Κριτικές  Διαγωνιστικού Τμήματος από Φ. Θεσσαλονίκης

Ιάκωβος Γωγάκης

Σοφία

Στο δυτικό κόσμο, η περιπέτεια της ηρωίδας του έργου, ίσως να μην υφίστατο ποτέ. Στο μουσουλμανικό Μαρόκο αντιθέτως, η Σοφία ” οφείλει” να υποστεί μια άνευ προηγουμένου ταλαιπωρία, για να κρατήσει ένα παιδί που έκανε, εκτός γάμου. Η διοίκηση του νοσοκομείο της δίνει ένα 24ώρο προθεσμία , για να μαζέψει τα έγγραφα, όπου ανάμεσα σε αυτά πρέπει να  υπάρχει και η υπογραφή του πατέρα. Μαζί με την ξαδέρφη της, θα ξεκινήσουν έναν αγώνα δρόμου.

Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της Meryem Benm’Barek-Aloïsi, μπορεί να καταπιάνεται με το γολγοθά των ανύπαντρων μητέρων στο Μαρόκο, πρωτίστως όμως,  σκιαγραφεί το πορτρέτο της Μαροκινής κοινωνίας και των γενικότερων μεσαιωνικών αντιλήψεων, που αποτελούν κορωνίδα του κράτους και των θεσμών. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της ταινίας-πέρα από το γεγονός πως η ερμηνεία της κεντρικής ηρωίδας, της Μάχα Αλεμί,  μένει βαθιά χαραγμένη στην μνήμη- είναι το γεγονός πως η ιστορία δεν περιστρέφεται  μόνο γύρω από πρόσωπα καταδικασμένα στη φτώχεια και στην εξαθλίωση( όπως θεωρείται ο υποτιθέμενος πατέρας του παιδιού, ο   Ομάρ), αλλά και σε πρόσωπα της μεγαλοαστικής κοινωνίας, όπου όλοι εν τέλει,  είναι εγκλωβισμένοι μέσα στις ιδεοληψίες των μεσαιωνικών  μουσουλμανικών νόμων. Μια ταινία που καταλήγει αρκετά συμβατική, αλλά που φανερώνει με καθαρότητα και με μεγάλο θάρρος, τον παραλογισμό των θεοκρατικών κοινωνιών.

 Βραβείο Σεναρίου στην κατηγορία «Un Certain Regard» στο Φεστιβάλ Καννών.

Ρέι και Λιζ

Οι οικογενειακές αναμνήσεις την περίοδο του Θατσερισμού, αποτελούν το βασικό θέμα της ταινίας του πολυδιάστατου Βρετανού καλλιτέχνη   Richard Billingham, δίνοντας στον τίτλο της ταινίας του, τα ονόματα των γονέων του, με τις ιδιαίτερες προσωπικότητες τους, να καθορίζουν εν πολλοίς την μετέπειτα πορεία του ίδιου του σκηνοθέτη και του αδερφού του. 

Η αφετηρία του έργου είναι το μικρό σπίτι τους στο Μπέρμιγχαμ και διαδραματίζεται ουσιαστικά σε τρεις  χρονικές περιόδους. 

Η αποτύπωση εκείνης της εποχής, ενδυματολογικά, φωτογραφικά και σκηνοθετικά, είναι εξαιρετική, όπως και οι μικρές λεπτομέρειες( εκφραστικού τύπου) των μελών της οικογένειας του, ιδιαίτερα της μεγαλόσωμης μητέρας του( Έλλα Σμιθ).

Φυγαδεύοντας τον Χέντριξ

Από τον Κύπριο σκηνοθέτη Μάριο Πιπερίδη, είναι σκηνοθετημένη η ταινία ” Φυγαδεύοντας τον Χέντριξ”, η οποία κέρδισε το 

Βραβείο Καλύτερης Ξένης Ταινίας στο Φ. Τραιμπέκα της Νέας Υόρκης.

