Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

«Το Χόλιγουντ φοβάται το σεξ»
Πολ Βερχόφεν

Στην στέπα του κινηματογράφου, οι παραγωγοί αρνούνται ότ το φοβούνται… το σεξ, αλλά η πραγματικότητα επιβεβαιώνει τον Ολλανδό σκηνοθέτη. Το 1991, ο Βερχόφεν, προσπάθησε να πείσει τον ιδρυτή της Carolco Pictures, Μάριο Κασάρ, να αποδεχτεί τολμηρότερες ερωτικές σκηνές, ανάμεσα στην Σάρον Στόουν και στον Μάικλ Ντάγκλας ( για το «Βασικό Ένστικτο»).
Ο Κασάρ του είπε « περισσότερο σεξ, δηλαδή λιγότερα έσοδα. Η απάντηση είναι όχι».
Επίσης, είναι άγνωστο, εάν η Σάρον Στόουν θα έλεγε «ναι». Αρκεί να θυμηθούμε, πως κατά την ιδιωτική πρώτη προβολή της ταινίας, η αμερικανίδα ηθοποιός, χαστούκισε τον Βερχόφεν, για το γνωστό πλάνο που σταυρώνει- ξεσταυρώνει τα πόδια της και αποκαλύπτεται η απουσία εσωρούχου, ενώ είχε πάρει διαβεβαιώσεις ότι θα ήταν το πλάνο πιο σκοτεινό.
Ο Βερχόφεν, όταν ήταν 78 ετών( το 2016), σκηνοθέτησε στην πιο ανεκτική-ερωτικά-Γαλλία την Ιζαμπέλ Ιπέρ, σε μια ιστορία όπου μια γυναίκα εκδικείται τον άνθρωπο που την έχει βιάσει( Εκείνη).
Ενώ τώρα, πέντε χρόνια αργότερα, πάλι σε ευρωπαϊκό έδαφος, μεταφέρει κινηματογραφικά τη ζωή της ιταλίδας μοναχής του 16ου-17ου αιώνα Μπενεντέτα Καρλίνι.
Η Μπενεντέτα, σε ηλικία 9 ετών, αφήνεται από τον πατέρα της στο μοναστήρι και πολύ αργότερα θα γίνει ηγουμένη.
Οράματα προφητικά με τον Ιησού Χριστό και ανεξήγητα σημάδια στο σώμα της, ερμηνεύτηκαν μεταφυσικά και την οδήγησαν στη θέση της ηγουμένης. Οι κρυφές ερωτικές σχέσεις της με μοναχές( στην ταινία βλέπουμε περιπτύξεις μόνο με την Βαρθολομέα), αλλά και η αίσθηση ότι ήταν τσαρλατάνισσα, αποκαθήλωσαν τη φήμη της.

Ο Βερχόφεν, καθοδηγεί με μαεστρία την Βιρζινί Εφιρά( Μπενεντέτα), την Δάφνη Πατακιά (Βαρθολομέα), την Ηγουμένη (Σαρλότ Ραμπλινγκ), αλλά και τους υπόλοιπους υποστηρικτικούς χαρακτήρες.
Ο βετεράνος δημιουργός, κρατάει πολλά από τα βιογραφικά στοιχεία του βιβλίου «Άσεμνες Πράξεις: Η Ζωή μιας Λεσβίας Μοναχής στην Αναγεννησιακή Ιταλία» βάζει και δικά του και συνθέτει αρμονικά τις αδηφάγες εξουσιαστικές σχέσεις εντός της Μονής , με την υποκρισία του Καθολικού Κλήρου -που τότε βρισκόταν σε βαθιά κρίση- και με το σεξ, το οποίο για τον Βερχόφεν είναι ανθρώπινη ανάγκη, είναι « ευλογία»- να το πούμε με χριστιανικό όρο- αλλά μπορεί να μετατραπεί και σε μέσον χειραγώγησης και προσωπικών κινήτρων.
Η σεναριακή και σκηνοθετική οπτική, αρχικά διαχωρίζει τις έριδες για την εξουσία εντός της Μονής από το σεξουαλικό κομμάτι της ερωτικής επιθυμίας, αλλά ο Βερχόφεν είναι τόσο γάτα, ούτως ώστε, το φετιχιστικό παιχνίδι ερωτικών ρόλων, να το ενσωματώσει και στο παιχνίδι εξουσίας, αλλά και στο ψυχολογικό πεδίο, μιας ναρκισσιστικής προσωπικότητας, που επιθυμεί να κυριαρχεί ποικιλοτρόπως, να μην αποδέχεται την ήττα, να χειραγωγεί, να ικανοποιείται σεξουαλικά, αλλά και να μην της καίγεται καρφί για το αντίθετο.
Ο Βερχόφεν, βάζει ξανά στο προσκήνιο ( όπως και στο «Βασικό Ένστικτο»), τη δύναμη που ασκεί το σεξ σε όλους τους χώρους και σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής και το πως,  ένα πρόσωπο που ασκεί γοητεία, μπορεί να επιβάλει τους κανόνες του παιχνιδιού αλλά και να τους χάσει. Στο «Βασικό Ένστικτο», η κεντρική ηρωίδα, η Κάθριν Τραμέλ κέρδισε, γιατί διέφυγε της σύλληψης, εδώ η Μπενεντέτα έχασε.
Ένα αγαλματένιο ομοίωμα της Παναγιάς, χρησιμοποιήθηκε στην »Μπενεντέτα» ως σεξουαλικό βοήθημα.
Στο Χόλιγουντ, σίγουρα μια ανάλογη σκηνή, θα είχε κοπεί. Ο Βερχόφεν-ξεκάθαρα- παίρνει θέση για τα ζητήματα πίστης, εξουσίας, φιλοδοξιών και του σεξ, σαν του κυρίαρχου μέσου των πάντων.

