρωτότυπος Τίτλος: Loin des Hommes/Far from Men

Γλώσσα: Γαλλικά/Αραβικά

Του Νταβίντ Ελχόφεν

Με τους  Βίγκο Μόρτενσεν, Ρεντά Κατέμπ

Παρότι χρονικά τοποθετημένο 60 χρόνια πίσω, έχοντας ως βάση ένα διήγημα του Αλμπέρ Καμύ από τη συλλογή “Η εξορία και το βασίλειο” ο Γάλλος Νταβίντ Ελχόφεν στο 100/100 επίκαιρο του φιλμ, τονώνει εκείνη την ιστορία και καθοδηγεί τη σκέψη μακριά από τον διδακτισμό, όπου το υψηλό καλλιτεχνικό του επίτευγμα αντισταθμίζει τις γνώριμες- και στο σινεμά- επαναλαμβανόμενες οικουμενικές αξίες των μηνυμάτων του( βλέπε “Χορεύοντας με τους Λύκους”, “Gran Torino”).

Η ανεπιτήδευτη απλότητα της εξιστόρησης των γεγονότων, πέρα από αινίγματα και γρίφους και της λιτής κινηματογραφικής του τεχνικής, στο Φεστιβάλ Βενετίας -εκεί που προβλήθηκε το έργο για πρώτη φορά-, βρήκε αρκετούς επικριτές, αλλά σε μας δεν λειτουργεί αποτρεπτικά, τουναντίον, αφήνει την αίσθηση της ηθικής καθαρότητας. Ο αντιμιλιταρισμός, η θρησκευτική αδελφοσύνη, οι πολιτισμικές διαφορές που τις πλείστες φορές υπερισχύουν του φανατισμού, εδώ συνταξιδεύουν αρμονικά στην εκστρατεία ζωής και θανάτου ένα καθολικού δασκάλου κι ενός καταδικασμένου για φόνο μουσουλμάνου, με φόντο το επικίνδυνο road-trip ,από μια πόλη της Αλγερίας στην άλλη, κατά την έναρξη της Αλγερινής επανάστασης για αυτοδιάθεση από τους Γάλλους, το 1954. Η σκηνοθετική απεικόνιση προτάσσει και την επιβλητική- άγρια ομορφιά των τοπίων, χρησιμοποιώντας κυρίως μακρινά πλάνα και φυσικό φωτισμό.

Η καρδιά του έργου δεν είναι αυτός καθαυτός ο πόλεμος, η επιτυχία του Ελχόφεν είναι ότι φανερώνει μέσα από ένα ελκυστικό σενάριο, ότι οι συγκρούσεις και οι εκατέρωθεν διαφορές, δεν μετατρέπουν τους πάντες σε ανθρωπόμορφα τέρατα. Αλληλέγγυοι στο όραμα του δημιουργού, οι (ουσιαστικά) δύο του παίκτες, ο Βίγκο Μόρτενσεν( Ντάρου) και το εκρηκτικό νεοφερμένο ταλέντο ο Ρεντά Κατέμπ( Μοχάμεντ). Ο πρώτος αποποιείται τη στρατιωτική του θέση ως συνταγματάρχης του γαλλικού στρατού, απομονώνεται στη σχολική τάξη αλλά η καθημερινότητα του διαταράσσεται, από την τροπή των γεγονότων που θα τον θέσει μπροστά στο δίλημμα ή να αφήσει τον Μοχάμεντ στο έλεος του Θεού ή να ακολουθήσει τον ηθικό κανόνα, που εκ των πραγμάτων θα βάλει και τη δικιά του ζωή σε κίνδυνο. Μπροστά στην κάμερα, ο Αμερικάνος ηθοποιός ακόμα και με τη γλώσσα του σώματος του, του βλέμματος και των χειρονομιών του, θα ισορροπήσει εξαίσια πάνω στις υπαρξιακές του αμφιταλαντεύσεις.