Ο Γιάννης είναι μουσικός και ζει στην αποκαλούμενη πράσινη γραμμή, που χωρίζει την  Κυπριακή Δημοκρατία, από τα εδάφη που κατέχει η Τουρκία.  Τον αφήνει το κορίτσι του και η μόνη του παρηγοριά, είναι ο σκύλος του, ο Χέντριξ.  Ο Χέντριξ θα βρεθεί στην ” άλλη όχθη”, όπου δεν επιτρέπεται η επανεισδοχή ζώων, μόνο ανθρώπων. Έτσι λοιπόν ο νεαρός μουσικός, θα χρησιμοποιήσει κάθε πιθανό και απίθανο τρόπο για να βρεθεί ξανά με τον Χέντριξ. 

Ο Πιπερίδης, αποφεύγει να προσδώσει έντονη πολιτική χροιά στο δημιούργημά του, παρότι είναι υπαρκτή,  και στηρίζεται στην ανθρωπιά και στην αλληλοκατανόηση και συνύπαρξη των δύο κοινοτήτων.

Είναι μια ταινία, όπου με έντονη  αλληγορία και με χιούμορ καταγράφεται, το παράλογο του πράγματος, μιας πόλης( Λευκωσίας) κι ενός μικρού νησιού( Κύπρος), μοιρασμένες στα δύο. Είναι και μια ταινία για τους καλλιτέχνες που προσπαθούν να επιβιώσουν, σε ένα πλαίσιο ασφυχτικό για τους ανθρώπους της τέχνης. Το απλοϊκό και παράλληλα καυστικό σινεμά του Φατίχ Ακίν, βρίσκεται στη μνήμη μας( άλλωστε ο πρωταγωνιστής της ταινίας είναι γνώριμος από τις ταινίες του Ακίν, ο Αδάμ Μπουσδούκος), ενώ η ματιά του Πιπερίδη, βρίσκεται πλάι σε συναδέλφους του σκηνοθέτες, από το Ισραήλ και την Παλαιστίνη. 

The post 3 ταινίες που διεκδικούν επί ίσοις όροις το Μεγάλο Βραβείο του 59ου ΦΚΘ appeared first on screeneye.gr.

Επιμέλεια: Ιάκωβος Γωγάκης

Roma

Η ιστορία διαδραματίζεται στις αρχές της δεκαετίας του ‘70, σε μια από τις πιο ταραχώδεις περιόδους στην ιστορία της χώρας του, με τον αποκαλούμενο βρόμικο πόλεμο, να βρίσκεται στο απόγειο του και τους φοιτητές να ξεσηκώνονται κατά της αμερικανόφερτης κυβέρνησης.

Την πολιτική αστάθεια τη διατηρεί πάντα στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα της ταινίας, αλλά ,δεν την μετατρέπει σε κεντρικό θέμα του.

Το έργο ξεκινάει με ένα μονόλεπτο σταθερό πλάνο, μέσα σε μια μπανιέρα, πάνω από ένα βουλωμένο σιφόνι, φέρνοντας αμυδρά στο μυαλό μας, την έναρξη της ταινίας “Beautiful”, του συμπατριώτη του Αλεχάντρο Ινιαρίτου.  Οι διάφορες μορφές του νερού, στο έργο ξεχωρίζουν και λειτουργούν μεταφορικά.

Είναι το φτωχικό σπίτι της Κλίο, η οποία είναι οικιακή βοηθός μιας μεσοαστικής οικογένειας , που διαμένει στην περιοχή Ρομά.

Η προσωπική ηρεμία της ηρωίδας, θα διαταραχθεί από μια απρόβλεπτη εγκυμοσύνη, με τον νεαρό αυτουργό, αστραπιαία να εξαφανίζεται. Ταυτόχρονα, η οικογενειακή γαλήνη της εύπορης οικογένειας διαταράσσεται , από τις προστριβές, ανάμεσα στους γονείς.

