Ανεβάζει στροφές το διαγωνιστικό του Φ. Βερολίνου

Ανταπόκριση από Φ. Βερολίνου  Ιάκωβος Γωγάκης

Κοινωνικός προβληματισμός, οικολογικά μηνύματα και φεμινισμός, μέσα από ένα θρίλερ, δημιούργημα της πιο γνωστής γυναίκα – σκηνοθέτη του Πολωνικού σινεμά.

Η Αγκνιέσκα Χόλαντ εδώ στην « Τροχιά»( μυθιστόρημα της Όλγα Τοκάρτζουκ) δημιουργεί ένα ρεαλιστικό παραμύθι.

Μία ηλικιωμένη πρώην πολιτικός μηχανικός ζει απομονωμένη σε ένα ορεινό χωριό στα σύνορα Πολωνίας-Τσεχίας. Μια μέρα η σκυλίτσα της θα εξαφανιστεί, ενώ παράλληλα ο γείτονας της( κυνηγός ελαφιών) βρίσκεται νεκρός, Σιγά-σιγά, ανακαλύπτονται και άλλοι νεκροί ελαφοκυνηγοί. Θύματα των άγριων ζώων ή των ανθρώπων;

Οι ευαισθησίες της Αγκνιέσκα Χόλαντ είναι γνωστές, αποδεικνύονται και σε αυτό το έργο, το οποίο δεν το λες εξαιρετικό, αλλά τοποθετεί σημαντικά κοινωνικά ζητήματα πάνω στο τραπέζι. Ο φωτογραφικός φακός της αναδεικνύει την ομορφιά του πολωνικού τοπίου, τη βάρβαρη ανθρώπινη υπόσταση, αλλά το έργο δεν είναι πεσιμιστικό, ακριβώς γιατί υπάρχει αυτή η ηρωίδα , ονόματι Τζανίνα. Πρόσφατα ο αυστριακός σκηνοθέτης Ούλριχ Ζάιντλ, μέσα από ένα ντοκιμαντέρ, καταπιάστηκε με το ίδιο φαινόμενο.

Για τα αμφίθυμα συναισθήματα και τη ψυχολογική κατάρρευση ενός ανέργου, βλέποντας τον μικρόκοσμο του να καταρρέει, είναι το κεντρικό θέμα της έξυπνης ιλαροτραγωδίας -αλλά και σε κάποια σημεία σεναριακά τραβηγμένης από τα μαλλιά- με τίτλο « Άγριο Ποντίκι »( Wild Mouse), του Τζόζεφ Χάιντερ, ο οποίος διατηρεί και τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Τοποθετείται σε πρώτο πλάνο, ένας 50άρης μουσικοκριτικός, εργαζόμενος σε καθημερινή εφημερίδας της Βιέννης, ο οποίος ξαφνικά χάνει τη δουλειά του. Την πρωτόγνωρη νέα κατάσταση, αρνείται να την αποδεχθεί, το ένα ψέμα φέρνει το άλλο( το κρύβει από τη σύντροφο του, που του ζητάει παιδί), μπαίνοντας σε μια «Λερναία Ύδρα» εμμονών, ιδεοψυχαναγκασμών, θέλοντας εδώ και τώρα να εκδικηθεί τον πρώην εργοδότη του. Ο σκηνοθέτης Τζόζεφ Χάιντερ, έχει χιούμορ και το προβάλλει εδώ εύστοχα, έχει την ικανότητα να δομήσει εύστοχα όλα τα κομμάτια του σεναρίου, έχει αξιοπρεπές σάουντρακ και τον εαυτό του, που «γράφει στο γυαλί» και φαβορί για το βραβείο Ανδρικού Ρόλου.
Ωστόσο, η ταινία θυμίζει σε πολλά της σημεία το « Τσεκούρι» του Γαβρά, όπως επίσης, από ένα σημείο και μετά, επαναλαμβάνεται( ακόμα και ο συνεχής αυτοσαρκασμός και το χιούμορ, ξεπερνούν το μέτρο) παραμένει αφηγηματικά στο πρώτο επίπεδο, πιάνει ποικίλα θέματα, τα οποία αφήνει αδούλευτα( για το ψέμα, για το δημοσιογραφικό επάγγελμα, για τις κορεσμένες σχέσεις).

Αγαπημένο παιδί του Φεστιβάλ Βερολίνου, ο Χιλιανός Σεμπαστιάν Λέλιο, ήταν και το 2014 εδώ, με το έργο « Γκλόρια», σήμερα η νέα του ταινία, παράγεται από τον Πάμπλο Λαρέν και πριν την επίσημη προβολή της, είχε στο παρασκήνιο αρκετές αξιώσεις για διακρίσεις. Τώρα, αυτές είναι ελάχιστές. Ουσιαστικά συνεχίζει να καταπιάνεται με γυναικείους χαρακτήρες και η « Φανταστική Γυναίκα», θα μπορούσε να λέγεται « Μαρίνα».
Το ενδιαφέρον στοιχείο της, είναι ο τρόπος που μετακινείται η πλοκή από έναν άντρα σε μία γυναίκα. Αρχικά ακολουθεί έναν 60άρη καλοστεκούμενο άντρα, γοητευμένο από μια νεαρή. Θα της κάνει το τραπέζι και θα έχουν ένα φανταστικό ερωτικό βράδυ. Αυτός αργότερα αγκομαχεί, ένα βήμα πριν την κατάρρευση. Στο νοσοκομείο θα ξεψυχήσει.
Η Μαρίνα πριν προλάβει να καταλάβει τι έγινε, βρίσκεται δαχτυλοδειχτούμενη, ως η υπαίτια του θανάτου του. Από την κοινωνική ψυχολόγο, μέχρι την πρώην σύντροφο του εραστή της μέχρι και τα παιδιά του.
Η κάμερα εστιάζει πάνω της, στον εσωτερικό πόνο ενός νεαρού κοριτσιού, χάνοντας τον άνθρωπο που αγαπάει , φορτωμένη με κατηγορίες και ευθύνες που δεν ευσταθούν. Ο Λέλιο δεν έχει σενάριο, χρησιμοποιεί βέβαια τεχνικές αρεστές στον κόσμο των φεστιβάλ, γκρο και τρε πλαν πάνω στο ταλαντούχο κορίτσι, σε μια προσπάθεια να πυροδοτήσει τα ενσυναίσθητα συναισθήματα του κοινού. Δεν έπεισε.