Δράμα, 98′, Σουηδία 2008

Πρωτότυπος Τίτλος:De ofrivilliga/Involuntary

Γλώσσα: Σουηδικά

Του Ρούμπεν Όστλουντ

Μαρία Λούντκβιστ, Λέιφ Έντλουντ, Όλε Λίζας

Γράφει ο Ιάκωβος Γωγάκης

Τα πρώτα αξιοπρόσεκτα δείγματα γραφής, του χαρισματικού Σουηδού σκηνοθέτη  Ρούμπεν Όστλουντ( τον θυμόμαστε από την «Ανωτέρα Βία» της προηγούμενης σεζόν), αποκαλύπτονται , στην ταινία « Ακούσια»  του 2008, πιάνοντας το νήμα από εκεί που το άφησε τέσσερα χρόνια πριν, στις « Άγριες Κιθάρες»( φιλμ που συζητήθηκε αρκετά στο Φ. Θεσσαλονίκης), ολοκληρώνοντας εδώ, την έρευνα του, για την κατανόηση των εμπειριών, των κινήτρων και του τρόπου που συμπεριφέρονται  οι συμπατριώτες του, μέσα  από πέντε αλληλένδετες ιστορίες, θεάτρου του παραλόγου και δεκατεσσάρων έξυπνα κατανεμημένων χαρακτήρων.

Το μεγαλείο αυτής της τραγικής κωμωδίας, καθ’ολη τη διάρκεια του έργου, είναι η ευφυής κινηματογραφική στάση του Όστλουντ,  να παρατηρεί –σαν ντοκιμαντέρ-χωρίς άμεσα να κρίνει, όμως η ουδέτερη του στάση, γίνεται σκόπιμα μια πλάνη, σαρκάζοντας επί παραδείγματι τις εθιμοτυπίες, την έννοια της ομάδας και πως αυτή διαλύεται από τον καταπιεστικό ρόλο κάποιου που το παίζει αρχηγός, το πολύ μπλα μπλα και το τι κρύβεται πίσω από τις πολλές λέξεις.

Ακούσια, κανείς ήρωας του δεν λογοδοτεί για τις πράξεις του, ακούσια, το εγώ τους, υπερτερεί του εμείς, ακούσια, κανείς τους δεν σέβεται τον εαυτό του, ερχόμενοι  πρόσωπο με πρόσωπο με το κοινωνικό ασυνείδητο των Σουηδών, χωρίς όλο αυτό να είναι για τον θεατή, ασήκωτο και βαρύ.

Στο αρχικό πλάνο μετά τους τίτλους έναρξης, δεν βλέπουμε πρόσωπα, παρά μόνο ένα χαλί σαλονιού και κάτι γυναικεία πόδια, στα τελειώματα ενός γεύματος ενηλίκων, εν μέσω φιλοφρονήσεων, που κανείς δεν ακούει κανέναν.Παράλληλα, σε φιάσκο εξελίσσεται ένα βραδινό υπαίθριο πάρτι γενεθλίων, όταν η φαεινή ιδέα των γονέων, να εκτοξεύσουν πυροτεχνήματα, πέφτει στο κενό.Το χαλαρό φλερτ  μιας γυναίκας με τον οδηγό λεωφορείου, εντός του οχήματος ,καταλήγει σε παρωδία, όταν ο τελευταίος στην προσπάθεια του να ανακαλύψει ποιος από τους 5 επιβάτες, του χάλασε το κουρτινάκι από την τουαλέτα του πούλμαν, προβαίνει σε μα ακραία ενέργεια.Δύο κοριτσάκια ποζάρουν ημίγυμνα  σε μια κάμερα. Ποιος θα το θεωρούσε μεμπτό άραγε και γιατί; Τέλος, η φάρσα μεταξύ φίλων για ένα τρίτο πρόσωπο, θα μπορούσε να θεωρηθεί φάρσα ή είναι κάτι παραπάνω, στο όριο του βιασμού;

Τις περισσότερες από αυτές τις  καθημερινές ιστορίες, φαινομενικά, θα μπορούσαμε  να τις θεωρήσουμε φυσιολογικές, παρα ταύτα όλες τους καταλήγουν παράλογες, σαν μια ποικιλία των ατομικών ψυχώσεων του κοινωνικού περιβάλλοντος, που περιγράφει ο σκηνοθέτης αλλά κι ο σεναριογράφος Έρικ Χέμεντορφ. Η κάμερα σε κάθε πλάνο και σε κάθε σκηνή είναι σταθερή, κάνοντας την παρακολούθηση των παράλληλων ιστοριών κάπως άβολη,  το αποτέλεσμα από την άλλη, είναι συναρπαστικό.