Ο Αλφόνσο Κουαρόν, αλλάζει τα ονόματα και μερικώς τις καταστάσεις, για να παρουσιάσει το δικό του οικογενειακό γίγνεσθαι.

Τον εαυτό του -ως παιδί- δεν τον αυτοπροβάλλει, παρότι οι αναφορές για την αγάπη του προς την 7η τέχνη είναι κατατοπιστικότατες.

Ενώ παρουσιάζει πολλά πρόσωπα και παράλληλα συμβάντα, θα τα ενώσει με μαεστρία, σε μια ιστορία δύο και πλέον ωρών, με ελάχιστα περιττά σημεία.

Υπάρχουν στιγμές που κλείνει το μάτι στα κινηματογραφικά ρεύματα του παρελθόντος “ Σινεμά Νουόβο και Ιταλικός Νεορεαλισμός”, με τον τρόπο που παρουσίασε τους ήρωες του, ενώ η αίσθηση αυτή τροφοδοτείται και από την ασπρόμαυρη εικόνα.

Ο Αλφόνσο Κουαρόν, μας μιλάει για την αδελφοσύνη, την συλλογικότητα και για μια μεξικάνικη κοινωνία, όπου οι κοινωνικές τάξεις, είναι ασήμαντες μπροστά στις ανθρώπινες τραγωδίες, ίδιες και για τους φτωχούς και για τους πλούσιους. Στο έργο,τις κοινωνικές τάξεις  τις διαγράφουν οι γυναίκες και αυτό το γεγονός κάνει την ταινία ακόμα πιο σημαντική.

Children of Women, παραλλάσσοντας τον τίτλο μιας παλαιότερης του, το ” Children of Men”.

Το Καλοκαίρι

Πρόκειται για έργο του Ρώσου σκηνοθέτη Κιρίλ Σερεμπρένικοφ,γνωστός στη χώρα του πρωτίστως για τα θεατρικά του ανεβάσματα, αλλά τα τελευταία επτά χρόνια, έχει και κινηματογραφική παρουσία, με άλλες δύο ταινίες, το 2012 και το 2015.  Βρισκόταν σε κατ’  οίκον περιορισμό, εξαιτίας των κατηγοριών που του έχει προσάψει το Υπουργείο Πολιτισμού της Ρωσίας για υπεξαίρεση 70 εκατομμυρίων ρουβλιών από μία μη κερδοσκοπική-καλλιτεχνική εταιρία  που διατηρούσε στη Μόσχα. Ο  Σερεμπρένικοφ αρνείται τις κατηγορίες και ισχυρίζεται πως διώκεται για τη δριμεία κριτική που ασκεί στην πολιτική της κυβέρνησης Πούτιν.

Το έργο του, το οποίο ξεκίνησε να το ετοιμάζει λίγες μέρες προτού συλληφθεί, στηρίζεται σε πραγματικά γεγονότα και μας γυρίζει πίσω στα τέλη του ’80, στο Λένιγκραντ, στην καθημερινότητα ενός μουσικού της ροκ, του Μάικ, έχοντας για είδωλά του, μόνο Αμερικανούς, τον Λου Ριντ, τον Ντίλαν, ενώ στηριγμά του, στέκεται η συντροφός του Νατάσα. Στην παρέα θα διεισδύσει ένας ακόμα μουσικός ο Βίκτορ Τσόι, ο οποίος αργότερα θα γίνει το μεγαλύτερο αστέρι της ροκ σκηνής, της Σοβιετικής Ένωσης.

Ο Σερεμπρένικοφ αφαιρεί το χρώμα, επενδύοντας σε μια ρετρό αισθητική, ενώ  χρησιμοποιεί αρκετό κινηματογραφικό χρόνο, για να αποτυπώσει το σλόγκαν “η εποχή του κομμουνισμού έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί”. Η νέα γενιά στη Ρωσία καθοδηγεί τις εξελίξεις και στρώνει το δρόμο προς της Δύση.

