Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Μερικά 24ώρα απομένουν από τη διεξαγωγή εκλογών στο Ισραήλ .Πρόκειται για την πέμπτη εκλογική αναμέτρηση τα τελευταία τέσσερα χρόνια και με μία νέα σοβαρή έξαρση βίας να βρίσκεται προ των πυλών στη Δυτική Όχθη.

Μέσα στη συγκύρια αυτή , κυκλοφορεί στις αίθουσες η «Παγίδα» ( Huda’s Salon) του αγαπημένου στην Ελλάδα Παλαιστίνιου σκηνοθέτη Χανί Αμπού Ασάντ, ο οποίος διακρίθηκε στο παρελθόν, για τις κοινωνικοπολιτικές ταινίας « Ο Παράδεισος Τώρα» και « Ομάρ.»

Η νέα του ταινία, αντλεί τα νοήματά της πρωτίστως μέσα από τους συμβολισμούς και την ειρωνεία. Ο Παλαιστίνιος σκηνοθέτης χρησιμοποιεί ενίοτε ύφος ανάλαφρο, αιχμηρό, κυνικό και δραματοποιημένο, σε μια ιστορία όπου ισχύει η φράση « πήγε για μαλλί και βγήκε κουρεμένη.»
Η Παλαιστίνια παντρεμένη γυναίκα και μητέρα ενός νεογέννητου μωρού, ονόματι Ρεμ, εκβιάζεται και παγιδεύεται από την κομμώτρια της, την Χούντα, ούτως ώστε να γίνει κατάσκοπος των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών. Η Ρεμ στην πορεία δεν έχει να αντιμετωπίσει μονάχα τον στυγνό εκβιασμό, αλλά κυριεύεται κι από το φόβο για τη ζωή της . Ενισχύεται ο φόβος και από την εμπλοκή των Παλαιστινίων ανταρτών, που την υποπτεύονται. Ταυτόχρονα κι ο σύζυγός της, με την φαλλοκρατικές του αντιλήψεις , θέτει στη Ρεμ, επιπρόσθετα εμπόδια.
Ο Χανί Αμπού Ασάντ χρησιμοποίει την τέχνη και τη δύναμη της εικόνας, για να καταδείξει ποια πλευρά φέρει τη μεγαλύτερη ευθύνη, όπως επί παραδείγματι είναι η ανάδειξη στο έργο του τείχους, δημιούργημα του ισραηλινού ηγέτη Αριέλ Σαρόν.
Ο Παλαιστίνιος σκηνοθέτης ρίχνει πλαγίως τα βέλη του και προς τους συμπατριώτες του, για το πώς μετεξελίχθηκε η παλαιστινιακή αντίσταση, την οποία με τη σημερινή της μορφή, δεν τον εκφράζει. Ο Ασάντ, γαλουχήθηκε με τις  αξίες και τα οράματα του Αραφάτ και η επικράτηση της Χαμάς, αλλοίωσε –κατά τον σκηνοθέτη- τον αγώνα των Παλαιστινίων, αλλά έφερε μαζί της και την ακραία μουσουλμανική θέση για τις γυναίκες.
Όλα αυτά στο έργο φανερώνονται με το γάντι. Στην « Παγίδα» τα μεγαλύτερα θύματα και οι πραγματικά παγιδευμένοι, είναι οι γυναίκες και τα παιδιά.
Υπάρχουν εμφανείς αστοχίες στο πως ξεδιπλώνεται το εγχείρημα του Ασάντ και μια υπερβολή στις ερμηνείες , ιδίως από τις καταξιωμένες ηθοποιούς Mάισα Αμπντ Ελχάντ, Μανάλ Αουάντ.

“Η Παγίδα” από 27/10 στους κινηματογράφους

The post Η Παγίδα appeared first on screeneye.gr.

Δράμα, Θρίλερ, 96′ Παλαιστίνη 2013, Γλώσσα Αραβικά

του Χανί –Αμπού Ασάντ

Με τους Άνταμ Μπακρί, Άιγιαντ Χουράνι, Σαμέρ Μπισαράτ

Έργο που μένει βαθιά χαραγμένο στη  μνήμη , το « Ομάρ» διαθέτει ρεαλιστικό κυνισμό, και δείχνει ωμά  την απόγνωση και τον τρόμο  της νέας γενιάς των Παλαιστινίων που βρίσκονται για χρόνια παγιδευμένοι. Δεν είναι μόνο η πίεση από το Ισραήλ .αλλά όπως εύστοχα απεικονίζεται υπάρχει κι ένας επιπρόσθετος εξαναγκασμός, προερχόμενος από την «Ιντιφάντα «που δεν επιτρέπει στους νέους να παραμείνουν ουδέτεροι , απολίτικοι και να γευτούν τις χαρές της νιότης τους, όπως είναι ο  έρωτας, η επαγγελματική ανέλιξη και η δημιουργικότητα.

