Ανταπόκριση-κριτικές από το 70ο Φεστιβάλ Βερολίνου

Ιάκωβος Γωγάκης

“Τι γυρεύει η Χίλαρι Κλίντον στο 70ο Φεστιβάλ Βερολίνου; Ποιοι έκαναν τους Έλληνες να αποχωρήσουν χαρούμενοι την Δευτέρα το βράδυ από τα Cinemax ;
Παραμένει η “Undine” του Κρίστιαν Πέτσολντ, το  φαβορί για τη Χρυσή Άρκτο;”

Ανεβαίνει η θερμοκρασία στο Βερολίνο ( άνω των 12 βαθμών), ο ήλιος αχνοφαίνεται στην πρωτεύουσα της Γερμανίας και παράλληλα η φεστιβαλική νωθρότητα των προηγούμενων ημερών( όπως αποτυπώθηκε στην προηγούμενη ανταπόκριση μας), αμυδρά αποχωρεί. Οι ταινίες που προβλήθηκαν την 5η και 6η μέρα του Φεστιβάλ-ιδίως οι εκτός συναγωνισμού – συζητήθηκαν περισσότερο από αυτές του διαγωνιστικού τμήματος. Μα υπήρξε μία εξαίρεση. Η  ανεξάρτητη αμερικάνικη ταινία “Never Rarely Sometimes Always” ( Ποτέ Aραιά Καμιά Φορά Πάντα) , η οποία θέτει τις βάσεις για ένα μεγάλο βραβείο.

Η υποψήφια των Δημοκρατικών για την προεδρία της χώρας της και πρώην Υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών , η Χίλαρι Κλίντον, εμφανίστηκε την Τρίτη 25/2 στην Μπερλινάλε, για την προώθηση του ντοκιμαντέρ τεσσάρων επεισοδίων( με τίτλο “Hilary”), το οποίο επιμελήθηκε η
Νανίτ Μπερστίν και χρηματοδοτείται από το Ίδρυμα Κλίντον.
Η Χίλαρι άδραξε την ευκαιρία – κατά την συνέντευξη τύπου- αφήνοντας αιχμές για την προσωπικότητα του Μπέρνι Σάντερς(  “ο Μπέρνι δεν μπορεί να συνεργαστεί με κανέναν”), είπε βέβαια στο τέλος “ αν ο Σάντερς θα είναι ο υποψήφιος των Δημοκρατικών, εγώ θα τον στηρίξω”. Κατηγόρησε ευθέως τον Βλαντιμίρ Πούτιν και τις μυστικές υπηρεσίες της Ρωσίας, για το ρόλο τους στις προηγούμενες εκλογές- παρέχοντας βοήθεια  παρανόμως όπως ισχυρίστηκε στον Τραμπ- και θεωρεί τον Πούτιν
, έτοιμο να παίξει ξανά τον ίδιο ρόλο και στις εκλογές του Νοεμβρίου.
Έριξε τα βέλη της και προς τον παραγωγό του σινεμά, τον Γουάινστιν. Μία μέρα προηγουμένως, καταδικάστηκε σε φυλάκιση από την αμερικανική δικαιοσύνη για υπόθεση βιασμού και πολλών σεξουαλικών παρενοχλήσεων σε γυναίκες , στο Χόλιγουντ.

Οι ελληνικές συμμετοχές στο επίσημο πρόγραμμα της διοργάνωσης, είναι ελάχιστες. Ήταν ιδιαίτερη η χαρά των Ελλήνων διαπιστευμένων δημοσιογράφων και του κοινού, μετά την προβολή της δραματικής ταινίας “ Digger” ( Εκσκαφέας) του Τζώρτζη Γρηγοράκη, η οποία περιλαμβάνεται στην κατηγορία “ Πανόραμα”. Η ταινία αφιερώθηκε από τον σκηνοθέτη στον πατέρα του και  -δικαίως- χειροκροτήθηκε θερμά.
Ο πρωτοεμφανιζόμενος σκηνοθέτης, αναφέρθηκε σε μια ιστορία ανάμεσα στον Νικήτα ( πατέρα) και στον Τζόνι (γιο) με επίκεντρο μη προσδιορισμένη αγροτική περιοχή της Βορείου Ελλάδος. Η περιοχή μεταλλάσσεται βίαια, εξαιτίας των έντονων δραστηριοτήτων μιας εξορυκτικής εταιρίας. Οι κάτοικοι διχάζονται.
Μπορεί να κουβαλούν την εξ’ αίματος σχέση, στην πραγματικότητα είναι δύο ξένοι. Η μητέρα εγκατέλειψε τον άντρα της όταν ο Τζόνι ήταν μικρός και ο πατέρας ζει με τραυματικές αναμνήσεις , σε αγρόκτημα, το οποίο έχει μέσα… μέχρι και άλογο. Η πρώην σύζυγος και μητέρα, μεταβιβάζει το μερίδιο του σπιτιού, στο γιο της. Η εξορυκτική εταιρία χρειάζεται πάση θυσία το αγρόκτημα και τους προφέρει 200 χιλιάδες ευρώ. Ο Νικήτας αρνείται πεισματικά , ο Τζόνι θέλει να πουληθεί, επιτακτικά.

