Όταν κάνεις ένα ντοκιμαντέρ πορτρέτο, ανοίγεις ένα παράθυρο σε μια στιγμή του προσώπου το οποίο καταγράφεις.

Συνέντευξη στη Μερόπη Κυριάκου-Κακόπιερος

Η επαφή της με τον κινηματογράφο ξεκίνησε πριν αρκετά χρόνια όταν εργαζόταν ακόμα ως makeup artist σε διάφορες παραγωγές. Αφού κατέληξε στο είδος εκείνο που την ενδιέφερε άρχισε να δημιουργεί τα δικά της ντοκιμαντέρ που την έφεραν το 2013 στο πρώτο της ολοκληρωμένο φιλμ. Το Nan Goldin: I remember your face, προβλήθηκε στη Νέα Υόρκη στα πλαίσια του φεστιβάλ Γερμανικού κινηματογράφου. Εκεί συναντήσαμε την Sabine Lidl η οποία μας μίλησε για την εμπειρία και το θέμα της  ταινίας.

Πως προέκυψε η ιδέα ενός ντοκιμαντέρ για την Nan Goldin;

Γνωρίζω τη Nan Goldin από τη δεκαετία του 1990, εξαιτίας μιας κοινής μας φίλης, η οποία υπήρξε βοηθός της. Ως φωτογράφο τη θαύμαζα από πολύ νωρίτερα. Επισκέφτηκα πολλές εκθέσεις της, στην Ευρώπη.

Πόσο εύκολο ήταν το να πεισθεί για ένα τέτοιο φιλμ;

Καθόλου εύκολο. Η παραγωγός μου με προσέγγισε αφού κάποιος άλλος σκηνοθέτης ενδιαφέρθηκε να κάνει αυτό το φιλμ και μου ανέφερε πως ενώ προσπάθησε να ξεκινήσει αυτή τη δουλειά μαζί της δεν είχαν καλή χημεία, έτσι μου ζήτησε να το επιχειρήσω η ίδια. Η Ναν δεν ήθελε να έχω μαζί μου συνεργείο. Ήμουν μόνη μου με την δική μου κάμερα και η επαφή μας, η επικοινωνία μας ήταν τόσο καλή που προχωρήσαμε. Ένιωσε πως μπορεί να με εμπιστευτεί και εγώ αμέσως είχα την αίσθηση πως μπορώ να δουλέψω άνετα μαζί της.

Πως αισθανόσουν που ήσουν ολομόναχη σε αυτή τη διαδικασία;

Στην αρχή ήμουν πολύ αγχωμένη επειδή είχα εμπειρία με τα ντοκιμαντέρ αλλά όχι τόσο μεγάλη και ποτέ δεν είχα κάνει μια μεγάλου μήκους ταινία. Αυτή είναι η πρώτη μου.

Υποθέτω πως επιπλέον ανησυχία θα σου προκαλούσε και το γεγονός πως είχες απέναντι σου έναν άνθρωπο ο οποίος ο ίδιος πάντα βρισκόταν πίσω από μια κάμερα. Πως ήταν αυτό και για τις δυο σας;

Ακριβώς. Αυτό ήταν ένα μεγάλο θέμα για μένα. Αυτή η γυναίκα ξέρει πως είναι να καταγράφεις ένα πρόσωπο και τώρα εγώ έπρεπε να παρατηρήσω την ίδια. Ένιωθα κάπως ανασφαλής αρχικά αλλά ευτυχώς με έκανε να νιώσω άνετα το γεγονός πως δουλεύαμε οι δυο μας με μια άμεση αλληλεπίδραση, όπως ακριβώς η ίδια δούλευε με το εκάστοτε θέμα της. Σίγουρα και αυτή θα προτιμούσε να είναι πίσω από τη κάμερα, όπως ο καθένας μας μάλλον, σε τέτοιες περιπτώσεις.

Το ντοκιμαντέρ δεν αφορά σε ολόκληρη τη ζωή της Ναν παρότι υπερκαλύπτει όλα όσα είναι χρήσιμο να ξέρουμε. Ήταν δική της επιλογή ή δική σου αυτό το αισθητικό αποτέλεσμα;

Δική της. Ήταν ξεκάθαρη από την αρχή. Δεν ήθελε ένα ντοκιμαντέρ πάνω σε όλη της τη ζωή και δεν της αρέσει να δίνει συνεντεύξεις. Παρόλα αυτά όταν υπάρχει ένα συγκεκριμένο θέμα το οποίο την αφορά σίγουρα δεν έχει πρόβλημα να μιλήσει δημόσια, όπως έκανε κατά καιρούς για θέματα όπως τα δικαιώματα των γυναικών, το AIDS κ.α. Είναι πολιτικοποιημένο άτομο. Αλλά δεν της αρέσει να επαναλαμβάνεται. Έτσι δεν ήθελε να πάμε πάλι από την αρχή και να γίνει μια επανάληψη του εαυτού της.