Ο Ομάρ κάθε μέρα σκαρφαλώνει το δυσθεώρητο τοίχος  που χωρίζει τη Ναζαρέτ , για να συναντήσει την αγαπημένη του Νάντια. Ταυτόχρονα είναι μέλος μιας οργάνωσης που βάζει στο στόχαστρο ισραηλινούς στρατιώτες. Ένα χτύπημα σε  στρατόπεδο θα κινήσει τις υποψίες, θα βρεθεί μέσα στη φυλακή ,θα υποστεί σκληρά βασανιστήρια, θα τον απελευθερώσουν με σκοπό να καταδώσει τους συνεργούς του. Την ίδια στιγμή αρχίζουν να μπλέκονται και τα προσωπικά του, με τη Νάντια να τον θεωρεί προδότη.

  Ο Παλαιστίνιος σκηνοθέτης  Χανί –Αμπού Ασάντ αποδεικνύεται πολλάκις διαόλου κάλτσα γιατί με μαεστρία ισορροπεί άψογα πάνω σε ένα τεντωμένο σκηνή που δεν γέρνει ούτε προς τη μία ούτε προς την άλλη πλευρά, καθιστώντας τον συμπαθή ακόμα και στο φιλελεύθερο εβραϊκό ακροατήριο.Η 6η του ταινία φέρνει στο νου ένα επίσης δικό του έργο –που είναι και το γνωστότερο όλων-  « Παράδεισος Τώρα», ένα ανατρεπτικό δράμα εκείνης της εποχής ( 2006) αλλά και άκρως πεσιμιστικό γύρω από δύο Παλαιστίνιους που συμμετέχουν σε αποστολή αυτοκτονίας.

Και οι δύο ταινίες καθ’όλη τη διάρκεια τους φλερτάρουν με το ενδεχόμενο του θανάτου των βασικών πρωταγωνιστών, σαν ένα μακάβριο απρόβλεπτο παιχνίδι που δεν μπορείς να βάλεις το χέρι σου στη φωτιά για την τελική κατάληξη. Την ίδια στιγμή στην τελευταία του ταινία επινοεί έξυπνους κινηματογραφικούς γρίφους για να κρατήσει το ενδιαφέρον του κοινού και θα τα καταφέρει. Ο Ομάρ θα συνεργαστεί με τους Ισραηλινούς ή προσποιείται; Ποιός αδελφικούς του φίλος προδίδει μυστικά στον εχθρό και γιατί; Η Νάντια  πέφτει θύμα των συγκυριών ή φέρει κι αυτή ευθύνη για το αδιέξοδο που οδηγείται ο φίλος της

Ο Χανί –Αμπού Ασάντ  φτιάχνει ένα σκηνικό που το καθορίζει η παράνοια, η εξαπάτηση, η προδοσία, η αμφιβολία και οι τοπικές  αντιλήψεις. Όλοι οι άβγαλτοι ήρωες  υποπίπτουν σε λάθη, ως αποτέλεσμα της ψυχολογικής βίας ένθεν κακείθεν( Ισραηλινών κατοχικών δυνάμεων- φιλοπόλεμων Παλαιστινίων), και της φυσιολογικής αδυναμίας τους να ελιχθούν για να πάρουν κάτω από τις περιστάσεις τις πιο ανώδυνες αποφάσεις.

Μακρά και άσκοπη η διάρκεια των αλλεπάλληλων σκηνών με τον Ομάρ να τρέχει απ’ άκρη σ’ άκρη της πόλης για να γλιτώσει τη σύλληψη. Υπάρχει μια υπερβολική ευκολοπιστία του κεντρικού ήρωα  σε πρόσωπα που είναι ξεκάθαρες οι ύπουλες τους προθέσεις  (αδυναμία σεναριακή), όπως επίσης παραμένει μέχρι τέλους σκοτεινός ο ρόλος που επιφυλάσσει ο δημιουργός στον γυναικείο του χαρακτήρα, (μου θύμισε το θεατρικό έργο του Κάρλ Σένχερ « Γυναίκα Διάολος»).

Ο ” Ομάρ” από 6/2 στο ΑΣΤΥ

Κρατήστε το όνομα Αντάμ Μπακρί. Ο  γοητευτικός νεαρός Παλαιστίνιος δεν ξεσήκωσε μόνο τα γυναικεία πλήθη στο πρόσφατο Φεστιβάλ των Καννών, φαίνεται να διαθέτει ανεπεξέργαστες υποκριτικές ικανότητες που αν τις δουλέψει σίγουρα θα ακολουθήσουν κι άλλες  κινηματογραφικές του επιτυχίες.

The post Ομάρ( Omar) appeared first on screeneye.gr.

