Ένα Τραγούδι για τον Αργύρη( Επανέκδοση)

Ντοκιμαντέρ,  105′, Ελβετία/ Ελλάδα 2006

Πρωτότυπος Τίτλος:Ein Lied für Argyris

Γλώσσα: Ελληνικά/Γερμανικά

Του Στέφαν Χάουπτ

Με τους   Αργύρη Σφουντούρη, Χρυσούλα Τζάθα Σφουντούρη, Αστέρω Λιάσκου Σφουντούρη, Κονδυλία Σφουντούρη

Εννέα χρόνια μετά την πρώτη της προβολή, η ταινία « Ένα Τραγούδι για τον Αργύρη» παρουσιάζεται ξανά στους κινηματογράφους, σε μια ευνοϊκή συγκυρία,  όπου επανατοποθετείται  στο πολιτικό προσκήνιο, το ζήτημα των γερμανικών οφειλών προς την χώρα μας,  καθιστώντας το φιλμ, ως ένα βαθμό επίκαιρο.

Οι σαδιστικές θηριωδίες των χιτλερικών στρατευμάτων στο νομό Βοιωτίας, κορυφώθηκαν στις 10 Ιουνίου του 1944, με τη δολοφονία 228 κατοίκων του Διστόμου, ανάμεσα τους 53 παιδία κάτω των 16 ετών, ως αντίποινα για την ενέδρα που τους έστησε ο ΕΛΑΣ.  Στους λιγοστούς επιζήσαντες αυτού του εγκλήματος και ο τετράχρονος τότε Αργύρης Σφουντούρης, που είδε τους Γερμανούς να σφάζουν τους γονείς του, μαζί με 30 συγγενικά του πρόσωπα.

Με το συγκεκριμένο  ντοκιμαντέρ ο Ελβετός σκηνοθέτης Στέφαν Χάουπ,  στόχευε αφενός να δημοσιοποιήσει  μια ακόμα σοκαριστική ιστορία-από τις δεκάδες ,που είδαν το φως της δημοσιότητας-, στις καταπατημένες περιοχές από τα ένοπλα Ες Ες και αφετέρου να διεθνοποιήσει το αίτημα των θυμάτων των Ναζί και των ελληνικών κυβερνήσεων, για την αναγνώριση εμπράκτως, των εγκλημάτων που διαπράχθησαν  στην Ελλάδα από τους Γερμανούς, μέσα από τις συμφωνημένες, μετά το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, πολεμικές επανορθώσεις, που για την Ελλάδα σήμερα,  υπολογίζονται σε 11 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ο Στέφαν Χάουπτ εστιάζει -σχεδόν εξολοκλήρου- στο πρώτο κομμάτι, ίσως και δικαιολογημένα. Η διαδρομή ζωής  του 75χρόνου πια  Αργύρη Σφουντούρη δεν ήταν στάσιμη εξαιτίας των ψυχολογικών τραυμάτων της  παιδικής του ηλικίας, αντίθετα, ο σκηνοθέτης την δείχνει ως λαμπρή, καθοδηγούμενος από τις μνήμες,  να αναπτύσσει -μέσα στα χρόνια- ακτιβιστική δράση, σε υποβαθμισμένες περιοχές της Ασίας και της Αφρικής, να γράφει ποίηση, να μεταφράζει από τα ελληνικά στα γερμανικά Καβάφη, Ρίτσο και Σεφέρη, να σπουδάζει Αστροφυσική, να βρίσκεται στην  πρώτη γραμμή διεκδίκησης, όχι μόνο μιας γερμανικής συγγνώμης( την οποία βλέπουμε να  εκστομίζει δειλά ο γερμανός πρέσβης), αλλά κι ο ίδιος να διεκδικεί, να δοθούν στην Ελλάδα τα χρήματα που της αναλογούν, ως νομική και ηθική υποχρέωση των Γερμανών.

Από τη στιγμή που το επίκεντρο του έργου στηρίζεται σε άγνωστα βιογραφικά γεγονότα ενός προσώπου , θα ήταν προτιμότερο να εξελισσόταν η πλοκή με  μια χωροχρονική σειρά, αντ’αυτού, ξεκινάει  από το 2006, έπειτα μας μεταφέρει στο 1944,πάει διαρκώς μπρος και πίσω, μέσα από θεματολογικά ανακατεμένες αφηγήσεις, του  ίδιου του Σφουντούρη, συγγενών του, του Μίκη Θεοδωράκη και μερικών ακόμα προσώπων, από την μακρόχρονη διαμονή του στην Ελβετία.

Ο Στέφαν Χάουπτ αποφεύγει να διεισδύσει στις ψυχικές διαταραχές του ήρωα μας, που εικάζουμε ότι προκλήθηκαν από το συναισθηματικό και βιωματικό σοκ, αντικρίζοντας τις μαχαιριές στην κοιλία των γονέων του, με βγαλμένα έξω τα άντερά τους και με τους υπόλοιπους συγγενείς του να κείτονται νεκροί, μόνο ένα στιγμιαίο πέρασμα στο τέλος, υπονοεί αυτές τις διαταραχές.

Σίγουρα δεν πρόκειται για το φιλμ που θα μας κάνει σοφότερους για το ιστορικό της διεκδίκησης των γερμανικών αποζημιώσεων και του κατοχικού δανείου, όμως το άγνωστο δράμα του Αργύρη Σφουντούρη είναι γροθιά στο στομάχι και δεν απέχει πολύ από αντίστοιχές ιστορίες μικρών αγοριών, έμμεσα ή άμεσα θύματα του χιτλερισμού, όπως επί παραδείγματι οι εβραίοι  Σάλομον Πέρελ( ταινία «Europa» του  1990) και Λέοπολντ Σόχα( ταινία «Νικώντας το Σκοτάδι» του 2011).

“Ένα Τραγούδι για τον Αργύρη” από 4 Ιουνίου στους κινηματογράφους σε διανομή Filmtrade