Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Σε ένα σκηνικό φαντασίας που παρουσιάζεται μέσα από πραγματικό φακό,  αναμετριέται ο πατέρας της θεωρίας των συναισθημάτων –συνειδητό, υποσυνείδητο, ασυνείδητο-  της θεωρίας των επιθυμιών, των ονείρων και του Οιδιπόδειου Συμπλέγματος Σίγκμουντ Φρόιντ, με τον βρετανό  συγγραφέα Κλάιβ Στέιπλς Λιούις  , πάλαι ποτέ άθεο και μετέπειτα στο έπακρον Χριστιανό. Ο Λιούις ισχυρίστηκε ότι η Ανάσταση του Χριστού έγινε ο άξονας πάνω στον οποίο στηρίζεται ο δυτικός πολιτισμός. Αντιθέτως ο Φρόιντ ήταν άθεος και φανατικός υποστηρικτής της άποψης ότι η θρησκευτική πίστη καλύπτει μια παιδική ανάγκη.

Η ταινία στηρίζεται στο ομώνυμο θεατρικό έργο του Μαρκ Εστί. Τζερμέιν, το οποίο παρουσιάζεται συχνά στις θεατρικές σκηνές της Ευρώπης και της Αμερικής.

Ο σκηνοθέτης Ματ Μπράουν, επιθυμεί να  διατηρήσει  τη θεατρική αύρα  στην κινηματογραφική του προσαρμογή και με το σκηνικό ενός και μόνο δωματίου (σαλόνι) να μετατρέπεται σε πάλη ιδεών, το αποδεικνύει.

Αποδεικνύεται επίσης  με την επιλογή να πρωταγωνιστήσει ο  κορυφαίος αλλά υπερήλικας ηθοποιός Άντονι Χόπκινς ( ως ο Φρόιντ). Ο Χόπκινς  σε όλες τις πρόσφατες ταινίες του-ίσως λόγω ηλικίας- παίζει σε εσωτερικούς χώρους, χωρίς ιδιαίτερες κινησιολογικές απαιτήσεις. Χρησιμοποιεί πιο έντονα  την υποκριτική,   τις εκφράσεις και το συναίσθημα. Το ίδιο βλέπουμε να συμβαίνει και στην ταινία αυτή, με τον νεότερο Μάθιου Γκουντ να κερδίσει περισσότερο  κινηματογραφικό χρόνο από τον συμπρωταγωνιστή του, σε μια ιστορία όπου το μπρα ντε φερ πρέπει να είναι ίσο.

Τα μεγάλα φιλοσοφικά ζητήματα που γέννησαν τις μεταξύ τους διαφορές, θρησκεία, σεξ, παιδική ηλικία, φαντασιώσεις, ρίχνονται στην ιστορία με μεγάλη ταχύτητα, σαν πυροτεχνήματα, δεν υπάρχει ο χρόνος και η ορθή σεναριακή δομή ανάπτυξής τους, όπου τα εκατέρωθεν επιχειρήματα θα πάλλονται με τη δυναμική τους.  Πιθανότατα, το κέντρο βάρος της ταινίας  να ήταν προτιμότερο,  να δινόταν   σε ένα φιλοσοφικό  θέμα.

Ορθή σε γενικές γραμμές η χρήση των αναδρομών στο παρελθόν, με την οποία ξεφεύγει η ιστορία από τη φυσική θεατρικότητά της, ενώ η παρουσία της ομοφυλόφιλης παιδοψυχιάτρου και θυγατέρας  του Φρόιντ,  παρουσιάζει μια δελεαστική προοπτική κατανόησης της κοσμοθεωρίας του πατέρα της.

Η Τελευταία Συνεδρία του Φρόιντ από την Πέμπτη 23/5 στους κινηματογράφους

The post Η Τελευταία Συνεδρία του Φρόιντ appeared first on screeneye.gr.

Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Ταινία για τις διαταραχές μνήμης, την καλπάζουσα μορφή άνοιας και για το ενοχοποιητικό δίλημμα, εσαεί φροντίδα στους ηλικιωμένους γονείς ή το όριο στην αυτοθυσία, είναι -για τα παιδιά- λυτρωτικό επίτευγμα;
O Γάλλος συγγραφέα, Φλοριάν Ζελέρ, κατέχει τα ψυχολογικά μοτίβα και τον ιδιαίτερο δεσμό κόρης- πατέρα, κατέχει και τη σχέση αγοριού με μητέρα( στην Ελλάδα έχει παρουσιαστεί το θεατρικό του έργο «Ο Γιος») και οραματίζεται την ιστορία του ηλικιωμένου Αντρέ και της θυγατέρας του, πρωτίστως ως θεατρικό έργο.
Όπως και έγινε.
Έδωσε τον τίτλο «Le Pere»( Ο Πατέρας), το έργο ανέβηκε στο Παρίσι το 2012, παίχτηκε επίσης στο  Μπρόντγουεϊ  του Λονδίνου και σε άλλες μικρές και μεγάλες θεατρουπόλεις.
Ο Φλοριάν Ζέλερ κρατάει και στην κινηματογραφική μεταφορά, τα σκηνοθετικά ηνία .
Καλεί μαζί του, όχι Γάλλους αλλά δύο κορυφαίους Βρετανούς ηθοποιούς, τον Άντονι Χόπκινς και την Ολίβια Κόλμαν, για να ερμηνεύσουν τους κεντρικούς ρόλους, με επίκεντρο μια καλοδιατηρημένη παραδοσιακή αγγλική οικία.
Η μεγάλη οθόνη και εγκλωβίζει αλλά και λύνει τα χέρια του σκηνοθέτη αλλά και του Έλληνα μοντέρ, του Γιώργου Λαμπρινού( υποψήφιος για Όσκαρ στην κατηγορία του) και μαζί παίζουν ένα παιχνίδι με το κοινό, τριών διαφορετικών ιστοριών, όπου η στάση του Αντρέ παραμένει αμετάβλητη, ενώ της θυγατέρας του ( Άννα) , είναι μεταβαλλόμενη, όπως επίσης,  των γυναικών που εμφανίζονται για να φροντίσουν τον Αντρέ αλλά και των προσωπικών σχέσεων της κόρης του.
Είναι άραγε το Αλτσχάιμερ,  που θα πυροδοτήσει τον σκοτεινό ναρκισσισμό του, την καταθλιπτική του στάση, να μην ανοίγει τα παντζούρια του σπιτιού του, ή η λογοδιάρροια του, η επιθυμία του να είναι το επίκεντρο της προσοχής των πάντων και βεβαίως της κόρης του, προϋπήρχε της πάθησης του ;
Ο Ζέλερ, αφενός τις ψυχολογικές διεργασίες των ηρώων του, φαίνεται να τις κατέχει εξαιτίας της θεατρικής του παιδείας, αφετέρου, η κινηματογραφική του παιδεία είναι περιορισμένη και ως εκ τούτου δεν μπορεί να ξεκλειδώσει πλήρως, τις δυνατότητες του κινηματογραφικού μέσου.
Επί παραδείγματι , είναι φανερή η αδυναμία του να δημιουργήσει ένα αυτόνομο κινηματογραφικό περιβάλλον. Η ταινία του Μίκαελ Χάνεκε « Αγάπη», βρίσκεται διαρκώς στο μυαλό μας, άλλωστε σε μια σκηνή της ταινίας και ο ίδιος ο σκηνοθέτης αναγνωρίζει πως και στο δικό του μυαλό, βρίσκεται παρούσα η συγκεκριμένη ταινία.
Είναι εμφανής η ροπή προς τη θεατρική τέχνη,γίνεται αντιληπτή και από τη διακοσμητική πινελιά του σκηνικού.

