Επιμέλεια αφιερώματος:  Ελίνα Τραϊφόρου

Ξεκινώντας ένα αφιέρωμα για τον Κεν Λόουτς, δεν μπορείς παρά να αναφέρεις το γεγονός,  πως  -μαζί με τον Μάιλ Λι- αποτελεί την μεγαλύτερη  ζωντανή παρακαταθήκη του βρετανικού σινεμά με εκατοντάδες βραβεία στο ενεργητικό του. Μάλιστα,  το “Κες”  ψηφίστηκε από το BFI ως η έβδομη σημαντικότερη βρετανική ταινία του 20ου αιώνα. Δεν είναι τυχαίο,  ότι μέχρι  και ο Κριστοφ Κισλόφσκι είχε δηλώσει, πως το “Κες” είναι από τις αγαπημένες του ταινίες όλων των εποχών.

Ο Κεν Λόουτς γεννήθηκε το 1936 στο Γουόρικσαρ και σπούδασε Νομική στην Οξφόρδη. Παράλληλα,  εκείνη την περίοδο ασχολήθηκε με την υποκριτική και το θέατρο. Ίσως λόγω και της τριβής του με το θέατρο,   συμβουλεύει -ακόμα και τώρα- επίδοξους σκηνοθέτες να ξεκινήσουν την καριέρα τους παρόμοια,  ισχυριζόμενος οτι “μπορείς να μάθεις να δουλεύεις με τους ηθοποιούς μόνο όταν δεν κρύβεσαι πίσω από την κάμερα”.

Στη συνέχεια ασχολήθηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα με τηλεοπτικές παραγωγές και συνεργάστηκε εκτενώς με τον Τόνι Γκάρνετ  προσπαθώντας από τότε ακόμη να μιλήσει για τα προβλήματα της εργατικής τάξης στη Βρετανία. Χαρακτηριστική ταινία από την περίοδο αυτή είναι  το “Cathy Come Home” (1966) όπου ο σκηνοθέτης μιλάει ανοιχτά για τους άστεγους, την ανεργία και τις εκτρώσεις.

Εκτός από τον Γκάρνετ συνεργάζεται και με αρκετά άλλα άτομα ανάμεσα στα οποία είναι ο Τζιμ Άλεν στο σενάριο, η Ρεμπέκα Ο Μπράιαν στην παραγωγή  και στην πιο πρόσφατη περίοδο, με τον Πολ Λάβερτι στο σενάριο .

Ο ίδιος αναφέρει: “Το να εκτιμάς τους ανθρώπους είναι η λέξη κλειδί… Δουλεύω με εκπληκτικά άτομα και αν έβγαζες έναν έξω από το κάδρο δεν θα γινόταν (η ταινία)… Ήμουν τυχερός… και οι γύρω μου, με εμπιστεύτηκαν κι εγώ προσπάθησα εξίσου το ίδιο. Κι έπειτα αναπτύσσεις μια κοινή συμπεριφορά,  όπου δεν χρειάζεται να επαναλαμβάνεις τα βασικά ξανά και ξανά γιατί πλέον υπάρχει μια κατανόηση μεταξύ σας”.

 Το 1971 σκοτώνεται σε τροχαίο ο 5χρονος γιος του, με αποτέλεσμα να αποσυρθεί για ένα χρονικό διάστημα από το σινεμά.

 «Χάσαμε ένα παιδί και τότε όλη η προσωπική σου… όλα όσα έχεις,  συγκεντρώνονται σε αυτή την απώλεια. Δεν έχεις συναισθηματικό χώρο,  ή δύναμη να κάνεις τίποτα,  παρά μόνο να θρηνήσεις, και είναι μια μακρά διαδικασία».

Όταν επιστρέφει και πάλι στην τηλεόραση, πολλές από τις παραγωγές του θα μείνουν στο ράφι και θα λογοκριθούν. Γύρω στα μέσα της δεκαετίας του 80,  σκέφτηκε να παρατήσει τελείως την κινηματογραφική του καριέρα και να ασχοληθεί με τη δικηγορία. Aλλά το 1990 με το “Hidden Agenda” κερδίζει το Μεγάλο Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής των Καννών. Θα ακολουθήσουν και άλλα βραβεία ανάμεσα στα οποία και ο Χρυσός Φοίνικας για το “Γη και Ελευθερία”,  για να εκτιναχθεί η δημοφιλία του Λόουτς,  στα ύψη μέχρι και σήμερα, κερδίζοντας το 2016 τον δεύτερο Χρυσό Φοίνικα της καριέρας του( το 2016), με το κοινωνικό δράμα “ Εγώ ο Ντάνιελ Μπλέικ”.

Όμως,  ποια είναι τα χαρακτηριστικά της κινηματογραφίας του,  που σφραγίζουν το ιδιαίτερο στιλ του;

Καταρχήν η θεματολογία του.

Από το “Cathy Come Home” μέχρι το “Εγώ, ο Ντάνιελ Μπλέικ”, ο Λόουτς καταπιάνεται με τις ζωές των ανθρώπων της εργατικής τάξης, τη φτώχεια, την φθορά του κράτους, την  κοινωνική πρόνοια, μέσα από τα μάτια του κοινωνικού ρεαλισμού. Ξεκινώντας από τη Θάτσερ και τον Ρίγκαν,  για να καταλήξει να ασκήσει κριτική στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο κόσμο,  όπου η ανάπτυξη συμβαδίζει τις περισσότερες φορές με το απάνθρωπο. Με τους πρωταγωνιστές του να παλεύουν ενάντια σε ένα γιγαντιαίο αδηφάγο σύστημα μέσα σε εργατικές ενώσεις, απεργίες, και μικροεπαναστάσεις της καθημερινότητας. Ο Λόουτς στέκεται με σεβασμό μπροστά στον γολγοθά των αδύναμων- που προκαλείται κυρίως από οικονομικούς παράγοντες-  με αποτέλεσμα την κονιορτοποίηση των ονείρων για μια καλύτερη ζωή. Τα θρύψαλα όμως λάμπουν και ο Κεν Λόουτς πιστεύει στο μεγαλείο του μικρού ανθρώπου. Αρκεί να συνεχίσει να αντιστέκεται.

Το ύφος των ταινιών του,  μπορεί να χαρακτηριστεί  και ως ένα σινεμά της “συμπονετικής παρατήρησης”,  από τη στιγμή που ο σκηνοθέτης παίρνει καθαρά θέση υπέρ των αδύναμων με τη μορφή των πρωταγωνιστών του.

Ένα μέρος της (κινηματογραφικής του) δύναμης -για να “ταράξει τα νερά”- προέρχεται από πλάνα … αποστασιοποιημένης παρατήρησης, πολλά από αυτά όμως,  στηρίζονται πάνω στoν μηχανισμό του μελοδράματος : αδύνατες επιλογές, εσφαλμένες κρίσεις, συμπτώσεις, μια αίσθηση προοπτικής μέσα από τη σχέση αίτιου-αιτιατού. Ο κόσμος του Λόουτς είναι ένας κόσμος αντιθετικών πόλων και τάσσεται καθαρά υπερ της ομάδας των αθώων, των θυμάτων και της καταπίεσης.

Το είδος μάλιστα του μελοδράματος της φιλμογραφίας του χαρακτηρίζεται ως “μελόδραμα της διαμαρτυρίας” με βάση τους στόχους του,  οι οποίοι είναι, και να προκαλέσει αφύπνιση και να αμφισβητήσει τις καθιερωμένες αξίες και  να αποκαλύψει τις αδικίες, όπως επίσης  να πρωτοστατήσει στις μεταρρυθμίσεις, να πυροδοτήσει συζητήσεις… και κάποιες φορές να ενισχύσει με άμεσο τρόπο την επανάσταση”. Μπορεί δηλαδή η κάμερα του Λόουτς να κινηματογραφεί πιοαποστασιοποιημένα, αλλά ο τρόπος που εκτυλίσσεται η αφηγηματική δομή και η δράση των χαρακτήρων έχει σαφώς σκηνοθετικό υποκειμενισμό και ιδεολογική σήμανση.

Ο νατουραλισμός που αποπνέουν οι ταινίες του,  σχετίζεται με τον τρόπο που υλοποιεί το σενάριο. Η “μέθοδος Λόουτς” περιλαμβάνει τη λήψη γυρισμάτων κατά χρονολογική σειρά. Εκτός του οτι έτσι αποφεύγονται τυχόν ασυνέχειες στα πλάνα, και παρότι μια τέτοια επιλογή κοστίζει στο μπάτζετ, από την άλλη επιτρέπει στους ερμηνευτές να εκφράσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια και αυθεντικότητα τη ροή της ψυχολογίας του χαρακτήρα τους.

Επιπρόσθετα, ο Λόουτς πάντα αποκρύπτει στοιχεία της ιστορίας του σεναρίου από τους ηθοποιούς,  για να τα αποκαλύψει μόνο τη μέρα των γυρισμάτων. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να καταφέρνει την ώρα της λήψης να αποτυπώσει πιο έντονα και ρεαλιστικά τις στιγμές της κορύφωσης της αφηγηματικής δραματουργίας του έργου.

