Κοινωνική κομεντί, 92’, Ελλάδα

Του Νίκου Παναγιωτόπουλου

Με τους Δούκισσα Νομικού, Νίκο Κουρή, Δημήτρη Καταλειφό, Παύλο Χαϊκάλη, Άντριαν Φρίλινγκ

Μια γαλλίδα ονόματι Κολέτ (Δούκισσα Νομικού), η ζωντανή απόδειξη πως γίνεται μια σέξι και όμορφη γυναίκα να είναι ταυτόχρονα έξυπνη και σκεπτόμενη, αποτελεί το μήλο της έριδος μεταξύ μιας παρέας διανοούμενων που ζει στο Παρίσι. Η Κολέτ θα ταξιδέψει στην Ελλάδα έχοντας για συντροφιά της τον Γερμανό Μαξ (Άντριαν Φρίλινγκ), που είναι ερωτευμένος μαζί της, αλλά και τον έλληνα συγγραφέα Μάρκο (Νίκος Κουρής) που την ακολουθεί σε ένα “οδοιπορικό ενηλικίωσης” για τους δικούς του λόγους. Σκοπός της Κολέτ είναι να ροντάρει το καινούριο της αυτοκίνητο, αλλά και να διαλέξει το ιδανικό ταίρι, με το οποίο σκοπεύει να περάσει το υπόλοιπο της ζωής της. Οι δύο άντρες θα καταλάβουν το παιχνίδι της και θα συμμαχήσουν για το καλό της φιλίας τους, αν και κάποια στιγμή το «ερωτικό τρίγωνο» θα δοκιμάσει τη συνοχή του όταν μπει κι ένας τρίτος άντρας στην παρέα. Ο διάσημος συγγραφέας Νόρμαν Μέιλερ (Τάκης Σπυριδάκης) δεν θα διστάσει να φλερτάρει ανοιχτά την Κολέτ κι φυσικά εκείνη δεν μοιάζει καθόλου να ενοχλείται…

Η Λιμουζίνα του τίτλου είναι η Δούκισσα Νομικού. Μια όμορφη και αισθησιακή γαλλίδα από τη Λιμόζ. Αυτό είναι μόνο ένα δείγμα του χαρακτηριστικού χιούμορ – που παίζει  με τις λέξεις και τα πρόσωπα-  του σκηνοθέτη Νίκου Παναγιωτόπουλου, του έλληνα Γκοντάρ όπως τον αποκαλούσαν κάποτε. Με ταινίες όπως οι «Τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας», τα «Χρώματα της Ίριδος» ή τα σχετικά πιο πρόσφατα «Αυτή η νύχτα μένει», «Τα οπωροφόρα της Αθήνας» και «Delivery», ο Παναγιωτόπουλος έχει φτιάξει ένα προσωπικό σύμπαν όπου η κωμωδία και ο σουρεαλισμός πάνε χέρι- χέρι όταν δεν γίνονται ένα και το αυτό. Η νέα του κωμωδία παρεξηγήσεων δεν είναι δυστυχώς από τις πιο ευρηματικές του.

Με ελάχιστα πετυχημένα σεναριακά τερτίπια κι αυτά σκορπισμένα από δω κι από κει –σαν εκείνο του κομμουνιστή χωρικού που έχει «χεσμένους τους αγίους» όταν οι ήρωες τον ρωτούν να μάθουν προς τα που πέφτει το χωριό του Αγίου Ανδρέα- η ταινία θέλει να είναι ένα οδοιπορικό αυτογνωσίας αλλά καταλήγει σε μια κουραστική κι αφόρητη εκδρομή. Οι 3 πρωταγωνιστές δεν έχουν ούτε τη σπιρτάδα, ούτε τη χημεία, ούτε καν την όρεξη να δώσουν ζωντάνια στους πράγματι καλοσχεδιασμένους χαρακτήρες τους κι αυτό φυσικά δεν είναι αποκλειστική τους ευθύνη.

Ο σκηνοθέτης ρίχνει κλεφτές ματιές στη χαμένη νιότη, με όχημα τη συλλογή διηγημάτων του φίλου του Ζάχου Παπαζαχαρίου «Περιπέτειες στην Ευρώπη» (εκδόσεις ΦΑΡΦΟΥΛΑΣ), αλλά δείχνει σαν να μην έχει την όρεξη ή την πραγματική θέληση να ασχοληθεί σοβαρά με πρόσωπα και πράγματα που ο χρόνος ίσως να έχει σβήσει από τη μνήμη του. Πολλά επεισόδια είναι σκηνοθετημένα ρουτινιάρικα ή γεμάτα από ένα αφελή διδακτισμό ( π.χ. ο καθηγητής της απάτης Παύλος Χαϊκάλης που αποκαλύπτει τα μυστικά των ζητιάνων), με σαφέστατα πιο εύστοχες τις δηκτικές απόψεις του σκηνοθέτη για τους μεγάλους της τέχνης και του πνεύματος. Οι ήρωες που είναι σχεδιασμένοι με το χαρακτηριστικά του Σαρτρ (λίγο πριν από το κλείσιμο του φιλμ βλέπουμε τον Λευτέρη Βογιατζή ως Σατρτ στην τελευταία του κινηματογραφική εμφάνιση), του Γκοντό και του Μέιλερ διατηρούν κάτι από το σπιρτόζικο, πνευματώδες χιούμορ του σκηνοθέτη της πρώιμης περιόδου.