Υπάρχουν όμως στο έργο, δυνατές στιγμές, όπου το Αλτσχάιμερ υποχωρεί και οι δύο χαρακτήρες- ιδίως ο Αντρέ, αποδέχεται την ψευδαίσθηση ως απόδραση από τα τραυματικά συμβάντα της πραγματικής ζωής , όπως στο θεατρικό έργο του Άλμπι« Ποιος Φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ»  αλλά και από τις εμφανείς αναφορές, στον περικυκλωμένο -από γυναίκες- πατέρα, στο ομώνυμο θεατρικό έργο του Στρίντμπεργκ, ο οποίος -πατέρας- οδηγήθηκε μέσα σε ένα 24ώρο στην παραφροσύνη, από τον διακαή του πόθο να ελέγξει τη ζωή της κόρης του.
Ο Άντονι Χόπκινς στα 83 του, διατηρεί το μεγαλείο του “σοφού” ηθοποιού και ισορροπεί μοναδικά σε τρεις γοητευτικές αποκλίνουσες συμπεριφορές ενώ η Ολίβια Κόλμαν,  χαμογελαστή, γαλήνια, με απλότητα και δοτικότητα, είναι η ώριμη παρουσία που μιλάει τη γλώσσα της λογικής. Θα θυσιάσει την προσωπική της ευτυχία, για να παραμείνει εγκλωβισμένη,  μέσα στο σύνδρομο του καλού παιδιού;

The post Ο Πατέρας appeared first on screeneye.gr.

Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης

Η ιεροτελεστία του παπικού κονκλάβιου, για την εκλογή Ποντίφικα είναι γνωστή. Συμμετέχουν καμιά εκατοσταριά και βάλε καρδινάλιοι, μετά ρίχνουν τους σφραγισμένους φακέλους στην κάλπη, γευματίζουν, συζητούν, ξαναψηφίζουν πρωί, μεσημέρι, βράδυ κι όταν φτάσουν στο αμήν και βγει ο λευκός καπνός, τότε στην Βασιλική του Αγίου Πέτρου, ακούγεται το Habemus Papam… και τον μαθαίνουμε. Ο Φερνάντο Μεϊρέγιες θα μας παρουσιάσει στην έναρξη εν τάχει και με χιούμορ, την επίμονη διαδικασία εκλογής του 265ου Πάπα ( του Βενέδικτου) επικρατώντας το 2005 του Καρδινάλιου Χόρχε Μάριο Μπεργκόλιο, ο οποίος έγινε αργότερα ο 266ος Ποντίφικας( ο Φραγκίσκος).

Μεταξύ τους υπήρχε μια υπόγεια αντιπαλότητα. Ο εκσυγχρονιστής Μπεργκόλιο έβλεπε πως στραβά αρμένιζε ο γιαλός στο Βατικανό και η μη εκλογή του, τον έβαλε σε σκέψεις για να ζητήσει μετάθεση ή παραίτηση. Ο σεναριογράφος Άντονι ΜακΚάρντεν θα φέρει στο προσκήνιο την αντιπαλότητα των δύο ανδρών, με τον Φερνάντο Μεϊρέγιες( Επίμονος Κηπουρός) να αναλαμβάνει την σκηνοθετική καθοδήγηση της ταινίας.

Ο Μεϊρέγιες επιλέγει να προσδώσει στο έργο αντί κινηματογραφική ματιά, καθαρά θεατρική, υπερισχύει η στατικότητα κι ο λόγος. Ως εκ τούτου, οι δύο εκπρόσωποι του καθολικισμού θα συναντηθούν στο εξοχικό του Βενέδικτου, για να τα πουν έξω από τα δόντια , όπως λέμε “ και τώρα οι δύο τους”.