Από τη μια φιλμάρει με αξιοσημείωτη ακρίβεια, και από την άλλη εξερευνά σε βάθος τις εσωτερικές διεργασίες πατέρα και γιου. Η μεταξύ τους  αποξένωση, οι προκαταλήψεις, η επιθυμία του πατέρα να μην παραδεχτεί την αγάπη προς το γιο του και να μην αλλάξει τη ζωή του,  αλλά και η επιθυμία του νεαρού να πουληθεί η γη, είναι η μάχη δύο διαφορετικών τρόπων ζωής. Ο Γρηγοράκης μπόρεσε και ανέσυρε από τον εκσκαφέα του, τους δύο αντίθετους πόλους. Πάνω στο μπαρ ενός επαρχιακού καφενείου και με τα τσίπουρα να πηγαινοέρχονται, οι θαμώνες προσπαθούν να αντιληφθούν τις κοσμογονικές αλλαγές. Μπαίνουν όλοι στα δύο  στρατόπεδα. Τα οικολογικά μηνύματα του έργου, πλήρως αναδεικνύονται.
Ο Βαγγέλης Μουρίκης εξακολουθεί να βρίσκεται σε μεγάλη φόρμα και γίνεται ορθά ο καθοδηγητής του έργου -έχει και ρόλο στο σενάριο- ενώ και ο Αργύρης Πανταζάρας με τις μεταμορφώσεις- από τη μια θυμώνει από την άλλη έχει τύψεις και αγνά συναισθήματα- έδειξε να βρίσκεται μέσα στο σεναριακό πνεύμα.
Οι ηθοποιοί που κλήθηκαν να ερμηνεύσουν τους δεύτερους ρόλους, προέρχονται από την σχολή που θυμίζει πολύ το σινεμά του Γιάννη Οικονομίδη. Η βραβευμένη σκηνοθέτις Αθηνά Ραχήλ Τσαγκάρη,  ήταν ανάμεσα στους παραγωγούς του έργου.

Η συγκλονιστική ταινία του 2007 “4 μήνες, 3 εβδομάδες και 2 μέρες” του Ρουμάνου Κριστιάν Μουντζίου, για το πως αντιμετώπισε ένα κορίτσι την ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη της , στα χρόνια του Τσαουσέσκου δεν προβλήθηκε στο 70 Φεστιβάλ Βενετίας. Η Αμερικανίδα Ελίζα Χίτμαν παρουσίασε στο διαγωνιστικό της Μπερλινάλε το “Never Rarely Sometimes Always” ( Ποτέ Aραιά Καμιά Φορά Πάντα) για την ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη ενός δεκαεπτάχρονου κοριτσιού, στην Πενσιλβανία… στα χρόνια του Τραμπ.Η έφηβη, το κράτησε κρυφό από την αποξενωμένη οικογένειά της, έψαξε στο google, διάβασε τι λέει για τις εκτρώσεις ο αυστηρός νόμος της Πενσιλβανία και ταξίδεψε δύο φορές για την πιο ανεκτική Νέα Υόρκη. Ήταν αποφασισμένη να μην το κρατήσει.

Μπορεί η ιστορία της Χίτμαν να μοιάζει σαν δύο σταγόνες νερό με το ρουμανικό αριστούργημα, θεωρούμε, το έπραξε επί σκοπού και για αυτό την επικροτούμε. Ήθελε να δείξει, πως θέματα που άπτονται προσωπικών επιλογών και τιμωρούνταν από καθεστώτα που πολεμούσε η Αμερική, έρχεται το πλήρωμα του χρόνου για να φανερωθεί και η υποκρισία του αμερικανικού οικοδομήματος.
Αποφεύγει τις πολλές παραμέτρους και τα εμβόλιμα θέματα. Είναι η διαδρομή αυτογνωσίας της Autumm( έτσι λέγεται το κορίτσι στο έργο) με τη βοήθεια της ξαδέρφης της. Ούτε κράτος υπάρχει, ούτε οικογένεια. Υπάρχουν στιγμές απίστευτης κινηματογραφικής ομορφιάς και ευαισθησίας. Είναι η δυνατή στιγμή της 70ης Μπερλινάλε.