Η μουσική παίζει πρωτεύοντα ρόλο στο έργο, ενώ το επαναλαμβανόμενο μοτίβο, το σπάει η ερωτική ιστορία που θα δημιουργηθεί με τον πλατωνικό έρωτα της Νατάσα για τον Βίκτορ, εν γνώσει του συντρόφου της.

Ο  σκηνοθέτης, βρήκε τον τρόπο να δώσει υπόσταση στο ρομαντικό κομμάτι του έργου, θυμίζοντας-σε μερικά στάδιά του, το σινεμά του Λινκλέιτερ- και αυτό το γεγονός, λειτούργησε ως καταλύτης, για να ξεφύγει από το  κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο και τη βαθιά του επιθυμία να καταγράψει την εναντίωσή του στον κομμουνισμό.

Σύνορο

Έργο ενός Δανού σκηνοθέτη με ιρανικές καταβολές, του Αλί Αμπάσι, λάτρης των ταινιών τρόμου, σκηνοθέτησε πριν από δύο χρόνια το ” Shelley”, το οποίο προβλήθηκε στο Φεστιβάλ Βερολίνου.

Το νέο του έργο, στηρίζεται σε μυθιστόρημα του Αγβιντέ που είχε γράψει το ” Άσε το Κακό να Μπει”. Ηρωίδα του η Τίνα, μια γυναίκα με αποκρουστική εμφάνιση, η οποία εργάζεται ως τελωνειακή υπάλληλος. Με την όσφρηση της και μόνο, τεντώνοντας τα ρουθούνια, μπορεί να εντοπίσει οτιδήποτε παράνομο κυκλοφορεί. Οι απίστευτες ικανότητες της, θα μαθευτούν στα υψηλά κλιμάκια των μυστικών υπηρεσιών, αναθέτοντας της, επιπρόσθετες ευθύνες.

Ο Βορέ, ένας επίσης αποκρουστικός και άγριος τύπος, θα περάσει τον εξονυχιστικό έλεγχό της από το τελωνείο. Θα τον υποπτευθεί, τελικά όμως θα τον αφήσει ελεύθερο. Οι δυο τους θα έρθουν κοντά, θα τον ερωτευτεί, όμως το έξυπνο πουλί από το μύτη πιάνεται.

Ο Αμπάσι δημιουργεί μια ταινία, όπου ο τρόμος υπονοείται, υπάρχει στην ατμόσφαιρα, αλλά ποτέ δεν παίρνει σάρκα και οστά. Έχει φιλοσοφικές αναφορές το έργο αυτό, θυμίζοντάς μας το ” Shape of Water” του Ντελ Ντόρο, για την ανάγκη του έρωτα και της αλληλοκατανόησης, ακόμα και σε όσους και όσες θεωρούνται υποδεέστεροι, αλλά καταλήγει και μια ταινία αυτοπροσδιορισμού, για το ποιοι νομίζουμε ότι είμαστε και τι είμαστε πραγματικά.

Το Τελ Αβίβ φλέγεται

Η ταινία-μέσα από μια κωμωδία καταστάσεων- αντικατοπτρίζει την-για χρόνια-παράλογη κατάσταση που βιώνουν οι Παλαιστίνιοι, στα σημεία ελέγχουν από τους Ισραηλινούς στρατιώτες.
Ένας φιλόδοξος νέος Παλαιστίνιος σεναριογράφος, που κάνει την πρακτική του στην παραγωγή δημοφιλούς σαπουνόπερας , προσπαθεί να επωφεληθεί από την καθημερινή του επαφή με έναν Ισραηλινό φρουρό στα σημεία ελέγχου, για να δώσει ώθηση στην καριέρα του.  Ο φρουρός, θα ζητήσει από τον Παλαιστίνιο, να κάνει προσαρμογές στο σενάριο, για να του δώσει πίσω, το διαβατήριο του.  Θα το πράξει,  και τότε μπλέκεται ανάμεσα στα “θέλω” των Παλαιστίνιων συνεργατών του, στα ” θέλω” του ισραηλινού φρουρού, ενώ τα δικά του, μέρα με την μέρα εξαφανίζονται.

