Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Μια ευρηματική πολιτική φάρσα από την Τουρκία – η οποία ενθουσίασε το κοινό στο Φεστιβάλ Βενετίας αλλά και στις ” Νύχτες Πρεμιέρας της Αθήνας-  προβάλλεται σε ευρεία διανομή και στους κινηματογράφους της χώρας μας.

Πρόκειται για το “ Πραξικόπημα”( The Announcement) του Μαχμούτ Φαζίλ Κοσκούν. Ο Τούρκος σκηνοθέτης εμπνεύστηκε το σενάριο, από το πρόσφατο αποτυχημένο πραξικόπημα κατά του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δημιουργώντας ένα έργο αστείο, πονηρό και χλευαστικό για την σύγχρονη ιστορία της γειτονικής μας  χώρας , των πέντε πραξικοπημάτων μέσα σε επτά δεκαετίες.

Επειδή οι εποχές είναι περίεργες και επικίνδυνες-πόσο μάλλον στην Τουρκία, όπου η ελευθερία είναι όνειρο απατηλό- ο δημιουργός της, απέφυγε να τοποθετήσει την ιστορία του στο σήμερα.

Μας γυρίζει πίσω στις αρχές του ‘60( συγκεκριμένα το Μάιο του 1963) όταν ένας συνταγματάρχης και τρεις υπολοχαγοί-μέλη μιας μικρής ομάδας στρατιωτικών- ετοιμάζονται να ανατρέψουν την εκλεγμένη κυβέρνηση, αναλαμβάνοντας την προετοιμασία του  διαγγέλματος στο κρατικό ραδιόφωνο της Κωνσταντινούπολης, όταν η χώρα θα βρίσκεται υπό τον έλεγχό τους.

Ο Μαχμούτ Φαζίλ Κοσκούν αφήνει ακίνητη την κάμερα του, καθ ‘όλη τη διάρκεια του έργου και καταγράφει τους ανέκφραστους ήρωές του,απομονώνοντας τους, μέσα στους διάφορους χώρους, ενώ παράλληλα αφαιρεί τους εξωτερικούς ήχους και το πλούσιο ντεκόρ. Στηρίζεται στο απογυμνωμένο από τα περιττά, θεατρικό στιλ του Σάμιουελ Μπέκετ και στην κινηματογραφική μεταφορά του Μπέκετ από τον Φιλανδό μετρ , τον Άκι Καουρισμάκι, όπου η κωμικοτραγικότητα αναδεικνύεται μέσα από τη ψυχρότητα του τοπίου και των χαρακτήρων.

Οι τέσσερις βασικοί πρωταγωνιστές αποτελούν μοναδικές φιγούρες από μόνοι τους και τα λιγοστά λόγια που βγαίνουν από το στόμα τους, διαθέτουν παιγνιώδες χιούμορ και διαβολικό αυτοσαρκσμό, σατιρίζοντας ταυτόχρονα, πολιτικούς, στρατιωτικούς, δημοσιογράφους και την τρέχουσα πολιτικοκοινωνική κατάσταση στην Τουρκία.

Ο Μαχμούτ Φαζίλ Κοσκούν διαθέτει φαντασία, ευρηματικότητα και γνωρίζει καλά ένα συγκεκριμένο  κινηματογραφικό στιλ, υλοποιώντας το καυστικό αλλά απολαυστικό  εγχείρημά του και με την στήριξη του βουλγάρικου κέντρου κινηματογράφου.

“Το Πραξικόπημα” από τις 2 Μαΐου στους κινηματογράφους

The post Το Πραξικόπημα appeared first on screeneye.gr.

Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Στη Γαλλία του 2019( στη χώρα  όπου διαδραματίζεται η ταινία), ένας στους τρεις επίσημα γάμους διαλύεται , εντούτοις και οι περιπτώσεις όπου οι γάμοι καταρρέουν χωρίς τη νομική οδό, δεν είναι λίγοι. Εξαιτίας του μεγάλου αριθμού των ανθρώπων που επιθυμούν να τερματίσουν την κοινή τους συμβίωση,   οι διαδικασίες  έχουν μερικώς απλοποιηθεί.