Επίσης το τι έγινε κατά τις δεκαετίες του 1980-1990, δεν ήταν κάτι το εύκολο για την ίδια. Αντιλαμβάνεσαι και από το φιλμ, χωρίς να βγάζει μιζέρια, υποφέρει από μια εσωτερική θλίψη για το τι έχει συμβεί στους φίλους της εκείνα τα χρόνια. Παρότι ο κόσμος αρέσκετε στο να ακούει αυτές τις ιστορίες, για την ίδια δεν είναι εύκολο να της διηγείται. Επίσης ήδη υπάρχει ένα φιλμ το οποίο καλύπτει ακριβώς αυτή την περίοδο και έχει τον τίτλο «I’ll be your mirror». Καλύπτει ακριβώς αυτή της την περίοδο στη Νέα Υόρκη. Επίσης θέλαμε να δώσουμε μια επιγραμματική πορεία έτσι ώστε όταν κάποιος θέλει να μάθει περισσότερα να μπορεί να το ψάξει από μόνος του. Ήταν όμως ανοιχτή και μοιράζεται πολλά στο φιλμ. Όταν κάνεις ένα ντοκιμαντέρ πορτρέτο, ανοίγεις ένα παράθυρο σε μια στιγμή του προσώπου το οποίο καταγράφεις.

Το φιλμ περιορίζεται επίσης στην παρουσία της Ναν, κυρίως στην Ευρώπη.

Ναι, στο Βερολίνο και στο Παρίσι. Αγαπά τις δυο αυτές πόλεις πάρα πολύ. Πέρασε μια από τις πιο ευχάριστες περιόδους της ζωής της στο Βερολίνο πράγμα το οποίο σημαίνει πολλά για την ίδια. Πραγματοποίησε επίσης δυο μεγάλες εκθέσεις εκεί τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Έτσι αποφασίσαμε να καλύψουμε την ευρωπαϊκή της πλευρά. Επίσης έχει τη δική της οικογένεια εκεί, όπως και στη Νέα Υόρκη, τους φίλους της.

Υπήρξαν φορές που ζήτησε να παραλήψεις κάτι από τα όσα κατέγραφες;

Ενέκρινε τα πάντα. Το μόνο για το οποίο αισθάνθηκε κάποια ανασφάλεια αλλά κατόπιν συζήτησης αποφάσισε πως δεν υπήρχε λόγος παράληψης ήταν η στιγμή με το μικροατύχημα το οποίο παρακολούθησες και στο φιλμ, και η συνέχεια στο νοσοκομείο. Δεν ήθελε να φανεί κωμική η στιγμή και ο κόσμος να γελάσει με κάτι τόσο φυσικό αλλά ενοχλητικό για την ίδια. Επίσης μου διευκρίνισε πως δεν ήθελε να μιλήσει για τον πρώην σύντροφο της Μπράιαν μια σχέση μέσα στην οποία είχε βιώσει κακοποίηση.

Πως είναι για μια γερμανίδα δημιουργό να προβάλει τη δουλειά της στη Νέα Υόρκη πόσο μάλλον όταν το θέμα είναι μια καλτ φιγούρα της πόλης;

Ερχόμενη με αυτό το φιλμ στη Νέα Υόρκη, ήμουν πολύ ανήσυχη και αγχωμένη. Εδώ είναι το σπίτι της Ναν και έβρισκα εξαιρετικά ενδιαφέρον το να προβληθεί σε αυτό το κοινό.  Το ντοκιμαντέρ όπως προείπα καλύπτει την ευρωπαϊκή της προοπτική και δεν ήθελα να απογοητευτεί ο κόσμος που δεν περιλαμβάνεται η Νεοϋορκέζικη της πλευρά. Παρότι αισθάνεσαι το τι κουβαλά και το τι είναι σε ολόκληρο το φιλμ. Αυτή τη στιγμή που μιλάμε πραγματοποιήθηκε μόνο μια πρώτη προβολή αλλά μέχρι στιγμής αισθάνομαι πως το κοινό είναι ανοιχτό στο τι βλέπει, σε αυτό το τόσο μακρινό, από την Αμερική, κομμάτι της.

