Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Μία  από τις ταινίες του Μίκαελ Χάνεκε- που δεν αναζητούμε συχνά να ξαναδούμε- , φέρει τον τίτλο   “71 Συμπτώσεις”. Στην περίπτωση του αμερικάνικου ριμέικ της ταινίας “ Με σειρά Εξαφάνισης” , μία σύμπτωση είναι αρκετή. Η ορίτζιναλ ταινία,  γυρίστηκε το 2013 σε μια από τις πιο κρύες χώρες της Ευρώπης, στην Νορβηγία  και το σκηνικό -τότε- στήθηκε    μέσα σε συνθήκες ψύχους και ακραίας χιονοθύελλας, σε περιοχές αποκλεισμένες από τον έξω κόσμο. Η σύμπτωση έγκειται στο γεγονός, πως η αγγλόφωνη εκδοχή-γυρισμένη πάλι σε παρόμοιες συνθήκες- στην Αλμπέρτα του Καναδά-, θα ξεκινήσει να προβάλλεται στις Η.Π.Α στις 7 Φεβρουαρίου, όπου φέτος το ψύχος είναι πρωτόγνωρο και οι  θερμοκρασίες στις βορειοδυτικές πολιτείες,  φτάνουν ακόμα και τους μείον 50 βαθμούς.

Αναφερόμενοι στον  Χάνεκε, όπως ακριβώς έπραξε το 2007  με την ταινία “Funny Games”, έτσι κι ο Νορβηγός Χανς Πέτερ Μόλαντ -εν έτει 2018- αναλαμβάνει τη σκηνοθεσία και του αγγλόφωνου ριμέικ.

Εικάζουμε, ότι το ριμέικ επιλέχθηκε, έτσι ώστε να το δουν οι μάζες. Άλλωστε είναι γνωστό,  πως η συντριπτική πλειοψηφία των θεατών του σινεμά, δεν βλέπει ταινίες μη αγγλόφωνες. Αφετέρου και η ευρηματική προσέγγιση του Μόλαντ -που είναι γεμάτη  με μαύρο χιούμορ-  παραπέμπει στις γκανγκστερικές ταινίες των αδερφών Κοέν, με τις οποίες το ευρύ κοινό είναι  εξοικειωμένο.

Προς τιμήν του, ο Νορβηγός  σκηνοθέτης, το γενναιόδωρο μπάτζετ δεν το χαραμίζει δεξιά κι αριστερά. Μας βυθίζει στην ίδια ακριβώς ατμόσφαιρα με την ορίτζιναλ ταινία και η κριτική του  για τα κακώς έχοντα,  είναι το ίδιο αιχμηρή. Αρνείται την υιοθέτηση αμερικανικών στερεοτύπων για να γίνει ακόμα πιο οικεία  η ιστορία του. Μολονότι προσθέτει στην σεναριακή του ομάδα τον Frank Baldwin, οι προσθήκες είναι διακριτικές, όπως επί παραδείγματι, οι ευρηματικοί αλλαγή των ονομάτων αλλά και τους Σέρβους βαρόνους, τους αντικαθιστά με   τους ινδιάνους.

Τον Στέλαν Σκάρσγκαρντ, αντικαθιστά ο εξειδικευμένος στις ταινίες εκδίκησης Λίαμ Νίσον, ενώ τη σύντροφό του, παίζει η μούσα του Ντέιβιντ Λιντς στην “ Ατίθαση Καρδιά”,  η Λόρα Ντερν.

