Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Έγκλημα ιδιαζόντως ειδεχθές,  ήταν στη Λατινική Αμερική το εμπόριο νεογνών και μικρών παιδιών. Μπορούμε να ισχυριστούμε ότι εξακολουθεί να  είναι μάστιγα στον Τρίτο Κόσμο αλλά φαίνεται να  είναι  και του ανεπτυγμένου ευρωπαϊκού κόσμου. Κάποτε δρούσε σχεδόν φανερά, ενώ στις μέρες μας υπόγεια. Το  εμπόριο παιδιών ήταν και είναι μία επιχείρηση τεραστίων διαστάσεων.

Μας το υπενθύμισε η εξαιρετική ταινία “ Ράμματα”, έργο που προβλήθηκε στο Φεστιβάλ της Αθήνας, “Νύχτες Πρεμιέρας”, για το τι συνέβαινε στη Σερβία  για πολλά χρόνια .

Η Περουβιανή σκηνοθέτις Μελίνα Λεόν, άκουσε  από τον πατέρα της ζοφερές ιστορίες,  από την έρευνα που ο ίδιος είχε διεξάγει ως δημοσιογράφος στη Λίμα, για τα κυκλώματα γιατρών, νοσηλευτών και δημόσιων λειτουργών, που δρούσαν ανενόχλητα τη δεκαετία του ‘80, καθιστώντας το Περού, την πρώτη χώρα παγκοσμίως, στο baby-trafficking. Τα κυκλώματα, εκμεταλλεύονταν τις γυναίκες που δεν είχαν στον ήλιο μοίρα, γυναίκες άπορες,  από τις πολυάριθμες φυλές ιθαγενών του Περού. Το δέλεαρ, ήταν οι δωρεάν τοκετοί. Μία τακτική που ακολουθούσαν και ιδιωτικές κλινικές. Το κύκλωμα,  μετά τη γέννα, αστραπιαία απομάκρυνε τα βρέφη από το μαιευτήριο , για να καταλήξουν  σε ζευγάρια Αμερικανών και Ευρωπαίων , έναντι αδράς αμοιβής. Το 1990, μέσω παράνομων διαδικασιών , περίπου 500 ζευγάρια από τις Η.Π.Α υιοθέτησαν παιδιά.

1988: Η εγκυμονούσα Χεορχίνα -η οποία κατάγεται από μια φυλή μιγάδων- ζει σε έναν οικισμό κοντά στην πρωτεύουσα(Λίμα).  Θα πάει μόνη της στην κλινική-παγίδα κι εκεί, ξεκινάει ο εφιάλτης. Το κλάμα της  για την κόρη της που οι ιθύνοντες της κλινικής θα  απάγουν  , λυγίζει πέτρες.
Η μόνη της ελπίδα είναι ο δημοσιογράφος Πέδρο Κάμπο, ο οποίος θα προσπαθήσει να διαλευκάνει την υπόθεση.

Η Περουβιανή σκηνοθέτις Μελίνα Λεόν, πέραν της πατρικής αφήγησης, υιοθετεί τεχνικά τη φόρμα του Πάβελ Παβλικόφσκι από την ταινία του “ Ida”.
Τουτέστιν, παραδοσιακή αναλογία διαστάσεων 4:3 και ασπρόμαυρη φωτογραφία.
Η πρωταγωνίστριά της δε, η Πάμελα Μεντόζα, είναι κλώνος της ηθοποιού Γιαλίτσα Απαρίσιο από την ταινία “Ρόμα” . Όλα θυμίζουν ” Ρόμα”.
Μα και η στιγμή της γέννας, έχει παραπλήσιες ομοιότητες,  με  ανάλογη σκηνή από την   καταπληκτική ταινία του Μεξικανού Αλφόνσο Κουαρόν.
Όπως και στο Μεξικό έτσι και στου Περού, ένας  βρόμικος πόλεμος βρίσκεται εν εξελίξει τη δεκαετία του ‘80, με τη δεξιά κυβέρνηση του Γκαρσία να “εξαφανίζει” εκατοντάδες μέλη της αντάρτικής οργάνωσης “ Φωτεινό Μονοπάτι” , σε έναν αμυδρό -αλλά ξεκάθαρα εύστοχο- παραλληλισμό της Λεόν για τις δολοφονικές ενέδρες των ανταρτών από τη μια, τις  εξαφανίσεις αντιφρονούντων και βρεφών  από την άλλη.
Η  Περουβιανή μουσική παράδοση είναι ανεξάντλητη. Στο έργο,  οι ήχοι από  φλάουτα,  σαξόφωνα αλλά κι από κάθε λογής παραδοσιακό όργανο,δημιουργούν ονειρικές συνθέσεις και ο τίτλος  αποκτά την αξία που του αρμόζει.
Ίσως, το ομόφυλο ειδύλλιο ανάμεσα στον δημοσιογράφο και σε έναν νεαρό θεατράνθρωπο, να ήταν η σεναριακή υπερβολή της ταινίας, η οποία  απέσπασε βραβείο σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 2019.