Ακόμη και αυτοί όμως δηλώνουν την αδυναμία τους να μιλήσουν για κάτι τόσο ρευστό και αμήχανο, σαν τη σημερινή κρίση. Η πρώτη φορά της Νομικού στο σινεμά δεν αφήνει και πολλά περιθώρια για το χτίσιμο μιας άλλης καριέρας πέρα από τις πασαρέλες ή τα τηλεοπτικά πλατό. Ακόμη κι ο Κουρής όμως, ένας ηθοποιός επιπέδου που συνεργάζεται για 4η φορά με τον Παναγιωτόπουλο είναι φανερά εκτός φόρμας και διεκπεραιώνει με συνοπτικές διαδικασίες τα του ρόλου του. Εν κατακλείδι ένα σύγχρονο παραμύθι που ξεκινάει από μια ωραία ιδέα – το ταξίδι από το Παρίσι της δεκαετίας του ’60 στην Ελλάδα του σήμερα- και σβήνει σε ένα στείρο κι άχρωμο διανοουμενισμό.

” Η Λιμουζίνα” από 30/1 στους κινηματογράφους σε διανομή Feelgood

The post Η Λιμουζίνα appeared first on screeneye.gr.

Δράμα, 142′, Ιταλία 2013, Γλώσσα: Ιταλικά

του Πάολο Σορεντίνο

Ύμνος  για την « Αιώνια Πόλη » και κατ’ επέκταση για την πολιτιστική αξία της  Ιταλίας, μέσα σε μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα συμβολισμών για την απώλεια αυτής της ομορφιάς, εξαιτίας της  ανθρώπινης στασιμότητας και της πνευματικής αδράνειας.

Ο Ιταλός σκηνοθέτης Πάολο Σορεντίνο ( Il Divo, Εκεί που Χτυπά η Καρδιά μου ) στο πιο φιλόδοξο έργο της 20 χρόνης καριέρας του, δημιουργεί ένα καλαίσθητο σουρεαλιστικό φιλμ, με πολιτικές και αυτοβιογραφικές προεκτάσεις, όπου ο κινηματογραφικός του φακός  μαγεύει, και  λειτουργεί ως καθρέφτης της ίδιας της κοινωνίας. Από την άλλη, η δομή του έργου είναι κάπως κατακερματισμένη και χαοτική. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα στο δεύτερο μισό της ταινίας,  εκεί που ο σκηνοθέτης πέφτει σε παγίδα, όταν προσπάθησε  να χωρέσει τα αναρίθμητα νοήματα του σεναρίου, παίζοντας με τη λογοτεχνική γλώσσα, με το όνειρο και την πραγματικότητα.

Πανταχού παρούσα η « Γλυκιά Ζωή» του  Φεντερικό Φελίνι.

Η αρχική σκηνή από ένα ρωμαϊκό πάρτι είναι πέρα για πέρα εντυπωσιακή. Η  κάμερα του Σορεντίνο αποτυπώνει πανοραμικά με θέα το Κολοσσιαίο το ξέφρενο γλέντι της ιταλικής νομενκλατούρας. Στο κέντρο της ιστορίας του θα βρεθεί   ο  δημοσιογράφος και κριτικός τέχνης, Τζεπ Καμπαρτέλα, που προσπαθεί να επιβιώσει από τη μονοτονία της καθημερινότητας. Έχει το «γνώθι σ’ αυτόν», και φαίνεται να γνωρίζει πολύ καλά τις συνέπειες της επιφανειακής καλοζωίας. Το οξύμωρο της ιστορίας βρίσκεται στο γεγονός ότι κι αυτός όπως κι όλοι οι υπόλοιποι χαρακτήρες του έργου έλκονται από το εφήμερο,  τις ατέρμονες και χωρίς νόημα συζητήσεις. Θα τον αφυπνίσει η είδηση ότι ο πρώτος του έρωτας, η γυναίκα που τον παράτησε για κάποιον άλλον, δεν υπάρχει πια στη ζωή.

 Η « Τέλεια Ομορφιά» ακόμα και με τις ενστάσεις που αναφέραμε, παραμένει  φιλμ υψηλής καλλιτεχνικής αισθητικής, ορατό σε κάθε του καρέ.

 Ο  Τζεπ Καμπαρτέλα( τον οποίο ερμηνεύει ο ιταλός Μίμης Φωτόπουλος ονόματι Τόνι Σερβίλο ) δεν αποτελεί πιστό αντίγραφο του Μαρτσέλο Μαστρογιάνι από τη « Γλυκια Ζωή», όπως γράφτηκε στον ξένο τύπο. Υπάρχουν υπόγειες αυτοβιογραφικές αναφορές  του χαρακτήρα και του τρόπου ζωής του σκηνοθέτη Πάολο Σορεντίνο ο οποίος έμεινε ορφανός κι από τους δύο του γονείς σε μικρή ηλικία. Ο Ιταλός δημιουργός στη συνέντευξη που μας παραχώρησε στο Φεστιβάλ των Καννών, αναγνώρισε ότι δεν είναι συμπτωματικό πως όλοι οι ανδρικοί χαρακτήρες των ταινιών του διαθέτουν μεγάλες αρετές  αλλά παραμένουν μόνοι και δυστυχισμένοι.