“Δημιουργήσαμε μια μέθοδο όπου δεν δίνουμε όλο το σενάριο από την αρχή. Το πιο σημαντικό πράγμα για τον ερμηνευτή είναι οτι ξέρει τα πάντα για το παρελθόν του χαρακτήρα του, οπότε δεν τον εκπλήσσεις με κάτι από το παρελθόν γιατί δεν έχει κάποια χρησιμότητα. Αλλά για κάτι που δεν έχουν τον έλεγχο στο μέλλον, τότε αν υπάρχει έκπληξη … πρέπει να κινηματογραφήσεις το σοκ. Γιατί ακόμα και ο πιο ταλαντούχος ηθοποιός δύσκολα σοκάρεται δύο φορές.”

Πέραν της κινηματογραφικής γλώσσας ο Κεν Λοους είναι βαθιά αριστερός και πολιτικοποιημένος και με την προσωπική του δράση στα κοινά (Respect, Left Unity). Πρόσφατα εξέφρασε τη συμπάθειά του για τον Τζέρεμι Κόρμπιν έπειτα από μια περίοδο κριτικής στάσης απέναντι στο κόμμα των Εργατικών,  επί εποχής Τονι Μπλερ.

Το 2014 δήλωσε οτι αποσύρεται από τον κινηματόγραφο, κάτι όμως που πήρε πίσω συνεχίζοντας ακόμα και τώρα με σταθερό ρυθμό να παράγει ταινίες στα 83 του πλέον χρόνια. Ο ίδιος ισχυρίζεται οτι με το που ξυπνάει νιώθει σαν να είναι 5 χρόνια μεγαλύτερος και μόλις πίνει καφέ ο χρόνος γυρίζει ένα χρόνο πίσω. Ελπίζουμε να συνεχίζει να πίνει τον καφέ του. Ο Κισλόφσκι πάντως δήλωσε πως ευχαρίστως θα του τον έφτιαχνε. Και δικαίως.

Η Κριτική μας για την νέα του ταινία ” Δυστυχώς Απουσιάζατε” από 7/11 στους κινηματογράφους

The post Κεν Λόουτς appeared first on screeneye.gr.

Το αφιέρωμα επιμελήθηκε ο Ιάκωβος Γωγάκης

Το 69ο Φεστιβάλ Βερολίνου, υποδέχεται το κοινό του, από την Πέμπτη 7 έως και την Κυριακή 17 Φεβρουαρίου, στην αποχαιρετιστήρια  διοργάνωση του -επί μακρόν- καλλιτεχνικού του διευθυντή  Ντίτερ Κόσλικ. Ο 70 χρόνος ισχυρός παράγοντας της Μπερλινάλε, έδωσε το στίγμα της φετινής διοργάνωσης, χρησιμοποιώντας σαν προμετωπίδα του φετινού event,  το φεμινιστικό κίνημα των αρχών της δεκαετίας του ‘60.

400 ταινίες προς τέρψιν των σινεφίλ, του ευρωπαϊκού κινηματογράφου , του ασιατικού και του σινεμά της Λατινικής Αμερικής, μα και θεματικές που προβάλλουν κοινωνικά δικαιώματα για τα παιδιά και τις γυναίκες. Tαυτόχρονα και συζητήσεις για την πορεία της 7ης τέχνης. Όλα αυτά, στο πιο πολιτικό κινηματογραφικό φεστιβάλ της Ευρώπης.

Από τις 17 ταινίες του διαγωνιστικού τμήματος που διεκδικούν τη Χρυσή Άρκτο, δεν υπάρχει ούτε μία αμερικανική. Τυχαίο γεγονός; Καθόλου.

Πρωτίστως,  τα μεγάλα στούντιο του Χόλιγουντ σνομπάρουν χρόνια τώρα το θεσμό και δευτερευόντως,  οι Γερμανοί   το ανταποδίδουν, υψώνοντας τείχος και  δίνοντας το βήμα σε δημιουργούς από χώρες που έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε μεγάλες διοργανώσεις, ένα προνόμιο που το έχουν οι Αμερικανοί, στη χώρα τους…στην Μέκκα του κινηματογράφου. Από την άλλη,  επιλέγουν λίγες Αμερικάνικές ταινίες εκτός διαγωνισμού, που έχουν πολιτικό ενδιαφέρον, όπως είναι το οσκαρικό “Vice” του Άνταμ ΜακΚέι για την καριέρα του Αντιπροέδρου των Η.Π.Α, Ντικ Τσέινι και το ” Watergate” του Τσαρλς Φέργκιουσον, μια ακόμα εξερεύνηση της προσωπικότητας του Νίξον.  Η Αρίθα Φράνκλιν βρίσκεται στο προσκήνιο του ντοκιμαντέρ ” Amazing Grace”.
Ναι, η διείσδυση του Netfix και οι επιπτώσεις του ίντερνετ στον κινηματογράφο, θα βρεθεί στο προσκήνιο. Άλλωστε η ταινία της Ιζαμπέλ Κοιξέ”Elisa και Marcela”, που διεκδικεί το μεγάλο βραβείο, συνδέεται με την συγκεκριμένη πλατφόρμα.

Την Ελλάδα, θα εκπροσωπήσει στο Παράλληλο Πρόγραμμα της διοργάνωσης ο Συλλας Τζουμέρκας με την ταινία «Το Θαύμα της Θάλασσας των Σαργασσών» ενώ το ελληνικό ενδιαφέρον προσελκύει και το ντοκιμαντέρ της Μαριάννας Οικονόμου  με τίτλο  «Όταν ο Βάγκνερ Συνάντησε τις Ντομάτες».

Η ταινία έναρξης, είναι το  “The Kindness of Strangers” και προέρχεται από την σκηνοθέτιδα Λόνε Σέρφινγκ, που μας χάρισε το 2009 το γλυκόπικρο δράμα “An Education”. Θεωρείται μία από τις σημαντικές  κινηματογραφίστριες της Δανίας.Η Ζωή Καζάν είναι μία εκ των πρωταγωνιστών, όπως επίσης και η  Άντρια Ράιζμπορο.

Όπως έπραξαν οι διοργανωτές του Φεστιβάλ Καννών το Μάιο, έτσι και στο Βερολίνο επιλέχθηκε γυναίκα για  Πρόεδρος της Επιτροπής και είναι η διάσημη ηθοποιός Ζιλιέτ Μπινός.

Ο Φατίχ Ακίν επιστρέφει στο διαγωνιστικό τμήμα του  Φεστιβάλ  Βερολίνου, 15 χρόνια μετά από την πρώτη προβολή της εξαιρετικής του ταινίας “ Μαζί Ποτέ”.

Το νέο του έργο ( The Golden Globe) στηρίζεται πάνω σε μια νουβέλα και καταπιάνεται με  μανιακό δολοφόνο της δεκαετίας του ‘70 , γνωστό τότε σε ολόκληρη τη Γερμανία.
Ο παραγωγικός Γάλλος σκηνοθέτης Φρανσουά Οζόν, επίσης εμφανίζεται στην Μπερλινάλε με καινούρια ταινία. Στα ελληνικά μεταφράζεται “ Δόξα τω Θεώ”. Καταπιάνεται με  ευαίσθητο θέμα, τη σχέση της Εκκλησίας με τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών.
Ο κορυφαίος Κινέζος σκηνοθέτης Ζαν Γιμού θα είναι εκεί, με την ταινία ” Ένα Δευτερόλεπτο”, που σηματοδοτεί την επιστροφή του Γιμού στις σινεφίλ παραγωγές, έχοντας αφήσει πίσω τις εμπορικές ταινίες ” Σινικό Τείχος”  και ” Σκιά”. Η ιστορία παρακολουθεί τη φιλία,  μεταξύ ενός φυλακισμένου και ενός άστεγου κοριτσιού.

Στο διαγωνιστικό τμήμα θα βρεθούν κι άλλοι Κινέζοι σκηνοθέτες, ενώ από τη Λατινική Αμερική, ξεχωρίζει το ” Marighella” για το βίο του αριστερού ποιητή και ακτιβιστή, Κάρλος Μαριγκέλα.

Η σπουδαία Γαλλίδα Ανιές Βαρντά, ολοκλήρωσε σε μεγάλη ηλικία ένα αυτοβιογραφικό ντοκιμαντέρ, το οποίο θα προβληθεί στο διαγωνιστικό τμήμα με τίτλο “Varda par Agnès”.

Από τις δεκάδες ταινίες που θα προβληθούν εκτός συναγωνισμού, ξεχωρίσαμε το ντοκιμαντέρ για την  περφόρμερ Πόλυ Τζιν Χάρβεϊ, το The Hope Six Demolition Project. “

Ο Κέισι Άφλεκ σκηνοθετεί   κοινωνικό δράμα, για τη σχέση πατέρα και κόρης το “Light of My Life” , κρατώντας και τον πρωταγωνιστικό ρόλο.  Η Νταϊάν Κρούγκερ ηγείται του κατασκοπικού θρίλερ “The Operative”, ως πράκτορας της Μοσάντ στην Τεχεράνη, ενώ η Τίλντα Σουίντον έχει υποστηρικτικό ρόλο, στο βραβευμένο έργο από το πρόσφατο Φεστιβάλ Σάντανς, το ” The Souvenir”.  Ειδική προβολή θα γίνει και για ένα τρίωρο έργο για τη ζωή του Μπρεχτ.