Γράφει ο Ιάκωβος Γωγάκης

O Παλαιστίνιος σκηνοθέτης Χάνι Αμπού Ασάντ εμφανίστηκε τον περασμένο Μάιο στο Φεστιβάλ Καννών, χωρίς ιδιαίτερες προσδοκίες για το έργο που είχε ολοκληρώσει. Με τις αποσκευές του μισοάδειες,  με τον Πάουλο Κοέλιο να τον φρενάρει, και να μην του δίνει το πράσινο φως  για να γυρίσει κινηματογραφικά το μυθιστόρημα  « 11 λεπτά», η μόνη του έγνοια ήταν το φιλμ « Ομάρ», να εξασφαλίσει διανομή σε αρκετές χώρες ώστε  να καλυφθούν κάποια χρέη που εξακολουθούσαν να τρέχουν.

Αλλά ο Χάνι Αμπού Ασάντ  για δεύτερη φορά στη καριέρα του θα κάνει την έκπληξη. Το 2006 η σπουδαία του ταινία « Παράδεισος Τώρα», διεκδίκησε  το Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας και τώρα 8 χρόνια αργότερα βρίσκεται  ξανά σε αυτή τη περίοπτη θέση.

Το έργο είναι γυρισμένο στον οικείο του χώρο, στη Παλαιστίνη, με τον Ομάρ παγιδευμένο μεταξύ ενός έρωτα και ταυτόχρονα και της αυτοθυσίας του  για την ίδια του την πατρίδα. 

Ο νεαρός κάθε μέρα σκαρφαλώνει το δυσθεώρητο τοίχος  που χωρίζει τη Ναζαρέτ , για να συναντήσει την αγαπημένη του Νάντια. Ταυτόχρονα είναι μέλος μιας παράνομης οργάνωσης που βάζει στο στόχαστρο ισραηλινούς στρατιώτες. Ένα χτύπημα σε  στρατόπεδο θα κινήσει τις υποψίες, θα βρεθεί μέσα ,θα υποστεί σκληρά βασανιστήρια, θα τον απελευθερώσουν με σκοπό να καταδώσει τους συνεργούς του. Την ίδια στιγμή αρχίζουν να μπλέκονται και τα προσωπικά του, με τη Νάντια να τον θεωρεί προδότη.

Η πρώτη μου εντύπωση κατά την επίσημη προβολή του «Ομάρ» είναι ότι εδώ βλέπουμε ίσως την πιο mainstream σας ταινία, χωρίς αυτό να μειώνει την καλλιτεχνική διάθεση μιας πιο σινεφίλ προσέγγισης. Πως καταλήξατε σε αυτό το εν τέλει πετυχημένο συνδυασμό;

Δεν το αρνούμαι. Έπαιξα και με αυτό το mainstream στοιχείο όπως το αποκαλείς, αλλά δεν έγινε με σκοπό να διεισδύσω πχ στην αμερικάνικη αγορά. Το πρόβλημα στη Παλαιστίνη και γενικότερα στις αραβικές χώρες είναι ότι ο κόσμος δεν βλέπει «δύσκολες» ταινίες. Καταναλώνει Χόλιγουντ και έργα δράσης. Έτσι λοιπόν ήθελα να μεταφέρω στο ακροατήριο κάτι που το επιζητεί, δηλαδή τη διασκέδαση και την ένταση ενός θρίλερ , αλλά ταυτόχρονα να περάσω και κάποια μηνύματα για την αγάπη, την προδοσία, την απόσταση και την εκδίκηση. Είναι μια ερωτική ιστορία με στοιχεία γουέστερν, νουάρ και θρίλερ.

 Επίσης η ιστορία του Ομάρ είναι βαθιά, ταυτόχρονα και πολύπλοκη, και για μένα ήταν πρόκληση αυτός ο συνδυασμός. Πέτυχε δεν πέτυχε, αλήθεια δεν ξέρω να σου πω, νοιώθω από την άλλη είμαι ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα.

Ο Ομάρ φαίνεται να μην έχει διεξόδους. Να βρίσκεται σε ένα ρόλο βγαλμένο από αρχαία  ελληνική τραγωδία. Πόσο κοντά είναι αυτός ο ήρωας με τους πραγματικούς πρωταγωνιστές της ίδιας της ζωής στα παλαιστινιακά εδάφη;

Δυστυχώς κάτι τέτοιες ιστορίες συμβαίνουν και δεν είναι λίγες. Μια μέρα ηρεμίας μπορεί να εξελιχθεί σε τραγωδία. Άνθρωποι βρίσκονται περικυκλωμένοι σε μια κλειστοφοβική ατμόσφαιρα και έρχονται αντιμέτωποι με τον θάνατο και το παράλογο της βίας, είτε αυτή είναι κρατική ή κοινωνική. Για αυτό το λόγο χρησιμοποίησα τις αντιθέσεις της χώρας μου και του λαού μου. Προσπάθησα να ενσωματώσω  και την παράνοια, την απιστία, και τις υποψίες, ως τεχνική της κινηματογραφικής δράσης που είναι πραγματικό γεγονός, και δεν αφορά μόνο τη Παλαιστίνη.