The post Μπενεντέτα appeared first on screeneye.gr.

Ρομαντικό δράμα, 95′, Μ. Βρετανία 2015

Πρωτότυπος Τίτλος: 45 Years

Του Άντριου Χέι

Με τους Σάρλοτ Ράμπλινγκ, Τομ Κόρτνεϊ, Ντόλι Γουέλς

Γράφει ο Ιάκωβος Γωγάκης

Το ζευγάρι μένει σε μια παραλιακή εξοχική γειτονιά, στο Νόρφολκ της Αγγλίας. Δευτέρα πρωί. Η συνταξιούχος δασκάλα  Κέιτ επιστρέφει στο σπίτι, μετά από μια βόλτα με τον σκύλο και βλέπει ένα γράμμα στα χέρια του συζύγου της. Είναι μια επιστολή από τις ελβετικές αρχές. Η επιστολή αυτή προκαλεί  μεγάλη αναστάτωση στον Τζεφ, γιατί αναφέρεται στην εξαφάνιση της Κάτια( είναι πλέον νεκρή), μιας παλιάς του σχέσης του 1962, πριν γνωρίσει την μετέπειτα σύντροφο του. Η Κέιτ γνώριζε ελάχιστά πράγματα για αυτό τον δεσμό. Η συμπεριφορά του Τζέφ αλλάζει άρδην. Κλείνεται στον εαυτό του, απομακρύνεται από τη γυναίκα του, μιλάει διαρκώς για την Κάτια. Σε λίγες μέρες, είναι η επέτειος 45 χρόνων από το γάμο τους και πριν εμφανιστεί αυτή η επιστολή, σχεδίαζαν ένα μεγάλο πάρτι.

Θεατρικό  ονειρόδραμα, στη μεγάλη οθόνη. Ο Άντριου Χέι  θυμάται το διαχρονικό « Κουκλόσπιτο » του Ίψεν , τον  «Χορό του Θανάτου» του Στρίντμπεργκ, τα  κινηματογραφικά «Μυστικά και Ψέματα» του Μάικ Λι, τις « Σκηνές από έναν Γάμο» του Μπέργκμαν». Σε πρώτο πλάνο,  οι παγίδες που κρύβει η για χρόνια συμβίωση ενός ζευγαριού, η υποκρισία της αποκαλούμενης « Τέλειας Οικογένειας», τα φαντάσματα του παρελθόντος, η κατάθλιψη στην τρίτη ηλικία, η υπαρξιακή κρίση.

Η θεματική του βρετανού σκηνοθέτη, δεν ταρακουνάει συθέμελα το σύμπαν, όμως  η σκηνοθετική του ματιά, είναι αντισυμβατική και θα λέγαμε υποδειγματική, διατηρώντας από την αρχή της, μέχρι και το τελευταίο καρέ της, ένα σιωπηλό, υπόγειο ρεύμα της  έντασης και της μελαγχολίας, υπαινισσόμενος την οικογενειακή τραγωδία, χωρίς να την διατυμπανίζει. Η εμπειρία του από τα πλατώ του Αγγλικού θεάτρου, είναι εμφανής και σε αυτό, το δεύτερο κινηματογραφικό του εγχείρημα( το πρώτο ήταν το γκέι δράμα « Το Σαββατοκύριακο»), το πώς δηλαδή αξιοποιεί τους εσωτερικούς χώρους, εκεί που αποκαλύπτονται τα κρυμμένα μυστικά.  Έχει τη σημασία της η κινηματογραφική διαδρομή, από το άνοιγμα της επιστολής, μέχρι τη μέρα του πάρτι και αυτό δίνεται από τον Χέι, ποικιλοτρόπως, αφήνοντας τον θεατή να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα.

Η  κάμερα του, βρίσκεται διαρκώς πάνω στην Κέιτ, δηλαδή στην  Σαρλότ Ράμπλινγκ( Μελαγχολία), σκόπιμα ανέκφραστη, που δεν λέει τίποτα, αλλά τα λέει όλα, δένει μοναδικά, με τον επίσης καταξιωμένο ηθοποιό Τομ Κόρτνεϋ( Αμπιγιέρ).

Αργυρή Άρκτος στο Φεστιβάλ Βερολίνου 2015

“45 Χρόνια” από 29/10 στους κινηματογράφους σε διανομή Seven

The post 45 Χρόνια appeared first on screeneye.gr.