Η Γαλλία δεν αποτελεί  την εξαίρεση για τον μεγάλο αριθμό χωρισμών, αλλά τον κανόνα.  Με την ταινία του 2009  “ Ένας Χωρισμός“ του Ασγκάρ Φαραντί, πληροφορηθήκαμε πως και στο Ιράν είναι διαδεδομένοι οι χωρισμοί  και μάλιστα, τον ομφάλιο λώρο, τον κόβουν πλέον και οι γυναίκες.

Η γοητευτική σκηνοθέτις Κλερ Μπέρζέ , πήρε διάφορα βραβεία για τις μικρού μήκους ταινίες της  και δοκιμάζεται στις μεγάλου μήκους  για πρώτη φορά. Γράφει το σενάριο, έχοντας στο μυαλό της τους δικούς της γονείς, τις μέρες και τα χρόνια, όπου διέμενε στην πόλη Φορμπάχ.

Η Αρμέλε μετά από 20 χρόνια γάμου,  αποφασίζει να φύγει από το σπίτι και να αφήσει  τα δύο της ανήλικα κορίτσια  στα χέρια του συζύγου και πατέρα των παιδιών της.

 Η Κλερ Μπέρζέ, δεν καθιστά κεντρικό πρόσωπο τη μητέρα, τις επιθυμίες, τις φοβίες και το νέο της ξεκίνημα, ούτε καταδικάζει την απόφασή της να φύγει από το σπίτι. Τουναντίον. Η κάμερά της  στρέφεται- σχεδόν αποκλειστικά- προς την πλευρά του πατέρα, ο οποίος βρίσκεται σε μια κατάσταση θλίψης, χάνοντας τη γη κάτω από τα πόδια του. Ο Μάριο είναι  ένας καλλιεργημένος δημόσιος υπάλληλος,- ο ποίος αγαπάει τις τέχνες και  την όπερα- κι αναζητεί διέξοδο και κοινωνικοποίηση,  ώστε να βρει τη ψυχική του αποκατάσταση.  Βέβαια ελπίζει ότι η σύντροφός του θα γυρίσει. Η μία του κόρη είναι στα 17, η άλλη στα 14 και οι δύο  αντιμετωπίζουν τις εφηβικές προκλήσεις, έχοντας να διαχειριστούν τη ξαφνική απουσία της μητέρα τους,  από την καθημερινή  ζωή.

Οι προκλήσεις για τα δύο κορίτσια είναι κι ερωτικές, με τη μικρότερη να μη γοητεύεται από πρόσωπα του αντίθετου φύλου, αλλά ακόμα και του ίδιου.  Το έργο στο σημείο αυτό, ταυτίζεται κάπως με την πολυβραβευμένη ταινία  “ Η Ζωή της Αντέλ”, στο πως εξελίσσεται  η ομόφυλη ερωτική ιστορία.

Η ταινία θα χτυπήσει καμπανάκι σε όσους πέρασαν μέσα από την τραυματική εμπειρία ενός χωρισμού αλλά  και στα παιδιά  που είδαν τον οικογενειακό ιστό να αποσυντίθεται.

Ο πληθωρικός Βέλγος ηθοποιός Μπούλι Λάνερς  διείσδυσε πλήρως στον νωχελικό- ρόλο που του ανέθεσε η σκηνοθέτις. Ταυτίστηκε με τον Μάριο και παρουσίασε  τα περισσότερα στάδια που περνάει ένας ευαίσθητος χαρακτήρας, ο οποίος βρέθηκε ξαφνικά μόνος και σε επώδυνες συνθήκες, να διαχειριστεί το αντίο. Το πένθος, τις εμμονές και την σύγχυση. Δεν είναι μια απόλυτα πεσιμιστική ταινία κι αυτό φανερώνεται από την εξέλιξη της ιστορίας, αλλά δεν είναι και απόλυτα αισιόδοξη.

Η Κλερ Μπέρζέ, στο σενάριο της,   στέκεται  στην μεταβατική περίοδο του Μάριο ταυτόχρονα όμως αναφέρεται και στην πατρότητα, από μια άλλη οπτική,όπου η απουσία μάνας και συντρόφου  κινητοποιεί εσωτερικές διαδικασίες αυτοσυντήρησης και οικογενειακής μέριμνας. Ο Μάριο βλέπει, ακούει, αφουγκράζεται και εξελίσσεται σε έναν πιο δοτικό πατέρα. Ένα ορατόριο πένθους και μερικής ανάστασης.