Ο Ρούμπεν Όστλουντ έδειξε από τότε(2008), πως μπορεί να κοιτάξει στα μάτια τον πρωτοπόρο στο είδος του και συμπατριώτη του,  Ρόι Άντερσον, για τηνανάγλυφη  καταγραφεί της κοινωνικής πραγματικότητας στην Σουηδία.

“Ακούσια” από 22/10 στους κινηματογράφους σε διανομή New Star

The post Ακούσια appeared first on screeneye.gr.

Δράμα, 120′, Σουηδία/Νορβηγία/Γαλλία 2014

Πρωτότυπος Τίτλος: Force Majeure/ Snow Therapy / Turist

Γλώσσα: Σουηδικά/ Αγγλικά

Του Ρούμπεν Όστλουντ

Με τους Γιοχάνες Κούνκε, Λίζα Λόβεν Κόνγκσλι, Κρίστοφερ Χίβγιου

Ενώ οι βετεράνοι Ρόι Άντερσον και Λούκας Μούντισον εξακολουθούν να παραμένουν δραστήριοι, το νέο σουηδικό σινεμά διαθέτει και μεγάλο αριθμό ταλαντούχων σκηνοθετών, με πρώτο στη σειρά τον 41 ετών Ρούμπεν Όστλουντ. Ο αεικίνητος κινηματογραφιστής σε όλες του τις ταινίες χρησιμοποιεί το στοιχείο της τραγικοκωμωδίας για να αναδείξει τις αντίξοες κοινωνικές καταστάσεις και τους προσωπικούς κλυδωνισμούς (στο “Play” ήταν η εφηβική βία και ο ρατσισμός, στις “Άγριες Κιθάρες” ήταν ο αποξενωμένος άνθρωπος, ο οποίος χρειάζεται να συνυπάρξει με άλλους και αυτό τον αναστατώνει ).

Εδώ στην ” Ανωτέρα Βία”, ο Όστλουντ έχοντας ένα μίνι- σενάριο γραμμένο πάνω σε μια κόλλα χαρτί -που μας θύμισε το θεατρικό κείμενο του επίσης Σουηδού Γιόακιμ Πίρινεν ” Η Καλή Οικογένεια” ανεβασμένο και από το Εθνικό Θέατρο της Ελλάδος- κατορθώνει να δημιουργήσει μια συναρπαστική ψυχολογική μελέτη για τις κοπιαστικές οικογενειακές σχέσεις, για τα ανθρώπινα “θέλω” της ευημερούσας μεσαίας τάξης, που καταπνίγονται από τη φαινομενική ασφάλεια που παρέχει ο σύγχρονος “ηθικός” αστικός τρόπος σκέψης. Παράλληλα, η πανέξυπνη κινηματογραφική κυνικότητα, που αποτυπώνεται και με τον αρχικά αγέρωχο τρόπο που ο σκηνοθέτης στήνει τους δύο ρυθμιστές ηθοποιούς της ιστορίας(Γιοχάνες Κούνκε, Λίζα Λόβενς), με τη πάροδο του χρόνου θα τους τσαλακώσει, συνθλίβοντας τα στερεότυπα για τον γάμο και τους κοινωνικά καθιερωμένους εξουσιαστικούς ρόλους των δύο φύλων. Η ταινία δεν είναι άψογη, το τέλος της είναι καρικατουρίστικο, αποπροσανατολίζει, ίσως θεωρηθεί και λίγο μισογύνικο, διατηρεί όμως το κοινό στην τσίτα και το προκαλεί να δει κατάματα τη δικιά του ζωή. Πανταχού παρούσα -έστω και με σύγχρονο μοτίβο- η θεματολογική παρακαταθήκη των συμπατριωτών του Ίψεν, Στρίντμπεργκ και Μπέργκμαν. Βραβείο Κριτικής Επιτροπής στο τμήμα “Un Certain Regard” του Φεστιβάλ Καννών, η υποψηφιότητα της Σουηδίας για ξενόγλωσσο Όσκαρ.