Καθημερινή κάλυψη του Φεστιβάλ από το Screeneye. gr

The post Νέο “τείχος” υψώνεται στο Βερολίνο. Στην 69η Μπερλινάλε “κόπηκαν” οι Αμερικανοί. Αφιέρωμα appeared first on screeneye.gr.

Γράφει ο Ιάκωβος Γωγάκης

Μετά λόγου γνώσεως των φεστιβαλικών πραγμάτων της τελευταίας εξαετίας, δεν μπορώ να βρω κάποια άλλη περίπτωση, σαν αυτή του Γιώργου Λάνθιμου, όπου μετά το πέρας της προβολής ενός δικού του έργου, να έχει υπάρξει τόσο έντονη συζήτηση, με τους κριτικούς να χωρίζονται σε στρατόπεδα, άσπρο ή μαύρο, μέρα να λέει ο ένας, νύχτα ο άλλος.

Είναι ή δεν είναι, ο ηγέτης του νέου ελληνικού (weird) κινηματογραφικού ρεύματος; Μπορεί να εξελιχθεί σαν o κορυφαίος εκπρόσωπος του σύγχρονου ευρωπαϊκού σουρεαλιστικού σινεμά;

Οι άνθρωποι του χώρου, Άγγλοι και Αμερικάνοι συνήθως,  τον επαινούν, οι Γάλλοι, είναι επιφυλακτικοί, σε μια άτυπη διαμάχη  πολλών δεκαετιών, δύο εκ διαμέτρου αντίθετων κινηματογραφικών παραδόσεων, που θα περίμενε κανείς να αντιμετώπιζαν τον Έλληνα σκηνοθέτη, από την ακριβώς αντίθετη οπτική γωνία. Ένας Γάλλος δημοσιογράφος κι ένας Αμερικάνος, σπάνε αυτό το στερεότυπο, μα και πάλι διαφωνούν.

Ο Ρομέν Λε Βερν του γαλλικού δικτύου TF1 χαρακτηρίζει τις ταινίες του κάτι περισσότερο από εντυπωσιακές και το στιλ τους,  να διατηρεί εξαιρετικούς δεσμούς, με τον πρωτοποριακό κινηματογράφο, του Λουί Μπουνιουέλ . Αντίθετα, ο Άντονι Λέιν του περιοδικού New Yorker, ειρωνεύεται την τάση του Λάνθιμου να διαχωρίζει τη διαστροφή από το φύλο, θεωρώντας την αφήγηση  του επιφανειακή και ηθικολογική.

Ο συντάκτης αυτού του αφιερώματος, έχει πολλάκις σταθεί απέναντι στο επιδεκτικά διανοουμενίστικο ύφος του «Κυνόδοντα» και των «Άλπεων» , αναγνωρίζοντας όμως τον καθαρό, ρεαλιστικό κι ορθά επιθετικό τρόπο, που σκιαγραφούνται οι μορφές και τα προβλήματα της ελληνικής οικογένειας. Αυτό το τελευταίο στοιχείο,  δεν θα το δούμε  στο πρώτο αγγλόφωνο του φιλμ και βραβευμένο στις Κάννες  « Αστακό», θα αναφερθούμε εκτενώς στις 22/10,  τότε που θα βγει η ταινία στους κινηματογράφους της χώρας μας.

Τα πρώτα του βήματα…

είναι λίγο έως πολύ γνωστά. Γεννήθηκε το ‘73 στην Αθήνα, πήγε σχολείο στου Μωραίτη και σπούδασε στα μέσα του ’90, στη Σχολή Σταυράκου. Αναμείχθηκε σε πειραματικές θεατρικές ομάδες, φτιάχνοντας τα βίντεο των παραστάσεων τους. Ασχολήθηκε επί μακρόν(10 έτη) με τις τηλεοπτικές διαφημίσεις και μία από τις πολλές γνωριμίες εκείνης της εποχής του 2000, ήταν και με τον Λάκη Λαζόπουλο, συν-σκηνοθετώντας μαζί του, τη χαλαρή εμπορική κωμωδία « Ο Καλύτερος μου Φίλος».

Μετά  την παρότρυνση,  της καλής του φίλης Αθηνάς Ραχήλ Τσαγγάρη (δίνοντας του αργότερα και μικρό ερμηνευτικό ρόλο, στο βραβευμένο στη Βενετία δικό της «Attenberg» του 2010), μπήκε ως μέλος της δημιουργικής ομάδας του Δημήτρη Παπαϊωάννου, που σχεδίασε την τελετή έναρξης και λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.

« Ήταν για μένα μια εμπειρία χρήσιμη κι ενδιαφέρουσα, η συνεργασία με καλλιτέχνες από διαφορετικά είδη της τέχνης, για να παραχθεί ένα τόσο εντυπωσιακό αποτέλεσμα», ανέφερε σε μια συνέντευξη του, για το συγκεκριμένο πρότζεκτ.

Ο επόμενος χρόνος θα τον βρει, να έχει ήδη έτοιμη την πρώτη του ταινία μεγάλου μήκους, την « Κινέττα» και να ξεκινά δειλά δειλά να ακούγεται το όνομα του, στα κινηματογραφικά στέκια της Ελλάδος και του εξωτερικού. Το πρώτο βραβείο στο τμήμα « Ένα Κάποιο Βλέμμα» των Καννών και η υποψηφιότητα του  «Κυνόδοντα» στα Όσκαρ, δύο χρόνια αργότερα, τον οδήγησε μόνιμα πια στο Λονδίνο, για να φτιάξει βήμα βήμα, την διεθνή καριέρα που οραματίστηκε.

Κινέττα(2005)

Είναι η λιγότερο γνωστή του σόλο ταινία, είναι η μία και μοναδική, που το σενάριο δεν το συν-υπογράφει με τον  Ευθύμη Φιλίππου, αλλά με τον Γιώργο Κακανάκη, δεν πρωταγωνιστεί επίσης η μούσα του και μετέπειτα σύντροφός του, Αριέν Λαμπέντ, όμως η  Τσαγγάρη είναι πανταχού παρούσα, στα πρώτα του βήματα, αναλαμβάνοντας την παραγωγή της ταινίας, μετά την απόρριψη της από το ΕΕΚ,  φτάνοντας μέχρι το Φεστιβάλ του Τορόντο.

Πως συνδέεται η ζωή μιας νεαρής καθαρίστριας ξενοδοχείου στην παραθαλάσσια  Κινέτα(Ευαγγελία Ράντου), με κάποιους Ταϊλανδούς εργάτες κι έναν φωτογράφο(Άρη  Σερβετάλη); Πρόσωπο κλειδί της ιστορίας, είναι ένας αστυνομικός (Κώστας Ξικομηνός), χρησιμοποιώντας τους, για την αναπαράσταση φόνων, που συγκλόνισαν την περιοχή.

Ο Γιώργος Λάνθιμος αποδεικνύει σε αυτή την χαμηλών τόνων και προσδοκιών ταινία, μια συνέπεια στο κινηματογραφικό στιλ που ακολουθεί διαχρονικά( απουσία ονομάτων, απουσία λεκτικής επικοινωνίας, συγκεκριμένος χώρος, αποστασιοποιημένες συναισθηματικές αντιδράσεις, γυναίκα θύμα, αινιγματικοί χαρακτήρες, πινελιές παράλογου χιούμορ), θέτοντας σε πρώτο πλάνο το παιχνίδι ρόλων των δύο φύλων, το θέμα των ταυτοτήτων και μια  πρώιμη  αλλά καθαρή σαρκαστική-δηκτική διάθεση, να περιγελάσει τις αντιλήψεις των συμπατριωτών του, θύματα ενός καλουπωμένου-περιχαρακωμένου κοινωνικού περιβάλλοντος, προσπαθώντας να ξεφύγουν από την πραγματικότητα, κατασκευάζουν ρόλους. Μια εικόνα της ελληνικής κοινωνίας, που έκανε κάποιους κριτικούς του εξωτερικού, να θυμηθούν την «Αναπαράσταση» του Θόδωρου Αγγελόπουλου.

Κυνόδοντας (2009)

Η ασφυχτική σχέση των ελλήνων γονέων με τα παιδιά τους, η αυταρχική πατριαρχική φιγούρα, η αναπόφευκτη σεξουαλική αφύπνιση των τέκνων τους, δίνεται από τον Λάνθιμο  πέρα από τις κινηματογραφικές συμβάσεις, μακάβρια, σουρεαλιστικά, με στατικές λήψεις κι άρτια χορογραφία, σε μια ταινία που διαθέτει τα τρικ της και τα σκοτεινά της σημεία,  παρά τις επιμέρους μας ενστάσεις, είναι γροθιά στο στομάχι και καθρέφτης μιας κοινωνίας, που δεν λέει να δει, πέρα από τον μικρόκοσμο της.