Ο ήρωας του δεν εξυψώνεται σε κανένα σημείο του έργου. Είναι ένας επιτυχημένος επαγγελματίας, διαθέτει πνευματική διαύγεια η οποία θα τον οδηγήσει να αντιληφθεί με τρόμο ( εκεί που κλείνει ο κύκλος της ζωής του), ότι έχει αποτύχει να συλλάβει το νόημα της πραγματικής ευτυχίας.

Η ” Τέλεια Ομορφιά” απο 28/11 στους κινηματογράφους σε διανομή Feelgood Entertainment

The post Η Τέλεια Ομορφιά(The Great Beauty) appeared first on screeneye.gr.

Συνέντευξη στο Screeneye και στον Ιάκωβο Γωγάκη απο το Φεστιβάλ Καννών 2013

Εδώ και μια πενταετία τουλάχιστον  ο  Πάολο Σορεντίνο ανήκει στην αφρόκρεμα του ιταλικού και παγκόσμιου σινεμά, όταν το 2008 με το έργο « IL Divo » ταρακούνησε για τα καλά τη πολιτική ζωή της χώρας του μέσα από τη βιογραφία του εφτά φορές πρωθυπουργού Τζούλιο Αντρεότι. 

Ο Αντρεότι μπορεί να μην υπάρχει πια στη ζωή, υπάρχει όμως η ταινία αυτή, και σήμερα είναι πιο επίκαιρη από ποτέ, γιατί εξηγεί το πως και το γιατί έφτασε η γειτονική μας χώρα να αντιμετωπίζει όμοιας υφής  αδιέξοδα με την Ελλάδα.

Με τη « Τέλεια Ομορφιά» ο Σορεντίνο θα ρίξει τη χαριστική βολή. Θα  δημιουργήσει πολυπληθείς συμβολισμούς για την παραπαίουσα και επιπόλαιη ιταλική άρχουσα τάξη, αλλά και ολόκληρης της ιταλικής κοινωνίας που αδυνατεί να βρει ένα σαφή προσανατολισμό. Υπάρχει μια φλυαρία στο έργο που δεν μπορεί να το απογειώσει, αλλά ο 43χρονος ναπολιτάνος  θα προσθέσει και αυτοβιογραφικά στοιχεία, που θα τα  δούμε στο πρόσωπο του κεντρικού χαρακτήρα που ερμηνεύει ο πολλάκις συνεργάτης του Τόνι Σερβίλο.

Μετά τη πρώτη προβολή του έργου στο Φεστιβάλ των Καννών, μερίδα του τύπου χαρακτήρισε την «Τέλεια Ομορφιά» ως  συνέχεια της «Γλυκιάς Ζωής » του 1960. Ήταν η πρόθεση σας να αφιερώσετε το έργο σας σ’ εκείνο το φιλμ   και στο δημιουργό του ;

Η αλήθεια είναι ότι κάποια στιγμή   θα ήθελα να δημιουργήσω  τη συνέχεια της « Γλυκιάς Ζωής ,  όμως η ταινία αυτή είναι κάτι τελείως διαφορετικό. Υπάρχουν βέβαια αναφορές που παραπέμπουν σ’ αυτήν,  όπως για παράδειγμα η ατμόσφαιρα του φιλμ , και το περιβάλλον. Ο Φεντερίκο Φελίνι  με ενέπνευσε, υπήρξε βασική επιρροή στα αρχικά μου βήματα ως ένας κορυφαίος δημιουργός που ήταν ,  αλλά η « Tέλεια Oμορφιά» δεν είναι το ίδιο έργο. Καταθέτω στο κοινό τον  δικός μου τρόπος έκφρασης, το προσωπικό μου στυλ και σαφώς μια αλλιώτικη ιστορία.

Η Ιταλία του 2013  μπορεί να βρει ένα σημείο επαφής με τον ονειρικό κόσμο του Φελίνι;

Η γνώμη μου είναι ότι υπάρχουν κοινά στοιχεία ανάμεσα στους δυο κόσμους, στις δύο εποχές, στα τυπικά αισθήματα της ανθρώπινης ύπαρξης, κι αυτά θα πάρουν χρόνο για να αλλάξουν. Αυτό που άλλαξε σε σχέση με το παρελθόν  είναι ότι ο κόσμος τότε περίμενε με προσδοκία το μέλλον. Είχε μια προσμονή κι έναν ενθουσιασμό για τα χρόνια που έπονταν.  Όταν είδαν να ματαιώνονται οι προσδοκίες τους, αυτή η αισιοδοξία  γρήγορα μετατράπηκε σε απογοήτευση,  και σήμερα οι Ιταλοί βρίσκονται σε κώμα. Αυτή η αντίφαση πιστεύω  καταγράφεται στο φιλμ.