Η ταινία ανοίγει σε μια οικογενειακή στιγμή . Η μητέρα ( Εύα), ο πατέρας (Τόμας ) και τα παιδιά τους ( Βέρα και Χάρι ) βρίσκονται για μια εβδομάδα διακοπών, σε χιονοδρομικό κέντρο στις Γαλλικές Άλπεις. Κατά την πρώτη μέρα διαμονής τους στο θέρετρο και καθώς γευμάτιζαν, απολαμβάνοντας το μαγευτικό χιονισμένο τοπίο, μια πελώρια μη ελεγχόμενη χιονοστιβάδα είναι έτοιμη να τους κατασπαράξει. Το τραγικό γεγονός δεν θα επισυμβεί αλλά μέσα στον πανικό που δημιουργείται, ο Τόμας προσωρινά θα εξαφανιστεί, αφήνοντας πίσω και στο έλεος του φαινομένου, τη γυναίκα του και τα δύο του παιδιά. Όταν επιστρέφει, η Εύα δεν είναι η ίδια, ο ονειρικός οικογενειακός της κόσμος έχει για τα καλά διαταραχθεί, αντιμετωπίζει το σύντροφό της εχθρικά και βρίσκεται ένα βήμα πριν τη διαπόμπευση του άντρα της στους υπόλοιπους εκδρομείς. Τι είναι άραγε αυτό που ώθησε τον Τόμας να προτάξει το “εγώ” από το ” εμείς”; Ποιες είναι οι απόκρυφες επιθυμίες της γυναίκας του που αρχίζουν να αποκαλύπτονται μετά το συγκεκριμένο γεγονός; Με ποιο τρόπο προσπαθεί ο καθένας από τους δύο να κερδίσει την εύνοια των παιδιών και του κύκλου τους;

Ο σκηνοθέτης Ρούμπεν Όστλουντ στο τέταρτο κινηματογραφικό του δημιούργημα κι έχοντας βιώσει τη διαδικασία ενός διαζυγίου, καταθέτει τις σκέψεις και τους προβληματισμούς του, χωρίς απαραίτητα στα ερωτήματα που θέτει να καταλήγει και σε οριστικά συμπεράσματα.
Είναι προφανές ότι ο χαρακτήρας του Τόμας δημιουργεί άθελα ή εσκεμμένα μια συμπάθεια για το συγκεκριμένο πρόσωπο, εν αντιθέσει με την Εύα την οποία ο θεατής θα μπορούσε να δει εχθρικά, γιατί εμφανίζεται σκληρή κι ανελέητη. Οι διαχρονικές παγιωμένες αντιλήψεις που θέλουν τον άντρα ώριμο και βράχο να προστατεύει τους γύρω του…σπάνε,
μπροστά στη δειλία, στις φοβίες, στο κλάμα, στην εσωτερική κρίση ενός εργαζόμενου συζύγου και πατέρα, που εμφανίζεται ευάλωτος κι αδύναμος σε μια δύσκολη στιγμή, εκμαιεύοντας με τη κατάρρευση του, τη συμπάθεια όσων βρίσκονται δίπλα του, πρωτίστως των παιδιών του.
Η κάμερα ορθά είναι σταθερή σε κάθε μακρινό ή κοντινό πλάνο — η μουσική είναι από Βιβάλντι και στο έργο συμμετέχουν μερικοί από τους καλύτερους ηθοποιούς του σουηδικού σινεμά, που αποδεικνύουν τις μεγάλες τους ικανότητες,  στο καυστικό ονειρόδραμα του Ρούμπεν Όστλουντ.

“Ανωτέρα Βία” από 15 Ιανουαρίου στους κινηματογράφους σε διανομή Feelgood

The post Ανωτέρα Βία appeared first on screeneye.gr.