Οι προθέσεις του Μεϊρέγιες είναι θεμιτές και θα μπορούσαν να ήταν και αποτελεσματικές, από την στιγμή που οι δύο του ηθοποιοί (Άντονι Χόπκινς και Τζόναθαν Πράις) φάνηκε να διατηρούνται σε φοβερή φόρμα και το σενάριο θα έδινε την ευχέρεια ενός παιχνιδιού ανάμεσα στις δύο μορφές τέχνης. Η ατολμία των δημιουργών να ανοίξουν τη βεντάλια και να αναμετρηθούν τα δύο πρόσωπα και με την κριτική που ασκείται στον κλήρο και με τις σκοτεινές ιστορίες των κορυφαίων εκπροσώπων του καθολικισμού, πρόδωσε το δημιούργημά τους.
Ο σκηνοθέτης, μετατοπίζοντας την κάμερα πάνω στα δύο πρόσωπα, άφησε να εννοηθεί ότι διέθετε ένα ανατρεπτικό σενάριο, πολλές εκπλήξεις και αποκαλύψεις, είτε για το παρελθόν τους( ο γερμανικής καταγωγής Βενέδικτος ήταν μέλος της νεολαίας των Ναζί, έστω κι αν ήταν όπως λέει μέλος υπό πίεση και ο Αργεντίνος Φραγκίσκος κατηγορήθηκε ότι πρόδωσε κατά την περίοδο του δικτάτορα Βιδέλα δύο αριστερούς ιερείς, που ήταν υπέρμαχοι τοι κινήματος Η Θεολογία της Απελευθέρωσης) είτε να συζητήσουν για τα καυτά θέματα που απασχολούν την καθολική εκκλησία( σεξουαλικά σκάνδαλα στον κλήρο, αμβλώσεις, κ.α ). Τίποτα από τα δύο δεν συνέβη στο έργο και τα flαshback λειτούργησαν ως ένα είδος βιογραφίας τους και κυρίως καθαρτικού, πρωτίστως για τον τωρινό Ποντίφικα, τον Φραγκίσκο.
Ο πάγος μεταξύ τους θα σπάσει , αναζητώντας τον εκσυγχρονισμό μέσω της μουσικής των Βeatles, Αbba, της γκαζόζας με ανθρακικό και μιας pizza diabolo, άντε κι ενός αγώνα ποδοσφαίρου. Ο Μεϊρέγιες αναζητούσε διαρκώς να μας συγκινήσει, να μας πείσει για τις αγνές προθέσεις των ηρώων του, στην επιφάνεια όμως των πραγμάτων.

“Οι Δύο Πάπες” από την Πέμπτη 12/12 στους κινηματογράφους και από τις 20/12 στο Netflix

The post Οι Δύο Πάπες appeared first on screeneye.gr.

Πρωτότυπος Τίτλος: Solace

Του Αφόνσο Ποϋάρτ

Με τους Άντονι Χοπκινς,Κόλιν Φάρελ,Άμπι Κόρνις, Τζέφρι Ντι Μόργκαν

Θρίλερ μυστηρίου μεταφυσικών ανησυχιών, με τη δομή του  να παραπέμπει πρωτίστως στο serial killer πρότυπο από το «Seven», του 1995, δευτερευόντως στην «Σιωπή των Αμνών», του 1991 και στο νοηματικό  επίπεδο, να προσπαθεί να ταυτιστεί με ένα -πέρα για πέρα- επιδερμικό προβληματισμό,  γύρω από την ευθανασία και συναφή αυτής θέματα, κάνοντας τον Μίκαελ Χάνεκε και τον Κλιντ Ίστγουντ να μοιάζουν με «γκουρού», μπροστά στον σεναριογράφο του έργου Σον Μπέιλι.

Το Χάρισμα διηγείται την ιστορία του βετεράνου πράκτορα του FBI και της συνεργάτιδος του που ζητούν τη βοήθεια ενός συνταξιοδοτημένου γιατρού, του Τζον Κλάνσι  για να επιλύσουν μια σειρά από μυστηριώδεις δολοφονίες. Οι υπερφυσικές δυνάμεις του Κλάνσι, τα ζωντανά και ανησυχητικά οράματα, τον βάζουν στο στόχαστρο του δολοφόνου. Ο γιατρός σύντομα θα αντιληφθεί ότι το χάρισμα του δεν είναι αρκετό ενάντια στις δυνάμεις αυτού του στυγερού εγκληματία.