Η Nan έχει παρακολουθήσει το φιλμ; Ποια ήταν η αντίδραση της;

Ναι, το παρακολουθήσαμε μαζί, το προηγούμενο Δεκέμβριο, στο Μαϊάμι και ήταν πραγματικά πολύ χαρούμενη και ευχαριστημένη με το αποτέλεσμα. Της άρεσε πραγματικά, αυτή η πλευρά του εαυτού της που διαφαίνεται.

Η κριτική μας για το ” Nan Goldin: I Remember your Face”

The post Sabine Lidl appeared first on screeneye.gr.

Γράφει η Μερόπη Κυριάκου-Κακόπιερος

Η Γερμανίδα σκηνοθέτης Sabine Lidl θα επιτύχει να ακολουθήσει σε ένα ντοκιμαντέρ -πορτρέτο, την αμερικανίδα φωτογράφο Nan Goldin, της οποίας η φήμη δεν εδραιώθηκε μόνο από τις ενίοτε ακραίες και μακάβριες στιγμές – τις οποίες κατέγραφε με το φωτογραφικό της φακό- αλλά κυρίως για τη προφανή εμπλοκή της με τη δράση, την οποία απαθανάτιζε. Τα ναρκωτικά, ο ανεξελέγκτως σεξουαλικός τυχοδιωκτισμός, οι οριακοί χαρακτήρες ήταν ξεκάθαρα το περιεχόμενο των όσων την ίδια απασχολούσαν αλλά κι αρκετούς απ’αυτούς με τους οποίους συνεργάστηκε.

Ακλουθώντας την, με μια μόνο κάμερα, χωρίς συνεργείο, η Sabine μας οδηγεί σε ένα συναισθηματικό ταξίδι μεταξύ Βερολίνου και Παρισιού, σε παροντικό χρόνο, όπου η φωτογράφος αφηγείται πολλές από τις στιγμές του περιπετειώδους παρελθόντος της, έχοντας πάντα ως αναφορά τη δουλειά της, τους συντρόφους της -που αποτελούσαν συνήθως και το θέμα της – αλλά και φίλους καλλιτέχνες τους οποίους αποκαλεί και θεωρεί ως μια δικιά της “οικογένεια”.  Αλληλεπιδρώντας κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων του ντοκιμαντέρ με όσους θα συναντήσει  , θα  καταφέρει να ολοκληρώσει με επιτυχία την εικόνα μεταξύ παρελθόντος και παρόντος. Πολλοί δε από τους εικονιζόμενους στα καρέ της Nan Goldin, φίλοι και συνεργάτες της, δεν ζουν πια, λόγω της ταραχώδους τους ζωής , κάποιοι εξ αυτών ήταν και φορείς του AIDS, συνήθεις καταστάσεις στη Νέα Υόρκη των δεκαετιών 1970-90.

Χωρίς μελαγχολία, νοσταλγία, τύψεις ή αυτολύπηση, αλλά με ένα ύφος άνετο, νατουραλιστικό και εξομολογητικό, το “Nan Goldin: I remember your face” παρατηρεί μια άκρως ενδιαφέρουσα προσωπικότητα, των τεχνών,  της πλούσιας επαγγελματική της διατριβής, τις ατομικές της καταχρήσεις- που θα μπορούσαν να της στοιχίσουν τη ζωή- καταγράφοντας αμυδρά την εικόνα,  της πολυσύνθετης οντότητας της.

 Χωρίς να πραγματοποιεί μια εφ’ όλης της ύλης αναφορά στον βίο της Nan Goldin, το φιλμ δεν αφήνει κανένα κενό και δεν αποκρύπτει τα όσα έ(πέ)ζησε και στάθηκαν ουσιαστικά η ακατέργαστη ισχύς της δουλειάς της και ο λόγος για να μιλάμε για αυτή τη γυναίκα, ως καλλιτέχνη, σήμερα.

The post Nan Goldin: I Remember your Face( 2013) appeared first on screeneye.gr.

Γράφει η Μερόπη Κυριάκου-Κακόπιερος

Ο Γερμανικός κινηματογράφος και οι πρωταγωνιστές της ταινίας του Christian Schwochow, μοιάζουν ως προς το ότι δεν μπορούν εύκολα να αφήσουν πίσω τους το παρελθόν. Αυτό όμως στο οποίο διαφέρει η ιστορία την οποία μας αφηγείται το West(2013), το οποίο βασίζεται στο μυθιστόρημα της Julia Franck «Lagerfeuer»(Πυρά), είναι το ότι αρχίζει εκεί που πολλές άλλες ιστορίες συνήθως τελειώνουν. Δεν μας πάει και πάλι στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ή σε μια απόδραση από την Ανατολική στη Δυτική Γερμανία, αλλά στέκεται ακριβώς στο επόμενο λεπτό μιας τέτοιας χιλιοειπωμένης φυγής.