Έχοντας για οδηγό την ελληνική παροιμία ” η εκδίκηση είναι ένα πιάτο που τρώγεται κρύο” ο Χανς Πέτερ Μόλαντ παίρνει μια τετριμμένη ιστορία συμμοριών, οικογενειακής τραγωδίας, ρεβάνς και αυτοδικίας  και τη συνθέτει σε ένα μακάβριο, γκροτέσκο φιλμ του παραλόγου. Αφενός μεν είναι επιδέξια δομημένο, συναρμολογημένο με μαθηματική ακρίβεια, στο σενάριο, στους διαλόγους και στην εικόνα, αφετέρου δε είναι κοινωνικά επίκαιρο, αλλά ταυτόχρονα τόσο αιχμηρά ειρωνικό, κυνικό και διασκεδαστικό, που πιθανόν οι Κοέν και ο Ταραντίνο να επευφημούσαν τον Νορβηγό μιμητή τους( το τοπίο θυμίζει τη Μινεσότα από το “Fargo”, η ατμόσφαιρα και οι γκανγκστερικές παρεξηγήσεις το “Pulp Fiction”) τους οποίους μνημόνευσε και στο πρώτο πόστερ του ορίτζιναλ έργου ,στο Φεστιβάλ Βερολίνου 2014. Ασφαλώς και δεν μπορούν να μας διαφύγουν αυτά τα υπαρκτά στο φιλμ στερεότυπα και κλισέ.

Ο Νίλς Κοξμαν είναι  χειριστής εκχιονιστικού μηχανήματος που ζει σε μια μικρή πόλη. Όταν ο έφηβος γιός του θα βρεθεί νεκρός, ο νομοταγής πατέρας ξετυλίγει ο ίδιος το κουβάρι του κυκλώματος, ξεκινώντας από τον κολλητό-φίλο του παιδιού του, για να καταλήξει στον αρχιμαφιόζο υπαίτιο της δολοφονίας, έναν βαρόνο ναρκωτικών.  Η κατάσταση περιπλέκεται, από την κατά λάθος εμπλοκή στην υπόθεση του γιού του αρχηγού της φυλής των ινδιάνων,  με τον αμείλικτο για αντίποινα πρωταγωνιστή, να ανακαλύπτει ένα δίκτυο διακινητών λευκού θανάτου. Ό ένας θάνατος ακολουθεί τον άλλον. Μετρήσαμε 22!. Χαρακτηριστικό της σπιρτόζικης κινηματογραφικής τους αποτύπωσης, το μαύρο της οθόνης, το οποίο σπάει με μια λευκή επιτύμβια στήλη, με το όνομα του νεκρού… και Θεός μακαρίσει τους(δικό μας).

Ο Χανς Πέτερ Μόλαντ παίζει με το τέμπο και αντιπαραβάλει την ανδρική επιθετικότητα με το καθαρό λευκό-αγνό σκηνικό, την διοχετεύει σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής ζωής  των Η.Π.Α . Σαρκάζει ταυτόχρονα τα υποτιθέμενα  κράτη δικαίου. Επίσης θα υπονομεύσει το θεσμό της πατριαρχικής οικογένειας, με τον τρόπο που η εμμονική βία και τα ζωώδη ένστικτα επισκιάζουν τη λογική. Η ταινία μπορεί να έχει σαν κεντρικό στόρι τον πατέρα που επιζητεί το οφθαλμόν αντί οφθαλμού, για τον χαμό του γιου του, αλλά το ευφάνταστο σενάριο θα φέρει τελικά τρεις πατεράδες,  που θα τους ενώσει-περίπου-ο συγκεκριμένος κοινός παρονομαστής, μιας γενικευμένης τυφλωτικής αλληλοεξόντωσης.

Από την Πέμπτη 7 Φεβρουαρίου στους κινηματογράφους.

The post Ψυχρή Καταδίωξη appeared first on screeneye.gr.

Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Η μακροχρόνια διένεξη Ισραηλινών και Παλαιστινίων, δεν έχει τελειώσει και δεν έχει αφήσει μονάχα θύματα από την πρώτη και δεύτερη ιντιφάντα , ούτε το τείχος στη Λωρίδα της Γάζας προασπίζεται την ασφάλεια και την ειρήνη. Η πρόσκαιρη ηρεμία, ακροβατεί καθημερινά πάνω σε ένα τεντωμένο σχοινί και η μονομερής ανακήρυξη της Ιερουσαλήμ, ως η πρωτεύουσα του κράτους του Ισραήλ,  από τον Ντόναλντ Τραμπ, περιπλέκει και δυναμιτίζει, ακόμα περισσότερο την κατάσταση.