The post Τραγούδι Χωρίς Όνομα appeared first on screeneye.gr.

Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Φέτος, ο Κλιντ Ίστγουντ έχει πολλούς λόγους για να δηλώνει περήφανος. Το Μάιο σβήνει κεράκια, θα γιορτάσει τα 90, τον Νοέμβριο θα ρίξει τη ψήφο του στους Ρεπουμπλικάνους-πιθανότατα στον Τραμπ- και τον Δεκέμβριο, ίσως τον δούμε να σκηνοθετεί μία επετειακή ταινία. Ανεξάρτητα από τις σφαλιάρες που θέλουν να του ρίξουν εκατομμύρια φαν του -για τις πολιτικές του απόψεις- οφείλουμε να επιδείξουμε τον δέοντα θαυμασμό, για το γεγονός, πως σε τέτοια ηλικία παραμένει δραστήριος και ικανός τεχνίτης του κινηματογραφικού μέσου. Το αποδεικνύει και με την πρόσφατη δημιουργία του, με την “Μπαλάντα του Ρίτσαρντ Τζούελ”, η οποία εξιστορεί πραγματικά περιστατικά, όπως  ο Κλιντ τα διάβασε σε ένα περιοδικό… και τα βγάζει στο φως.

Άραγε αγγίζει την τελειότητα του “Million Dollar Baby”;
Ούτε κατά διάνοια.
Των “Ασυγχώρητων” ή των τεσσάρων άντε πέντε άλλων σημαντικών στιγμών της σκηνοθετικής του καριέρας;
Κατηγορηματικά όχι.
Βάζει όμως την υπογραφή του σε μια “ αυθεντική Ίστγουντ” ταινία, στιβαρή και καλογυρισμένη.

Μας παραθέτει αρχικά μια αλληλουχία φαινομενικά απλοϊκών σκηνών- στιγμιοτύπων, ενός τυπολάγνου και εξαρτημένου από τη μητέρα του “σεκιουριτά”. Σκιαγραφεί το προφίλ του, μέχρι την σταδιακή κλιμάκωση της ιστορίας και την ανεύρεση ενός σακιδίου που περιείχε μία βόμβα στο Ολυμπιακό Πάρκο,  στην Ατλάντα το καλοκαίρι του ‘96 . Πασίγνωστο το περιστατικό. Ο Ρίτσαρντ Τζούελ ανακαλύπτει το σακίδιο, ενημερώνει την ασφάλεια, μα η έκρηξη δεν αποφεύχθηκε. Η βόμβα εξερράγη. Υπήρξαν θύματα και εκατοντάδες ήταν οι τραυματίες. Στην αρχή , τα ΜΜΕ ηρωοποίησαν τον Τζούελ, αλλά όσο καθυστερούσε η ανάληψη ευθύνης, τα βλέμματα στράφηκαν πάνω του. Θεωρήθηκε ύποπτος, χωρίς την ύπαρξη κάποιου “χειροπιαστού ” στοιχείου. Το γεγονός ότι ήταν μοναχικός, είχε περίεργο παρουσιαστικό, είχε ανύπαρκτη σεξουαλική ζωή και στο παρελθόν έδειξε ότι ξεπερνούσε τα όρια των αρμοδιοτήτων του, στοχοποιήθηκε. Ζήτησε την υπεράσπισή του, να την αναλάβει ο μοναδικός άνθρωπος που φάνηκε ο Τζούελ να εκτιμάει, ο δικηγόρος Γουότσον Μπράιαντ( Σαμ Ροκγουέλ).