Δύο φίλες από τη Λωζάνη, η Στέφανι Τσατ και η Βερονίκ Ρέιμοντ, συνεργάζονται στο “My Little Sister”.
Ο τίτλος φέρει δόση πικρής ειρωνείας. Τα αδέρφια της ιστορίας γεννήθηκαν στο Βερολίνο την ίδια χρονιά, τον ίδιο μήνα, την ίδια μέρα. Οι δίδυμοι Λίζα και Σβεν, καταπιάνονται με το θέατρο. Η Λίζα είναι θεατρική συγγραφέας και ζει με την οικογένειά της στην Ελβετία, ο Σβεν παραμένει στο Βερολίνο και είναι ηθοποιός. Η ζωή του τίθεται σε άμεσο κίνδυνο. Πάσχει από λευχαιμία. Η Λίζα θα αφιερωθεί ψυχή τε και σώματι στον αδερφό της, θα γίνει και δότης μυελού των οστών και θα παραμελήσει πλήρως δουλειά, σύντροφο και παιδί.. Οι δύο σκηνοθέτες καθιστούν βασικό πρόσωπο της ιστορίας την ώριμη  γυναίκα και το πως διαχειρίζεται τις αλλαγές στην καθημερινότητα , εξαιτίας της ασθένειας του αδερφού της.
Εκτός από τον Σβεν καταρρέει και η Λίζα, η οποία βρίσκεται σε αδιέξοδο και η ψυχολογική της κατάσταση διαταράσσεται μέρα με τη μέρα.
Η Νίνα Χος είναι πρωτοκλασάτη ηθοποιός και βρήκε την κατάλληλη θέση, για να εξωτερικεύσει την κυκλοθυμία της ηρωίδας, την απελπισία της και τις πάμπολλες ενοχές της. Το τελευταίο πλάνο τα λέει όλα. Δεν είναι ταινία επιπέδου “ Amour”( του Χάνεκε), έχει μια υπερβολή στην αφήγησή της, έχει από την άλλη την  Νίνα Χος, που υπερκαλύπτει με την πληθωρικότητα της, πολλές από τις άστοχες σκηνές.

The post Η Χίλαρι,η ταινία έκπληξη και το ανατρεπτικό “Digger” του Τζώρτζη Γρηγοράκη appeared first on screeneye.gr.

Ανταπόκριση-Κριτικές Ιάκωβος Γωγάκης

Η αλλαγή σκυτάλης στην ηγεσία της καλλιτεχνικής διεύθυνσης του Φεστιβάλ Κινηματογράφου του  Βερολίνου, είχε την στήριξη δεκάδων Γερμανών καλλιτεχνών. Ζητούσαν την  αναβάθμιση του θεσμού και την ενίσχυσή του.

 Διανύοντας το 1/3 της 70ης διοργάνωσης,  φαίνεται να μην κερδίζεται το στοίχημα, με τις περισσότερες ταινίες σε όλα τα τμήματα να είναι αδιάφορες  και στην καλύτερη περίπτωση, να είναι  κάπως συμπαθητικές. Εάν η συγκεκριμένη τάση συνεχιστεί και τις επόμενες μέρες, οι  διανομείς της χώρας μας και τα Φεστιβάλ  “Νύχτες Πρεμιέρας” και “Θεσσαλονίκης”, θα χρειαστεί να αναζητήσουν περισσότερες  ταινίες  από τις  Κάννες, τη Βενετία και τις μικρότερες διοργανώσεις,  ενώ η συνήθης πρακτική, ήταν η αγορά του Βερολίνου, να τροφοδοτεί ένα σημαντικό μέρος της κινηματογραφικής διανομής και των φεστιβάλ.

Ακολουθούν μικρής έκτασης κριτικές για μερικά από τα έργα που είδαμε, στο τμήμα που θα δοθούν τα μεγάλα βραβεία.

Διαγωνιστικό

Undine

Τον Κρίστιαν Πέτσολντ,  τον γνωρίζουμε μέσα  από τις ταινίες “Barbara”, “Μια Ασυνήθιστη Κατάσταση” και “Yella”.

Ανήκει στην ομάδα του νέου Γερμανικού ρεύματος, που ξεπήδησε μετά την επανένωση της Γερμανίας. Στις ταινίες του,  η  πολιτική συναντούσε τα κοινωνικά και προσωπικά αδιέξοδα. Τα τελευταία χρόνια απομακρύνεται από το πολιτικό σκέλος και ίσως είναι η αιτία  , όπου οι τελευταίες δημιουργίες του, δεν συγκινούν το ακροατήριο και τους κριτικούς. Επίσης,  αφήνει πίσω τη μούσα του, τη Νίνα Χος, για μια νεότερη, την επίσης   σαγηνευτική,  Πόλα Μπέερ.

Ο τίτλος Οντίν παραπέμπει στην ελληνική μυθολογία και στις νύμφες των υδάτων.  Το έργο έχει υπαρξιακές αναφορές, λειτουργεί σαν παραμύθι του νερού και της γης, θυμίζοντας το έργο του Ντελ Τόρο ” Η Μορφή του Νερού”.

Η Οντίν είναι ιστορικός κι εργάζεται με σύμβαση σε ένα μουσείο του Βερολίνου. Ξέρει τα πάντα για την πόλη κι ενημερώνει με κάθε λεπτομέρεια τους επισκέπτες. Στην προσωπική της ζωή, θα βιώσει ένα χωρισμό, όταν ο σύντροφός της θα την αφήσει.

