Όργουελ: 2+2=5

Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Ο ντοκιμαντερίστας Ραούλ Πεκ, που είχε στο παρελθόν δημιουργήσει το σπουδαίο έργο « Δεν Είμαι ο Νέγρος σου» (διαβάστε την κριτική μας εδώ), καταπιάνεται τώρα με τον Όργουελ και αναγάγει τα καυστικά, ανθρώπινα και επίκαιρα κείμενά του σε μια ταινία όπου ο 21ος αιώνας, πολιτικά και κοινωνικά, τον επιβεβαιώνει.

Πώς άραγε επιβάλλεται η τυραννία; Κατά τον Τζορτζ Όργουελ , με όπλα, με λέξεις, με εικόνες, με συνθήματα, με διαστρέβλωση της αλήθειας, με την εξουσία να απαιτεί από τον άνθρωπο να προδώσει ακόμα και τη λογική του.

Ο Ραούλ Πεκ δίνει υπόσταση σε όσα διηγήθηκε ο Όργουελ μέσα από ημερολόγια, επιστολές και κυρίως από το πνεύμα του «1984», ενώ χρίζει αφηγητή τον ηθοποιό  Ντέμιαν Λιούις.

Παράλληλα, δε, παρεμβάλλονται αποσπάσματα από τις κινηματογραφικές διασκευές του «1984» και της «Φάρμας των Ζώων». Έτσι, η φωνή του συγγραφέα συνομιλεί με εικόνες από τη Γάζα, την Ουκρανία, τη Μιανμάρ, το Ισραήλ, τις ΗΠΑ, ακόμα και χώρες όπου η λογοκρισία και η προπαγάνδα γίνονται καθημερινός μηχανισμός.

Ο Πεκ συνδέει τον Όργουελ με τον εθνικοπατριωτισμό και τη μισαλλοδοξία του Τραμπ, τους οπαδούς του που όρμησαν σαν αγέλη στο Καπιτώλιο, με τον Πούτιν, τον Νετανιάχου, αλλά και με πρόσωπα όπως ο Όρμπαν, η Λεπέν ή ο Φάρατζ. Δείχνει πως τα γεωστρατηγικά παιχνίδια παίζονται πάντα πάνω στα σώματα των αδύναμων λαών. Επί παραδείγματι, η Παλαιστίνη και το Κονγκό γίνονται πεδία όπου τα συμφέροντα βαφτίζονται «ασφάλεια», «ειρήνη», «νόμιμη βία».

Και ενώ το ντοκιμαντέρ εξυμνεί εύστοχα τη διορατικότητα του Όργουελ, είναι ταυτόχρονα και ελαφρώς κουραστικό, γιατί στηρίζεται μόνο σε έναν αφηγητή. Είναι και κάπως χαοτικό: επανέρχεται, διακόπτεται, χάνει τη ροή του.

Είναι αδύνατον, από την άλλη, να μη βρούμε εξαιρετική τη χρονική στιγμή κατά την οποία το ντοκιμαντέρ προβάλλεται, αλλά και την έμπνευση του Πεκ να χτίσει πάνω στον Όργουελ,  τη νέα εθνικιστική τάση της εποχής μας.

Όργουελ: 2+2=5 από την Πέμπτη 26/3 στους κινηματογράφους