Το κατά πόσο ο Ρίτσαρντ Τζούελ είναι ήρωας-όπως ο Ίστγουντ πιστεύει- ανήκει σε μια παράμετρο υποκειμενική , εν αντιθέσει με τον πιλότο Σάλυ Σάλενμπεργκερ, που σίγουρα ήταν( ταινία Σάλυ 2016, δείτε ΕΔΩ). To συντηρητικό προφίλ του Ίστγουντ, θα τον οδηγήσει στο ξεσκόνισμα της συγκεκριμένης ιστορίας, την εποχή του Μπιλ Κλίντον και των Δημοκρατικών.
Τα πολιτικά του πιστεύω-κάπως- τα καμουφλάρει, με μια διάσταση γενική για το τεκμήριο της αθωότητας και την ευκολία παραβίασης του τεκμηρίου από την εξουσία, αλλά και πως, τα ΜΜΕ τη μία μέρα κάποιον τον αποθεώνουν και την άλλη τον λοιδορούν. Ο “ βρόμικος” ρόλος θα ανατεθεί σε μια φιλόδοξη -χωρίς φραγμούς- δημοσιογράφο. Ο βετεράνος σκηνοθέτης γίνεται στυγνός προβοκάτορας. Φλερτάρει με το σεξιστικό στοιχείο, ιδίως τη στιγμή του εκρηκτικού διαλόγου του Τζούελ μαζί της. Αφήνει σε κάποιες στιγμές να εννοηθεί ότι “ αν μια γυναίκα έχει δύναμη, έχει φιλοδοξίες, μπορεί να γίνει μέγαιρα, να γίνει αδίστακτη και να τις υλοποιήσει”. Εάν ο Ίστγουντ επιθυμούσε την κατακραυγή, θα συνέχιζε μέχρι τέλους να προκαλεί. Αντιθέτως, θα γυρίσει την παρτίδα και θα δείξει τη δημοσιογράφο, να έχει και ευαισθησίες. Πονηρή τακτική, γιατί πέρασε ένα διπλό κι αντιφατικό μήνυμα προς το ακροατήριο του. Ακριβώς ότι επεδίωκε.

Η επαγγελματική σχέση του Τζούελ με τον δικηγόρου του είναι πιστεύουμε εμπνευσμένη, μέσα από το κλασικό δικαστικό δράμα του Σίντνεϊ Λουμέτ “ Η Ετυμηγορία”. Από τη μια έχουμε έναν ξεπεσμένο δικηγόρο, στριμωγμένο μέσα σε ένα γραφειάκι της κακιάς ώρας κι έναν πελάτη εντελώς αουτσάιντερ, το δίκιο βέβαια είναι με το μέρος τους.

Οι σκηνές, παρότι είναι μικρές και εναλλασσόμενες, έχουν πλούσια αφηγηματική ροή, τροφοδοτούν ένα είδος μυστηρίου και το συμπέρασμα είναι με το γάντι καταγγελτικό. Δικαίως η αγαπημένη ηθοποιός Κάθι Μπέιτς θα διεκδικήσει το Όσκαρ Β’ Γυναικείου Ρόλου, με την παθολογική συνύπαρξη και εξάρτηση μάνας και γιου, να συγκαταλέγεται στις πιο διεισδυτικές και λιγότερο επιφανειακές στιγμές της ταινίας. Ο Πολ Γουόλτερ Χάουζερ( συνήθως παίζει δεύτερους ρόλος, όπως στην ταινία του Σπάικ Λι “BlacKkKlansman”) αναλαμβάνει τον κεντρικό ρόλο, του εύσωμου Ρίτσαρντ Τζούελ. Οι σκόπιμες δυσλειτουργικές κινήσεις του, οι αργόσυρτες λέξεις που βγαίνουν από το στόμα του, αποδεικνύουν μεθοδική εκ μέρους του αφοσίωση στο σενάριο του Μπίλι Ρέι αλλά και προς τις σκηνοθετικές οδηγίες. Άλλωστε, κάποιοι άνθρωποι με μέτριες δεξιότητες και αποκλεισμένοι από τις ευκαιρίες ανέλιξης και από τις μικρές απολαύσεις της ζωής, έχουν το προφίλ του Τζούελ και στρέφονται ακόμα και προς την οπλοκατοχή- την οπλοκατοχή δεν την καταδικάζει ο Ίστγουντ ούτε την επαινεί-αλλά ενστερνίζονται και τον συντηρητισμό. Ο Ίστγουντ πονηρά, τους κλείνει το ένα δικό του μάτι.

“Η Μπαλάντα του Ρίτσαρντ Τζούελ” από την Πέμπτη 16 Ιανουαρίου στους κινηματογράφους 

The post Η Μπαλάντα του Ρίτσαρντ Τζούελ appeared first on screeneye.gr.