Ο Πέτσολντ, δεν αφήνει σχεδόν ποτέ εκτός πλάνου την Πόλα Μπέερ. Την φιλμάρει με φαντεζί ερωτισμό. Στην ιστορία του εμπλέκονται ξόρκια, μύθοι και το υγρό στοιχείο. Στη ζωή της Οντίν θα διεισδύσει ένα νέο πρόσωπο, ο Κριστόφ.

Ο Κριστόφ θα την ερωτευτεί παράφορα και η Οντίν θα του το ανταποδώσει. Η ελληνική μυθολογία θα εισχωρήσει   στο σενάριο του Πέτσολντ. Εμφανίζονται  κατάρες και τραγωδίες.

Τι θα συμβεί στη σχέση του Κριστόφ και της Οντίν; Θα  χωρίσουν, θα  υπάρξει  εκδίκηση ; Ερωτήματα που θα αφήσουμε αναπάντητα. Ο Γερμανός σκηνοθέτης φτιάχνει ένα παραμύθι του φανταστικού κόσμου. Το έργο είναι άνισο. Επί παραδείγματι, το πως ο δημιουργός συνδέει τους μύθους  με την πραγματική ζωή. Όπου παρεμβαίνει ο μύθος, χάνεται η δυναμική του έργου.   Διαθέτει όμως,  τη γοητευτική απεικόνιση ενός άλλου μύθου, του μύθου του ανεκπλήρωτου έρωτα. Υπάρχουν  και στιγμές χιούμορ και  διακωμώδηση των ρομαντικών ταινιών. Ο Πέτσολντ παραμένει βαθιά πεσιμιστής.

First Cow

Για την 55χρόνη Κέλι Ράιχαρντ,  η Αμερική της υπαίθρου αποτέλεσε το  επίκεντρο πολλών ιστοριών της.  Εντούτοις, η μία και μοναδική μεγάλη της επιτυχία,  είχε σύγχρονο θέμα, πιο κοντά στη δική της ζωή. Το έργο  λεγόταν “Γουέντι και Λούσι”,  του 2008.

Με το  “First Cow” ( Πρώτη Αγελάδα), επιστρέφει στις ιστορίες της -πάλαι ποτέ- ανεξερεύνητης Αμερικής και στηρίζεται πάνω στο μυθιστόρημα του Τζόναθαν Ρέιμοντ, έχοντας ως κεντρικό τόπο,  το Όρεγκον,  περίπου το 1830, όταν η περιοχή,  δεν ήταν τμήμα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ένας περιπλανώμενος μάγειρας  καταφθάνει στην περιοχή  και θα εισχωρήσει σε μια ομάδα, που η δουλειά τους είναι το κυνήγι της γούνας. Αναπτύσσει   φιλία με τον Λου, έναν Κινέζο μετανάστη, τον οποίον κάποιοι καταδιώκουν. Θα συνεργαστούν  σε μια παράνομη επιχείρηση αρμέγματος μιας αγελάδας, για να φτιάχνουν μπισκότα.

Το αφηγηματικό σκέλος των ταινιών της  Ρέιχαρντ,   πάσχει διαχρονικά. Έτσι κι εδώ, η υποτιθέμενη δυνατή φιλία των δύο ανδρών, δεν επικοινωνείται επαρκώς με το κοινό. Η έμφαση και σε δευτερεύοντες ρόλους,  εξασθενεί το βασικό θέμα της ταινίας( η φιλιά δύο  ανθρώπων που δεν έχουν στον ήλιο μοίρα), μα και η επιθυμία της,  οι ήρωες της, όσα βιώνουν να τα αντιμετωπίζουν με συναισθηματική  αποστασιοποίηση. Δημιουργεί ένα περίπλοκο στη δομή του έργο,  δίωρης διάρκειας, με αρκετά σημεία χωρίς διαλόγους. Μία μας πάει στο ντοκιμαντέρ μία μας πάει στη μυθοπλασία. Το άρμεγμα της αγελάδας διανθίζεται με χιούμορ. Το μακιγιάζ και τα κοστούμια, αντιπροσωπεύουν πλήρως την ιστορία εποχής,  αλλά παραμένει ένα έργο αρκετά  βαρύ, ένα έργο  ασήκωτο, ακόμα και για μερίδα του φεστιβαλικού κοινού.  Ξεχωρίζουν οι τρεις βασικοί πρωταγωνιστές, ο Τζον Μαγκάρο, ο Όριον Λι και ο Τομπι Τζόουνς.

The Salt of Tears

Θεωρεί τον εαυτό του, ως τον τελευταίο εκπρόσωπο της νουβέλ βαγκ εποχής . Δικαίως ή αδίκως, ο 72 χρόνος Φιλίπ Γκαρέλ, όσα διδάχθηκε από τον Γκοντάρ και τον Τρυφώ τα εφαρμόζει με συνέπεια από τη δεκαετία του ’60 μέχρι και σήμερα. Το συνολικό έργο του, δεν έλαβε μεγάλη δημοσιότητα,  πλην της ταινίας  “Συνήθεις Εραστές”(2005).