Ένα απομονωμένο σπίτι,  τρία ενήλικα παιδιά (Αγγελική Παπούλια, Χρήστος Πασσαλής, Μαίρη Τσώνη), ευνουχισμένα από τον έξω κόσμο, διδάσκονται γράμματα και τα επιμέρους της ζωής, όπως επιθυμούν οι γονείς τους (Χρήστος Στέργιογλου,Μισέλ Βάλεϊ).

Η υπόθεση της ταινίας θύμισε την ιστορία του αυστριακού πα-τέρα, Γιόζεφ Φριτσλ που βίαζε συστηματικά την κόρη του, μια αποκάλυψη, που έγινε λίγους μήνες πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα του « Κυνόδοντα». Οι μυημένοι σινεφίλ, θυμήθηκαν επίσης το « Κάστρο της Αθωότητας» του Αρθούρο Ριπστάιν, με τον έλληνα σκηνοθέτη να δηλώνει στον δημοσιογράφο Τζοσουά Σιαπλίσκι, πως  δεν υπήρξε καμιά τέτοια επιρροή, από τη στιγμή που δεν είχε δει ολόκληρη την ταινία του μεξικάνου σκηνοθέτη.

Το ανθρώπινο ψέμα που οδηγεί στην ακραία βία, η έλλειψη πολλών κινήσεων, κάνοντας τον θεατή να μην αποσπάται από τα επιμέρους του σινεμά, οδήγησε  μια άλλη ομάδα θεωρητικών να πουν, πως  το σινεμά του Λάνθιμου ακολουθεί τα αχνάρια του Μίκαελ Χάνεκε και κάποιοι άλλοι να βάλουν δίπλα δίπλα το «Dogville» του Τριερ με το «Dogtooth» του Λάνθιμου, στηριζόμενοι στο κοινό σημείο της μπρεχτικής αποστασιοποίησης, των αντιφατικών αινιγματικών καταστάσεων, με μια χροιά άκρως πολιτική. Οι ακαθάριστες εισπράξεις της ταινίας σε Ευρώπη, Ασία και Αμερική, ξεπέρασαν τα 2 εκατομμύρια δολάρια.

Άλπεις (2011)

Ακολουθώντας τα σοφά λόγια του Γούντι Άλεν “Το μυστικό της επιτυχίας είναι να είσαι διαφορετικός από τους άλλους”, ο Γιώργος Λάνθιμος σίγουρα με τον« Κυνόδοντα» έδωσε μια άλλη διάσταση στη φόρμα του ελληνικού αλλά και ευρωπαϊκού σινεμά. Η επιτυχημένη συνταγή δεν άλλαξε ούτε με τις «Άλπεις», μια ιστορία «φαντασμάτων», εργαζομένων πιο πέρα από το περιθώριο, χαρίζοντας στο συγγραφικό δίδυμο, το βραβείο σεναρίου, στο Φεστιβάλ της Βενετίας.

Μια νοσοκόμα (Αγγελική Παπούλια), ένας τραυματιοφορέας (Άρης Σερβετάλης), μια αθλήτρια ρυθμικής γυμναστικής (Αριάν Λαμπέντ) κι ο προπονητή της (Τζόνι Βεκρής), δημιουργούν μια ομάδα. Αντικαθιστούν νεκρούς ανθρώπους. Προσλαμβάνονται από τους φίλους και τους συγγενείς των νεκρών. Η ομάδα ονομάζεται Άλπεις και ο αρχηγός της, ο τραυματιοφορέας, ονομάζεται Mont Blanc. Τα μέλη της ομάδας είναι υποχρεωμένα να λειτουργούν σύμφωνα με κάποιους κανόνες που έχει ορίσει ο αρχηγός. Η νοσοκόμα δεν υπακούει αυτούς τους κανόνες.

Ξανά στο προσκήνιο βρίσκονται ακραία ηθικά διλήμματα, η βία είναι υπαρκτή, με μια διαφορετική εδώ μορφή, οι διάλογοι είναι ξανά εσκεμμένα ελλειπτικοί, οι πληροφορίες που δίνονται στον θεατή είναι με το σταγονόμετρο, κυριαρχεί μια συναισθηματική στάση, από-ενοχοποίησης  και  κατανόησης των ανθρωπίνων πράξεων. Ο Λάνθιμος στόχευε επίσης, να αναδείξει την κενότητα των συναισθημάτων, που παρατηρείται στις μέρες μας και τους ανθρώπους να λειτουργούν ως μηχανές, διατηρούμε κάποιες επιφυλάξεις για την αφηγηματική του δομή.

Επόμενα σχέδια

Ενώ ο « Αστακός» ξεκίνησε να προβάλλεται στους κινηματογράφους της Αγγλίας, άμεσα και στην Ελλάδα, ο Γιώργος Λάνθιμος, είναι έτοιμος να ξεκινήσει νέα γυρίσματα, συνεχίζοντας να επιλέγει ηθοποιούς  από την αφρόκρεμα του παγκόσμιου σινεμά (Ρέιτσελ Βάις ,  Έμα Στόουν, Ολίβια Κόλμαν), για το “The Favourite”.

Η ιστορία λαμβάνει χώρα  στα τέλη του 17ου αιώνα και τα πρώτα χρόνια του 18ου , όταν η Βασίλισσα Άννα της Αγγλίας (Ολίβια Κόλμαν), η έμπιστη της Δούκισσα του Μάρλμπορο Σάρα (Ρέιτσελ Βάις) και μια φτωχή συγγενής της Σάρα που κερδίζει την εμπιστοσύνη της Βασίλισσας, η Αμπιγκάιλ Μασάμ(Έμα Στόουν), θα βρεθούν σε έναν άτυπο ανταγωνισμό μεταξύ τους, για το ποια θα πάρει τον έλεγχο και την ουσιαστική επιρροή, σε χρονική στιγμή όπου η πολιτική  κατάσταση στη χώρα βρισκόταν στην κόψη του ξυραφιού.

The post Γιώργος Λάνθιμος appeared first on screeneye.gr.

Επιμέλεια αφιερώματος Ιάκωβος Γωγάκης

Τον είχα συναντήσει για πρώτη -και τελευταία- φορά το καλοκαίρι του 2013, στο αεροδρόμιο Μάρκο Πόλο , ένα 24ώρο προτού ανοίξει την αυλαία του Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, ως ο 70ος Πρόεδρος του Διαγωνιστικού Τμήματος.

Φόραγε – όπως πάντα- φουλάρι, γραβάτα και το αγαπημένο του καπέλο, καθισμένος πάνω σε αναπηρικό καροτσάκι, το οποίο κύλαγε ο ίδιος. Τότε δεν έπασχε από καρκίνο( ήταν η αιτία του θανάτου του στα 77 του χρόνια), αλλά η ακινησία, οφειλόταν σε τρεις ανεπιτυχείς χειρουργικές επεμβάσεις για να αποκατασταθεί η κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου.
Απογοητεύτηκε, γιατί ήξερε πως δεν θα μπορέσει να υλοποιήσει ένα ακόμα πομπώδες έπος,που ήταν κι ο διακαής του πόθος, όπως ήταν “ Ο Τελευταίος Αυτοκράτορας” των 9 Όσκαρ . Η ακινησία δεν τον εμπόδισε, από το να ταξιδεύει στις μεγάλες διοργανώσεις και να δημιουργήσει μια άτυπη συνέχεια της ταινίας “ Ονειροπόλοι”, το “ Me and You”, όπως κι έγινε.

“Οι πρώτες μου ταινίες είναι η ιστορία της ζωής μου”

Ο Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, γιος ενός φημισμένου Ιταλού ποιητή, διάβαζε μετά μανίας τα συγγράμματα του φιλοσόφου Αντόνιο Γκράμσι κι αργότερα του Μαρξ. Ο πρώτος τον οδήγησε στον δεύτερο, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά. Ήταν στα νιάτα του μέλος του κομμουνιστικού κόμματος της Ιταλίας και τις πολιτικές του πεποιθήσεις τις αποτύπωσε κινηματογραφικά από την αρχή της καριέρας του (Πριν την Επανάσταση, Partner, Ο Κομφορμίστας) και παρέμεινε συνεπής στις ιδέες του, μέχρι τη σημερινή μέρα, που έφυγε από τούτο τον κόσμο, μολονότι δήλωνε απογοητευμένος από τους πολιτικούς.

Οι ιδεολογικοί του αντίπαλοι, τον κατηγορούσαν, ότι ενώ δηλώνει μαρξιστής, οι ταινίες του στηρίζονταν σε μυθικούς προϋπολογισμούς ( όπως το “1900″… “Ο Τελευταίος Αυτοκράτορας” δε, ήταν από τις ακριβότερες παραγωγές εκείνης της εποχής, ξεπερνώντας τα 23 εκατομμύρια δολάρια, με χρήματα όμως που προέρχονταν κι από το κινέζικό καθεστώς ). Ήταν η μία όψη της αλήθειας. Ο Μπερτολούτσι στηριζόταν στις λιτές παραγωγές και μέχρι  τις αρχές του ‘90, συνδύαζε το ριζοσπαστικό σινεμά με τρόπο θελκτικό προς της μάζες. Η κινηματογραφική βιομηχανία, του το ανταπέδωσε. Υλοποίησε τη θεωρητική άποψη του Γκράμσι, οτι η ιταλική πολιτιστική κληρονομία και τα δεινά των ανθρώπων στο βιομηχανικό κόσμο, οφείλουν να διαδοθούν.