Η πραγματική ιστορία που ενέπνευσε τον Παλαιστίνιου σκηνοθέτη  Μουάγιαντ Αλάγιαν, θα μπορούσε να θυμίζει , “το παράλογο” θέατρο του Ιονέσκο, εάν ακολουθούσε σουρεαλιστική μορφή, κι εάν έδειχνε άγνοια και  για τον τόπο και για  το χρόνο.

Αντιθέτως, γνωρίζουμε για τον τόπο( Ιερουσαλήμ), επίσης γνωρίζουμε και για το χρόνο( η ιστορία συνέβη πριν από μερικά χρόνια ) και το απίθανο-από κάθε άποψη- σενάριο, μεταφέρεται πάνω σε μια ρεαλιστική κινηματογραφική φόρμα.

Στο δυτικό -”πολιτισμένο μας”- κόσμο, όπου επικρατεί ηρεμία, τάξη και ασφάλεια, η ερωτική απιστία μπορεί κάποιες φορές να θεωρείται επώδυνη για δέκτες κι αποδέκτες, όμως θεωρείται -καλώς ή κακώς-κάτι σύνηθες.
Όταν λαμβάνει χώρα στους ιερούς τόπους των Εβραίων, των Σουνιτών και των Χριστιανών , δεν είναι μόνο μία πράξη κολάσιμη, μπορεί να εξελιχθεί σε μια πολυσύνθετη κατάσταση( ακόμα και πολιτικά), επειδή εκεί, ούτε ηρεμία υπάρχει, ούτε κι ασφάλεια.
Κάπως έτσι, στο έργο ” Απαγορευμένες Συναντήσεις” ο Ιονέσκο συναντάει τα Σαιξπηρικά μπερδέματα και τις παρεξηγήσεις, χωρίς ίχνος κωμικού στοιχείου, αλλά κραυγαλέα υπαρξιακού, όπου το μάρμαρο το πληρώνουν οι ερωτικές επιθυμίες, απόρροια είτε της έλξης ανάμεσα σε δύο ανθρώπους, είτε της μοναξιάς τους, μέσα σε έναν προβληματικό γάμο.

Η Σάρα είναι Εβραία( παντρεμένη με έναν ισραηλινό στρατιωτικό). Είναι και ιδιοκτήτρια μιας καφετέριας στη Δυτική Ιερουσαλήμ. Ο Σαλέμ είναι Παλαιστίνιος της Ανατολικής Ιερουσαλήμ ( παντρεμένος με μια Παλαιστίνια  που περιμένει παιδί) και είναι διανομέας καφέ, του μαγαζιού της Σάρα. Η ιστορία ξεκινάει, ενώ ήδη μεταξύ τους υπάρχει “παράνομη” σχέση, που ολοκληρώνεται πάντα, μέσα στο φορτηγό του Σαλέμ.
Η ολιγόωρη μετάβασή τους στη Βηθλεέμ, αποδεικνύεται ένα ταξίδι στην Κόλαση του Δάντη.
Το τι θα συμβεί εκεί, το αφήνουμε να το δείτε στη μεγάλη οθόνη. Ο Σαλέμ θα θεωρηθεί από τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες μέλος τρομοκρατικής οργάνωσης, οι Παλαιστίνιοι, τον θεωρούν επαναστάτη και η γυναίκα του,  ψάχνει την αλήθεια. Ο κλοιός σφίγγει και γύρω από τη Σάρα, αλλά και γύρω από τον μέχρι τότε πανίσχυρο σύζυγό της.