Συνεχίζει και στο ” The Salt of Tears”( Το Αλάτι των Δακρύων) την ασπρόμαυρη απεικόνιση. Επικεντρώνεται στο επιπόλαιο αγόρι.  Ποιο είναι το επιπόλαιο αγόρι. Είναι το αγόρι που θα συναντήσει ένα κορίτσι    Δευτέρα    πρωί    και το βράδυ της ίδιας μέρας    θέλει οπωσδήποτε  να “προχωρήσει”. Όταν λάβει  την απάντηση ” δεν είμαι έτοιμη ακόμα… να τα πούμε την Τετάρτη στο τάδε μπαρ”, το  επιπόλαιο αγόρι την Τρίτη θα βγει  με άλλο κορίτσι, θα  κάνει  την ίδια πρόταση κι αν η απάντηση είναι καταφατική, τότε ξεχνάει το κορίτσι που γνώρισε  την προηγούμενη μέρα και θα το  στήσει  στο ραντεβού,  γιατί πέρασε καλά το βράδυ. Αν  το κορίτσι που πέρασε καλά το βράδυ, μείνει  έγκυος  από τον επιπόλαιο άντρα, ο επιπόλαιος άντρας όταν το μάθει θα εξαφανιστεί και θα αναζητήσει το κορίτσι που του είπε “δεν είμαι έτοιμη ακόμα”.

Ο Φιλίπ Γκαρέλ έχει κέφια. Η ταινία διαθέτει ένα στόρι όπως περίπου το περιγράψαμε, επεκτείνεται και σε ένα τρίτο κορίτσι και στους πατεράδες. Λειτουργεί σαν  σκετσάκια,  παρά σαν μια ολοκληρωμένη ταινία. Ξεχωρίζουν 2-3 σκηνές, οι οποίες είναι καλά δουλεμένες, όμως πάσχει και από μια ντεμοντέ αισθητική,  από γαλλικού τύπου φλυαρία αλλά  και η ιστορία μένει ανολοκλήρωτη, είναι και υπερβολική.

Εκτός Συναγωνισμού

Πινόκιο

Το πρόσωπο που κέρδισε δικαιωματικά τα φώτα της δημοσιότητας,  ήταν ο Ρομπέρτο Μπενίνι. Ο πολυβραβευμένος ηθοποιός και σκηνοθέτης, αφέθηκε σε έναν σπουδαίο του ιταλικού σινεμά, στον Ματέο Γκαρόνε, να τον καθοδηγήσει. Ο Μπενίνι δεν έχει μεγάλο ρόλο στο έργο, ούτε όμως πολύ μικρό, ερμηνεύει τον Τζεπέτο και από τον Τζεπέτο ξεπηδάει ο Πινόκιο, τον οποίο ερμηνεύει ο Federico Ielapi.

Ο Γκαρόνε( Dogman), θα παραμείνει πιστός στις προσταγές του Κολόντι και στο μύθο του ήρωά του. Το γεγονός ότι διστάζει να προσδώσει στην  ιστορία  μια φρέσκια ανάγνωση,  κάνει την ταινία να μην έχει κάτι νέο να μεταφέρει. Ο δρόμος της ενηλικίωσης του Πινόκιο, η άρνησή του να πάει σχολείο, οι συμβουλές της νεράιδας, ο δρόμος που θέλει μόνος να τον ανακαλύψει, συνδέεται με τη  φτώχεια και τα οικουμενικά μηνύματα του ιταλικού παραμυθιού. Ο δρόμος του  Γκαρόνε περνάει μέσα από το μοτίβο του ιταλικού νεορεαλισμού της δεκαετίας του ’50. Είναι εμφανές το συγκεκριμένο μοτίβο, από τον χώρο και τον χρόνο που διαδραματίζεται- δεν το προσαρμόζει σε σύγχρονο πλαίσιο-  από την επαναλαμβανόμενη  μουσική και το στοιχείο του  μελοδράματος . Αντιθέτως, αποδεικνύει δικαίως    κατατάσσεται ως ένας από τους πρωτοκλασάτους Ιταλούς σκηνοθέτες. Τα μεγάλα του πλάνα, η ορθή  χρήση γραφικών και μια υπέροχη στιγμή, με το άλογο να κάνει κύκλος στο βυθό της θάλασσας, από τεχνικής άποψης εντυπωσιάζουν. Είναι όμως μία τετριμμένη ιστορία.

Απόσπασμα από την συνέντευξη τύπου( στα ιταλικά)  θα βρείτε στη σελίδα του screeneye.gr στο facebook

The post Ποιοι θα ξυπνήσουν από το λήθαργο την 70η Μπερλινάλε; Η Πόλα Μπέερ και ο Μπενίνι έκαναν την αρχή! appeared first on screeneye.gr.