Τέλη της δεκαετίας του 1970, τρία χρόνια μετά το χαμό του συντρόφου, και πατέρα του παιδιού της, σε ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα, μια νεαρή γυναίκα η Nelly(Jordis Triebel) παίρνει τον εννιάχρονο γιο της Alexej (Tristan Gobel) και πραγματοποιούν τη δική τους απόδραση από την Ανατολική Γερμανία. Χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία, περνούν τα σύνορα και καταφέρνουν να φτάσουν στο κέντρο υποδοχής προσφύγων, της αδελφής Δυτικής Γερμανίας. Ο Schwochow, επικεντρώθηκε ακριβώς σε αυτή τη μετάβαση η οποία δεν φαντάζει και τόσο ομαλή όσων αφορά την γραφειοκρατική, πρακτική αλλά και ψυχολογική πτυχή αυτής της ένταξης και προσαρμογής. Ο σκηνοθέτης σχολιάζει τη δυσλειτουργική πρακτική  των όσων συνέβαιναν από πλευράς αρχών στην τότε διαιρεμένη πατρίδα του. Μέσα από το γολγοθά των συνεχόμενων ανακρίσεων/συνεντεύξεων από τις οποίες περνούσαν οι διαμένοντες(για μέρες, μήνες ή και χρόνια) στο κέντρο υποδοχής προσφύγων έτσι ώστε να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα ένσημα για το χαρτί «ελευθερίας» τους στη Δύση, γινόμαστε παρατηρητές των όσων η ίδια η Nelly βιώνει. Εν μέσω διαδικασιών της αποκαλύπτεται υπό μορφή ερωτημάτων που δεν τα ακολουθεί ποτέ καμία σαφής απάντηση, πως ίσως ο σύντροφος της, Wassilij, τον οποίο θεωρεί νεκρό, από αυτοκινητιστικό δυστύχημα στη διαδρομή του για ένα ακαδημαϊκό ταξίδι στη Μόσχα, δεν πέθανε αλλά αποστάτησε, εφόσον υπήρξε συνεργάτης της Στάζι.

Η επιθυμία της να ξεφύγει από το παρελθόν και να εξασφαλίσει όσα χρειάζεται για να κάνει μια νέα αρχή, φαντάζουν μακρινά. Η ανάγκη του να ανακαλύψει, να φτάσει στην αλήθεια πιστεύοντας πως έτσι μπορεί να χειριστεί την πραγματικότητα την φτάνουν στην παράνοια. Ο Schwochow αφήνει το κοινό παρατηρητή καθ’ όλη τη διάρκεια, δεν αντιλαμβάνεται τις καταστάσεις με τα μάτια της Nelly, αντιθέτως έχει πρόσβαση σε παράλληλα γεγονότα. Παρόλα αυτά κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά που ακριβώς είναι η αλήθεια και αυτό δεν είναι η αποτυχία του φιλμ αλλά ακριβώς το τι ήθελε ο σκηνοθέτης να επικοινωνήσει: οι πολλές προοπτικές, η αβεβαιότητα και πως οι άνθρωποι χρειάζεται να μάθουν να την αποδέχονται για να συνεχίσουν να ζουν.

Το σενάριο της Heide Schwochow, περιγράφει επιγραμματικά τους κεντρικούς χαρακτήρες της ιστορίας-όπως και όσους τους πλαισιώνουν- αφήνοντας μας πολλές φορές με πολύ περισσότερες απορίες από αυτές που θα επιθυμούσαμε αλλά μάλλον και αυτό συμβάλει στη γενικότερη αίσθηση άγνοιας που θέλει να καλλιεργήσει το φιλμ.

Παρότι τα όσα διαδραματίζονται αφορούν μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο σε ένα συγκεκριμένο μέρος, η ταινία αποτελεί μια προσωπογραφία της Nelly, που εστιάζει στη συναισθηματική και ψυχολογική αντίληψη των όσων βιώνει και της ανάγκης την οποία αισθάνεται για μια νέα αρχή, να προχωρήσει ακόμη και αν το πάζλ δεν είναι πάντα άρτιο. Ζητήματα οικουμενικά. Επίσης οι γραφειοκρατικές και μη-διαδικασίες μετανάστευσης, όπως και των όσων έπονται μιας τέτοιας διεκπεραίωσης, σε προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο, γίνονται εύκολα αντιληπτά, από όποιον υπήρξε ποτέ μετανάστης.

Συνέντευξη: Ο σκηνοθέτης του ” West” Κρίστιαν Σιού στο Screeneye

The post West (2013) appeared first on screeneye.gr.