Χαρακτηριστικό της « Τέλειας Ομορφιάς» είναι η προσήλωση σας στο προφίλ των Ιταλών μεγαλοαστών. Απουσιάζει η μεσαία τάξη και τα λαϊκά στρώματα της Ιταλίας. Είναι ένα περιβάλλον οικείο στη δική σας προσωπικότητα ή ευθεία αναφορά  για την ευθύνη των εχόντων  για την οικονομική κατάσταση στη χώρα ;

Στην Ιταλία, όπως συμβαίνει   στις περισσότερες χώρες του πλανήτη, υπάρχει μια κατηγορία πλουσίων που σκοτώνει την ώρα της με ασήμαντες ασχολίες. Το έργο με σαρκασμό και ειρωνεία ασκεί κριτική  πρωτίστως σ’ αυτούς. Από την άλλη, η ευθύνη για την κοινωνική, ηθική και οικονομική εξαθλίωση αφορά όλους τους πολίτες ανεξαρτήτως κοινωνικής τάξης.

Θα έλεγα ότι το πολιτικό μήνυμα της ταινίας βρίσκεται ακριβώς σε αυτό που ανέφερα πριν, στις άσκοπες δραστηριότητες  μιας σημαντικής κατηγορίας πολιτών , και σε μια γενικευμένη απραξία . Οι Ιταλοί τα τελευταία τουλάχιστον 30 με 40 χρόνια, ξοδεύουν το χρόνο τους,  και βλέπουν  τις ευκαιρίες να έρχονται  και να φεύγουν , αλλά δεν κάνουν τίποτα για να τις αρπάξουν.

Ο τίτλος δηλαδή κρύβει μια αλληγορία για το τι  είναι τέλειο και τι  όμορφο.

Δεν είναι αλληγορία ούτε αντίφαση . Στο έργο βλέπουμε την ομορφιά της ίδιας της Ρώμης και της αρχιτεκτονικής της, αλλά ακόμα κι αυτοί οι καθημερινοί  ήρωες που αναλώνονται σε συζητήσεις χωρίς νόημα, που ζουν στο απόλυτο τίποτα, κατά τη διάρκεια του φιλμ θα  ανακαλύψουμε μια κρυμμένη τους ομορφιά. Είναι η αισιόδοξη οπτική της ταινίας που με εκφράζει. Δυσκολεύομαι να φανταστώ ότι δεν υπάρχει κάτι όμορφο μέσα σε αυτούς τους αδρανείς χαρακτήρες.

Ένας από αυτούς (τους αδρανείς χαρακτήρες του έργου)  είναι ο ηλικιωμένος Τζεπ  Γκαμπαρτέλα , εξίσου μοναχικός όπως και σχεδόν όλα τα κεντρικά πρόσωπα των ταινιών σας. Δεν μπορώ να πιστέψω  ότι η εσωτερική μοναξιά είναι κάτι ξένο από την ιδιοσυγκρασία σας.

Με απασχολεί εδώ και μια δεκαετία  τουλάχιστον ότι έχει να κάνει με το παρελθόν των ανθρώπων και τις επιπτώσεις των βιωμάτων τους σε βάθος χρόνου. Έτσι λοιπόν, μέσα από την εξερεύνηση  καθημερινών  ιστοριών  ανακάλυψα ότι αυτό που νιώθω κι εγώ το αισθάνονται κι άλλοι. Η αλήθεια είναι πεσιμιστική, νομίζω ότι στο τέλος, εκεί που κλείνει ο κύκλος της ζωής,  μένουμε μόνοι μας.

Ο μοναχικός ήρωα της ταινίας είναι δημοσιογράφος.  Αυτό τι μπορεί να σημαίνει.

Πιστεύω ότι οι δημοσιογράφοι είναι κατά βάση μοναχικοί άνθρωποι. Εργάζονται σε ένα περιβάλλον με έντονους ρυθμούς με καθημερινές  γνωριμίες και επαγγελματικές συναναστροφές. Οι άλλοι μοιράζονται τις απόψεις και τις εμπειρίες τους, αλλά αυτοί σπάνια το πράττουν.

Κοίταξε έξω από το παράθυρο. Αυτός που βλέπεις να στέκει μόνος του, είναι ένας από τους διασημότερους κριτικούς της Ιταλίας. Αν κοιτάξεις προσεκτικά την έκφρασή του θα αντιληφθείς την εσωτερική του μοναξιά.

 Η ” Τέλεια Ομορφιά” στους κινηματογράφους απο Πέμπτη 28/11 σε διανομή Feelgood Entertainment

The post Πάολο Σορεντίνο appeared first on screeneye.gr.

Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του ’13 στο Φ. Βερολίνου

Γράφει ο Ιάκωβος Γωγάκης

O Ούλριχ Ζάιντλ αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση κινηματογραφιστή, προερχόμενος από τη φημισμένη σχολή τηλεόρασης και κινηματογράφου της Βιέννης. Ο 61χρονος σκηνοθέτης έχει γυρίσει αρκετά ντοκιμαντέρ, αλλά έγινε γνωστός με τις «Σκυλίσιες Μέρες» που προβλήθηκε και στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης διχάζοντας τους πάντες. Ήρθε η ώρα να ξεπεράσει αυτό το έργο ορόσημο, με μια δυνατή τριλογία γυναικείων χαρακτήρων όπου η καθεμία βρίσκεται αντιμέτωπη με τα προσωπικά της αδιέξοδα.  

Η συνέντευξη που μας παραχώρησε πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο στο Φεστιβάλ Βερολίνου, με τους διοργανωτές να τον τιμούν για τη συνεισφορά του στην 7^η τέχνη.

Ο αξιότιμος κύριoς Ζάιντλ είναι ο δεύτερος σκηνοθέτης όλων των εποχών που μέσα σε ένα χρόνο που βλέπει τρεις ταινίες του να διαγωνίζονται στα τρία μεγαλύτερα φεστιβάλ της Ευρώπης. Ο πρώτος ήταν ο Κριστόφ Κισλόφσκι με την τριλογία των Χρωμάτων.

Μας λέει: « Η τριλογία του Παραδείσου ήταν ένα μακρύ ταξίδι, που διήρκησε τέσσερα χρόνια -μια διαδικασία ενός βήματος μπροστά κι ενός πίσω μέχρι να βρω και την τελευταία λεπτομέρεια. Όταν αυτό επιτεύχθηκε τότε αποφάσισα ν’ αλλάξω τελείως τον αρχικό προγραμματισμό μου και αντί για τρεις ιστορίες σε μία ταινία, να δημιουργήσω μια αυτοτελή τριλογία. Εκ του αποτελέσματος ήταν μια σωστή επιλογή».

Τον ρωτήσαμε για την πρωτοφανή απήχηση που είχε το συγκεκριμένο εγχείρημα που θεωρείται ως η πιο εμπορικά επιτυχημένη κινηματογραφική του δουλειά.

« Δεν με απασχολεί το πως θα γίνω αρεστός στο κοινό. Θέλω αγγίξω τον κόσμο με τον αληθινό ρεαλισμό των ιστοριών, που ενίοτε ενοχλούν κι ενίοτε  παρερμηνεύονται. Η συγκεκριμένη τριλογία ξεκινά με τον διαφορετικό τρόπο που αντιμετωπίζουν τα δύο φύλα τον σεξοτουρισμό, το δεύτερο μέρος επανατοποθετεί το ζήτημα της πίστης και το τρίτο καταλήγει σε ένα συμπέρασμα. Είναι τρεις ταινίες απόλυτα αληθινές  για τις πεποιθήσεις των ανθρώπων αλλά και για τα χαρακτηριστικά της σημερινής εποχής που τους θέλουν να είναι μόνοι αντιμέτωποι με τα προβλήματα τους».

Τι απαντάει όταν τίθεται το θέμα του γυναικείου φύλου και τις κατηγορίες που του προσάπτονται περί μισογυνισμού; Απαντάει με χιούμορ και διπλωματικά.

«Τα θέματα των ταινιών μου είναι πάντοτε ρεαλιστικά, αγγίζουν δύσκολα κοινωνικά και προσωπικά προβλήματα,  που μπορεί να φέρουν κάποιους θεατές σε δύσκολη θέση. Το κατανοώ. Υπήρξαν κριτικοί στην Αυστρία που όταν είδαν τα «Καλά Νέα» ή τις «Σκυλίσιες Μέρες» άρχισαν να περιφέρονται δεξιά κι αριστερά λέγοντας διάφορα. Αργότερα μερικοί, άλλαξαν γνώμη και έγιναν θαυμαστές των ταινιών μου. Πιστεύω ότι αυτοί που αντιδρούν αρνητικά είναι αυτοί που φοβούνται την αλήθεια και τα μηνύματα των έργων αυτών».

Μας έδωσε τη δική του άποψη για το γεγονός πως ομάδα κριτικών σύγκρινε τη τριλογία του «Παραδείσου» με αυτήν του Κριστόφ Κισλόφσκι των «Χρωμάτων», σαν να ήθελε ο Ζάιντλ να αποτίσει φόρο τιμής στο μεγάλο πολωνό δημιουργό.

« Θαυμάζω τον Κισλόφσκι για την ανεκτίμητη  συνεισφορά του στην 7^η τέχνη αλλά δεν είχα ποτέ επηρεαστεί από το έργο του, κι εδώ στα τρία μέρη ισχύει το ίδιο. Αν ήθελε κανείς να βρει επιρροές, αυτές είναι από τον μεγάλο δάσκαλο Παζολίνι αλλά και από τους Μπουνιούελ, Κασσαβέτη, Ταρκόφσκι, Ντράγιερ ίσως και  Μπέργκμαν».

Για τον τρόπο που καθοδήγησε τις τρεις πρωταγωνίστριες των « Παραδείσων» Margarete Kiesel Maria Hofstätter, Melanie Lenz, ο επιτυχημένος σκηνοθέτης  ήταν ιδιαίτερα αποκαλυπτικός για τη μέθοδο που ακολουθεί.