Ιάκωβος Γωγάκης

Malmkrog

Πρόκειται για έναν από τους πρωτεργάτες του μετα- κομμουνιστικού  ρουμάνικου κινηματογραφικού ρεύματος. Ο λόγος για τον  Κρίστι Πούιου( Η Οδύσσεια του Κύριου Λαζαρέσκου). Η νέα του ταινία  εγκαινίασε το νεοσύστατο διαγωνιστικό τμήμα της Μπερλινάλε (Encounters).
Ο Πουίου ξεκίνησε τη διεθνή του καριέρα του από το Βερολίνο.Το 2004 κέρδισε Χρυσή Αρκούδα για ταινία μικρού μήκους.

Το  “Malmkrog”, είναι έργο εποχής 200 λεπτών! και το σενάριο, το οποίο επιμελήθηκε ο ίδιος , στηρίζεται στις “τρεις συζητήσεις/διαλόγους ” του Ρώσου φιλοσόφου του 19ου αιώνα, Βλαντίμιρ  Σολοβιόφ. Συζητήσεις για τον πόλεμο, για το τέλος της ιστορίας και τη θεοκρατία.

Μολονότι ο Σολοβιόφ ήταν Ρώσος… και ο Πουίου είναι Ρουμάνος , η ομιλούσα γλώσσα των ηθοποιών,  είναι τα γαλλικά.
Ο Πουίου τοποθετεί το σκηνικό στην Τρανσυλβανία της Ρουμανίας, σε μια απομονωμένη έπαυλη, προς το τέλος του 19ου αιώνα.
Ένας φιλόσοφος και η  σύντροφός του, μία πιανίστρια, ένας πολιτικός και μία γυναίκα ενός στρατηγού,  συζητούν ακατάπαυστα .Για τον Πλάτωνα και τον Σωκράτη ( προς το τέλος), για τη χριστιανική ηθική(στην αρχή), για τον Αντίχριστο και τον πόλεμο.
Η ταινία χωρίζεται σε κεφάλαια( τα ονόματα των ηρώων).
Ο διακεκριμένος σκηνοθέτης, είναι επηρεασμένος -θεωρητικά- από τα έργα του  θεατρικού  συγγραφέα  Αντόν  Τσέχωφ, αλλά πρακτικά ακολουθεί τη δομή  ταινιών  του  γαλλικό σινεμά. Υιοθετεί τη  φλυαρία του αγαπημένου Ερίκ Ρομέρ. Ταυτόχρονα το έργο παραπέμπει στην “ Κρυφή Γοητεία της Μπουρζουαζίας” του Μπουνιουέλ και στο “Πέρυσι στο Μάριενμπαντ” του Ρενέ. Την αριστοκρατία την κυριεύει η πλήξη. Και όταν οι αριστοκράτες πλήττουν, ή απατούν( όπως αποτυπώθηκε στις συγκεκριμένες ταινίες) ή συζητούν( επίσης χαρακτηριστικό γνώρισμα των συγκεκριμένων ταινιών). Στο έργο του Πουίου  δεν υπάρχει έρωτας.
Τα πρόσωπα μεταφέρουν ιδέες.

Λίγες πληροφορίες μπορούμε να συλλέξουμε για τις προσωπικότητές τους.

Η δομή του έργου μπορεί να φαντάζει αντι-κινηματογραφική και να υπάρχουν στιγμές  όπου ο θεατής γίνεται φορέας  ενός υψηλού επιπέδου ακαδημαϊκού λόγου, από την άλλη,  είναι η πρώτη φορά που μεταφέρονται οι ιδέες του Σολοβιόφ στη μεγάλη οθόνη. Ήταν ιδέες που προέβλεψαν τις  μεγάλες αναταραχές του 20ου αιώνα. Ο σημαντικότερος ρόλος, δίνεται στον τυφλό και κατάκοιτο ηλικιωμένο άνδρα. Κουβαλάει μαζί του πάμπολλους συμβολισμούς .
Η ταινία είναι για φεστιβαλική θέαση. Πιθανότατα να προβληθεί στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Minamata( εκτός συναγωνισμού)

Ο μποέμικος παράδεισος για τον κορυφαίο φωτογράφο Γουίλιαμ Γιουτζίν Σμιθ((1918-1978)… ήταν όνειρο απατηλό.
Τα χρόνια της ενασχόλησής του με τους θρύλους της νεοϋορκέζικης τζαζ, του φέστιβαλ Γούντστοκ   και η γνωριμία με τον Ντίλαν, εξαιρούνται.
Η Ιαπωνία τον στιγμάτισε. Από την αποστολή  στο Τόκιο την περίοδο του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, κατέγραψε πρωτόλειο υλικό. Θα το βρει κανείς στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης.
Ταξίδεψε  ξανά στην Ιαπωνία και το ’61 και το ’71.Η τρίτη φορά  ήταν και η πιο τραυματική. Με τη γυναίκα του επισκέφθηκε το ψαροχώρι Minamata. Θα έμεναν εκεί για τρεις μήνες, έμειναν τρία χρόνια. Ο Σμιθ με τον φωτογραφικό του φακό κατέγραψε τις νευρολογικές ασθένειες, την παράλυση, την τύφλωση και τον θάνατο, νέων και ηλικιωμένων κατοίκων της περιοχής, εξαιτίας της έγχυση του υδραργύρου, από χημικό εργοστάσιο , που  δραστηριοποιείτο εκεί, από το 1908. Χιλιάδες ήταν τα θύματα και ανυπολόγιστες οι συνέπειες, σε πολίτες και στο περιβάλλον.

