Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης,

Παραφράζοντας την ταινία του αείμνηστου καλού του φίλου Ρόμπερτ Όλτμαν,  το «Cookie’s Fortune»,   σε γυρίσματα της τύχης, ο Κεν Λόουτς( 87 ετών πια )  ανάμεσα στις πολύ τραγικές στιγμές που θα τον οδηγούσαν  νωρίς,   στο να αφήσει μια για πάντα  το σινεμά, όπως ήταν η απώλεια του γιού του είτε  οι   λιγότερο τραγικές,  αλλά καθοριστικές , όπως ήταν η λογοκρισία των τηλεοπτικών του σειρών από το BBC ,

από τη μια η  τύχη και από την άλλη η  δικιά του επιθυμία να στοχαστεί κοινωνικοπολιτικά, τον επανέφεραν δυναμικά στο προσκήνιο της 7^ης τέχνης,  το 1990,  με το πολιτικό θρίλερ « Κρυφή Ατζέντα» 11 χρόνια μετά το « Kes», την καλύτερη πιθανότατα ταινία του.

Το έργο « Κρυφή Ατζέντα» προκάλεσε αντιδράσεις, ήδη από την έναρξή του,  με την Μάργκαρετ Θάτσερ να επιμένει ότι η Βόρεια Ιρλανδία ανήκει στη Βρετανία.

Η οικογένεια του Κεν Λόουτς ήταν ανθρακωρύχοι από τα Δυτικά Μίντλαντς και ο πατέρας του εργαζόταν ως ηλεκτρολόγος, σε εργοστάσιο εργαλειομηχανών.

Η 28^η του ταινία ( Η Τελευταία Παμπ),  που αποτελεί το κλείσιμο της τριλογίας των κατατρεγμένων -προηγήθηκαν οι ταινίες « Sorry We Missed You» και « Εγώ ο Ντάνιελ Μπλέικ» – έχει Μάργκαρετ Θάτσερ, έχει ανθρακωρύχους, έχει  έναν άντρα  που σκέφτεται να παραιτηθεί από τη ζωή, επειδή δεν ξέρει που είναι το παιδί του, διαθέτει κι άλλα στοιχεία αυτοβιογραφικά του  Κεν Λόουτς, αλλά  και του σεναριογράφου του, του  Πολ Λάβερτι. Διαθέτει την ίδια κοινωνική, ανθρωπιστική , σοσιαλιστική ματιά,  που τους χαρακτηρίζει.

Τοποθετούν την ιστορία, σε ένα χωριό στην  κομητεία του Ντάραμ, της Βορειοανατολικής Αγγλίας. Από τη δεκαετία του ’80 κι εντεύθεν, είναι ένα χωριό-φάντασμα,   εξαιτίας της διακοπής των εργασιών στα ορυχεία και της απουσίας επαγγελματικών διεξόδων,  για τους κατοίκους του.

Μονάχα ένας δημόσιος χώρος υπάρχει. Μία παμπ, την οποία διατηρεί εν ζωή- με νύχια και με δόντια- ο ιδιοκτήτης της ( τον ερμηνεύει εξαιρετικά ο ερασιτέχνης ηθοποιός Ντέιβ Τέρνερ). Θαμώνες, είναι οι πρώην εργάτες των ορυχείων, που πίνουν, θυμούνται και συζητούν.  Ξαφνικά στο χωριό , έρχονται μετανάστες από τη Συρία και όλα πλέον αλλάζουν,  με τους αυτόχθονες να κάνουν τα αδύνατα δυνατά για να τους κάνουν τη ζωή δύσκολη και να τους διώξουν.

Ο ιδιοκτήτης της παμπ, έχει μια διαφορετική προσέγγιση, ανθρώπινη και αλτρουιστική, συμπάσχει και αναπτύσσει φιλία με τη Γιάρα, μια νεαρή μορφωμένη Σύρια, η οποία καταγράφει τη νέα της ζωή με μια κάμερα, την οποία ένας βρετανός θα της την σπάσει.

Ο Λόουτς  δεν βρίσκεται στην ίδια  μεγάλη φόρμα, των προηγούμενων δύο του ταινιών. καθοδηγεί φανερά όλα τα στάδια της ιστορίας, ούτως ώστε να μας οδηγήσει σε μία και μόνο μία απάντηση. Τα εμβόλιμα χιουμορίστικα κομμάτια που αποφόρτιζαν τη δύσκολη ανθρώπινη κατάσταση δεν ήταν εμπνευσμένα , ενώ κυριαρχεί  το μελοδραματικό στοιχείο, με τους διαλόγους,  με  τη μόνιμη κατήφεια  των κεντρικών πρωταγωνιστών και με την  μουσική.