« Η διαδικασία επιλογής των βασικών χαρακτήρων είναι δύσκολη και χρονοβόρα. Όταν αυτή ολοκληρωθεί τότε το πρόσωπο που κτίζεται πάνω του το έργο, χωρίς να έχει στα χέρια του όλα τα κομμάτια του σεναρίου, ξεκινάει να πειραματίζεται και να αυτοσχεδιάζει, για να μπορέσει να διεισδύσει στην ατμόσφαιρα του ρόλου και της ταινίας. Όταν ξεκινήσουν τα γυρίσματα ο ηθοποιός έχει ήδη βρει την ισορροπία του ρόλου του, κι είναι μετά εύκολο για τον σκηνοθέτη να τον κατευθύνει στις υποκριτικές λεπτομέρειες που απομένουν».

Δεν θα μπορούσε να μην ερωτηθεί ο Ουλριχ Ζάιντλ για το πεσιμιστικό στοιχείο που προβάλλεται  έντονα στον αυστριακό κινηματογράφο κι από τον ίδιο,  κι από  τον συμπατριώτη του Μίκαελ Χάνεκε.  

«Θα μιλήσω για τον εαυτό μου,  γιατί απλούστατα  δεν λειτουργούμε σαν ομάδα όλοι οι αυστριακοί σκηνοθέτες. Η κοινωνία στην Αυστρία είναι συντηρητική, γεμάτη ψυχώσεις που αρνείται  το παρελθόν της. Είναι κατά βάση μια αυταρχική κοινωνία.  Ο Χάνεκε συμφωνεί με αυτό. Στις ταινίες μου καταγράφω αυτά που βλέπω, κι ότι ακούω από τον περίγυρό μου. Σε αντίθεση με τον Χάνεκε το δικό μου είναι κατεξοχήν ρεαλιστικό σινεμά. Θέλω να δείξω ακριβώς αυτό που συμβαίνει , το οποίο μπορεί να εκληφθεί κι ως πεσιμιστικό αλλά είναι αληθινό- απόλυτα ρεαλιστικό».

Ο «Παράδεισος της Πίστης» που βγαίνει στους κινηματογράφους στις 26/9 ,  αποτελεί το δεύτερο από  τα τρία μέρη των «Παραδείσων»( Αγάπης, Πίστης, Ελπίδας).

“Στο Φεστιβάλ Βενετίας το 2012 όταν προβλήθηκε το έργο  , ιταλίδες θεούσες περικύκλωσαν τη Μόστρα αποκαλώντας τον δημιουργό βλάσφημο και άθεο”.

The post Ούλριχ Ζάιντλ appeared first on screeneye.gr.

Δράμα, 115′ Αυστρία2013 , Γλώσσα: Γερμανικά

του Ούλριχ Ζάιντλ

Ίσως το πιο  ώριμο και βαθυστόχαστο φιλμ του  σημαντικού αυστριακού σκηνοθέτη Ούλριχ Ζάιντλ , ο  « Παράδεισος της Πίστης » αποτελεί το δεύτερο μέρος μιας τολμηρής τριλογίας που εισέρχεται στην ιδιόμορφη ψυχοσύνθεση του γυναικείου φύλου. Ταυτόχρονα , με κομψό τρόπο στηλιτεύει τα κοινωνικά υποκατάστατα των ανθρώπινων αδιεξόδων,  και χρησιμοποιεί παραδείγματα όπως είναι ο αγοραίος έρωτας( Παράδεισος -Έρωτας)  και τώρα εδώ (Παράδεισος- Πίστη) τη συναισθηματική συνάντηση της ηρωίδας του με τον Χριστιανισμό-Καθολικισμό,  που λειτουργεί ως η καθημερινή της εξάρτηση και η παθολογική της εμμονή.

Ο σκηνοθέτης με το έργο  αυτό στοχοποιήθηκε από διάφορες θρησκευτικές οργανώσεις που έσπευσαν το καλοκαίρι του 2012 στο Φεστιβάλ Βενετίας , με δριμύτητα να τον αποδοκιμάσουν, έχοντας κατά νου μια συγκεκριμένη σκηνή του έργου, που ρίχνει λάδι στη φωτιά, αλλά και το εξίσου προκλητικό ντοκιμαντέρ « Χριστέ μου, εσύ ξέρεις» του 2003.

Όπως γράψαμε κατά την έξοδο στις αίθουσες του πρώτου μέρους της τριλογίας, ο Ζάιντλ γίνεται ηθελημένα προβοκάτορας, ίσως επιδιώκει κι ο ίδιος να παρερμηνεύεται ως απατεώνας του φακού, μισογύνης και βλάσφημος . Αλλά η αλήθεια δεν είναι ακριβώς αυτή.