Σίγουρα πετύχατε διάνα στους πρωταγωνιστές, όπως ήταν η εκπληκτική ερμηνεία του Αντάμ Μπακρί.

Το κάστινγκ ήταν επίπονο. Πέρασαν δεκάδες ηθοποιοί για τον ρόλο του « Ομάρ» και στα μάτια του Άνταμ είδα μια πηγαία έκφραση πόνου και διαφορετικών συναισθημάτων και για αυτό τον επέλεξα. Από την άλλη, είναι εμφανίσιμος και απέδειξε πως είναι και καλός ηθοποιός.

Η πιο γνωστή σας ταινία« Παράδεισος Τώρα» ενώ θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως πεσιμιστική,  υπήρχαν στιγμές  όπου κανείς θα μπορούσε να διακρίνει κάποια χαραμάδα φωτός. Στο «Ομάρ» η εντύπωση μου είναι ότι είστε τόσο πολύ καυστικός με το τι συμβαίνει στη Παλαιστίνη του σήμερα, δίνοντας σαφώς κι ένα στίγμα πολιτικό. Έγινε συνειδητά ή είναι κάτι που στη Παλαιστίνη δεν μπορεί να αποφευχθεί.

Το βλέπω λίγο διαφορετικά, αλλά δέχομαι αυτό που λες. Το σενάριο του « Ομάρ» προϋπήρχε πολύ καιρό πριν την προ-τελευταία ταινία, το « Courier». Ήθελα να αποφύγω να κάνω μια πολιτική ταινία, αλλά αυτό ήδη από τα γυρίσματα γνώριζα ότι δεν μπορώ να το αποφύγω, γιατί το περιβάλλον στη Παλαιστίνη εξακολουθεί να το καθορίζει το γεγονός ότι δεν υπάρχει ειρήνη μεταξύ ισραηλινών και Παλαιστινίων. Το έργο το έχτισα πάνω σε 5 στοιχεία. Εμπιστοσύνη, αγάπη, φιλία, προδοσία και εκδίκηση. Αν η δράση της ταινίας εξελισσόταν στη Γαλλία ή σε κάποια άλλη ευρωπαϊκή χώρα δεν θα συζητούσαμε για πολιτική, αλλά στη Παλαιστίνη κάτι τέτοιο ακόμα είναι αδύνατον.

 Λέτε ότι είναι αδύνατον ,γιατί από το 2006 και τη ταινία ορόσημο της σταδιοδρομίας σας, μέχρι το 2013, οι συνθήκες ζωής έχουν χειροτερέψει; Τι ακριβώς συμβαίνει εκεί; Υπάρχει μια γενική αίσθηση ότι επικρατεί στασιμότητα.

Η απόφαση για ειρήνη δεν είναι μια απόφαση που αφορά τους παλαιστίνιους και τους ισραηλινούς. Το παιχνίδι παίζεται από τους αμερικάνους, αν αυτοί θέλουν, θα υπάρξει ειρήνη, αν όχι τότε η βία θα συνεχιστεί. Και φαίνεται να μην ενδιαφέρονται για τίποτα. Την Παλαιστίνη την έχουν ξεχάσει. Για να μορφωθείς πρέπει να πας στις Η.Π.Α, για να έχεις μια ιατροφαρμακευτική ασφάλεια πας αλλού. Η πραγματική δύναμη παραμένει στην Αμερική.

Έχουμε δει τα τελευταία χρόνια κάποιες ταινίες μικρού και μεγάλου μήκους από τη Παλαιστίνη  να επιλέγονται ακόμα και σε διαγωνιστικά τμήματα γνωστών φεστιβάλ. Είναι συγκυριακό ή κάτι αλλάζει στο σινεμά της χώρας σας;

Είμαι αισιόδοξος για το σινεμά της Παλαιστίνης. Είμαστε σε καλό δρόμο. Υπάρχει πλέον  χρηματοδότηση από τις παλαιστινιακές αρχές και προσπαθούμε με μια ομάδα ανθρώπων του κινηματογράφου να δημιουργήσουμε σύντομα μια ανεξάρτητη βιομηχανία παραγωγής ταινιών. Είναι δύσκολο. Αν το πετύχουμε θα είμαι περήφανος.

Το « Ομάρ» από 6/2 στους κινηματογράφους σε διανομή AMA

The post Χάνι Αμπού Ασάντ appeared first on screeneye.gr.