Αν κι έχουμε δει προσφάτως παρόμοιες ταινίες , δεν μπορούμε να μην αποδεχτούμε την συγκινητική  αλήθεια του κινηματογραφικού κόσμου της.

“Αγάπη είναι” από τις 2 Μαΐου στους κινηματογράφους

The post Αγάπη είναι appeared first on screeneye.gr.

Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Supa Modo όπως λέμε Spider-Man ή Black Panther. Ο ευρηματικός τίτλος της ταινίας, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από τα αμερικανικά στούντιο, για άλλη μία σούπερ- παραγωγή με κινηματογραφικούς υπέρ-ήρωες.

Αντιθέτως, πρόκειται για μια χαμηλού κόστους παραγωγή, από έναν Κενυάτη σεναριογράφο και σκηνοθέτη( Likarion Wainaina), η οποία καταπιάνεται με τις ζωές των συμπατριωτών του, κυρίως των παιδιών και τις επιθυμίες τους  να μπορούν να ονειρεύονται και να πραγματοποιούν -όσο οι συνθήκες το επιτρέπουν – μικρά επιτεύγματα.

Ίσως η επιθυμία της 9χρόνης Τζο, να μην συγκαταλέγεται στα μικρά επιτεύγματα-αλλά στα άπιαστα, από τη στιγμή που την τραβάνε σαν μαγνήτη οι ανίκητοι ήρωες των δυτικών ταινιών. Η Τζο πάσχει από καρκίνο, έχει δύο μήνες ζωής μπροστά της. Η γειτονιά, οι φίλοι και  οι συγγενείς θα στηρίξουν την επιθυμία της να μετατραπεί σε υπέρ-ήρωα των παραμυθιών, όπως είναι οι αγαπημένοι της σταρ, τους οποίους έχει τοποθετήσει-σε αφίσες-στο δωμάτιό της.
Δεν υπάρχει κάτι σύνθετο ή περίπλοκο στον τρόπο που διηγείται ο σκηνοθέτης  τη γεμάτη αθωότητα ιστορία . Η απλοϊκότητα του έργου , είναι και η δύναμή του. Η ταινία αποκαλύπτει την αλληλοσύνδεση των ανθρώπων στην επαρχία της Κένυας, έχοντας  μεταξύ τους βαθιές ανιδιοτελείς σχέσεις κοινοβιακού τύπου, θυμίζοντας σε όλους εμάς τους δυτικούς, το πως μετουσιώνεται το “συμπάσχω” και το “συμπαραστέκομαι”, όπου οι επιθυμίες του ενός, βρίσκουν ευήκοα ώτα  και συλλογική στήριξη από τους γύρω του.
Το θέμα του φύλου, (των κοριτσιών-γυναικών στην Κένυα) σημαδεύει την ιστορία αλλά δεν την καθορίζει με αρνητικό πρόσημο. Τα αγόρια δεν τοποθετούνται εχθρικά απέναντι στην ηρωίδα. Η Τζο ( Stycie Waweru) μας μαθαίνει τι σημαίνει αισιοδοξία μπροστά στο θάνατο και πως μπορεί να είσαι “ανίκητος” ενώ αργοπεθαίνεις.

The post Supa Modo appeared first on screeneye.gr.

Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Τη δεκαετία  του ’70,  η εμφάνιση ένοπλων οργανώσεων , ήταν ένα πράγμα σαν να ανοίγει σήμερα ένα ακόμα  καφέ στις γειτονιές μας.  Από τη Λατινική Αμερική, τη Μέση Ανατολή μέχρι την καρδιά  της Ευρώπης , οι επαναστατικές οργανώσεις (για κάποιους, τρομοκρατικές οργανώσεις), κουβαλούσαν οράματα και μεγάλες ιδέες, αλλά στην πορεία ξεθώριασαν.