 Αγρίμι

Η πρώτη ταινία του Camille Vidal-Na quet είναι ένα οδοιπορικό στην ανδρική πορνεία και στην ανάγκη του κεντρικού ήρωα να βρει την αγάπη και τον έρωτα. Αναζητά το φιλί στις ερωτικές συνευρέσεις και ενώ ελπίζει, τελικά πλανάται πλάνην οικτρά ότι θα βρει ανταπόδοση. Ο τίτλος της ταινίας είναι και ρεαλιστικός και μεταφορικός. Ο ρεαλισμός έγκειται στον τρόπο που παρουσιάζεται η αγριότητα και η κυνικότητα των σχέσεων και των ερωτικών επιθυμιών, ενώ ο 22χρόνος Λεό είναι έτοιμος να προσφέρει απλόχερα τα συναισθήματά του.

Το έργο στηρίζεται πάνω στον νεαρό ηθοποιό Φελίξ Μαριτό, τον οποίο γνωρίσαμε από την ταινία που έκανε την έκπληξη στο περυσινό Φεστιβάλ Καννών” 120 χτύποι το λεπτό”.

The post 5 ταινίες που σημαδεύουν το 59ο ΦΚΘ appeared first on screeneye.gr.

Ανταπόκριση από το 59ο Φεστιβάλ  Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης

Ιάκωβος Γωγάκης

Η πιο λιτή -ίσως και η πιο ιδιαίτερη- τελετή έναρξης του Κινηματογραφικού Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 1η Νοεμβρίου, στον ιστορικό χώρο του Ολύμπιον, για την αυλαία της 59ης διοργάνωσης( θα διαρκέσει μέχρι τις 11 Νοεμβρίου), προτού προβληθεί η βραβευμένη ταινία ( και  με Χρυσό Φοίνικα) ” Shoplifters”,  του Ιάπωνα σκηνοθέτη Χιροκάζου Κορέ-Εντα, ο οποίος έστειλε ένα ευχαριστήριο μήνυμα.

Υπό τους ήχους του κομματιού ” Stuck in Motion” κι ενός ολιγόλεπτου δρώμενου, οι ομιλίες επί σκηνής παρακάμφθηκαν και αντικαταστάθηκαν από ένα βίντεο. Από τη μια εμφανίστηκαν,   ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής  της διοργάνωσης, ο Ορέστης Ανδρεαδάκης μαζί με τη Γενική Διευθύντρια του θεσμού την Ελίζ Ζαλαντό( αναφέρθηκαν στον αριθμό των ταινιών που θα προβληθούν,253) και από την άλλη παρουσιάστηκαν,  ο δήμαρχος της πόλης(Γιάννης Μπουτάρης), ο Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας( Απόστολος Τζιτζικώστας), η υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού ( Μυρσίνη Ζορμπά) και  η υφυπουργός Μακεδονίας Θράκης (Κατερίνα Νοτοπούλου).  Από τις ομιλίες, αξίζει να αναφερθούμε στη δημιουργία Film Office,  που θα λειτουργεί στην Περιφέρεια Μακεδονίας. Συγκίνηση προκάλεσε, αλλά  και παρατεταμένα χειροκροτήματα,  η παρουσία στο βίντεο των γνωστών στην πόλη δίδυμων αδερφών, του Μιχάλη και του Ανέστη.

Shoplifters

O Χιροκάζου Κορέ-Έντα,  βρέθηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 2004 με την αριστουργηματική του ταινία ” Nobody Knows” , μια ιστορία επιβίωσης δύο ανήλικων παιδιών, που η μητέρα τους θα τα εγκαταλείψει. Από τότε, έχει σκηνοθετήσει αρκετές ταινίες, όλες καταπιάνονται με παιδιά και με γονείς, εμβαθύνοντας στις ψυχολογικές διεργασίες των οικογενειακών σχέσεων, μέσα σε ένα ιαπωνικό περιβάλλον, εντελώς αποξενωμένο κι εχθρικό.