Παρότι,  η κινηματογράφηση του Αφόνσο Ποϋάρτ και η παρουσία των Άντονι Χοπκινς και Κόλιν Φάρελ, είναι στιβαρή, το έργο δεν μπορούμε να το λάβουμε στα σοβαρά, όταν αυτά τα δύο κεντρικά του πρόσωπα, διαθέτουν μια τεράστια γκάμα υπερφυσικών δυνατοτήτων, γνωρίζοντας για το παρελθόν των άλλων, έχοντας ταυτόχρονα τη δυνατότητα να προβλέψουν και το μέλλον, σε ένα -εν τέλει-χιλιοειπωμένο κινηματογραφικό παιχνίδι θύτη-θύματος, του καλού με το κακό.
Δεν θυμάμαι κάποια άλλη ταινία, όπου να γίνεται τόσο συχνά και χωρίς λόγο, επίκληση στα «θεια» (ω μαι γκοντ, ω τζιζους κράιστ, ω μαδερ οφ γκοντ,) με την από μέρους μας διακωμώδηση, να είναι αναγκαία.

Από τις πρεμιέρες της ημέρας, αυτή η μετριότατη ταινία του Αφόνσο Ποϋάρτ ( που δεν βρήκε διανομή ούτε στην Αμερική), κάπως ξεχωρίζει. Την επόμενη εβδομάδα… τα σπουδαία.

The post Το Χάρισμα appeared first on screeneye.gr.

Βιβλική περιπέτεια, 139΄, ΗΠΑ 2014

του Ντάρεν Αρονόφσκι

Με τους Ράσελ Κρόου, Τζένιφερ Κόνελι, Άντονι Χόπκινς, Ρέι Ουίνστον, Έμα Γουάτσον, Λόγκαν Λέρμαν

Ο Νώε (Ράσελ Κρόου), ο πιο ευσεβής και ενάρετος άνθρωπος σε μια εποχή βίας και μίσους, επιλέγεται από τον Πλάστη – η λέξη θεός δεν ακούγεται ποτέ στην ταινία- για να δώσει ένα τέλος σε όλα αυτά, που ταυτόχρονα θα είναι η αρχή μιας νέας εποχής. Αποστολή του όμως δεν είναι απλώς η κατασκευή μιας γιγάντιας κιβωτού «για να σωθούν τα ζώα, οι μόνοι αθώοι στον κόσμο αυτό», από όπου θα προκύψει η νέα, αμόλυντη από ανθρώπους, Εδέμ. Όπως λέει στον Νώε ο παππούς του Μαθουσάλας (Άντονι Χόπκινς), επιλέχτηκε για συγκεκριμένους λόγους. Με τη βοήθεια των πέτρινων Γιγάντων (φωτεινά πλάσματα του Παραδείσου που τιμωρήθηκαν από τον Πλάστη επειδή βοήθησαν τον Αδάμ και την Εύα έπειτα από το προπατορικό αμάρτημα) και την οικογένεια του δίπλα του, ο Νώε ολοκληρώνει την κιβωτό μακριά από τα βλέμματα των αμαρτωλών ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να ερμηνεύσει σωστά τα θεόσταλτα οράματα που δοκιμάζουν την πίστη του.

Μια εντυπωσιακή ξύλινη κιβωτός τεράστιων διαστάσεων. Ένας Νώε βγαλμένος από το γυμναστήριο με τη μορφή του Ράσελ Κρόου. Η πάντα έγκυρη και αγαπητή Τζένιφερ Κόνελι στο ρόλο της συζύγου. Ο Άντονι Χόπκινς σε συνέχεια της κωμικής κατιούσας καριέρας του ως Μαθουσάλας αυτή τη φορά -ο παππούς του Νώε- να ονειρεύεται να φάει ένα απλό μούρο την ίδια ώρα που κάνει πράματα και θαύματα με ένα απλό άγγιγμα του.