Η οργάνωση με την μικρότερη απήχηση στον ελληνικό τύπο και στην κοινωνία μας τότε, ήταν το  Απελευθερωτικό Εθνικό Μέτωπο της Κορσικής, το οποίο ζητούσε την αυτονόμηση της νήσου Κορσική( γενέτειρα του Ναπολέοντα) , από τους Γάλλους. Οι Γάλλοι την κατέχουν από την εποχή  του Λουδοβίκου του  15ου , όταν οι Γενοβέζοι τους την παραχώρησαν,  το 1768. Έγιναν αρκετές προσπάθειες αυτονόμησης, αλλά η πιο απειλητική για τη Γαλλία του 20ου αιώνα,  ήταν την εποχή εκείνη και οι ενέργειες της  συγκεκριμένης οργάνωσης. Η ένοπλη δράση της,  κράτησε μέχρι το 2014 και σήμερα ο αγώνας δίνεται στο πολιτικό πεδίο. Το κόμμα που πρεσβεύει το συγκεκριμένο όραμα,  πήρε το υψηλότερο ποσοστό στις πρόσφατες εκλογές, δημιουργώντας πονοκέφαλο στην κυβέρνηση Μακρόν, που επωφελείται οικονομικά από το νησί, εξαιτίας του τεράστιου τουριστικού ρεύματος.

Όμως η Κορσική είναι και νησί της μαφίας, όπως επί παραδείγματι είναι  και η  Σικελία.

Η ιστορική αναδρομή κρίνεται αναγκαία, εξαιτίας της απουσίας του ιστορικού πλαισίου από τον σκηνοθέτη  Τιερί ντε Περέτι( οι τρεις γραμμές στην έναρξη του έργου δεν καλύπτουν επαρκώς το πλαίσιο ), ο οποίος αποφασίζει να τιμήσει τους αγνούς οραματιστές της αυτονομίας, όπως είναι ο κεντρικός ήρωας, που φεύγει  καταδιωκόμενος από την Κορσική για το Παρίσι, στις αρχές του ’90. Θα επιστρέψει ” μυστικά” το 1998 για την κηδεία ενός παλιού του φίλου που δολοφονήθηκε( αρχική σκηνή) και θα μας παρασύρει σε ένα flashback αναμνήσεων,  όπου  το πλαίσιο το επικαλύπτει η βία , αλλά η βία δεν καθοδηγείται πια  από κανένα όραμα. Στο νησί υπάρχουν πρώην επαναστάτες και νυν μαφιόζοι. Η ανομία τσουβαλιάζει τα πάντα, ακόμα και τον έρωτα.

Η ταινία  θα μας φέρει στο μυαλό,  ιστορίες που έχουμε ακούσει για τις δικές μας-αλλού είδους οργανώσεις-και για την εξέλιξη των μελών τους μέσα στα χρόνια. To έργο διαθέτει 2-3 ωραίες  στιγμές, η μία-κατά τη διάρκεια του γάμου, με τα μέλη της οργάνωσης να αγκαλιάζονται και να τραγουδούν ένα επαναστατικό άσμα-σκηνή που θυμίζει το ” Νονό”, αλλά εν γένει,  ο δημιουργός- ο οποίος κατάγεται από το πιο ταραχώδες μέρος του νησιού, τη  βόρεια Κορσική,τοποθετεί  πολλά πρόσωπα( μετρήσαμε πάνω από 30 χαρακτήρες), τα οποία δεν έχουν πάντα μια  αποτελεσματική συνεισφορά στη ροή της ιστορίας. Μετατοπίζονται διαρκώς τα πλάνα από  σταθερά  σε   κάμερα στο χέρι και η αφήγηση  ταλαντεύεται ανάμεσα στο fiction και στο ντοκιμαντέρ, επίσης είναι αναποτελεσματική η τεχνική αυτή.

“Επειδή στην Ελλάδα η ιστορία της Κορσικής,  είναι ξεχασμένη, αποφασίζουμε να παραβλέψουμε τα καραμπινάτα ζητήματα που είδαμε και τα καταγράψαμε και θα την προτείνουμε, για όσους πίστεψαν σε επαναστατικά ιδανικά και αποδείχθηκαν μάταια” .

Από την Πέμπτη 2 Μαΐου στους κινηματογράφους

The post Ο Κορσικανός appeared first on screeneye.gr.