Η Άννα Μαρία  προσεύχεται και παρακαλεί τον Χριστό για συγχώρεση. Στη συνέχεια θα αυτόμαστιγωθεί με ένα μεταλλικό ζωνάρι. Την κάπως παρανοϊκή έναρξη θα την ακολουθήσει λίγο αργότερα μία ακόμη σκηνή, όταν η σεμνότυφη ηρωίδα θα  κάνει το γύρο του σπιτιού της γονατιστή , υμνώντας τον Θεό. Είναι τεχνικός μαστογράφος αλλά την βλέπουμε με ένα αγαλματίδιο της Παναγίας να τριγυρνά από πόρτα σε πόρτα  ως ιεραπόστολος του Χριστιανισμού.

Υπάρχει και σύζυγος , μουσουλμανικής καταγωγής,  ο οποίος επιστρέφει  ξαφνικά στη ζωή της έπειτα από απουσία κάποιων χρόνων. Είναι καθηλωμένος σε αναπηρικό καροτσάκι. Η Άννα Μαρία σαν να έχει υποστεί απώλεια μνήμης θα τον αντιμετωπίσει ως ξένο που θέλει να διαταράξει τη σχέση της με τον Ιησού Χριστό.

Η ψυχωτική θρησκευτική της εξάρτηση κι από την άλλη η απαίτηση του συζύγου  της  να επιστρέψουν στην προτέρα κατάσταση,  θα σπείρει ανέμους και θα θερίσει θύελλες.

Ο Ούλριχ Ζάιντλ είναι πραγματικά « διαβόλου κάλτσα» γιατί αυτό που θα επιτύχει εδώ είναι η μεταφορά στο γυαλί ενός καλά οργανωμένου πλέγματος προσωπικών του πεποιθήσεων που ξεκινάνε  από το απλουστευμένο που το λέμε όλοι « Ο καθένας κουβαλάει το δικό του σταυρό» , και συνεχίζουν με τις  πιο πολυσύνθετες θεωρίες του Νίτσε και του Γιούνγκ περί κρίσης των ατομικών ταυτοτήτων στη σύγχρονη εποχή, και το αποκούμπι της θρησκευτικής πίστης που μπορεί να πάρει το χαρακτήρα του απόλυτου φανατισμού.

Ο σκηνοθέτης αφήνει την ημι- ντοκιμενταρίστικη αφήγηση  που χαρακτήρισε το πρώτο μέρος αλλά διατήρησε τους δικούς του ούτω καλούμενους « Πίνακες Ζάιντλ» που έχουν να κάνουν με τον τρόπο που στήνει τη κάμερα  μέσα σε κλειστούς χώρους σταθερά πάνω στα κεντρικά πρόσωπα.

Υπάρχουν κάποιες στιγμές που δεν μπορούν ξεκάθαρα να προσδιοριστούν ,που πήγε το μυαλό μας στην αριστουργηματική « Αγάπη» του συμπατριώτη του Μίκαελ Χάνεκε, δύο έργα που γυρίστηκαν με διαφορά μερικών μηνών.

Η ηθοποιός Μαρία Χοφστάτερ  επιλέχθηκε συνειδητά από τον δημιουργό  για να ερμηνεύσει τον πιο πολύπλοκο ρόλο  της τριλογίας, γιατί διαθέτει υποκριτικά χαρίσματα υψηλού επιπέδου που διευκόλυναν το έργο του σκηνοθέτη για να αποκαλύψει πλήρως  τα διάφορα επίπεδα ανάγνωσης του σημαντικού του έργου.

Ο «Παράδεισος της Πίστης» από 26/9 στους κινηματογράφους απο Feelgood Entertainment. Κέρδισε το ΕιδικόΒραβείο Κριτικής Επιτροπής στο Φεστιβάλ Βενετίας 2012 και το βραβείο «Cinem Avvenire » στο ίδιο Φεστιβάλ . Το τελευταίο μέρος της τριλογίας ο « Παράδεισος της Ελπίδας» θα βγει σύντομα στις αίθουσες.

The post Ο Παράδεισος της Πίστης appeared first on screeneye.gr.

Δράμα, 88′ , Σαουδική Αραβία 2012, Γλώσσα: Αραβικά

της Χάιφα Αλ Μανσούρ

Όσοι έτυχε να επισκεφθούν πρόσφατα την Μέση Ανατολή δεν ήταν δύσκολο να αντιληφθούν ότι οι βασικές και στοιχειώδεις αρχές της δημοκρατίας πόρρω απέχουν από  το να πραγματοποιηθούν, ακόμα και στις περιοχές εκείνες που το κοσμικό στοιχείο συγκρούστηκε με το θεοκρατικό, όπως συνέβη με την αποκαλούμενη Αραβική Άνοιξη. Η Σαουδική Αραβία, με πληθυσμό κοντά στα 30 εκατομμύρια και με ραγδαία τεχνολογική ανάπτυξη (ως αποτέλεσμα των δισεκατομμυρίων δολαρίων που εισρέουν κάθε χρόνο από την πώληση πετρελαίου),  διατηρεί μια από τις πλέον δεσποτικές μορφές θρησκευτικής προσήλωσης, κι οι διακρίσεις φύλου  θυμίζουν Μεσαίωνα.