Ο Νταβίντ Ελχόφεν θα προσεγγίσει τους δύο χαρακτήρες και θα χτίσει την απροσδόκητη συνύπαρξη τους, εντός του ηλεκτρισμένου περιβάλλοντος, παίζοντας ο ένας τον ρόλο του δασκάλου και ο άλλος του μαθητή. Ο Αλγερινός Μοχάμεντ δεν διαθέτει μόρφωση, εμπιστεύεται τον καθοδηγητή του, θέλει να μάθει ακόμα και για τον έρωτα, ένα πρόσωπο υπερήφανο και ταπεινό, που διέπραξε ένα έγκλημα, σκοτώνοντας τον ξάδερφό του για ασήμαντη αφορμή, οι ντόπιοι ζητούν να του πιουν το αίμα, αλλά η ζωή του δεν κινδυνεύει πια από τους συγγενείς του δολοφονηθέντος , μα από τα φίλια ή εχθρικά πυρά Αλγερινών και Γάλλων.

Παραμένει σκοτεινό αυτό το σημείο και δεν φαίνεται να δίνεται κάποια ουσιαστική εξήγηση από τον σκηνοθέτη, για τα αίτια του φόνου ή τι άλλο θα μπορούσε να κρύβεται πίσω από την εγκληματική πράξη. Αδιευκρίνιστη παραμένει και η τελευταία σκηνή. Ο αγγλικός τίτλος ” Far from Men” θα λέγαμε είναι πιο εύστοχος από τον ελληνικό. Είναι ξεκάθαρο πως ο Ελχόφεν κηρύττει τον δικό του πόλεμο στο ανδρικό φύλο για τη βία και τη μισαλλοδοξία, φωτίζοντας δύο πρόσωπα που βρίσκονται έξω από το συγκεκριμένο πλαίσιο. Ο Νικ Κέιβ κρύβεται πίσω από τη μελαγχολική μουσική αυτού του ουμανιστικού-δυνατού δράματος.

“Μακριά από τους Ανθρώπους” από 26/3 στους κινηματογράφους σε διανομή One From the Heart

The post Μακριά από τους Ανθρώπους appeared first on screeneye.gr.

Η ταινία του Νταβίντ Ελοφέν με τίτλο «Loin des hommes» («Μακριά από τους άντρες») έχει ως πρωταγωνιστές τους Βίγκο Μόρτενσεν και Ρεντά Κατέμπ (Ο προφήτης, Zero Dark Thirty). Το έργο τοποθετείται  στις αρχές του Πολέμου της Αλγερίας με τη Γαλλία το 1954 και θα προβληθεί στο φεστιβάλ της Βενετίας και του Τορόντο. Η υπόθεση αφορά τη φιλία δυο αντρών κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Η ιστορία είναι βασισμένη σε ένα διήγημα του Αλμπέρ Καμύ όπου ένας μοναχικός δάσκαλος (Μόρτενσεν) βοηθά έναν χωρικό που κατηγορείται για δολοφονία (Κατέμπ) να αποδράσει στα βουνά την περίοδο του πολέμου της Αλγερίας. «Αν και λαμβάνει χώρα σε μια απομακρυσμένη περιοχή της Αλγερίας, κατά τη διάρκεια του αγώνα της χώρας για απελευθέρωση, το «Loin des hommes» μοιάζει με κλασικό γουέστερν. Ο γάλλος σεναριογράφος και σκηνοθέτης Νταβίντ Ελοφέν έχει επεκτείνει το διήγημα του Αλμπέρ Καμύ «The Guest» σε μια σκοτεινή ιστορία επιβίωσης με ανθρώπους λιγομίλητους και ηθικά αμφίβολους.»

Η κριτική μας  1 Σεπτεμβρίου από το Φεστιβάλ Βενετίας.

The post Σε διήγημα του Καμύ και στον Βίγκο Μόρτενσεν στηρίζεται ο Νταβίντ Ελοφέν για τη διεκδίκηση του Χρυσού Λέοντα appeared first on screeneye.gr.