Πάρα ταύτα εξακολουθεί να είναι ένας από τους λίγους σκηνοθέτες που κάνουν πολιτικό σινεμά και γνωρίζει  την τέχνη της πολιτικής.  Το ενδιαφέρον στοιχείο της ταινίας, είναι η έμμεση ερμηνεία για τον βρετανικό ευρωσκεπτικισμό και η  μετατόπιση  των λαϊκών στρωμάτων  , από την αριστερά,

στη λογική της  ακροδεξιάς και του Φάρατζ. Ο Λόουτς εξηγεί ως μη μόνιμη, αλλά συγκυριακή την μεταστροφή των λαϊκών στρωμάτων , εξαιτίας της φθίνουσας πορείας της ζωής των εργατών, που πλέον είναι άνεργοι ή χαμηλά αμειβόμενοι. Φοβούνται την έλευση νέων εργατικών χεριών και έμαθαν να ζουν λίγοι και « καλοί». Τα όσα διαδραματίζονται ανάμεσα στον ιδιοκτήτη του μπαρ και τη νεαρή γυναίκα από τη Συρία, αποτελούν μια καλή ευκαιρία για να  επαναλάβει και να ορίσει  εκ νέου, το τι σημαίνει αλληλεγγύη, συμπόνια,  ανθρωπιά και ποια ιδεολογία -κατά τον Λόουτς- μπορεί να την εκφράσει καλύτερα.

Η Τελευταία Παμπ από την Πέμπτη 7/12 στους κινηματογράφους 

The post Η Τελευταία Παμπ appeared first on screeneye.gr.

Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Μπορούμε να ισχυριστούμε -χαριτολογώντας,- πως διανύει μια  δεύτερη περίοδο εφηβείας  και εξακολουθεί να διαθέτει τρομερή οξυδέρκεια και  να μελετάει σε βάθος σύγχρονα κοινωνικά φαινόμενα. Στα 83 του  χρόνια  ο    Κεν Λόουτς,  θα πρέπει να αισθάνεται ευτυχής, που  αναίρεσε την πρόθεσή του( το 2014) να βγει στη σύνταξη.

Το συγκλονιστικό του έργο το  2016  “Εγώ ο Ντάνιελ Μπλέικ” -για τις αδικίες του σύγχρονου κόσμου- τον έφερε ξανά στο προσκήνιο.

Ο μόνιμος του συνεργάτης, ο σεναριογράφος Πολ Λάβερτι,  βρίσκεται για πολλοστή φορά μαζί του, συμβάλλοντας εξίσου καθοριστικά στην ολοκλήρωση  μιας ακόμα  ταινίας, που κόβει την ανάσα.

“Sorry We Missed You”  είναι ο τίτλος της (στα ελληνικά μεταφράστηκε Δυστυχώς Απουσιάζατε)  και η ιστορία διαδραματίζεται στο Νιούκαστλ,  μια  πόλη, που δεν είναι μόνο γνωστή για την ποδοσφαιρική της ομάδα αλλά και για τις βιομηχανίες   της, που κάποτε άκμαζαν. Οι βιομηχανίες έκλεισαν κι όσες έμειναν,  άλλαξαν τους όρους εργασίας των υπαλλήλων τους, ζητώντας τους , να ασφαλίζουν μόνοι τους τον εαυτό τους ( και οι αόρατοι εργοδότες να έχουν τον πλήρη έλεγχο της εργασίας τους και της ζωής τους).

Ο Ρίκι έχασε τη  δουλειά του, που πάνω σε αυτήν στηρίχθηκε για να παντρευτεί  για να κάνει δύο παιδιά, για να τολμήσει  να πάρει  δάνειο.

Πλέον μετατρέπεται σε προϊόν εκμετάλλευσης μιας μεταφορικής εταιρίας, η οποία τον αναγκάζει να χρησιμοποιεί το δικό του βανάκι για τις μεταφορές δεμάτων. Τον εξωθούν στην αυτό-ασφάλιση τον υποχρεώνουν να υπογράψει οτι θα φέρει ο ίδιος την ευθύνη για κλοπή ή απώλεια των δεμάτων, τον εκβιάζουν να εργάζεται από το πρωί μέχρι αργά το βράδυ,  για 100 λίρες Αγγλίας  τη μέρα.

Η γυναίκα του, η Άμπι εργάζεται επίσης σκληρά,  ως περιφερόμενη νοσοκόμα, από σπίτι σε σπίτι και φροντίζει -με μεγάλη αγάπη και αυτοθυσία- ηλικιωμένους με  Αλτσχάιμερ και  με κινητικές δυσκολίες.

Η χιονοστιβάδα των προβλημάτων,  θα οδηγήσει το ζευγάρι στην -μεταξύ τους- απομόνωση.