Ο σκηνοθέτης ,  αποτραβιέται ορθά από το προσκήνιο και καθιστά πρωταγωνίστρια του, τη δυνατή του ιστορία. Το οτι είναι ικανότατος, το αποδεικνύει με τη σύνθεση του παζλ,αλλά και δίνοντας έμφαση στα κίνητρα όλων των ηρώων,  ακόμα και όσων κρατάνε δευτερεύοντες ρόλους. Βλέπει βαθιά τις προσωπικότητες τους ακόμα και στην περίπτωση της Σάρα, ενώ κάποια στιγμή την ενοχοποιεί,  σε κάποια άλλη στιγμή της  δίνει ελαφρυντικά, αναγνωρίζοντας τα  δύσκολα διλήμματα που είχε να αντιμετωπίσει και τη ψυχολογική πίεση που είχε δεχθεί.
Οι σχέσεις , που εμποδίζονται και διαχωρίζονται ανάλογα με την εθνικότητα και τη θρησκεία , και τα χαλινάρια που βάζουν στην ειρήνη,  νόμιμες και παράνομες οργανώσεις- για να διαιωνίζεται η πολεμική κατάσταση ένθεν κακείθεν-   είναι το διδακτικό επιστέγασμα της ταινίας. Ο Μουάγιαντ Αλάγιαν καταπιάνεται με τους ήρωες από σπόντα, με τη γραφειοκρατία και με τις διακρίσεις φύλου( όπως ήταν η δυσκολία της γυναίκας του Σαλέμ να ζητήσει διαζύγιο και με την ευκολία να χαρακτηριστεί μια γυναίκα πόρνη ), με τις διακρίσεις φύλου, με τις  οικονομικές ανισότητες και με τις  εκ διαμέτρου αντίθετες συνθήκες ζωής, ανάμεσα σε Ισραηλινούς και Παλαιστίνιους Η κάμερα, από τα μισογκρεμισμένα σπίτια των Παλαιστινίων μεταφέρεται εν ριπή οφθαλμού στη δυτικότροπη ζωή των Ισραηλινών, που απολαμβάνουν όλες τις ανέσεις, που δεν απολαμβάνουν οι Παλαιστίνιοι,  σε απόσταση -μεταξύ τους- μόνο εκατοντάδων μέτρων. .

Θα μπορούσε,  κάποιες γκροτέσκο καταστάσεις να τις αποφύγει, το φινάλε όμως, δημιουργεί εκ νέου,  μια νέα  ισχυρή δυναμική.

Επιλέγει δύο άγνωστους στο ευρωπαϊκό κοινό ηθοποιούς, για τους δύο  κεντρικούς ρόλους, την  ισραηλινή ηθοποιό  Σιβάνε Κρέτσνερ  για να ερμηνεύσει τη Σάρα και τον  Άραβα Αντέβ Σαφαντί , για το ρόλο του Σαλέμ. Και οι δύο,  αποτύπωσαν τους διαφορετικές κόσμους, όπου  τους ένωσε η ερωτική έλξη, χωρίς να αποποιηθούν τις καταβολές τους, το κοινωνικό τους στάτους και το ήθος που κουβαλούσε ο καθένας. Το ρόλο της γυναίκας του Σαλέμ ερμήνευσε η γνωστή στο σινεμά της Μέσης Ανατολής, η Μάισα Ελ Χαντί, έχοντας -ίσως- την πιο εντυπωσιακή ερμηνεία, απ’ όλο το καστ.

Από την Πέμπτη 7 Φεβρουαρίου στους κινηματογράφους

The post Απαγορευμένες Συναντήσεις appeared first on screeneye.gr.

Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Η πλούσια ιρανική κινηματογραφία, σπανίως μας αφήνει να την ξεχάσουμε. Από τη μία ξεπηδάνε οι συνεχιστές της  σχολής του μαγικού ρεαλισμού, της πρώτης περιόδου του Ιρανικού ρεύματος ( από τη δεκαετία του ‘60 και μετά) , όπως ήταν ο   Κιαροστάμι κι όπως είναι ο Μαχμαλμπάφ και από την άλλη βρίσκουμε τους συνεχιστές της δεύτερης φάσης του ιρανικού νέου ρεύματος, οι οποίοι ενδοσκοπούν στα κοινωνικά προβλήματα της σύγχρονης ζωής, όπως είναι οι Φαραντί κι ο Παναχί.

Ο 46 χρόνος Ραμτίν Λαβαφί, ανήκει στη δεύτερη ομάδα. Βρίσκεται σκηνοθετικά  πιο κοντά στη φιλοσοφία των πρόσφατων ταινιών του Τζαφάρ Παναχί, όπως είναι η “Κλειστή Κουρτίνα”, το Οφσάιντ και σεναριακά βρίσκεται κοντά στον Ασκάρ Φαραντί ( About Elly). Βέβαια, η ιστορία του είναι επίπεδη και τα καυστικά  νοήματα,  για την ευθυνοφοβία, την  κενότητα των σύγχρονων αστών,  για τις εξαρτήσεις τους και για τα άδικα βάρη που επωμίζονται οι γυναίκες, συμπορεύονται στο τέλος, με ένα μπερδεμένο συμπέρασμα για τον τζόγο και τα προσωπικά πάθη.

Καταπιάνεται με δύο άντρες και δύο γυναίκες κοντά στα 30 τους χρόνια. Το πρώτο ζευγάρι,  είναι παντρεμένο  και το άλλο, βρίσκεται στα διερευνητικά στάδια,  προτού ξεκινήσουν μια σχέση. Ένα τροχαίο ατύχημα κι ο  φόβος οτι έχουν αφήσει πίσω ένα άτομο νεκρό, θα τους οδηγήσει στο σπίτι της ανύπαντρης γυναίκας.

Το έργο,  εξελίσσεται από την αρχή του- και σχεδόν- μέχρι το τέλος του, στο σαλόνι του σπιτιού.

Θα μπορούσε να γίνει  θεατρικό έργο … και με την τεχνική που  σκηνοθετείται τροφοδοτείται  αυτή η θεατρικότητα , όπως είναι για παράδειγμα τα   πλάνα, έχοντας  μέσα στο κάδρο,  όλους τους ήρωες του έργου.

Ένα δυτικοποιημένο κομμάτι της ιρανικής κοινωνίας έχει διαβρωθεί από τον καπιταλισμό,  όπως είναι ο παντρεμένος άντρας, ο οποίος θα βάλει σε κίνδυνο την οικογενειακή του ευτυχία από το πάθος του για το ποδοσφαιρικό στοίχημα ή οι κοινωνικές συνθήκες των άλλων δύο νεαρών παιδιών, που τους αναγκάζουν να πουν ψέματα.

Το γεγονός οτι αποφεύγονται οι “ κακοί” χαρακτήρες… κι όλοι, μέχρι και ο επιπόλαιος σύζυγός, εκπέμπουν  μια καλοσύνη, φανερώνει την επιθυμία του δημιουργού, να δείξει πως δεν είναι οι άνθρωποι κακοί αλλά οι προκλήσεις και οι συνθήκες του σύγχρονου κόσμου, οδηγούν τους νέους, σε μια ροπή προς τον ατομικισμό.

Ωραίες ερμηνείες, από τέσσερα-πέντε μέλη,  της σπουδαίας ιρανικής θεατρικής και κινηματογραφικής σχολής, που εξακολουθεί να βγάζει  εξαιρετικούς ηθοποιούς,

Τις εντυπώσεις κλέβει η πανέμορφη Παρινάζ Ιζαντιάρ.

Από την Πέμπτη 7 Φεβρουαρίου στους κινηματογράφους.

The post Hattrick( Το Γύρισμα της Τύχης) appeared first on screeneye.gr.