Ο  σκηνοθέτης Άντριου Λεβίτας κάλεσε  τον Τζόνι Ντεπ να ενσαρκώσει τον Σμιθ. Ο διάσημος ηθοποιός όχι μόνο αποδέχθηκε την πρόκληση, βοήθησε και στη χρηματοδότηση του έργου.
Πήρε κιλά, άφησε γενειάδα και ερμήνευσε έναν από τους πιο ταπεινούς ρόλους της καριέρας του.
Έγινε μια εξαιρετική επιλογή στο κάστινγκ και πέραν του πρωταγωνιστικού ρόλου, ενώ ο σκηνοθέτης χρησιμοποιεί και υλικό που παραπέμπει στο ντοκιμαντέρ. Το έργο  δεν αποτελεί μονάχα μια προσωπογραφία της τελευταίας περιόδου του Γουίλιαμ Γιουτζίν Σμιθ, αλλά ένα δριμύ κατηγορώ, για την αδιαφορία των Ιαπωνικών κυβερνήσεων, και του ξένου παράγοντα, να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα, έτσι ώστε να προστατευθούν οι κάτοικοι  και να κλείσει  έγκαιρα η βιομηχανία.
Κάτι μας θύμισε η συγκεκριμένη ιστορία(  Κορονοϊός).
Όπως λέχθηκε στην συνέντευξη τύπου από τον Τζόνι Ντεπ,  η χρήση υδραργύρου εξακολουθεί να αποτελεί μάστιγα στην Ιαπωνία.

The post Oταν οι αριστοκράτες πλήττουν ή απατούν ή συζητούν. Δριμύ κατηγορώ του Τζόνι Ντεπ appeared first on screeneye.gr.

Βροχερό, αλλά χωρίς το κρύο της αρκούδας, το Βερολίνο υποδέχεται τους σινεφίλ του κόσμου. Η επετειακή  70η Μπερλινάλε  ξεκίνησε με καλοδεχούμενες δόσεις αυτοκριτικής ( Τζέρεμι Άιρονς) και με την  συγκινητική  ταινία( ” My Salinger Year”),  για την εξερεύνηση της γυναικείας φύσης, από τα χέρια του Φιλίπ Φαλαρντό( “Ο Εξαιρετικός Κύριος Λαζάρ”)

Ανταπόκριση και κριτική από το 70ο Φεστιβάλ Βερολίνου

Ιάκωβος Γωγάκης

Το επετειακό  Φεστιβάλ  Κινηματογράφου του  Βερολίνου, συμπληρώνει φέτος 70 χρόνια ζωής( διεξάγεται από τις 20/2 έως 1/3).  Θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα της Ευρώπης, παρέα με το Φεστιβάλ Καννών και Βενετίας.

Από τη φετινή διοργάνωση,  απουσιάζει ο  επί μακρόν  Καλλιτεχνικός Διευθυντής του θεσμού,  ο Ντίτερ Κόσλινγκ. Τον αντικατέστησε ο Ιταλός  Κάρλο Τσατριάν, με τις πρώτες αλλαγές να γίνονται ορατές κυρίως για τους  επαγγελματίες του τύπου, με νέα δημοσιογραφική στέγη, η οποία βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από τους χώρους προβολών.

Η ομιλία  του  Πρόεδρου  του φετινού διαγωνιστικού τμήματος(Τζέρεμι Άιρονς) ,  είχε αυτοκριτική ματιά  και την  προσωπική  επιθυμία του  -εν είδει μανιφέστου-  να καταδικάσει τις σεξουαλικές παρενοχλήσεις, να στηρίξει τους γάμους ομοφυλοφίλων και το δικαίωμα για έκτρωση,   να παραμείνει αναφέρετο δικαίωμα των γυναικών.  Ο Άιρονς είχε κατηγορηθεί στο παρελθόν για αμφιλεγόμενες απόψεις για το τι είναι σεξουαλική παρενόχληση. Με άμεσο τρόπο αποτινάσσει το παρελθόν του. Πλάι στον πολυβραβευμένο Άγγλο ηθοποιό, ήταν ηθοποιοί , σκηνοθέτες και κριτικοί, μέλη της Επιτροπής,  όπου την 1η Μαρτίου,  θα απονείμουν τα βραβεία.

