Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Κατά την περίοδο του πρώτου κορονοεγκλεισμού, ο -πολυπράγμων ηθοποιός, σεναριογράφος και σκηνοθέτης- Κένεθ Μπράνα, συλλογίστηκε τα χρόνια της εφηβείας του στο Μπέλφαστ και εν είδη ημερολογίου, άνοιξε το κουτί των προσωπικών και οικογενειακών του αναμνήσεων, με φόντο την έναρξη του μακροβιότερου κύκλου βίας στην ιστορία της Β. Ιρλανδίας, τον Αύγουστο του ’69.
Η επιθυμία του Μπράνα, ήταν η αποφυγή της υπέρμετρης παρουσίασης στην ταινία, του πολύπλοκου πολιτικού και θρησκευτικού σκηνικού -  που πυροδότησε την σύγκρουση ανάμεσα στους Καθολικούς και τους Προτεστάντες.
Πέτυχε, την ισορροπημένη οπτική, όπου οι ταραχές θα συμπορεύονται, θα αλληλεπιδρούν με την αθωότητα και με τη χαρά για εξερεύνηση της ζωής, από ένα παιδί. Από τον εννιάχρονο Μπάντι ( το alter ego του σκηνοθέτη).

Θα πετύχει και κάτι επιπρόσθετο, εξίσου σημαντικό.
Την ίδια στιγμή που επιτηρεί με το φακό του, τον αεικίνητο νεαρό μέσα κι έξω από το οικογενειακό πλαίσιο( ποδόσφαιρο, σινεμά , κόμικς, ο πρώτος έρωτας), θα εξερευνήσει με την ίδια προσοχή και τα διλήμματα των οικείων του.

Επί παραδείγματι του αδελφού του, του  πατέρα του, που πηγαινοέρχεται καθημερινά στην Αγγλία, της μητέρας του, όπου διαρκώς πάλλονται τα συναισθήματα της μια από στοργή, μια από αγωνία, μια από θυμό, και τις δυο στοργικές φιγούρες, της γιαγιάς ( Τζούντι Ντεντς) και του παππού του (Κιάραν Χιντς) , που κουβαλάνε τη σοφή και διορατική ματιά των υπερηλίκων.

H επιλογή του Μπράνα , σχεδόν όλα τα πλάνα να τοποθετούνται στα στενά δρομάκια της γειτονιάς, όσο εξελίσσονται οι ταραχές, αλλά και μέσα στο μικρό ισόγειο σπίτι της οικογένειας του Μπάντι, αποτυπώνουν ρεαλιστικά,  το ασφυκτικό πλαίσιο διαβίωσης τους.
Η αγαπημένη και φιλήσυχη οικογένεια, βρίσκεται αντιμέτωπη και με τις κραυγές μίσους του γραφικού ιεροκήρυκα, αλλά και με τον καθημερινό εκφοβισμό των ομοθρήσκων τους Προτεσταντών.
Στην αυτοβιογραφική του ταινία, ο Κένεθ Μπράνα υμνεί  τον «άνθρωπο», σε αντιδιαστολή με τη δυστυχία που προκαλεί ο  θρησκευτικός φανατισμός  και οι εμφύλιοι σπαραγμοί.
Με  τόνο κοινωνικό μεν, αλλά σκηνοθετικά χαλαρό και αποδραματοποιημένο, ο Μπράνα αφιερώνει την ταινία στους βιοπαλαιστές που εκβιάζονται και εξαναγκάζονται να λάβουν αποφάσεις παρά τη θέλησή τους. Ακολουθεί κατά πόδας,   την πηγαία παιδική αισιοδοξία του εννιάχρονου Μπάντι, που δεν θέλει και δεν επιτρέπεται να επωμιστεί,  τα ασήκωτα βάρη της ενήλικης ζωής.