Ο Λόουτς,  με ιδιαίτερη  σοφία παρακολουθεί λεπτομερώς τα δύο κεντρικά πρόσωπα -στις παράλληλες καθημερινές τους διαδρομές- και κατανέμει  ισομερώς το χρόνο,  είτε ακολουθώντας τον Ρίκι, είτε την Άμπι. Το εντυπωσιακό με την τακτική του Λόουτς, είναι πως με την αδιάκοπη κίνηση των ηρώων του-μέσω του στροβιλισμού-για να διεκπαιρεώσουν τις υποχρεώσεις τους και να επιβιώσουν, αποκόπτονται απ’ οποιοδήποτε συναίσθημα, είτε ανθρώπινο είτε ερωτικό. Κι όταν η “προσωπική  κίνηση” παύει να υφίσταται, τότε δεν υπάρχει επικοινωνία, δεν υπάρχει σχέση.

Είναι δούλοι δεν είναι  εργαζόμενοι.

Ο Λόουτς με τον Λάβερτι  πετυχαίνουν ξανά να κάνουν με ευκρίνεια πολιτικό -κοινωνικό σινεμά,  παρουσιάζοντας  πρόσωπα της εργατικής τάξης που διαθέτουν στιβαρούς  κώδικες ηθικής και παλεύουν να τους διατηρήσουν στον καπιταλισμό,  που πάντα ήταν άδικος -όπως διαχρονικά πιστεύουν οι  δημιουργοί της ταινίας –  και τώρα  έγινε ακόμα πιο άγριος,  ακόμα πιο  αιμοβόρος, ακόμα πιο  απάνθρωπος, ακόμα πιο κυνικός.

Θα θέλαμε την ταινία πιο μαζεμένη, ίσως με διάρκεια μέχρι   70 λεπτών. Υπήρξαν στιγμές όπου το μελόδραμα κυριάρχησε, ειδικά σε 2-3 σκηνές προς το τέλος. Εάν απέφευγαν να υπέρ-φορτώσουν την πλοκή με τραγικά γεγονότα, το μήνυμα θα ήταν ακόμα πιο ισχυρό.

Έδωσαν τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην  Ντέμπι Χάνιγουντ, την οποία ανακάλυψαν μέσα από το κάστινγκ… και ήταν μια πραγματική αποκάλυψη. Αντικατόπτριζε όλα τα χαρακτηριστικά της γυναίκας του σήμερα, που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε όλες τις ανάγκες της καθημερινότητας, αλλά όχι τις δικές της. Εξίσου έντονη και δυνατή η παρουσία του Κρις Χίτσεν, αντικατοπτρίζοντας τον Ρίκι, ως το θύμα που δεν έχει καμία διέξοδο.

“Δυστυχώς Απουσιάζατε” από την Πέμπτη 7 Νοεμβρίου στους κινηματογράφους

The post Δυστυχώς Απουσιάζατε appeared first on screeneye.gr.

Δημόσια έκκληση για εξειδικευμένη τεχνολογική υποστήριξη απηύθυνε ο Κέν Λόουτς πριν ολοκληρώσει το κύκνειο κινηματογραφικό του άσμα με τίτλο   «Jimmy‘s Hall», μια πολιτική βιογραφία για τον άγνωστο Ιρλανδό ακτιβιστή των αρχών του 20^ου αιώνα  τον Τζίμυ Γκράλτον. Ο Γκράλτον υπήρξε ο μοναδικός ιρλανδός πολίτης που απελάθηκε από τη χώρα του χωρίς δίκη. Ο 77χρονος βρετανός σκηνοθέτης κι ο στενός του συνεργάτης ο σεναριογράφος Πολ Λάβέρτι ανακάλυψαν μέχρι και υπερήλικα μέλη του πολιτικού κινήματος SinFinn όπου ο Γκράλτον ήταν μέλος για να μπορέσουν να σκιαγραφήσουν το προφίλ ενός ιδεολόγου επαναστάτη, που αγωνιζόταν όχι μόνο  για την ελευθερία  της Ιρλανδίας από το Ηνωμένο Βασίλειο αλλά και για τα δικαιώματα των εργαζομένων.

Ο Κέν Λόουτς αν επιτύχει να ξεπεράσει αυτά τα τεχνικά εμπόδια είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα κλείσει την θριαμβευτική του πορεία με μια συμμετοχή στο επερχόμενο Φεστιβάλ των Καννών, μια διοργάνωση που του χάρισε μεγάλες συγκινήσεις, όπως η απονομή του Χρυσού Φοίνικα για το « Ο Άνεμος Χορεύει το Κριθάρι» αλλά και σημαντικές διακρίσεις για ταινίες που σφραγίζουν το πολιτικό σινεμά όπως « Γη κι Ελευθερία» και « Rif-Raff».

The post Τελευταίες πινελιές για το κύκνειο κινηματογραφικό άσμα του Κέν Λόουτς appeared first on screeneye.gr.