Αυτά είναι μερικά μόνο αλλά ενδεικτικά κομμάτια του κινηματογραφικού «Νώε», από τις πιο αναμενόμενες ταινίες της χρονιάς. Τα κινηματογραφικά βιβλικά έπη συνήθως ακολουθούν την πεπατημένη οδό. Θρησκευτική κατάνυξη, σεβασμός στις πηγές, καμιά παρέκκλιση από το πρωτότυπο κείμενο. Ο Ντάρεν Αρονόφσκι θεώρησε σωστό να δοκιμάσει τα όρια αυτών στην πρώτη συνεργασία του με το Χόλιγουντ. Αφού έπεισε τους παραγωγούς της Paramount να του εμπιστευτούν πάνω από 125 εκατομμύρια δολάρια (κάποιοι μιλούν για 170 εκατομμύρια) δημιούργησε μια επική απεικόνιση του Κατακλυσμού με φιλοσοφικές προεκτάσεις. Το αποτέλεσμα τον δικαιώνει ως προς τις εντυπώσεις (τέτοιο θέαμα αξίζει την τρισδιάστατη παρακολούθηση του) αλλά χάνει συντριπτικά σε ουσία. Ο «Νώε» του δεν είναι τίποτα παραπάνω από μια έξυπνα πλασαρισμένη αλλά αφελής εντέλει θρησκευτική παραβολή για το Κακό και το Καλό, χωρίς ίχνος πρωτοτυπίας. Από την πλέον δημοφιλή ιστορία της «Γένεσης», ο Αρονόφσκι τοποθετεί τους πυλώνες της (την αυτοθυσία, το κουράγιο και την πίστη του κεντρικού ήρωα) δίπλα σε ελαφρώς άσχετα ή αφελήπεριστατικά. Οι πέτρινοι γίγαντες είναι δανεισμένοι από κόμικ αισθητική, η μία και μόνη σκηνή ωμής βίας και σαδισμού παραπέμπει ευθέως σε πίνακα του Ιερώνυμου Μπος, ενώ τέλος, η artistic αντίληψη περί Δημιουργίας του νεοϋορκέζου Αρονόφσκι μοιάζει σαν να είναι βγαλμένη από  κομμένα πλάνα του «Δέντρου της ζωής» του Τέρενς Μάλικ .

Θεωρούμε πως ο σκηνοθέτης στην προσπάθεια του να διατηρήσει την εύθραυστη ισορροπία μεταξύ εμπορικού και καλλιτεχνικού (αναζητήστε τον αυθεντικό Αρονόφσκι στα «Ρέκβιεμ για ένα όνειρο», «Π» και «Μαύρο κύκνο») έχασε μεγάλη ευκαιρία να δώσει μια πραγματικά τολμηρή άποψη γύρω από την αμφιλεγόμενη αξία της ιστορίας του. Μήπως πίσω από την καταστροφή της ανθρωπότητας και της Γης (το πρώτο disaster story της ιστορίας;) κρύβεται το πρόσωπο ενός εκδικητικού θεού, αυτού της Παλαιάς Διαθήκης, που σκορπά το θάνατο στα δημιουργήματα του που έφτιαξε «καθ’ εικόνα και ομοίωση»; Μόνο ξώφαλτσα φέρνει αυτό το ερώτημα στα καρέ του ο Αρονόφσκι και το τοποθετεί στα χείλη του νιτσεϊκού υπερανθρώπου, που υποδύεται υποδειγματικά ο Ρις Ουίνστον. Όμως για να μην έχει τραβήγματα με παραγωγούς ή χριστιανικές ενώσεις ο Αρονόφσκι, πράττειτο καθήκον του βάζοντας στο στόμα του θανάσιμου εχθρού του Νώε, ατάκες απύθμενης βλακείας και καλοδεχούμενης μανιχαϊστικής λογικής, που κατευνάζει το όποιο θρησκευτικό αίσθημα και δίνει το πράσινο φως για την ολοκλήρωση της ταινίας του.

“Νώε” από 27/3 στους κινηματογράφους σε διανομή UIP

The post Νώε(Νoah) appeared first on screeneye.gr.