Ενώ όλα τα σπίτια διαθέτουν μια τηλεόραση Plasma, την ίδια στιγμή οι κινηματογράφοι στο Ριάντ και στις άλλες μεγάλες πόλεις παραμένουν σφραγισμένοι εδώ και 40 χρόνια. Ένα φεστιβάλ κινηματογράφου που πήγε να γίνει το 2007 κατέληξε σε παταγώδη αποτυχία, με το μακρύ χέρι του κράτους να θέτει κωλύματα και εμπόδια στους διοργανωτές.

Με αυτά τα δεδομένα κατά νου είναι εντυπωσιακό το πως τελικά γυρίστηκε η πρώτη ταινία μεγάλου μήκους στη χώρα , σκηνοθετημένη μάλιστα από γυναίκα, κι όχι μόνο αυτό, αλλά το έργο  είναι ένα μικρό αριστούργημα που θα μπορούσε να φτάσει μέχρι τα Όσκαρ.

Η 40χρονη Χάιφα Αλ Μανσούρ, το 8^ο από τα 12 παιδιά μιας Σαουδαραβικής φαμίλιας, θα χρειαστεί 5 χρόνια για να βρει τη χρηματοδότηση του έργου. Θα κατευθύνει τους ηθοποιούς της μέσα από ένα φορτηγό και δεν θα βγει απ’ αυτό. Γιατί στη Σαουδική Αραβία οι γυναίκες δεν επιτρέπεται να ταξιδεύουν μόνες χωρίς επιτήρηση. Η ιστορία του έργου συνειρμικά μας οδηγεί στον « Κλέφτη Ποδηλάτων» του Βιτόριο Ντε Σίκα.

Η 11χρονή Wadjda ζει με την οικογένεια της σε ένα προάστιο του Ριάντ. Κάτω από την μακριά μαύρη φούστα, φοράει  μοντέρνα αθλητικά παπούτσια. Στο δωμάτιο της ακούει ποπ μουσική, παίζει  βιντεοπαιχνίδια αλλά θα βρει ένα ανυπέρβλητο εμπόδιο όταν θα ζητήσει από τη μητέρα της να της αγοράσει ποδήλατο.

Σε κάποιες από τις  μουσουλμανικές χώρες όπως είναι το Ιράν ή η Σαουδική Αραβία, οι γυναίκες ποδηλάτισσες βρίσκονται αντιμέτωπες με τη λεκτική και σωματική βία των ανδρών που θεωρούν ακόμα και σε αυτό ότι απειλείται η κυριαρχία τους.

Η Wadjda δεν θα παραιτηθεί εύκολα του στόχου της και θα χρησιμοποιήσει την πλάγια οδό ενός θρησκευτικού  μαθητικού διαγωνισμού που θα της εξασφάλιζε τα  απαραίτητα χρήματα. Ο θεατής καθ’ όλη τη διάρκεια της ταινίας βλέπει βήμα με βήμα όλες τις ενέργειες και τα στάδια που θα βρεθεί η έφηβη ηρωίδα για να κάνει το όνειρό της πραγματικότητα.

Η Χάιφα Αλ Μανσούρ στο συναρπαστικό της ντεμπούτο, θα εφαρμόσει  την τεχνική της αλληγορίας, σήμα κατατεθέν των αντιφρονούντων καλλιτεχνών, και θα περάσει πλαγίως κοινωνικά μηνύματα,  διανθισμένα με χιούμορ και συγκίνηση. https://screeneye.gr/wp-content/uploads/2013/09/%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%80%CE%BF%CF%83%CF%84%CE%B5%CF%81.jpg. Από την άλλη, δεν απενοχοποιεί και τις ίδιες τις γυναίκες, όπως έπραξε πριν μερικά χρόνια η ιρανη Σιριν Νεσάτ με το φιλμ « Γυναίκες Χωρίς Άντρες».

Η Αλ Μανσούρ θα δει κριτικά  ένα κομμάτι της δικιά της γενιάς των 40άριδων γυναικών,  και θα προβάλει στο κάδρο μια δασκάλα με σαγηνευτική παρουσία και με  μοντέρνο ντύσιμο αλλά με παρωχημένες αντιλήψεις, ταγμένη για να υπηρετεί τις παραδόσεις της χώρας. Θα ειρωνευτεί ταυτόχρονα το πλαίσιο μιας δήθεν ηθικής και μονογαμίας (όλα για τα μάτια του κόσμου) στο προσκήνιο,  αλλά στο παρασκήνιο  το οργιώδες κουτσομπολιό αποκαλύπτει την υποκρισία της ίδιας της κοινωνίας. Η κάμερα της Μανσούρ θα ζώσει κυριολεκτικά τη μικρή Wadjda σε κάθε πλάνο και σε κάθε σκηνή. Δεν αναχαιτίζει ούτε δευτερόλεπτο τις επαναστατικές της παρορμήσεις. Το ποδήλατο είναι το αντικείμενο, είναι το κίνητρο είναι όμως κι ο συμβολισμός, που θα ωθήσει τον τροχό προς τα μπρός για την κοινωνική αλλαγή.

Απο 26/9 στους κινηματογράφους σε διανομή Feelgood Entertainment

The post Το Απαγορευμένο Ποδήλατο appeared first on screeneye.gr.