Στο “Shoplifters” καταπιάνεται ξανά με γονείς και με παιδιά,  εστιάζοντας σε μια οικογένεια απόκληρων του συστήματος,  όπου ακόμα και  το κρεβάτι , θεωρείται είδος πολυτελείας. Ο σύζυγος και πατέρας, δεν έχει μάθει να κάνει τίποτα άλλο στη ζωή του, από το να ασχολείται με μικροκλοπές, μαθαίνοντας  στο γιο του,  τα ” μυστικά” του επαγγέλματος. Θα βρουν και θα περιθάλψουν ένα κοριτσάκι που έχει εγκαταληφθεί,  αλλά ο κλοιός θα σφίξει, όταν το νεαρό αγόρι, θα τραυματιστεί,  στην προσπάθεια του να κλέψει. Θα ανακριθεί από τις αρχές, όπως κι ο πατέρας του.

Ο Κορέ-Εντα χτίζει την αφηγηματική του δράση,  πάνω σε  συνθήκες ακραίες,  αλλά  και σε κραυγαλέες συμπτώσεις, ενώ και τα οικογενειακά μυστικά, διογκώνουν περαιτέρω την  ακραία ιστορία . Είναι ο τρόπος,  για να καλύψει την έλλειψη εσωτερικού βάθους των χαρακτήρων του, που δεν αλληλοσυνδέονται με την κοινωνική πραγματικότητα  στην Ιαπωνία, όπως τα είδαμε να συνυπάρχουν έξοχα  στο ” Nobody Knows” και στο ” Still Walking”.  Ο Κορέ-Εντα μακριά από την Αριστοτελική ηθική, μας καλεί να αγκαλιάσουμε, έναν πατέρα που δηλώνει οτι είναι κλέφτης,  γιατί δεν έμαθε τίποτα άλλο να κάνει και μια μητέρα που πράττει το ίδιο, δύο γονείς χαρούμενοι κι ευτυχισμένοι, μαθαίνοντας να ζουν με τα λίγα, που δεν τα κέρδισαν με τον εντιμότερο τρόπο.

Η αχτίδα φωτός βρίσκεται  στα παιδιά και δει στο γιο, όπου ο σκηνοθέτης,  από ένα σημείο και μετά, τον καθιστά το πρόσωπο κλειδί της ιστορίας του, σε ένα δίλημμα με ποικίλες προεκτάσεις. Οι αποφάσεις μπορεί να είναι καθαρτικές και λυτρωτικές. Το σινεμά του Κορέ-Έντα με το σινεμά των Νταρντέν πηγαίνει χέρι-χέρι. Σε κάποιες ταινίες επιλέγουμε Κορέ-Έντα, σε κάποιες άλλες Νταρντέν. Tο ” Shoplifters”,  παρότι κέρδισε το Χρυσό Φοίνικα, δεν θεωρείται από τις αξιομνημόνευτες στιγμές του Ιάπωνα σκηνοθέτη. Κρατήσαμε μια υπέροχη στιγμή, με τους γονείς- oπου για χρόνια δεν έκαναν έρωτα-  τελικά να κάνουν, στον μοναδικό χώρο των λίγων τετραγωνικών που εκεί  τρώνε, εκεί όλοι κοιμούνται, μια σκηνή απρόβλεπτης εξέλιξης, αλλά μοναδικής αισθητικής, ανάμεσα στα νουτλς και στα γυμνά κορμιά.

Δείτε Βίντεο από την Τελετή Έναρξης

The post Υπό τους ήχους του ” Stuck in Motion” άνοιξε η αυλαία του 59ου ΦΚΘ appeared first on screeneye.gr.