Η ταινία έναρξης( εκτός συναγωνισμού), αποτέλεσε  ευχάριστη έκπληξη κι ένα προσωπικό στοίχημα, που φαίνεται να κέρδισε ο νέος Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Μπερλινάλε, επιλέγοντας ταινία μη προβεβλημένου δημιουργού.

Το έργο ” My Salinger Year” ( Η Χρονιά μου στον Σάλιντζερ), του  Φιλίπ Φαλαρντό, στηρίζεται  στο ομώνυμο βιβλίο της Αμερικανίδας Τζοάνα Ρακόφ. Το βιβλίο συγκέντρωσε  τα βλέμματα και τον έπαινο γνωστών κριτικών του είδους. 

Ο Γαλλοκαναδός σκηνοθέτης, ακολουθεί  προσωπικές  εμπειρίες της Ρακόφ κατά την περίοδο εργασίας της στο  πρακτορείο βιβλίου του διάσημου συγγραφέα Τζέρι Σάλιντζερ, στη Νέα Υόρκη( δεκαετία ’90).

Ενώ και στα  δύο( και στο βιβλίο και στην ταινία), προστίθενται  γεγονότα και από το χώρο της μυθοπλασίας.

Το να ισχυριστούμε πως η ταινία διαθέτει μεγάλο σεναριακό εύρος, θα πούμε ψέματα. Ο Φαλαρντό καλύπτει έξοχα το βασικό μειονέκτημα  της ταινίας, με μια ενδελεχή ενδοσκόπηση  στη γυναικεία ιδιοσυγκρασία, πρωτίστως της νεαρής κοπέλας και δευτερευόντως της ώριμης διευθύντριας.

Η νεαρή Τζοάνα, είναι φιλόδοξη, έχει έφεση στην ποίηση και γενικώς στο γράψιμο, όμως η Μάργκαρετ( η διευθύντρια) την υποβαθμίζει,  με καθήκοντα γραμματέας, όπου η ευθύνη της είναι να απαντάει στις επιστολές  των θαυμαστών του Σάλιντζερ.

Η Τζοάνα  είναι ανασφαλής και βρίσκεται σε ένα στάδιο μετάβασης. Αφήνεται να την κυριεύσουν τα συναισθήματα  και οι ανασφάλειες της . Συνάπτει δεσμό χωρίς να είναι ερωτευμένη( ανασφάλεια) και δυσκολεύεται να  προσαρμοστεί στα καθήκοντα της δουλειάς της , που έτσι κι αλλιώς   δεν την εκφράζει.   Φτάνει στο σημείο, να βιώνει τόσο έντονα τη δουλειά της, όπου σε μία επιστολή  προς τον Τζέρι Σάλιντζερ, απάντησε  με το επώνυμό της.

Ο δρόμος προς την εξερεύνηση του εαυτού της, για τον Φαλαρντό, αντιμετωπίζεται και με ένα κινηματογραφικό  παιχνίδι έξω από το πλαίσιο του ρεαλισμού.  Είναι ένας τρόπος που αποδεικνύεται ευφάνταστος και λειτουργικός. Με ταυτόχρονες αφηγήσεις, παρουσιάζει και τη μετάλλαξη  της Μάργκαρετ, όταν ένα τραγικό γεγονός… θα την ταρακουνήσει συθέμελα. Θα την στιγματίσει επίσης  και η σχέση που αναπτύσσει με την νεαρή  Τζοάνα.

Ο σκηνοθέτης -αν και άντρας- διαθέτει την ικανότητα  να  δει και πέρα από το προφανές.  Τα κάδρα του είναι προσεγμένα, δεν φλυαρεί-με αχρείαστες σκηνές-ίσως μόνο προς το τέλος- ενώ έντυσε τις κατάλληλες σκηνές, με μουσικές επιλογές, από την κλασική μουσική μέχρι ονειρική ποπ της ανεξάρτητης σκηνής. Είναι ένα σάουντρακ που θα ακουστεί και θα συζητηθεί.

Ο Φαλαρντό υπογράφει την καλύτερή του ταινία, μετά την προ δεκαετίας επιτυχία του  ” Ο Εξαιρετικός Κύριος Λαζάρ”.

Το  ρόλο της Τζοάνα Ρακόφ, ο Φαλαρντό τον ανέθεσε  στην Μάργκαρετ Κουάλεϊ( είναι η κόρη της Αντι ΜακΝτάουελ) και έγινε ευρέως γνωστή από την εμφάνισή της στο “Κάποτε στο Χόλιγουντ” του Ταραντίνο, Αποτύπωσε πλήρως  όλες τις φανερές και κρυφές επιθυμίες της ηρωίδας. Την επιβλητική και ολίγον αυταρχική διευθύντρια του πρακτορείου βιβλίου, ερμήνευσε  εξαιρετικά  η τρεις φορές υποψήφια για Όσκαρ Σιγκόρνι Γουίβερ.

The post Το ” My Salinger Year” του Φιλίπ Φαλαρντό άνοιξε με το δεξί την 70η επετειακή Μπερλινάλε appeared first on screeneye.gr.