H ηθοποιός από το Δουβλίνο, η Κατριόνα Μπάλφι,  ηγείται του επίλεκτου κάστ. Με δυναμισμό, με συναίσθημα, με κοφτερή γλώσσα, εμβαθύνει στα χαρακτηριστικά της μητέρας , της συντρόφου, που θέλει να ορίσει από κοινού με τους άλλους συνοδοιπόρους της , το μέλλον της  και το μέλλον της οικογένειας της. Πλάι της, στο ρόλο του συντρόφου – που έχει φοβερά προβλήματα να αντιμετωπίσει – στάθηκε σχεδόν ισάξια,  ο Τζέιμι Ντόρναν.
Ο νεαρός και πρωτοεμφανιζόμενος Τζουντ Χιλ, διαθέτει  ζωντάνια και χαρακτηριστικά ενός ανερχόμενου αστέρα. Υστερούσε ελαφρώς,  στις στιγμές που χρειάζονταν , ο  δραματικός τόνος.
Στο τεχνικό μέρος, η ασπρόμαυρη λήψη, συμβολίζει το προφανές. Δηλαδή τις αναμνήσεις και τα δύσκολα- σκοτεινά χρόνια.
Αντιθέτως, οι έγχρωμες λήψεις, φέρουν μαζί τους, την πρώιμη αγάπη του κεντρικού ήρωα για την 7η τέχνη αλλά και την ελπίδα, την επιθυμία του Κένεθ Μπράνα, το Μπέλφαστ να παραμείνει ήρεμο και γαλήνιο, όπως το βρήκε το 2021.
Το υπέροχο τζαζ ηχόχρωμα ενός σαξοφώνου- που ακούγεται σε όλες σχεδόν τις σεκάνς- φανερώνει τα συναισθήματα του σκηνοθέτη για την πόλη του.

Τζαζ σημαίνει ελευθερία, έλεγε κάποτε ο Τελόνιους Μονκ.

Ο Βαν Μόρισον –που επίσης έζησε τα παιδικά του χρόνια στο Μπέλφαστ – συναινεί και «χαρίζει» για την ταινία, μερικά από τα εξαιρετικά τραγούδια του. Ο σκηνοθέτης θα κάνει την σωστή επιλογή, τα τοποθετεί στα κατάλληλα σημεία και το αποτέλεσμα ενισχύει την προσεγμένη δουλειά , του γνωστού για την τελειομανία του, Κένεθ Μπράνα.

“Μπέλφαστ” από την Πέμπτη 27/1 στους κινηματογράφους

The post Μπέλφαστ appeared first on screeneye.gr.

Δράμα, 98′, Μ. Βρετανία 2013

του Στίβεν Φρίαρς

Με τους Τζούντι Ντέντς, Στιβ Κούγκαν, Σοφι κένεντι Κλαρκ ,

        Μεϊρ Γουίνινγκχαμ , Μπάρμπαρα Τζεφορντ Σοφι

Μια περίεργη αληθινή ιστορία για μια γυναίκα με εξίσου περίεργο όνομα. Η Φιλομένα Λι  εμπνέει τον επιτυχημένο Βρετανό σκηνοθέτη Στίβεν Φρίαρς( High Fidelity, Επικίνδυνες Σχέσεις, Dirty Pretty Things), ο οποίος θα πιάσει το νήμα από την αρχή, στηριζόμενός  στη κινηματογραφική του εμπειρία και στο δυνατό πρωταγωνιστικό δίδυμο (Τζούντι Ντέντς, Στιβ Κούγκαν). Το έργο δεν συγκαταλέγεται στα  2-3 καλύτερα του σκηνοθέτη, είναι όμως η πιο ενδιαφέρουσα ταινία του, ίσως  από το 2006 που είχε σκηνοθετήσει τη « Βασίλισσα» με την Έλεν Μίρεν να κερδίζει το Όσκαρ γυναικείας ερμηνείας.

Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο η  Τζούντι Ντέντς  θα επαναλάβει την επιτυχία της Μίρεν, κατά την απονομή των Αμερικανικών βραβείων στις 2 Μαρτίου με το έργο να έχει λάβει 4 υποψηφιότητες . Παραμένει άγνωστο. Είναι  όμως  συγκλονιστική στο ρόλο της Φιλομένα, ενός τραγικού προσώπου, που το 1952 θα μείνει έγκυος και θα σταλεί σε μοναστήρι της Ιρλανδίας. Ο θρησκευτικός  νόμος των καθολικών  είναι αμείλικτος για τις ανήλικες μητέρες. Μετά τη γέννα, αναγκάζεται να υπογράψει ένα έγγραφο που λέει ότι δεν πρόκειται ποτέ να αναζητήσει το παιδί της. Η καθολική εκκλησία όπως έπραξε σε εκατοντάδες άλλες περιπτώσεις, έστειλε το νεογέννητο τέκνο της για υιοθεσία εκτός της Μ. Βρετανίας.

Η κινηματογραφική ιστορία του Φρίαρς ξεκινάει 50 χρόνια αργότερα, όταν η Φιλομένα παρά τις προσπάθειες της να αναζητήσει τα ίχνη του γιού της, αυτές πέφτουν στο κενό. Τότε γνωρίζει τον Μάρτιν έναν πρώην δημοσιογράφο του BBC που θέλει να βγάλει στο φως όλα τα γεγονότα. Από εκείνο το σημείο,  οι δύο τους θα ξεκινήσουν ένα ταξίδι μέχρι τις Η.Π.Α,  όπου οι ενδείξεις  θέλουν το γιο της να βρίσκεται εκεί.

Ο Στίβεν Φρίαρς σκηνοθετεί το ανθρώπινο δράμα πάνω στα δικό του γνώριμο ύφος του κοινωνικού ρεαλισμού, μακριά από αυτό που λέγεται « art cinema», και δίνει όλο το βάρος στη συγκινητική ιστορία και στα κεντρικά πρόσωπα.

Ο σκηνοθέτης διαθέτει το γνωστό φλεγματικό χιούμορ των βρετανών συμπατριωτών του, κι όπου χρειάζεται το χρησιμοποιεί επιτυχημένα και στη μεγάλη οθόνη. Η συνεργασία του εδώ με τον πασίγνωστο κωμικό Στιβ Κούγκαν, λειτουργεί κι ως ένα παιχνίδι πινγκ πονγκ πανέξυπνων ατακών που αποφορτίζουν τη δεδομένη ψυχολογική φόρτιση των ίδιων των γεγονότων.

Υποπτευόμαστε ότι ο Φρίαρς έδωσε το ελεύθερο στον Κούγκαν να κάνει παιχνίδι αυτοσχεδιασμών, που είναι τελικά ένα από τα δυνατά σημεία του έργου.

Παράλληλα, ο  βρετανός δημιουργός  με την ιστορία της Φιλομένα Λι, ρίχνει τα βέλη του προς την καθολική εκκλησία και τον πουριτανισμό της, αλλά και προς το  Βρετανικό κράτος για την  αδιαφορία του  ( όπως ακριβώς και στο «Dirty Pretty Things»), που άφηνε να διαιωνίζεται ένα σοβαρό κοινωνικό ζήτημα χωρίς να παίρνει θέση.

Η σκηνή προς το τέλος του έργου,  όπου  η Φιλομένα κι ο Μάρτιν θα επιστρέφουν στο μοναστήρι,

ο Φρίαρς  μέσα εκεί  θα θυμηθεί τα πρώτα του καλλιτεχνικά βήματα και  το θεατρικό του παρελθόν. Σε ένα δωμάτιο θα παιχτεί η τελευταία πράξη του δράματος. Όπως και στο θέατρο πριν την υπόκλιση,  έτσι κι εδώ, θα εμφανιστούν όλα τα πρόσωπα που απαρτίζουν το κοινωνικό δράμα , σε μια στιγμή απαράμιλλης καλλιτεχνικής και υποκριτικής αξίας που θα ζήλευε και το West End του Λονδίνου.

“Φιλομένα” από 27/2 στους κινηματογράφους σε διανομή Feelgood

The post Φιλομένα(Philomena) appeared first on screeneye.gr.