Ο Μπερτολούτσι εργάστηκε και στην ιταλική τηλεόραση( 2 ντοκιμαντέρ και 2 ημιτελείς ταινίες).
Στις ταινίες του, οι  ήρωες δεν καταγράφονταν με βάση το “ εγώ τους ” αλλά ακόμα κι όπου ίσχυε αυτό,  οι προσωπικότητες και τα θέλω τους διαμορφώνονται από τις ταξικές ανισότητες κι από τις κοινωνικές συνθήκες. Ακολούθησε κατά γράμμα το σινεμά του αγαπημένου του νεορεαλιστή Βισκόντι, όπου τα μακρινά πλάνα, αποτυπώνουν το κοινωνικό πλαίσιο και τα κοντινά… το συναίσθημα. Το είδαμε να συμβαίνει έντονα,  ακόμα και στο “Amore e rabbia” του 1969,  στον τόπο του ακραίου υλισμού, όπως είναι η Νέα Υόρκη. Οι νέοι κάθε εποχής αποτελούν το βασικό του θέμα. Αποτελούν την ελπίδα, αλλά και τα θύματα ενός κόσμου που διαμορφώνεται από τις συνθήκες και λιγότερο από τα μεμονωμένα πρόσωπα.

Ένα χρόνο αργότερα στην “ Στρατηγική της Αράχνης” (σε κείμενο Μπόρχες) αποτυπώνει το όραμα του και τις αξίες του, που καθορίζουν κι αργότερα το σινεμά του, για τη συλλογική μας φύση και την αλληλεγγύη. Ο φυσικός φωτισμός από τον τεχνικό είναι ευφυέστατος, φυσικό φως για τους φτωχούς αγρότες, τεχνικό φως για τους πλούσιους.  Οι σεξουαλικές σχέσεις είναι υπαρκτές στο σύνολο της φιλμογραφίας του και διαθέτουν επίσης κοινωνικοπολιτικά χαρακτηριστικά. Η μουσική έπαιζε καθοριστικό ρόλο στον συναισθηματικό κόσμο των ηρώων του, συνεργαζόμενος με τους κορυφαίους μουσικούς, όπως ήταν ο Μορικόνε, ο Πιτσιόνι, ο Σακαμότο, ο Ντελερού.

Ζούσε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του, σε ένα νεοκλασικό σπίτι στη συνοικία Τραστέβερε της Ρώμης. Η ” αιώνια πόλη”, ήταν  το σημείο του  αναφοράς για να τονίσει με το φακό του, το δράμα της εργατικής τάξης, στο χάος της μεταπολεμικής Ιταλίας.
Δεν του άρεσαν γενικότερα οι αλλαγές και στα φιλμ του, διατηρούσε σχεδόν πάντα την ίδια ομάδα συνεργατών.
Στην προσωπική του ζωή αντιθέτως, πέρασε μέσα από θυελλώδεις σχέσεις, κρυφές και φανερές.

Πριν τον πρώτο του γάμο με την με την Μαρία Πάολα Μάινο (κράτησε πέντε χρόνια μέχρι το 1972), είχε σχέση με την ηθοποιό Αντριάνα Άστι, ενώ την Μάινο την αντικατέστησε με την κομψή βρετανίδα σεναριογράφο, Κλερ Πέπλοου., την οποία γνώρισε από τον Μικαλάντζελο Αντονιόνι. Ήταν μαζί για 40 χρόνια.

Το γεγονός οτι μέχρι το 1978 είχε διάφορες ερωτικές ιστορίες, αλλά και η διφορούμενη αποτύπωση του γυναικείου φύλου στις ταινίες του, τον έβαλε στο μάτι του κυκλώνα, χαρακτηριζόμενος από τους -έτσι κι αλλιώς-επικριτές του, ως σεξιστή,
“ Το Τελευταίο Τανγκό στο Παρίσι” κι ο ρόλος που επιφύλασσε  στην Μαρία Σνάιντερ, εξακολουθεί να διχάζει κοινό και κριτικούς. Το βίντεο που κυκλοφόρησε το χειμώνα του 2016, με μια συνέντευξη του Μπερτολούτσι να δηλώνει πως η σκηνή βιασμού της Σνάιντερ, δεν είχε την απόλυτη συναίνεσή της , άνοιξε τους ασκούς του Αιόλου -που δεν έχουν τελειωμό- των σεξουαλικών σκανδάλων στην έβδομη τέχνη.

Η δημιουργία μπορεί να κρίνεται ξεχωριστά από τα πάθη του προσωπικού βίου των ανθρώπων; Πιστεύουμε ναι κι ο Μπερτολούτσι είναι ένας από τους μετρημένους στα δάχτυλα θεμελιωτές του κινηματογραφικού μέσου, από μια πολιτική ματιά.

The post Το δικό μας ” αντίο” στον Μπερνάρντο Μπερτολούτσι appeared first on screeneye.gr.

The post Αφιέρωμα στο 71ο Φεστιβάλ Καννών ( 8-19 Μαΐου). Θα είμαστε εκεί! appeared first on screeneye.gr.

Αφορμή, η νέα του ταινία  “ Logan Lucky”. Πρεμιέρα στις 31 Αυγούστου

The post Στίβεν Σόντερμπεργκ: Ο άνθρωπος που δεν σηκώνει κεφάλι appeared first on screeneye.gr.

Γράφει ο Ιάκωβος Γωγάκης

Έσβησε στην οικία του στο Λας Βέγκας και σε ηλικία 91 ετών,  ο αποκαλούμενος « Βασιλιάς της Κωμωδίας» Τζέρι Λιούις.  Ήταν ένας από τους αυθεντικότερους κωμωδούς στην ιστορία του σινεμά,  μετά τον Τσάπλιν, ισάξιος με τους Πίτερ Σέλερς και  Τζιν Γουάιλντερ.

Γεννημένος στο Νιου Τζέρσεϋ το 1926, οι Εβραίοι γονείς του, τον  μύησαν( όπως και τα αδέρφια του) εξ’ αρχής στον κόσμο του θεάματος. Ο  πατέρας του ήταν καλλιτέχνης του βαριετέ και η μητέρα του γνωστή πιανίστρια.

« Δεν είχα άλλη επιλογή. Η οικογένειά μου ζούσε μέσα από το θέαμα, έτσι κι εγώ, σε ηλικία 5 ετών, ανέβηκα στη σκηνή μαζί με τον πατέρα μου», αποκαλύπτει σε μια παλαιότερη του συνέντευξη ο  Τζέρι Λιούις.

Μέχρι την ηλικία των 15, είχε αναπτύξει πληθώρα δεξιοτήτων, μία από αυτές, ήταν η μίμηση και το « πείραγμα» στίχων γνωστών τραγουδιών της εποχής, κερδίζοντας τα εύσημα, του μικρού μέχρι τότε ακροατηρίου. Ήταν ατίθασος και ασυμβίβαστος. Στο σχολείο τον αποκαλούσαν « killer». Αποβλήθηκε  από το ευαγγελικό κολέγιο, εξαιτίας των μουσικών του -rock&roll- επιρροών.

Η φιλία του και η συνεργασία του, με τον 10 χρόνια μεγαλύτερό του Ντιν Μάρτιν εκτόξευσε τη φήμη του, από το 1946 έως το 1956, αποφασίζοντας τότε( τo 1956) ο Λούις, να ακολουθήσει ξεχωριστεί πορεία, υπογράφοντας ένα μυθικό συμβόλαιο με την Paramount και αργότερα με την Κολούμπια.

Στη « χρυσή» δεκαετία τους, έπαιξαν μαζί σε 17 ταινίες, ξεκινώντας από την ταινία « Η  φίλη μου η Ίρμα», μέχρι τις « Τρελές Περιπέτειες στο Χόλιγουντ». Οι κινηματογραφικές αίθουσες των Η.Π.Α και της Ευρώπης, ήταν ασφυχτικά γεμάτες στις εμπορικές επιτυχίες «Ο φόβος φυλάει τα έρημα», «Παναγιά μου δυο παιδιά», «Τρεις εβδομάδες ζωής».

Το κασέ του ήταν τόσο υψηλό, για να θεωρηθεί στα τέλη του ’50, ως ο  πιο ακριβοπληρωμένος ηθοποιός της εποχής.

Όμως οι κριτικοί,  τον αντιμετώπισαν τότε με επιφυλακτικότητα.  Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το κείμενο του Μπόσλει Γροόουχερ των New York Times, ο οποίος τo 1949 χαρακτήρισε τον Λιούις, « έναν τρελό κωμικό, με ιδιόρρυθμο στιλ και με άθλια εμφάνιση».

Η δεκαετία του ’60, άνηκε στον Τζέρι Λιούις, τα χρόνια της απόλυτης καταξίωσής του και ως σκηνοθέτης πια. Από το « Παιδί για όλες τις δουλειές( καθιερώνοντας το σύστημα κινηματογράφησης Video assist ), τον « Δάσκαλο για Κλάματα», μέχρι το « Να Γιατρός, να μάλαμα». Εμπορικές ταινίες, χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις, αλλά και αυτοαναφορικές, αυτοβιογραφικές, σεξιστικές και σαρκαστικές.   Εύκολες, κερδοφόρες, με το ταλέντο του Λίους στο “κινηματογραφικό”μπουλβάρ, να είναι ασυναγώνιστες.

Προς τα τέλη της δεκαετίας του ’60, συνεργάστηκε σε ταινίες των Μάρσαλ και Σκορσέζε( Βασιλιάς για μια Νύχτα).

Δεν δίστασε σε ταινίες του να σατιρίσει τη βιομηχανία του Χόλιγουντ,  σε συνεντεύξεις του να επιτεθεί σε δημοσιογράφους, όταν αυτοί ήταν απροετοίμαστοι, να παραμείνει για πολλές ώρες σε πλατώ, συνομιλώντας με το κοινό.

To 2013 τιμήθηκε από το Φ. Καννών για τη συνολική του προσφορά. Τότε, προβλήθηκε το « Max Rose», με τον Λίουις να δίνει μια εξαιρετική – δραματική ερμηνεία. Θυμόμαστε επίσης το « Arizona Dream» του Κουστουρίτσα, με τον Λίουις σε έναν εξίσου δυνατό ρόλο, έξω από τους καθιερωμένους του.

Οργίστηκε, όταν το 1972, γύρισε μια αντιναζιστική ταινία( Η Μέρα που ο Κλόουν Έκλαψε), βρίσκοντας όλες τις πόρτες της διανομής κλειστές, αποφασίζοντας για δέκα χρόνια περίπου να αποστασιοποιηθεί από την υποκριτική και τον κινηματογράφο.

Παντρεύτηκε δύο φορές και ήταν πατέρας 7 παιδιών. Ένα από τα παιδιά του πέθανε από υπερβολική δόση ναρκωτικών, έχει και μια υιοθετημένη κόρη, ενώ υπήρξαν κατηγορίες για κακομεταχείρισή τους.

Το 2001 χτυπήθηκε από  μηνιγγίτιδα ιογενούς μορφής, ενώ έχει υποστεί και δύο καρδιακές προσβολές.

Ήταν ο ιδρυτής του Ιδρύματος για την μυϊκή δυστροφία.

Ενέπνευσε δεκάδες ηθοποιούς, να ακολουθήσουν το στιλ του. Μεταξύ αυτών είναι ο Τζιμ Κάρει, ο Θανάσης Βέγγος και ο Λουί ντε Φινές.

The post Ο Βασιλιάς της Κωμωδίας Τζέρι Λιούις δεν είναι πια μαζί μας. Αφιέρωμα appeared first on screeneye.gr.

Γράφει ο Ιάκωβος Γωγάκης

Απεβίωσε σήμερα ο Τζόναθαν Ντέμι, νικημένος από τον  καρκίνο, σε ηλικία 73 ετών, σκηνοθέτης δεκάδων εμπορικών ταινιών και τηλεοπτικών σειρών, σφραγίζοντας την παρουσία του, στα υψηλότερα δώματα του Χόλιγουντ, με την « Σιωπή των Αμνών» και με το « Φιλαδέλφεια». Χαρακτηρίστηκε από μερίδα κριτικών  ως ένας « ασυνήθιστος» Τζον Κασσαβέτης. Ίσως να φαντάζει υπερβολικός αυτός ο χαρακτηρισμός, έμοιαζαν λιγότερο στον τρόπο ζωής και περισσότερο  στις θεματικές που τους απασχολούσαν. Ο Ντέμι έκανε εμπορικό σινεμά πάνω σε « δύσκολα» θέματα.  Τόνιζαν, μια άλλη πτυχή-πιο σκοτεινή, του τι σημαίνει να είσαι Αμερικανός.

Αφοσιώθηκε κινηματογραφικά,  στους φτωχούς, στους μαύρους, στις μειονότητες, ακόμα και στον « Τρίτο Κόσμο», αρκεί να θυμηθούμε την κοινωνική κωμωδία « Κολυμπώντας στην Καμπόζη». Καταπιάστηκε  με τις γυναίκες και πως αλληλοεπιδρούσαν με το αντίθετο φύλο, όπως στην πρώτη του ταινία « Γυναίκες κάτω από τα Σίδερα( 1974). Έργο που ενσωμάτωνε, όλους τους μετέπειτα προβληματισμούς του και αρκετούς ακόμα, όπως οι σεξουαλικές φαντασιώσεις( πάνω στα Φελινικά πρότυπα). Επίσης έδειξε τις διακρίσεις του αμερικανικού συστήματος δικαιοσύνης για τους απόκληρους της κοινωνίας και την διαφορετική αντιμετώπιση των πλουσίων.

Φοίτησε στην περίφημη κινηματογραφική σχολή του Ρότζερ Κόρμαν, 2-3 χρόνια αργότερα από τους Φράνσις Φορντ Κόπολα και Μάρτιν Σκορσέζε. Στη συγκεκριμένη σχολή, συνειδητοποίησε τη σημασία, η ταινία συνεχώς να κινείται, να μην έχει νεκρά σημεία. Το ακολούθησε με συνεπεία σε όλη του τη σταδιοδρομία, ακόμα και όταν χρειάστηκε να συγκρουστεί με συνεργάτες και με την εταιρία παραγωγής Orion για κάποιες σκηνές, στο έργο-σταθμός της καριέρας του « Η Σιωπή των Αμνών»(1991). Για τη συγκεκριμένη ταινία κέρδισε μεταξύ άλλων  το Όσκαρ Σκηνοθεσίας, όπως και Καλύτερης Ταινίας.

Ήταν η πρώτη ταινία πραγματικού τρόμου που κέρδισε αυτή τη μεγάλη διάκριση και χωρίς υπερβολή, θα μπορούσε να συγκριθεί με το « Ψυχώ» του Χίτσκοκ. Τα τέρατα, δεν είναι μια υπερφυσική φρίκη, αλλά μπορεί να γίνουν  οι ίδιοι οι άνθρωποι, μαζί βεβαίως με την κρυμμένη και καταπιεσμένη σεξουαλικότητα, το φιλοσοφικό απόσταγμα της σπουδαίας ταινίας.

Ενώ ο Τζόναθαν Ντέμι, ένα χρόνο αργότερα ανέλαβε να σκηνοθετήσει το μελόδραμα « Φιλαδέλφεια», θέτοντας ηθικά ζητήματα για το σεξουαλικό προσανατολισμό και για το « AIDS».

Συνεργάστηκε με καταξιωμένους ηθοποιούς,όπως ο Τομ Χανκς, ο Αντόνιο Μπαντέρας, η Τζόντι Φόστερ, ο Άντονι Χόπκινς

Η κινηματογράφηση του, μέχρι το 1992, στηριζόταν στα κοντινά πλάνα ( Close-Up), μια τεχνική που στη συγκεκριμένη περίπτωση του « Φιλαδέλφεια», ευνοούσε τη συγκινησιακή φόρτιση.

Από το 1992 και μετά,  γύρισε αρκετές τηλεοπτικές σειρές και ντοκιμαντέρ. Στη μεγάλη οθόνη δεν κατάφερε να παρουσιάσει, μια τόσο ισχυρή ταινία, όπως τις πρώτες του και τις δύο προαναφερθείσες. Η τελευταία του, ήταν η μουσική ταινία «Η Ρίκι και η Ροκ»με τη Μέριλ Στριπ.

Γεννήθηκε το 1944 στο  Λονγκ Άιλαντ και έζησε τα περισσότερα του χρόνια στο Μαϊάμι. Ήταν μοναχικός. Συνήθιζε από τα 12 του, να διανύει δεκάδες χιλιόμετρα για να δει ταινίες στο σινεμά. Θα γινόταν κτηνίατρος, δεν τα πήγαινε καλά στη σχολή του Πανεπιστημίου, κι όταν του  δόθηκε η ευκαιρία να γράψει κριτικές κινηματογράφου, τότε κατάλαβε πως πρέπει να το δει σοβαρά το σινεμά, Η οικογένεια του, τον στήριξε. Ο πατέρας του, είχε γνωριμίες, ως ο υπεύθυνος του γραφείου τύπου σε ξενοδοχείο του Μαϊάμι, φέρνοντας τον σε επαφή με τον παραγωγό Τζόζεφ Λεβίν. Ο Ντέμι εργάστηκε ως δημοσιογράφος σε πρεσβεία στη Νέα Υόρκη, ως μουσικοκριτικός στο Fusion και σε άλλα έντυπα. Η γυναίκα του είναι η καλλιτέχνης Τζοάν Χάουαρντ και έχει τρία παιδιά.

The post Η ιστορία του Τζόναθαν Ντέμι. Αντίο! appeared first on screeneye.gr.

Γράφει η Ελίνα Τραιφόρου

Δεν υπάρχει στην πρόσφατη ευρωπαϊκή κινηματογραφία, πιο ευδιάκριτο παράδειγμα συνεργασίας, σκηνοθετών αδελφών, έχοντας κερδίσει δεκάδες Ευρωπαϊκά βραβεία, εδραιώνοντας παράλληλα μια μοναδική κινηματογραφική φόρμα. Μιλάμε φυσικά για τους αδελφούς Νταρντέν (Ζαν Πιέρ και Λικ).
Κι όμως, οι πρώτες μυθοπλαστικές τους απόπειρες, πόρρω απέχουν από το γνώριμο «Νταρντενικό» σύμπαν. Η πορεία τους θυμίζει την περίπτωση του Λαρς Φον Τρίερ κάνοντας στροφή, από την στιλιζαρισμένη πλανοθεσία ( όπως επί παραδείγματι «Το Στοιχείο του Εγκλήματος» και το «Europa») για να γυρίσει ταινίες με βάση τους κανόνες του «δόγματος». Τοιουτοτροπώς, και οι αδελφοί Νταρντέν στο «Falsch» (1986), την πρώτη τους ταινία μυθοπλασίας έπειτα από ντοκιμαντέρ, έπαιξαν με τη στιλιζαρισμένη θεατρικότητα και τα έντονα χρώματα, ενώ στο «Σαν Σκέφτομαι»(1992) σκηνοθέτησαν συμβατικά, με κίνηση της κάμερας και μουσική επένδυση. Μέχρι που ήρθε η « Υπόσχεση» (1996), με κάμερα στο χέρι, δίνοντας την αίσθηση ντοκιμαντέρ, για να τους εκτινάξει στο διεθνές καλλιτεχνικό στερέωμα. Ακολούθησε η «Ροζέτα» (1999), «Ο Γιος» (2002), «Το Παιδί» (2005), «Η Σιωπή της Λόρνα» (2008), «Το παιδί με το ποδήλατο» (2011), «Δύο μέρες Μια νύχτα» (2014), το «Άγνωστο Κορίτσι» (2016), ενώ ήρθαν βροχή οι υποψηφιότητες και τα βραβεία στο φεστιβάλ των Καννών.

Σε όλες τους τις ταινίες, μπορεί κάποιος να βρει έναν έντονο θεματικό άξονα: τις καταπιεσμένες γυναίκες και τις «κατώτερες τάξεις». Όπως λένε και οι ίδιοι «τυγχάνει να μην μας ενδιαφέρει η μπουρζουαζία». Παράνομοι μετανάστες, άνθρωποι που πασχίζουν να κρατήσουν μια δουλειά, παιδιά ενός κατώτερου θεού, έντονες καταστάσεις και διαδρομές για έναν πληθυσμό παραγκωνισμένο που είναι με το ένα πόδι στη ζωή και με το άλλο στο συνεχές φόβο του θανάτου και της εγκατάλειψης.
Απουσιάζει ο στρατευμένος κοινωνικός ρεαλισμός και τα αντιθετικά ήρωα- ανταγωνιστή με απολυτότητες. Οι Νταρντέν ενδιαφέρονται για τον άνθρωπο πρωτίστως, στα σημεία όπου το καλό και το κακό εξαλείφονται, η όποια «κριτική» για την κοινωνία είναι μια υπόθεση ανοιχτή προς ερμηνεία και ο άνθρωπος είναι τρωτός ανάλογα με τις δυσκολίες που καλείται να αντιμετωπίσει. Έτσι στις ταινίες τους, η σχέση δημιουργού-θεατή διαμορφώνεται ισότιμα. Οι Νταρντέν δίνουν την ελευθερία στο θεατή να αναλύσει και να κρίνει τις ενέργειες των χαρακτήρων. όπως αυτός νομίζει, δεν δίνουν έτοιμη μασημένη τροφή. Μένουμε να ακολουθούμε με κομμένη την ανάσα τους πρωταγωνιστές σε γκρίζες ζώνες. Δεν υπάρχουν δραματικοί φωτισμοί και γωνίες λήψεις (ιταλικός νεορεαλισμός), ούτε «μουσικά χαλιά» για κατευθυνόμενες συγκινήσεις («καμία μουσική ως συνοδεία, στήριγμα ή ενδυνάμωση» – Ρομπερτ Μπρεσόν). Όμως είναι πιο γήινοι από τον Μπρεσόν και πιο αδογμάτιστοι από τους Ιταλούς νεορεαλιστές. Κι όσο για τις πολυπόθητες λύσεις, επειδή οι σχέσεις των ανθρώπων και οι καταστάσεις που τους συνδέουν είναι ένα σύνθετο οικοδόμημα, δεν υπάρχουν εύκολες απαντήσεις (ή αλλιώς οι απαντήσεις διεγείρουν επιπλέον ερωτήματα). Ο κόσμος είναι φτιαγμένος από αντικρουόμενα πάθη. Πάθη μεταξύ των ανθρώπων αλλά και του ίδιου του εαυτού. Κι αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να δίνεται η ευκαιρία στο θεατή να κοιτάξει πίσω από τις αποφάσεις του κάθε χαρακτήρα, αν όχι με «συγχωροχάρτι» τουλάχιστον με ένα «δικαιολογητικό».

Οι αδελφοί Νταρντέν το συνηθίζουν να κάνουν γυρίσματα στη Seraing, που βρίσκεται διπλα από τη Liege, εκεί όπου έχουν ζήσει χρόνια. Παρότι γνωρίζουν καλά τη συγκεκριμένη πόλη, δίνουν ιδιαίτερο βάρος στην προετοιμασία, στο ρεπεράζ, έτσι ώστε «ο θεατής να αισθανθεί ότι υπάρχει ζωή- πραγματική ζωή» στην ταινία. Επίσης βλέπουν καθαρά «με ποιο τρόπο θα κινηθούν οι ηθοποιοί και η κάμερα…δεν χρειαζόμαστε storyboard… δεν χρησιμοποιούμε ποτέ storyboard… έχουμε το storyboard ήδη στο μυαλό μας αν και δεν το αποκαλύπτουμε σε κανέναν.» Άλλη μια ιδιαιτερότητα είναι πως κάνουν τα γυρίσματα, μέσα στο καταχείμωνο. Οι ίδιοι δίνουν την απάντηση γιατί. «Μας αρέσει το κρύο… Μας αρέσει ότι δεν υπάρχει πολύ φως… Το φως το χειμώνα κάνει τα χρώματα πιο έντονα: το κόκκινο, το μαύρο, το γκρι, τα λουλούδια, όλα φαίνονται πιο ζωντανά.». Όσο για τις αναμενόμενες εκπλήξεις των γυρισμάτων, αφήνουν στους ηθοποιούς να προτείνουν αλλαγές ή αν δεν λειτουργήσει το πλάνο την ώρα της λήψης, σκέφτονται εναλλακτικές λύσεις. Αποφεύγουν τους αυτοσχεδιασμούς αλλά είναι συζητήσιμοι σε πιθανές τροποποιήσεις στο διάλογο αν οι ηθοποιοί τους νιώθουν άβολα με κάποια πρόταση.
Οι Νταρντέν μάλιστα συγκατοικούσαν στο παρελθόν. Κάτι που προκάλεσε πρόβλημα στην οικογενειακή τους ζωή, αφού είναι και οι δύο παντρεμένοι. Παρ’ολ’αυτά κράτησαν όσο μπορούσαν στενές συνεργατικές σχέσεις. «Βλεπόμαστε πολύ συχνά, αρκετές φορές την εβδομάδα. Μένουμε πλέον σε δύο διαφορετικές πόλεις. Liege και Dessel. Κι αυτό πάλι λόγω των συζύγων μας.»Στα γυρίσματα, η δουλειά διαμοιράζεται. Αν ο ένας ασχοληθεί με τον διευθυντή φωτογραφίας ο άλλος θα ασχοληθεί με τους ηθοποιούς. Και μετά αλλάζουν τους σκηνοθετικούς ρόλους.

Χαρακτήρες του περιθωρίου και της εργατικής τάξης, κάμερα στο χέρι, συναίσθημα χωρίς μελόδραμα, ήχοι πέρα από το διάλογο «ο ήχος των κινούμενων σωμάτων, οι ανάσες των χαρακτήρων, αυτή είναι η μουσική μας». Στους ήχους και τις εικόνες των δρόμων της Seraing μας ταξιδεύουν σταθερά οι αδελφοί Νταρντέν που στο δρόμο προς την οθόνη ο θεατής «βρίσκει το δικό του δρόμο κι όχι απαραίτητα το δικό μας.» Κι εδώ όμως μας κλείνουν το μάτι πως αν το κοινό δεν έρθει «πρέπει να έχεις υπομονή και πίστη σ’αυτό που νιώθεις και σ’αυτό που σκέφτεσαι… αυτό που νομίζεις σωστό για σένα και συνεχίζεις να δουλεύεις.» Αναμένουμε με ανυπομονησία τη συνέχεια, τα βήματα των ηρώων τους μέσα από τα δικά τους σκηνοθετικά αδερφικά βήματά που προχωράνε στον ίδιο ρυθμό και μας συντροφεύουν.

 Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΤΟΥΣ ΤΑΙΝΙΑ( ΤΟ ΑΓΝΩΣΤΟ ΚΟΡΙΤΣΙ) ΠΟΥ ΠΑΙΖΕΤΑΙ ΣΤΙΣ ΑΙΘΟΥΣΕΣ

The post Αδελφοί Νταρντέν appeared first on screeneye.gr.

Από τις 9-19 Φεβρουαρίου 2017

Γράφει ο Ιάκωβος Γωγάκης

Κάθε χρόνο και πάλι η ίδια συζήτηση « Τι πάμε να κάνουμε»;  Οι ταινίες από το 2014 και μετά είναι συντριπτικά αδιάφορες. Αυτές που αξίζει να θυμόμαστε είναι μετρημένες στα δάχτυλα του ενός χεριού και οι ελληνικές εταιρίες διανομής μας πετάνε έξω από τις συνεντεύξεις, για να βάλουν τους κολλητούς τους. Παρεμπιπτόντως, ούτε φέτος υπάρχει καθαρόαιμη ελληνική παραγωγή στα σημαντικά τμήματα.

Μετά το ξανασκεφτόμαστε. Θυμόμαστε τη μαγική ατμόσφαιρα του κρύου Βερολίνου, το μοναδικό φεστιβάλ  που απλώνεται σε ολόκληρη την πόλη, τη μάζωξη  χιλιάδων φίλων του σινεμά από κάθε γωνιά της Ευρώπης, αλλά και από κάθε γωνιά του κόσμου. Και έτσι για 8 χρόνια τώρα,  θα είμαστε πάλι εκεί.

Τρομο-ιστορίες

Το 67ο Φεστιβάλ, θα διεξαχθεί υπό τη σκιά των χριστουγεννιάτικων τρομοκρατικών επιθέσεων στη Λεωφόρο Κουρφούρστενταμ, μερικά  μέτρα μακριά από τη περίφημη Ποτσντάμερ Πλατζ, προεξάρχοντος του  επιβλητικού Παλατιού  του Σινεμά.

Ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Μπερλινάλε Ντίτερ Κόσλικ, μας διαβεβαιώνει πως τα μέτρα ασφαλείας πέριξ του Φεστιβάλ,…θα είναι δρακόντεια. Έτσι έλεγε και πέρυσι, μα δεν τα είδαμε. Η τέχνη συναντά την τρομοκρατία και επί της ουσίας αλλά και επί της μεγάλη οθόνης. Στο παράλληλο πρόγραμμα της διοργάνωσης, θα δοθεί φέτος ιδιαίτερη βαρύτητα σε ταινίες που προτάσσουν το θρησκευτικό φανατισμό, όπως είναι η Γερμανοκαναδική παραγωγή» Μισανδρισμός»  του Μπρους Λα Μπρους, « Ο Ιεροκήρυκας» του Αιγύπτιου Μαγντί Αχμέντ Αλί και το «Sheikh Jackson» του επίσης Αιγύπτιου Αμρ Σαλαμά.

Τζαζ-Γαλήνη-Ειρήνη

Η ταινία έναρξης είναι χαμηλών τόνων, λέγεται «Τζάνγκο». Όχι, ουδεμία σχέση  έχει με τους καουμπόι και τα πιστολίδια του Ταραντίνο. Πρόκειται για τη βιογραφία του τσιγγάνου καταπληκτικού τζαζίστα-κιθαρίστα Τζάνγκο Ράινχαρντ(1910-1953), ενός βιρτουόζου οργανοπαίκτη(μοιάζει του Μανώλη Χιώτη), σκηνοθετημένη από τον Γάλλο Ετιέν Κομάρ.

Κοινωνικός προβληματισμός και διαχρονικός έρωτας

Ναυαρχίδα του διαγωνιστικού τμήματος( στο οποίο προεδρεύει ο σκηνοθέτης του « Elle» και του «Βασικού Ενστίκτου» Πολ Βερχόφεν), θα είναι ο Φιλανδός αυτοδίδακτος πρωτομάστορας  Άκι Καουρισμάκι( Το Λιμάνι της Χάβρης). Η ταινία του με τίτλο « Η Άλλη Πλευρά της Ελπίδας» είναι το πρώτο μέρος μιας τριλογίας -που έπεται-, για τη σύγχρονη μάστιγα του προσφυγικού. Να θυμηθούμε πως πέρυσι, η Χρυσή Άρκτος δόθηκε στον Τζιαφράνκο Ρόσι για το ντοκιμαντέρ του γυρισμένο στη Λαμπεντούζα , « Φωτιά στη Θάλασσα».

Κοινωνικός προβληματισμός και από την πιο γνωστή γυναίκα σκηνοθέτη του  σινεμά της Πολωνίας. Η  Αγκνιέσκα Χόλαντ θα είναι  παρούσα στη γιορτή του σινεμά. Το έργο της  λέγεται « Τροχιά». Αφορά την οικολογία, τις κοινωνικές ανισότητες, του χρώματος, του φύλου, των σεξουαλικών προτιμήσεων.

Ο βετεράνος Γερμανός δημιουργός  Φόλκερ Σλέντορφ, γνωστός για τις κοινωνικοπολιτικές του ταινίες ( Ταμπούρλο), αποφασίζει στα 77 του, να γυρίσει ερωτική ιστορία, για δύο εραστές που συναντιούνται ξανά μετά από χρόνια ,σε  μια ιστορία πάθους, πόθου, αναμνήσεων και προσδοκιών. Σημαντική στιγμή του διαγωνιστικού τμήματος. Πρωταγωνίστρια, η εμβληματική Νίνα Χος.

Η Μ. Βρετανία εκπροσωπείται από την Σάλι Πότερ( Ορλάντο), με τον τίτλο της ταινίας να παραπέμπει στον αγαπημένο της  Χάρολντ Πίντερ (Πάρτι). Πανίσχυρο το καστ -μεταξύ πολλών άλλων- η Κριστίν Σκοτ Τόμας και ο Τίμοθι Σπολ.

Ο κινηματογράφος της Χιλής είναι πρωτοκλασάτος. Ο Σεμπαστιάν Λέλιο ανήκει στις δυνατές φωνές του και η νέα του ταινία« Μια Φανταστική Γυναίκα» σε παραγωγή Πάμπλο Λαρέν, αυξάνει τις προσδοκίες για κάποιο βραβείο.

Πρωτοκλασάτος είναι και ο κινηματογράφος της Ρουμανίας. Αρκεί να θυμηθούμε πως το 2013, ένας άγνωστος σκηνοθέτης, ο Καλίν Πέτερ Νέτσερ , με τα τερτίπια μιας μάνας στην προσπάθεια της να αθωώσει το γιο της, χρησιμοποιώντας αθέμιτα μέσα ( Στην Οικογενειακή Υπόθεση) έφυγε από το πουθενά με το Μεγάλο Βραβείο.  Ο Νετσέρ διάβασε ένα βιβλίο, αυτό τον συγκλόνισε και το μετέτρεψε σε μια ερωτική ιστορία, στο « Άννα Αγάπη μου».

Το ασιατικό σινεμά εκπροσωπεί ο μέγας-ανθρωπιστής σκηνοθέτης «Της Χώρας των Άλλων»,  Χονγκ Σανγκ Σου.

Στις Εκτός Συναγωνισμού θα προβληθεί το «Trainspotting 2» (T2Trainspotting), 20 χρόνια μετά την απόλυτη επιτυχία της πρώτης ταινίας, θα είναι εκεί-μεσήλικες πια- σχεδόν όλα τα « καθάρματα» του έργου, Γίουαν Μακ Γκρέκορ, Ιούεν Μπρέμερ, Τζίνι Λι Μίλερ, σε σκηνοθεσία βεβαίως Ντάνι Μπόιλ.

Ο ηθοποιός Στάνλεϊ Τούτσι αναλαμβάνει να σκηνοθετήσει το «Τελευταίο Πορτραίτο», βιογραφία  του Ελβετού ζωγράφου και γλύπτη Αλμπέρτο Τζιακομέτι, με πρωταγωνιστή τον Τζέφρεϊ Ρας. Το τρέιλερ,  μας θύμισε το έργο  « The Best Offer» του Τορνατόρε.

Στη διοργάνωση θα προβληθούν περίπου 400 ταινίες σε όλα τα τμήματα( Διαγωνιστικό, Πανόραμα, Φόρουμ, 14 plus, Μικρού Μήκους, Κλασικά Αφιερώματα). Θα τιμηθεί για τη συνολική της προσφορά, η ενδυματολόγος Μιλένα Κανονέρο.

Το κόκκινο χαλί θα το διαβούν αρκετοί αστέρες του σινεμά, όπως η Πενέλοπε Κρουζ, ο Ρίτσαρντ Γκιρ, ο Χιου Τζακμαν, η Κατρίν Ντενέβ και ο Ρόμπερτ Πάτινσον.

Θα είμαστε εκεί, για να καλύψουμε τις σημαντικές στιγμές της 67ης διοργάνωσης.9-19 Φεβρουαρίου.

The post Αφιέρωμα στο 67ο Φεστιβάλ Βερολίνου appeared first on screeneye.gr.